Spis treści

Karta redakcyjna

Kocha, lubi, szanuje... [tłum. J. Jędryas]

Wiszący most [tłum. T. Oziewicz]

Meble rodzinne [tłum. J. Jędryas]

Pociecha [tłum. T. Oziewicz]

Pokrzywy [tłum. J. Jędryas]

Pion i poziom [tłum. T. Oziewicz]

Co się pamięta [tłum. J. Jędryas]

Queenie [tłum. T. Oziewicz]

Stary niedźwiedź mocno śpi [tłum. T. Oziewicz]

Przypisy

Tytuł oryginału:
HATESHIP, FRIENDSHIP, COURTSHIP, LOVESHIP, MARRIAGE

Opieka redakcyjna: LUCYNA KOWALIK

Redakcja: BARBARA GÓRSKA

Korekta: ANETA TKACZYK

Projekt okładki i stron tytułowych: URSZULA GIREŃ

Fotografia na okładce: Copyright Aleshyn_Andrei/www.shutterstock.com

Skład i łamanie: Infomarket

Redaktor techniczny: BOŻENA KORBUT

Copyright © Alice Munro, 2001
All rights reserved under International and Pan-American Copyright Conventions
© Copyright for the Polish translation by Jadwiga Jędryas (Kocha, lubi, szanuje...; Meble rodzinne; Pokrzywy; Co się pamięta) and Tina Oziewicz (Wiszący most; Pociecha; Pion i poziom; Queenie; Stary niedźwiedź mocno śpi)
© Copyright for this edition by Wydawnictwo Literackie, 2015

ISBN 978-83-08-05733-9

Wydawnictwo Literackie Sp. z o.o.
ul. Długa 1, 31-147 Kraków
tel. (+48 12) 619 27 70
fax. (+48 12) 430 00 96
bezpłatna linia telefoniczna: 800 42 10 40
e-mail: ksiegarnia@wydawnictwoliterackie.pl
Księgarnia internetowa: www.wydawnictwoliterackie.pl

Konwersja: eLitera s.c.

Meble rodzinne

Alfrida. Ojciec nazywał ją Freddie. Byli kuzynami w pierwszej linii i mieszkali na sąsiednich farmach, a potem przez chwilę w tym samym domu. Pewnego dnia wyszli na zaorane pole bawić się z psem mojego ojca, który wabił się Mack. Tego dnia świeciło słońce, jednak nie stopiło lodu w bruzdach. Deptali po nim, ciesząc się, kiedy z chrzęstem pękał im pod nogami.

Mój ojciec powątpiewał, czy mogła pamiętać coś takiego. Doszedł do wniosku, że to zmyśliła.

– Nie zmyśliłam – protestowała.

– Właśnie że tak.

– Właśnie że nie.

Nieoczekiwanie usłyszeli bicie dzwonów, alarm. To bił dzwon miejski i dzwony na wieży kościelnej. Dzwoniły dzwonki alarmowe w fabryce w mieście oddalonym o sześć kilometrów. Świat pękał z radości i Mack popędził na drogę, pewny, że nadchodzi parada. Był to koniec pierwszej wojny światowej.

Trzy razy w tygodniu mieliśmy okazję czytać imię Alfridy w gazecie. Tylko jej imię – Alfrida. Drukowano je czcionką przypominającą odręczny, złożony wiecznym piórem podpis. W mieście i w okolicy – z Alfridą. Nie chodziło o najbliższe miasto, lecz o inne, leżące dalej na południu. Mieszkała w nim Alfrida, a moja rodzina odwiedzała je może raz na dwa, trzy lata.

Właśnie nadszedł czas, drogie przyszłe czerwcowe panny młode, aby zacząć składać listę ślubną w Kredensie Porcelany, i muszę powiedzieć, że gdybym była przyszłą oblubienicą – którą niestety nie jestem – chyba oparłabym się wszystkim serwisom we wzorki, tak niewątpliwie kuszącym, a wybrała perłowobiały, supernowoczesny Rosenthala...

Bywają zabiegi kosmetyczne udane, bywają nieudane, ale maseczki, które aplikuje się w salonie kosmetycznym „U Fantine”, gwarantują – skoro mowa o pannach młodych – że wasza cera stanie się promienna jak kwiat pomarańczy. Jeśli zaś mama panny młodej, jej ciotki i, czemu nie, jej babcia mają się poczuć tak, jakby właśnie zanurzyły się w Fontannie Młodości...

Nikt nie spodziewałby się po Alfridzie takiego stylu, wiedząc, jak mówiła.

Była również jedną z osób, które pisały pod pseudonimem Flora Simpson w Rubryce Gospodyń Flory Simpson. Kobiety z całej okolicy wierzyły, że piszą listy do pulchnej niewiasty o pofalowanych siwych włosach i zniewalającym uśmiechu, przedstawionej u góry strony. Ale prawda – której nie wolno mi było rozgłaszać – była taka, że komentarze pojawiające się pod ich listami wychodziły spod pióra Alfridy oraz mężczyzny nazwanego przez nią Końskim Henrym, który poza tym redagował nekrologi. Kobiety nadawały sobie imiona typu Jutrzenka, Polna Lilia, Ogrodniczka, Mała Annie Rooney lub Królowa Zmywaka. Niektóre pseudonimy były tak popularne, że musiały mieć cyfry: Złotowłosa 1, Złotowłosa 2, Złotowłosa 3.

Droga Jutrzenko, pisała Alfrida lub Koński Henry,

Egzema to dokuczliwe utrapienie, zwłaszcza w taki upał, jaki właśnie panuje, i mam nadzieję, że soda oczyszczona przyniesie Pani niejaką ulgę. Stanowczo należy poważać domowe sposoby leczenia, ale z pewnością nie zaszkodzi zasięgnąć rady lekarza. Cudownie wiedzieć, że Pani małżonek stanął na nogi. To nic miłego w taką pogodę...

We wszystkich małych miasteczkach tej części Ontario gospodynie domowe należące do Klubu Flory Simpson organizowały doroczny letni piknik. Flora Simpson zawsze przesyłała specjalne pozdrowienia, ale tłumaczyła, że organizowano po prostu zbyt wiele imprez, by mogła się pojawić na wszystkich, a nie chciała żadnej wyróżniać. Alfrida wyznała, że rozważano wysłanie Końskiego Henry’ego w peruce i z wypchanym biustem z poduszek, albo jej samej, śliniącej się jak Grzesznica Babilonu (przy stole moich rodziców nawet ona nie potrafiła poprawnie zacytować Biblii i powiedzieć „Nierządnica”), z fajką przylepioną do uszminkowanych ust. Ale och, mówiła, gazeta by nas zabiła. A poza tym to byłaby zbyt wielka złośliwość.

Zawsze nazywała papierosy fajkami. Gdy miałam piętnaście albo szesnaście lat, pochyliła się poprzez stół i zapytała: – Miałabyś też ochotę na fajkę?

Skończyliśmy jeść, a mój młodszy brat i siostry odeszli od stołu. Ojciec kiwał głową. Zaczął skręcać własnego papierosa.

Podziękowałam, Alfrida podała mi ogień i po raz pierwszy zapaliłam w obecności rodziców.

Udawali, że to świetny dowcip.

– Ach, popatrz tylko na własną córkę – zwróciła się matka do ojca. Wywróciła oczami, przycisnęła dłonie do piersi i powiedziała sztucznym, rozwlekłym głosem: – Zaraz zemdleję.

– Muszę wyjąć bacik – stwierdził ojciec, na wpół unosząc się w krześle.

To była niesamowita chwila, jak gdyby Alfrida przeobraziła nas wszystkich w innych ludzi. Matka zawsze powtarzała, że nie podoba jej się, kiedy kobieta pali. Nie mówiła, że to nieprzyzwoite lub niegodne damy; po prostu, że jej się to nie podoba. A kiedy charakterystycznym tonem stwierdzała, że coś jej się nie podoba, sprawiała wrażenie, jakby nie było to irracjonalne wyznanie, lecz sięgnięcie do osobistego źródła mądrości, niepodważalnego i niemal świętego. Wtedy właśnie, gdy przybierała ten ton, któremu towarzyszył grymas mający wyrażać wsłuchiwanie się w wewnętrzne głosy, najbardziej jej nienawidziłam.

Co do ojca, sprawił mi lanie w tym samym pokoju nie bacikiem, ale własnym paskiem, za złamanie reguł wyznaczonych przez matkę i obrazę jej uczuć oraz za to, że odpowiedziałam. Z dzisiejszej perspektywy takie lanie wydaje się możliwe tylko w jakimś innym świecie.

Moi rodzice, postawieni pod ścianą przez Alfridę, ale również przeze mnie, zareagowali tak brawurowo i z takim wdziękiem, że wszyscy troje – matka, ojciec i ja – zostaliśmy jakby podniesieni na nowy poziom śmiałości i tupetu. W tamtej chwili ujrzałam ich, zwłaszcza matkę, jako zdolnych do szczególnej beztroski, której prawie nigdy nie okazywali.

A wszystko dzięki Alfridzie.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki