JACEK
DUKAJ

SERCE MROKU

WYDAWNICTWO LITERACKIE

© Copyright by Jacek Dukaj
© Copyright by Wydawnictwo Literackie, Kraków 2015
© Copyright for the illustrations by Wydawnictwo Literackie, 2015

Opowiadanie z tomu „Król Bólu” oparte na wydaniu
Jacek Dukaj, „Król Bólu”, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2010

Redaktor serii: ANITA KASPEREK

Projekt okładki: MACIEJ HARAF / Juice

Wydanie I, elektroniczne

ISBN 978-83-08-05605-9

Wydawnictwo Literackie Sp. z o.o.
ul. Długa 1, 31-147 Kraków
Bezpłatna linia telefoniczna: 800 42 10 40
Księgarnia internetowa: www.wydawnictwoliterackie.pl
e-mail: ksiegarnia@wydawnictwoliterackie.pl
fax: (+48-12) 430 00 96
tel.: (+48-12) 619 27 70

Konwersja: eLitera s.c.

SERCE MROKU

Najlepiej czytać przy muzyce zespołu Rammstein

Przewracając pożółkłe stronice
głodny lampart w twoich oczach
i zapach napalmu o poranku

I

Dotknąwszy stopą jej powierzchni, zgiąłem się wpół i zacząłem wymiotować. Z dysz wahadłowca szedł biały dym. Paale zatoczył się i upadł obok mnie. – Ale cuchnie! – jęknął. – To aż boli. Powinienem był siłą wydrzeć mu te filtry! – Prędzej czy później będziecie musieli się przyzwyczaić – rzekł z wysokości schodków pierwszy pilot. Nałożył noktokulary i zapalił papierosa. Może to pomaga, pomyślałem. Dym papierosowy. Lecz sam nie wierzyłem. Smród był tak okropny, że w ciągu kilkudziesięciu sekund istotnie zaczęła boleć mnie głowa. Otarłszy usta, pomogłem wstać Jürgenowi. Z lewej dochodził warkot samochodu, z każdą chwilą wyraźniejszy. Obejrzałem się: szare cienie pośród cieni czarnych. Najdalej wzrok sięgał akurat do stygnących dyszy; na Klinie nie da się wylądować, polegając jedynie na napowietrznym ślizgu, trzeba manewrować aktywnie, wszak między innymi z tego powodu wybrano Klin na bazę, to kryjówka śródgórska dostępna jedynie po stromej paraboli. Sięgnąłem do kieszeni kurtki, rozerwałem firmowe opakowanie i nałożyłem nowiutkie noktokulary Zeissa. Popielaty monochrom uderzył mnie w źrenice. Mężczyzna w toczącym się ku nam FTM-ie machał ręką. Poznałem: to von Miltze, tylko że z brodą. W oddali, za jego plecami, majaczyły blaszane baraki. Dżungla zaczynała się tuż za nimi – brudnymi falami dzikiej roślinności wspinała się po zboczach otaczających nas gór, wyżej i wyżej, ku wiecznej półciemności nieba Mroku.

Von Miltze zatrzymał się, uchylił drzwiczki. Bez słowa zajęliśmy miejsca. Zawrócił – po czym nadepnął gaz, aż wcisnęło nas w fotele. Za naszymi plecami – widziałem to w ciemnych odbiciach lusterek wstecznych – wahadłowiec zaczynał manewrować do ciasnego skrętu na końcu pasa. Von Miltze zanucił pod nosem, uderzył nasadą dłoni w kierownicę i nagłym wyrzutem lewej ręki włączył radio. Radiostacja Klinu nadawała ciężki tot frankfurcki, Wagner zaklęty w zgrzytach elektrycznych gitar i rozsamplowanym głębokim basie bębnów. Jechaliśmy przez monochromatyczny półmrok, nie używano tu reflektorów, zanadto by oślepiały oczy za noktokularnymi szkłami, a te nosili wszyscy. Zapytałem von Miltzego o windy. Wskazał przed siebie, za siebie, na boki. Wahadłowiec właśnie toczy się na Mamuta, rzekł, podnosząc głos ponad muzykę. Te windy, widziałem to na trójwymiarowych planach Klina, przestrzeliwały masyw skalny szybami o długości ponad kilometra. Baza właściwa mieściła się tak głęboko pod powierzchnią gruntu Mroku dla zabezpieczenia przed atakiem jądrowym. Rosjanie, Japończycy i Amerykanie umieścili swoje centra w podobnych katakumbach. Uniosłem twarz ku ciemnemu niebu, wiatr – nareszcie ruch powietrza! – chlasnął mnie po twarzy brudną ścierką. Tam, ponad brunatno-szarym bagnem chmur, niewidoczne, krążyły po wciąż zmienianych orbitach wyrzutnie rakiet, nasze i ich; naszych cztery lub pięć, jak głosi plotka, bo to, rzecz jasna, tajemnica państwowa i nikt nie wie nic pewnego. Chodzą również plotki o platformach z działami laserowymi i mikroorbitalach z pojemnikami wypełnionymi śmiertelnie zjadliwymi bakteriami, nacelowanymi genetycznie zarówno na nas, jak i na biosferę Mroku. Wyżej, po wyciągniętych, elipsoidalnych krzywych, okrążają planetę cztery statki: „Adolf Hitler”, „Hermann Göring”, „Władza Ludu” i „Wschód”. Półtora roku świetlnego stąd amerykański „George Washington” mija się właśnie w drodze powrotnej na Ziemię ze swym bliźniaczym „Franklinem D. Rooseveltem”; „Roosevelta” ściga japoński „Orukina”, kolejne pięć lat świetlnych za nim sunie gigantyczny „Josif Wissarionowicz Stalin” ze stu osiemdziesięcioma tysiącami anabiozerów, a w każdym z nich cholerny komunista. Nieco szybciej od statków mkną zaś ku nam na elektromagnetycznej fali informacje i rozkazy z Ziemi. Chociażby: co zrobić z tym „Stalinem”? Zestrzelić, zanim wejdzie na stacjonarną? Wojna by z tego była jak nic. Szlag, i tak jest wojna. Ten cały wyścig na Mrok nie ma najmniejszego sensu, Rzesza nic tu nie może zyskać, jedynie spada przezeń w coraz głębsze otchłanie deficytu budżetowego. Ale to polityka, nic tu po logice; daliśmy się złapać w klincz wzajemnej ideologicznej propagandy, teraz już wycofanie się z Mroku jest nie do pomyślenia dla żadnego z mocarstw. Kosmos pochłania miliard za miliardem. Gdyby nie chmury (Mein Gott, gdyby nie chmury...!), dojrzałbym światełko „Göringa”, przesuwające się wolno między obcymi gwiazdami. Przebyłem w tym światełku zimną nieskończoność, światełko wyrwało mi z życiorysu kawał historii, lata całe nawet według zrelatywizowanego zegara podróżnego: informacja o przeszłości wyprzedziła mnie i gdy obudzono nas w końcowej fazie hamowania, byłem do tyłu o ładnych kilka rewolucji politycznych; dotąd zdarzają mi się wpadki. Wyobrażam sobie, jaką reedukację będą musieli przejść po przecknięciu się ci czerwoni pionierzy ze „Stalina”, istne pranie mózgów, wszak miesiąc po ich zaśnięciu pucz NKWD zmiótł z Kremla Gruzłowa i jego ekipę, przez próżnię płyną już z pewnością nowe podręczniki historii ZSRR. To światełko, którego nie widzę, „Hermann Göring”... Chciałem się mu przyjrzeć z zewnątrz z wahadłowca, ale oczywiście nic z tego nie wyszło, znam tylko zifferrechnenmaschinowe symulacje, makiety w małej skali, zdjęcia z orbity Ziemi. Nikomu nie mówiłem: on jest piękny. Estetyka półkilometrowej konstrukcji z metali i tworzyw sztucznych i diabli wiedzą czego jeszcze – zauroczyła mnie od pierwszego spojrzenia. Statki posiadają dusze kobiet, także te kosmiczne, także te pozaatmosferyczne, nieprzeznaczone do lądowań na powierzchni planet, o kształtach niewyprofilowanych aerodynamiką do obłych strzał, stożków, deltoid, ich sylwetki nie ogranicza żadne prawo gazów, „Göring” najlepszym przykładem, kosmiczna katedra Gaudiego, tak, tak, właśnie tak mi się kojarzy, gdyby Gaudi projektował statki kosmiczne, wyszłoby spod jego ręki coś podobnego: kwiat czarnych metali, ażurowa strzelistość pseudogotyku, ciężkie a lekkie, a nieważkie, miliony ton masy spoczynkowej, choć gdy patrzysz z dala, widzisz tylko anielskie skrzydła, złożone i rozłożone, kręgosłupy wymarłych lewiatanów, łukowate żebra, asymetryczny wir czaszy odrzutowej, krzywą kadzielnicę anihilacyjnego ognia; statki posiadają dusze kobiet, nic dziwnego, że o okrętach mówi się „one”.

Windy. Wjeżdżaliśmy właśnie do tego blaszanego baraku, gdy kilkadziesiąt metrów dalej zapadła się ziemia i wychynął z prostokątnej mogiły czarny Wiesel z krzyżami Luftwaffe na aproporcjonalnych statecznikach i skrzydłach. Wiesel należał do serii produkowanej przez Messerschmitta na specjalne zamówienie AstroKorps, wskazywał na to wyjściowy kształt skrzydeł o zmiennej geometrii oraz wybrzuszenia dodatkowych zbiorników paliwa. Nim opadły za wozem wrota baraku, ujrzałem, jak w myśliwcu obracają się turbiny, buchnął spodeń brudny wiatr, wiry cienia, na ich krzywych słupach maszyna podniosła się chybotliwie na pięć, osiem, dziesięć metrów, wówczas pilot odpalił główne silniki i Wiesel, uderzony stożkiem obrzydliwie białego ognia, runął w gruboziarnisty monochrom wiecznie zachmurzonego nieba Mroku, w ciasnym zakręcie tnąc przestrzeń nad opadającym już na platformie megawindy wahadłowcem, z wahadłowca jedynie szary statecznik wystawał nad ziemię. Ale wrota baraku zatrzasnęły się i my również zaczęliśmy opadać. Zapaliły się lampy umieszczone dookoła na krawędzi podłogi windy, bluzgnęło wysokimi cieniami na uciekające wzwyż ściany. Von Miltze zgasił silnik, wysiadł, przeciągnął się, klapnął na ziemię przy tylnej oponie, wyjął papierosy, zapalił. Usiadłem obok. Zdjęliśmy noktokulary. Jürgen majstrował coś przy radiu, bo zeszło z fali. Von Miltze poczęstował mnie harvarem. Tu też śmierdziało, ale już nie tak, jak na powierzchni. Zacząłem coś mówić o tym odorze, mówiłem przez dłoń przyłożoną wraz z papierosem do warg, cicho i niewyraźnie; von Miltze kiwał głową ze zrozumieniem. To jedna wielka kupa nawozu, odezwał się. Akcelerator biologiczny. Widziałeś zdjęcia Ogni Piekielnych?, pytał retorycznie. Widziałem, widziałem. Samozapłon metanowych gejzerów – wyziewów dżungli, które wypływają spod powierzchni biobłota wielkimi bąblami – rozświetla wieczną noc planety długimi sztandarami brązowego ognia. Niczym pochodnie na gazach oceanicznych platform. Ocean dżungli Mroku jest miejscami smoliście czarny, jego flora nie może sobie w fotosyntezie pozwolić na stratę choć kwantu energii. Siedzimy tu już drugą dekadę, mamrotał von Miltze, a nadal odkrywają nowe gatunki, i to jakie! – chociażby te stratopająki, żeglujące od wulkanu do wulkanu; a po lasach jeszcze gorzej. Po lasach zawsze gorzej, tam żółte oczy w gorącej ciemności. Już niewielu U-menschów zostało w Krypcie. Na „Göringu” też przyleciało ich ledwo z setkę; i na ile to ma starczyć, na pięć lat? Wolne żarty. Może powinniśmy założyć tu własną hodowlę. Hydroponika niskich poziomów Klina daje przecież coraz większe nadwyżki ziemskiego białka. Ale samic mało. Zresztą Fulke – znasz go, to ten sztywniak z SA – Fulke nie wyrazi zgody, jego podpis to świętość, doprowadził sztukę egzegezy oficjalnych komunikatów do prawdziwego mistrzostwa. Pojmujesz: on musi postępować podług wytycznych, które pozna dopiero po latach, przewiduje dziesięć kroków do przodu, to polityczny jasnowidz; jakiejkolwiek herezji publicznie by nie wygłosił, przytakuj mu i nie pytaj, on jest Strażnikiem Słowa, on niesie Płomień.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Doświadczenie osobiste jest niewątpliwie pożyteczne. Ale gdyby się ściśle przestrzegało granic takiego doświadczenia, okropnie zacieśniłoby się twórczość poetycką, a nawet twórczość filozoficzną. Gdyby trzeba było czekać starości, aby się ośmielić o niej mówić, albo ciężkiej choroby, aby móc o niej wspomnieć, gdyby trzeba było samemu doznać wszelkiej udręki albo zamętu umysłu, aby je ująć w słowa, przekonalibyśmy się, że do napisania pozostaje zaiste niewiele. I jasne jest, że o wielu sprawach w ogóle by nie napisano, gdyż ten, co by ich doświadczył, mógłby nie być osobą obdarzoną talentem, zdolną do analizowania ich i wyrażania.

Konstandinos Kawafis, Ars Poetica
tłum. Zygmunt Kubiak