Tytuł oryginału:
AT HOME WITH MADAME CHIC.
BECOMING A CONNOISSEUR OF DAILY LIFE

Opieka redakcyjna: DOROTA WIERZBICKA

Redakcja: AGNIESZKA OLCZYK

Korekta: ANETA TKACZYK, DOROTA TRZCINKA. MAŁGORZATA WÓJCIK

Projekt okładki: JACKIE SEOW

Ilustracje: VIRGINIA JOHNSON/Illustration Division

Redakcja techniczna: BOŻENA KORBUT

Skład i łamanie: Infomarket

Copyright © 2014 by Jennifer L. Scott
All rights reserved.
© Copyright for the Polish translation by Wydawnictwo Literackie, 2015

Wydanie pierwsze

ISBN 978-83-08-05741-4

Wydawnictwo Literackie Sp. z o.o.
ul. Długa 1, 31-147 Kraków
tel. (+48 12) 619 27 70
fax. (+48 12) 430 00 96
e-mail: ksiegarnia@wydawnictwoliterackie.pl
księgarnia internetowa: www.wydawnictwoliterackie.pl

Konwersja: eLitera s.c.

BAŁAGAN
(WOKÓŁ NAS I W NAS)

Bałagan musi zniknąć – chyba wszyscy się co do tego zgadzamy. Ale, nie wiedzieć czemu, ciągle odkładamy to na później. Powtarzamy sobie, że zajmiemy się tym potem. To tylko chwilowy stan. Jednak ten chwilowy stan rozciąga się na całe tygodnie i miesiące i już niebawem bałagan okazuje się stałym elementem wystroju, oczywiście niepożądanym.

Zanim się spostrzegliśmy, wszędzie piętrzą się małe stosiki: niedoczytanej korespondencji, ubrań, które powinniśmy oddać potrzebującym, materiałów do scrapbookingu, starych czasopism, które planujesz przejrzeć, żeby wyciąć z nich zdjęcia i stworzyć własną „tablicę afirmacyjną” (nie próbuj zaprzeczać!); kupki rozmaitych rzeczy, które przyciągają się nawzajem jak magnesy. Wszędzie!

Za każdym razem gdy na nie patrzysz, przypominasz sobie o pracy, którą masz do wykonania. Nawet lekko karcisz się w duchu. Obiecujesz sobie, że weźmiesz się za to. Lecz gdy znajdziesz wolną chwilę, jesteś tak zmęczona, że masz ochotę na wszystko, tylko nie na porządkowanie stosików. Więc robisz sobie herbatę, włączasz telewizor i starasz się o tym zapomnieć. A bałagan nie znika. No dobrze... Może jutro?

Nie chcę, żebyś czuła się przytłoczona, ponieważ sama wiem, jakie to uczucie. Sprzątanie gratów szło mi całkiem nieźle. Naprawdę, względnie dobrze panowałam nad bałaganem. A przynajmniej nad jego lwią częścią. Powiedziałabym, że udawało mi się opanować około osiemdziesięciu procent bałaganu w domu. Obmyśliłam sobie system odgracania i pozostawałam mu wierna. Utrzymywałam porządek zarówno w „gorących punktach”, jak i w „martwych”, o czym za chwilę. Były jednak takie przestrzenie w domu, z którymi z jakiegoś tajemniczego powodu nie mogłam dojść do ładu. Domyślałam się, że przyczyna tkwi gdzieś głębiej i jeśli mam taki problem, to pewnie nie jestem w tym odosobniona.

Dlatego zrobiłam to samo co każda owładnięta niepokojem gospodyni domowa z Santa Monica: umówiłam się na konsultację u eksperta od feng shui! Na szczęście mam taką osobę w gronie przyjaciół. Nicole Pigeault i ja odbyłyśmy długą rozmowę. Nicole powiedziała mi, że duża część problemów z zagraceniem ma swoje źródło w mentalności niedostatku – nieświadomym przekonaniu, że musimy trzymać swoje rzeczy na wypadek jakiegoś nieszczęścia. Wmawiamy sobie, że różne szpargały są nam niezbędne i trzymamy się ich kurczowo, zarówno mentalnie, jak i fizycznie.

Nicole trafiła w punkt. To zabawne, bo w skrytości ducha już to wiedziałam. Martwię się, że jeśli coś wyrzucę, to na pewno będę tego kiedyś potrzebować. Poza tym cierpię na coś, co potocznie określa się syndromem bezdomnej. Choć aktualnie sprawy mają się dobrze, czekam, aż wydarzy się coś złego. A w ciężkich czasach mogę potrzebować wszystkiego!

Zawsze powtarzam, że świadomość to dobry punkt wyjścia. Odkąd uprzytomniłam sobie swoją „mentalność niedostatku”, wiem, skąd u mnie takie opory przed pozbywaniem się czegokolwiek. Prawda zaś jest taka, że mamy tak wiele, a potrzebujemy do życia bardzo mało. Kiedy dostrzegłam u siebie te negatywne, dotąd nieuświadomione przekonania, zaczęłam zauważać rupiecie w całym domu. Teraz patrzę na „stosiki” jak na wyzwanie. Gapię się im prosto w twarz. Potrafię się z nimi rozprawić i zrobię to. Ty też!

Pomyśl, ile czasu możesz poświęcić na to każdego dnia i zacznij rozprawiać się z bałaganem z lubością. Jeśli wygospodarujesz kwadrans dziennie, to wspaniale. Jeśli możesz poświęcić godzinę – kapitalnie! Jeżeli nie chcesz wyznaczać sobie sztywnych ram czasowych, obiecaj sobie, że zajmiesz się jednym stosikiem na dzień. W miarę nabierania wprawy w sprzątaniu rupieci będzie ci też coraz łatwiej je dostrzegać.

Gorące punkty

Moja zasada numer jeden jako pogromczyni bałaganu brzmi: przede wszystkim zawsze utrzymuj porządek w domowych „gorących punktach”. Nazywam tak miejsca w domu szczególnie podatne na gromadzenie rupieci. Są to najczęściej domowe przestrzenie „wzmożonego ruchu”. Nasze gorące punkty to stół w jadalni, schody, stolik w przedpokoju oraz ława w nogach naszego łóżka. Każdy dom ma inne punkty.

Wiesz, jak to bywa: po dniu spędzonym z dziećmi poza domem wracasz z torebką, listami, okularami przeciwsłonecznymi i czytnikiem. Kładziesz te rzeczy na pierwszej powierzchni, jaką widzisz – stoliku w przedpokoju. Potem o nich zapominasz, ponieważ trzeba pomóc dzieciom umyć ręce, wyprowadzić psa... A, i nie tylko ty przyniosłaś swoje rzeczy. Maluchy położyły na stoliku obrazki namalowane w przedszkolu i kamyki znalezione na spacerze. Twój mąż grał po południu w golfa i zostawił na szczycie tego już całkiem imponującego stosu na stoliku w holu garść drewnianych podstawek pod piłkę golfową, paragony, bilon oraz kaszkiet. Pustą jeszcze przed chwilą przestrzeń zajmuje teraz wszystko, od twojej torebki przez golfowe akcesoria po papier brokatowy i kamyki. No nie.

Dużą część problemu można rozwiązać, po prostu przeznaczając miejsce na rzeczy zostawiane po powrocie do domu. A więc półka w szafie w holu na torebkę. Haczyk na klucze. Półka na nakrycia głowy. Stolik na dziecięce obrazki. Położenie wszystkiego na miejscu zajmie kilkanaście sekund więcej, ale gdy to zrobicie, gorący punkt zostanie unieszkodliwiony.

Inne gorące punkty również mają tendencję do przyciągania przelotnego bałaganu, tych rupieci towarzyszących nam w ciągu naszych pracowitych dni. Na przykład nasza jadalnia pełni również funkcję salonu. A także – o tak – dziecięcej bawialni. Dlatego w każdym dowolnym momencie na naszym stole w jadalni można znaleźć najdziwniejszy zestaw rzeczy. Książki, kokardy do włosów, krem z filtrem ochronnym, dziecięce szczoteczki do zębów (wiem, wiem), kwitki, dokumenty, psie przysmaki, filiżanki po herbacie i tak dalej.

Kiedyś godziłam się na to z rezygnacją. Tłumaczyłam sobie, że – poza kubkami po herbacie i przypadkowym papierkiem tu czy tam – to nie moje szpargały. Zrzucałam winę na innych. Przywykłam do tego stanu rzeczy. Kiedy na nowo pokochałam swój dom, bałagan w tym gorącym punkcie zaczął rzucać się w oczy niczym odłażący paznokieć na perfekcyjnie wymanikiurowanej dłoni. Przypuszczam, że gdyby madame Chic zobaczyła mój stół w jadalni, nie mogłaby wyjść ze zdumienia. W jej domu każdy mebel miał ściśle określoną funkcję, a stół w jadalni był przeznaczony pod jedzenie, kwiaty, świece i zastawę. Nic, co nie miało związku z eleganckim spożywaniem posiłku, nie miało prawa się tam znaleźć.

Teraz sprzątam stół w jadalni kilka razy na dzień. Jeśli przechodząc obok, zauważę coś, czego nie powinno tam być, zabieram to i odkładam po drodze do miejsca, do którego zmierzam. Tak, muszę stale mieć go na oku, ale taki jest urok gorących punktów.

Po pewnym czasie zauważyłam coś bardzo dziwnego. Im dłużej sprzątałam nasz gorący punkt na stole w jadalni, tym mniej gromadziło się na nim rzeczy. Mój mąż zaczął odkładać drobiazgi do „swojej” misy (zorganizowałam mu staroświecką misę w chińskie wzory, do której może wrzucać monety, portfel, piłki golfowe itd. Przykrywam ją stylową lnianą poszewką, żeby jej zawartość nie kłuła w oczy). Mąż jest już w mojej ekipie. Dziewczynki, dorastając, będą widywały czysty stół w jadalni i z większym prawdopodobieństwem nie zagracą stołów w swoich domach, kiedy będą dorosłe. Utrzymywanie domowych gorących punktów w czystości stwarza cudowny efekt domina.

Zróbmy małe ćwiczenie. Podejdź do jednego z gorących punktów w swoim domu. Tak, teraz! Rzuć na niego okiem. Co widzisz? Założę się, że zbiór zupełnie przypadkowych przedmiotów. Jeśli masz malutkie dzieci, te szpargały nieraz zapewne na przemian denerwują cię i śmieszą. A teraz zejdźmy na ziemię. Trzeba sprzątać ten miszmasz – dziś, jutro i pojutrze. No tak, musisz do tego stale wracać, ale z upływem czasu bałaganu będzie coraz mniej, obiecuję.

Systematyczne sprzątanie rzeczy zalegających w gorących punktach wejdzie ci w krew i z uciążliwego obowiązku stanie się stylem życia. Skoro po drodze do salonu i tak mijasz pokój dziecinny (lub, jak w moim przypadku, po prostu pokonujesz kilka metrów), możesz podnieść tę wędkę do łowienia rybek na magnes i odłożyć ją na miejsce. Nie znaczy to, że twoje dzieci nie nauczą się sprzątać po sobie. Nauczą się – ty po prostu dajesz im przykład.

Martwe punkty

Martwe punkty to ustronne miejsca w domu, które przyciągają wszelkiego rodzaju graty. Jeśli czytałaś Lekcje Madame Chic, to wiesz, jak uwielbiam redukować swoją garderobę do minimum i pozbywać się starych ubrań. Co sezon przeglądam wszystkie swoje ciuchy i decyduję, które z nich oddać potrzebującym. Trzymam pod toaletką czarną torbę na śmieci, a w niej wszystkie rzeczy, które planuję przekazać organizacji charytatywnej. Napełniam torbę i proszę męża, żeby wrzucał do niej wszystkie ubrania, które chciałby oddać. Nie jest tak bardzo zmotywowany pod tym względem jak ja – mniej więcej co trzeci dzień na wierzchu torby ląduje jakaś część jego odzieży. Potem mówię sobie, że przydałoby się przejrzeć rzeczy dziecka. I w ten sposób nieestetyczna, wypchana czarna torba na śmieci tkwi pod toaletką w mojej sypialni dobrze ponad miesiąc.

Martwe punkty znajdują się tam, gdzie rzadko zaglądamy i dlatego mało o nich myślimy. Jednak bałagan w tych przestrzeniach oddziałuje na nas tak samo jak ten w gorących punktach. Jego widok przenika do naszej psychiki, a ponieważ zazwyczaj nie poświęcamy mu uwagi, w końcu się przyzwyczajamy.

Przyjrzyj się teraz swoim domowym martwym punktom. Możesz je znaleźć w najdziwniejszych miejscach. Jeśli masz małe dzieci, być może są to powierzchnie znajdujące się poza ich zasięgiem, na przykład gzyms kominka albo najwyższa półka regału. Przechowujesz tam rzeczy „tymczasowo”, ale potem o nich zapominasz i już za chwilę na półce nad kominkiem pysznią się termometry, dozowniki mydła, karty do gry oraz iPad. Pas chic!

Martwe punkty mogą też czyhać w szufladach. Wszyscy mamy jedną czy dwie szuflady z rupieciami, ale czy nie byłoby przyjemniej, gdybyśmy je choć trochę zorganizowali? Możesz wstawić do nich stare pudełka na materiały biurowe albo na wizytówki, takie z przegródkami – lub coś w tym rodzaju. Nie musisz wydawać majątku w sklepie z akcesoriami dla domu. Zastanów się, jak uporządkować swoje szuflady, wykorzystując to, co już masz. Postaw sobie za cel ogarnięcie jednej szuflady na dzień albo jednej na miesiąc. Czy wszystkie szuflady w moim domu są utrzymane we wzorowym porządku? Nie. Ale też nie panuje w nich totalny chaos. Nawet one mają jakiś ład.

Trzymaj pieczę nad martwymi punktami, a z czasem zauważysz, że – podobnie jak w gorących punktach – bałagan zniknął prawie bez śladu.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki