Spis treści

Karta redakcyjna

Nota wydawcy amerykańskiego

PROLOG. Czterdzieści nazwisk

I. Prawo do noszenia koszulki.
Cel

II. Jak przepłynąć 50 metrów pod wodą i nie umrzeć.
Pewność

III. Twój mały świat.
Strach

IV. Z workiem na głowie.
Stres

V. Bezpieczny powrót wątpliwy.
Nastawienie

VI. Zasadzka.
Zaufanie

VII. Odprawa.
Komunikacja

VIII. Strzelanie – manewr – komunikacja.
Relacje międzyludzkie

IX. Idź za kumplem.
Odpowiedzialność za czyny

X. Wygoda bez wygód.
Dyskomfort

XI. Zawsze patrz na buty.
Ewolucja

XII. Zabijanie.
Szufladkowanie

EPILOG. Ostatni przystanek pędzącego pociągu

O autorach

Fotografie

Przypisy

Tytuł oryginału: NO HERO

Opieka redakcyjna: PAWEŁ CIEMNIEWSKI

Redakcja: WERONIKA KOSIŃSKA

Korekta: ANETA TKACZYK, MAŁGORZATA WÓJCIK

Fotografie zamieszczone w książce pochodzą z archiwum autora

Projekt okładki: FRANCESCO BOTTI

Komputerowe opracowanie okładki na podstawie oryginału: ROBERT KLEEMANN

Zdjęcia wykorzystane na okładce
© Tom Weber MILpictures/Getty Images
© Stephen Mulcahey/Arcangel Images

Redakcja techniczna: BOŻENA KORBUT

Skład i łamanie: Infomarket

Copyright © 2014 by Mark Owen
© Copyright for the Polish translation by Wydawnictwo Literackie, 2015

Wszelkie prawa zastrzeżone, w tym prawo do reprodukowania w całości lub w części w jakiejkolwiek formie. Niniejsze wydanie opublikowano w porozumieniu z wydawnictwem Dutton, oddziałem Penguin Group (USA) LLC., spółki koncernu Random House

Wydanie pierwsze

ISBN 978-83-08-05739-1

Wydawnictwo Literackie Sp. z o.o.
ul. Długa 131-147 Kraków
tel. (+48 12) 619 27 70
fax. (+48 12) 430 00 96
bezpłatna linia telefoniczna: 800 42 10 40
e-mail: ksiegarnia@wydawnictwoliterackie.pl
Księgarnia internetowa: www.wydawnictwoliterackie.pl

Konwersja: eLitera s.c.

PROLOG

Czterdzieści nazwisk

.

Siedziałem w domu w Virginia Beach, czekając na sygnał do kolejnej roboty, kiedy nagle zaczęły przychodzić esemesy.

Był sierpień 2011 roku, a miasto było wręcz wypełnione turystami – bez przerwy mijałem ludzi, którzy przyjechali tu na wakacje i spędzali całe dnie na plaży nad Oceanem Atlantyckim. Trzymałem się z dala od Oceanfront, gdzie równolegle do plaż znajdowały się sklepy z koszulkami, pola do minigolfa i inne atrakcje dla spalonych słońcem urlopowiczów. Wszyscy turyści myśleli wyłącznie o swoich wakacjach, ja natomiast nie mogłem myśleć o niczym innym, jak tylko o Afganistanie i zbliżającej się kolejnej zmianie operacyjnej.

Cyrk obliczony pod publiczkę i polityków wreszcie się zakończył. Perspektywa ponownego wyjazdu za granicę powodowała, że czułem się jak pies szarpiący się na smyczy. Ale trzeba było jeszcze przetrwać dłużące się oczekiwanie na naszą kolej.

Najgorsze było właśnie to czekanie.

Niekończące się narady wojenne. Co tydzień otrzymywaliśmy podsumowanie wywiadowcze z aktualnej sytuacji w punktach zapalnych na całym świecie, co jeszcze bardziej pogarszało nasze samopoczucie. Wszyscy rwaliśmy się do roboty i chcieliśmy brać udział w prawdziwych zadaniach, tyle że będąc w gotowości bojowej, mogliśmy jedynie planować operacje, do których pewnie i tak nigdy nie dojdzie. W trakcie tury bojowej zazwyczaj otrzymywaliśmy zadanie, przygotowywaliśmy plan i parę godzin później go realizowaliśmy. Teraz byliśmy zajęci głównie sporządzaniem scenariuszy rozwiązania sytuacji, które zaistniały gdzieś w świecie, wyłącznie po to, żeby za chwilę całkowicie o nich zapomnieć. Zbieraliśmy się, planowaliśmy i za chwilę robiliśmy już coś zupełnie innego, ponieważ Waszyngton decydował się na inne rozwiązanie albo problem zwyczajnie się dezaktualizował. Co gorsza, mieszkaliśmy w domach, ale czasu, który moglibyśmy spędzić z rodzinami, mieliśmy niewiele. Zmuszeni byliśmy trzymać nasze rodziny na dystans, ponieważ nigdy nie było wiadomo, kiedy dostaniemy sygnał i będziemy musieli zniknąć bez pożegnania. Trzymałem myśli o najbliższych w tym samym zakamarku mojego umysłu, w którym trzymam je podczas wyjazdów. Gdy chowałem się za tym niewidzialnym murem, w pewnym sensie miałem wrażenie, że po prostu mnie nie ma – nawet podczas rozmowy telefonicznej z rodzicami.

Wiedziałem, że reszta mojej ekipy czuje się dokładnie tak samo – wszyscy chcieliśmy być znowu w akcji.

Było już wczesne popołudnie i akurat skończyłem jeść obiad. W trakcie służby w stanie podwyższonej gotowości nie mogliśmy spożywać alkoholu ani imprezować – ostatnią rzeczą, jaką którykolwiek z nas chciałby zrobić, było pojawienie się w robocie na bani albo na kacu. Szykowałem się więc na kolejny nudny wieczór przed telewizorem, kiedy przyszła seria esemesów z informacją o katastrofie śmigłowca. Wszystkie brzmiały identycznie:

„Spadł CH-47 w Afganistanie. Nasi?”.

Nazywaliśmy to RUMINT[1]– mieszanką plotek i prawdziwych informacji, które często ostatecznie okazywały się kompletnymi bzdurami. Niestety tym razem miało być inaczej – wszystko okazało się prawdą.

Wystarczyła ta jedna wiadomość, żebym natychmiast wskoczył na wyższe obroty. Jeśli była prawdziwa, to zupełnie nie liczyło się to, czy na pokładzie byli SEALs, Delta czy Siły Specjalne Wojsk Lądowych. Wszyscy graliśmy w jednej drużynie. Zadzwoniłem do kumpla z zespołu bojowego[2] pełniącego aktualnie służbę w Afganistanie – wrócił do domu, ponieważ musiał zaopiekować się chorą matką. Pomyślałem, że powinien wiedzieć coś więcej.

Nie odebrał.

Zacząłem przewijać listę kontaktów w telefonie, próbując dodzwonić się do kogoś, kto może mieć jakieś wieści. I wtedy przyszło potwierdzenie: „To byli nasi”.

Wiadomość uderzyła mnie jak grom z jasnego nieba. Przed oczyma stanęły mi twarze wszystkich kumpli służących w tamtym zespole bojowym. Telefon zaczął wibrować od odebranych wiadomości. Ta sama informacja przychodziła ze wszystkich stron.

„To byli nasi”.

Poczułem ucisk w żołądku. Nie mogłem usiedzieć w miejscu, więc ruszyłem do kuchni, wciąż wpatrując się w ekran telefonu. Czekałem na kolejne wieści, ale byłem przerażony każdym szczątkiem informacji. Wiedziałem, że moi koledzy setki razy zgłaszali się na ochotnika tylko po to, aby być w konkretnym miejscu i wykonywać konkretną robotę. Równie dobrze to ja mogłem siedzieć w tym śmigłowcu. Cholera, przecież ledwie parę miesięcy temu właśnie w jednym się rozbiłem! Bezczynne czekanie w domu na sygnał to koszmarne uczucie, aż za dobrze znane naszym żonom i dziewczynom.

Po chwili już wiedziałem, że nie mogę być teraz sam. Wyciągnąłem dwunastopak piwa z lodówki i poszedłem do domu znajomego SEALsa. Akurat dziś będziemy potrzebować paru browarów...

Słońce już zachodziło, a ulice wydawały się opuszczone. Kiedy szedłem tych kilka przecznic do kumpla, rozejrzałem się po okolicy. Nowe budownictwo, kilka drzewek. Duże murowane domy, przed nimi wypielęgnowane trawniki. W weekendy przyglądałem się sąsiadom, którzy dbali o swoje skrawki zieleni i starannie strzygli rosnące na nich krzaczki i żywopłoty. Ulice wyglądały niezwykle spokojnie.

Większość moich sąsiadów zupełnie nie zdawała sobie sprawy z tego, w jaki sposób ja i odwiedzający mnie koledzy zarabiamy na chleb. Kiedy mijałem ich domy, byłem niemal pewny, że ich myśli zaprzątnięte były planami urlopowymi, opłacaniem rachunków albo tym, który mecz baseballu obejrzą dziś wieczorem. Przepaść, wręcz otchłań, między tym, co dzieje się w Afganistanie, a sytuacją w kraju, była ogromna. Wiedziałem, że sąsiedzi popierają walczących żołnierzy, ale nie mają bladego pojęcia o tym, jak tam jest i jak często kumple ryzykują życie. W większości domów wojna była tematem nieobecnym na co dzień, może poza tymi rodzinami, które oczekiwały na powrót swoich żołnierzy lub marynarzy.

Nigdy nie pojmą tego, jak wiele codziennego poświęcenia wymaga służba wojskowa. Nic nie mogło tego zmienić, a dziś tak naprawdę nie miało to żadnego znaczenia. Danina krwi została złożona. Od nas teraz zależało, żeby nie została zapomniana. Przepaść między tymi, którzy przelewają krew za ojczyznę, a resztą obywateli nigdy nie była dla mnie tak wyraźnie widoczna jak w tamtą cichą noc.

Kiedy dotarłem do domu kumpla, ten otworzył mi drzwi z takim samym wyrazem bólu na twarzy, jaki widniał na mojej. Kiwnął tylko głową i zaprosił mnie do środka. W milczeniu podszedłem do jego lodówki i wrzuciłem do niej piwo. Wziąłem tylko dwie butelki i wyszliśmy na balkon, zostawiając jego rodzinę w salonie.

Otworzyłem swoje piwo i upiłem duży łyk. Było właściwie bez smaku, czekałem jedynie na efekt jego działania. Kumpel w ciszy opróżniał butelkę i przewijał wiadomości w telefonie. Siedzieliśmy tak przez dłuższą chwilę – żaden z nas się nie odezwał. W zestrzelonym śmigłowcu było mnóstwo naszych kolegów, a teraz wszyscy już nie żyli. Chcieliśmy działać, ale nie mogliśmy nic zrobić – uczucie niemocy było paraliżujące.

Słońce zaszło całkowicie, a balkon spowiły ciemności. Ledwie widziałem twarz kolegi. Nie miał zamiaru włączać światła. Myślę, że obaj cieszyliśmy się, że zapadł mrok – ciemność sprzyjała żałobie.

Przez wiele miesięcy po operacji zlikwidowania Osamy bin Ladena politycy i media zachwycali się oddziałami SEAL. Nie mam pojęcia, ile razy słyszałem słowo „bohater”, rzucane na lewo i prawo. Używanie określenia „bohater” nie przychodzi nam łatwo, a na dodatek jego znaczenie w naszej społeczności uległo obecnie zatarciu. Teraz każdy jest bohaterem.

Początkowo rozmiary strat nie wydawały się aż tak ogromne, do czasu kiedy na ekranie mojego iPhone’a zaczęły wyświetlać się nazwiska poległych.

Piliśmy jedno piwo za drugim, wspominając wydarzenia związane z chłopakami z zestrzelonego śmigłowca. Obaj opowiadaliśmy najlepsze, najśmieszniejsze historie o każdym z nich. A było ich mnóstwo. Śmiech pozwalał nam przejść przez te najcięższe i najbardziej stresujące chwile. Sięgaliśmy w głąb pamięci, aby przypomnieć sobie wszystko, co mogłoby wywołać nasz uśmiech. Kumpel skoczył do środka po kilka kolejnych piw, a w tym samym czasie na moim telefonie pokazało się kolejne nazwisko.

Ray.

Poczułem się, jakby ktoś uderzył mnie pięścią w brzuch. Położyłem telefon na stole i zacząłem chodzić po drewnianym balkonie.

Po raz pierwszy spotkałem Raya w 1999 roku na plaży w San Diego, gdzie obaj zaczynaliśmy szkolenie BUD/S[3]. Wcześniej był w college’u w Luizjanie, ale po pierwszym roku zdecydował, że chce zostać SEALsem. Mnie udało się skończyć szkołę, zanim poczułem to samo powołanie, co on. Pamiętam, jak razem z Rayem staliśmy na plaży, patrząc na fale i słuchając wydzierających się na nas instruktorów. Wyglądał na zdeterminowanego i skupionego, a krzyki i ogólny chaos zdawały się nie robić na nim żadnego wrażenia.

Z początku, zanim się go dobrze poznało, Ray wydawał się bardzo cichą osobą. W przeciwieństwie do mnie był urodzonym sportowcem – w liceum grał w piłkę nożną, czemu zawdzięczał smukłą sylwetkę. Wkrótce zauważyłem, że doskonale radzi sobie z wszystkim zadaniami, które stawiali przed nami instruktorzy. Był niezwykle konsekwentny – zawsze kończył to, co zaczął, niezależnie od tego, czy było to pływanie, bieg po plaży czy tor z przeszkodami. Zawsze w czołówce, niezależnie od warunków.

Obaj skończyliśmy kurs BUD/S w grudniu 1999 roku. Ray dostał przydział do SEAL Team 3, ja natomiast trafiłem do SEAL Team 5. Ponieważ obaj stacjonowaliśmy w San Diego, widywaliśmy się tak często, jak było to możliwe. Niestety ze względu na natłok pracy zazwyczaj przebywaliśmy po różnych stronach planety.

Ray miał dziewięć kocich żyć.

Część jego historyjek z rodzaju „o mały włos” przeszła do legendy. Kilka miesięcy przed Selekcją, zwaną też S&T[4], został postrzelony w szyję. Z oddziałem SEAL Team 3 stacjonował właśnie w ramach półrocznej zmiany na Guam, kiedy wraz z kilkoma kolegami postanowili wybrać się do miejscowego baru na święta Bożego Narodzenia. Po małych nieporozumieniach z miejscowymi Ray z kumplem zdecydowali się obrać kurs na dom i zakończyć wieczór. Wezwali taksówkę i skierowali się do bazy, kiedy jeden z gości z baru wychylił się z okna innego samochodu i zaczął do nich strzelać.

Wystrzelone pociski rozbiły okna taryfy, a jeden z nich trafił Raya w szyję; na szczęście gładko przeszedł przez skórę, nie powodując poważnych obrażeń. Larry, drugi SEAL, dostał w ucho – pocisk wyszedł nosem. Taksówkarz zawiózł ich szybko do szpitala – Ray zatamował krwotok własną koszulą i poszedł na ostry dyżur w poszukiwaniu pomocy.

Kilka miesięcy później pokazał się na Selekcji – trafił na moją ośkę i razem przez nią przeszliśmy. Ale podobnie jak po BUD/S trafiliśmy do różnych zespołów bojowych.

Teraz Ray był martwy. Nie mogłem w to uwierzyć.

Kumpel wrócił z następną kolejką browarów, więc na chwilę wróciłem do rzeczywistości. Siedzieliśmy w ciszy przez parę kolejnych minut, z wyciągniętymi telefonami, wciąż przewijając listę wiadomości. Ale moje myśli uporczywie krążyły wokół Raya.

– Widziałeś to, co Ray nagrał w Afganistanie? – zapytałem.

Kumpel chrząknięciem dał do zrozumienia, że tak.

– Gdybym to był ja, na pewno byłbym już trupem – odpowiedział.

Niemal każdego ranka, tuż po przyjściu do roboty i sprawdzeniu maili, czekał na nas raport AAR[5] z ostatniej operacji, opracowany przez wszystkich biorących w niej udział. Często zawierał również materiały wideo nagrane przez bezzałogowe drony. Wszyscy, od załóg śmigłowców, poprzez analityków wywiadu, na SEALsach kończąc, mogli przedyskutować poszczególne elementy zadania – co poszło dobrze, a co źle. Raporty były rozsyłane wewnątrz całego środowiska sił specjalnych, niezależnie od tego, czy ktoś brał udział w danej operacji, czy też nie, tak aby można było wyciągnąć wnioski z tego, co opracowali inni. Jeden z takich raportów, dotyczący tej szczególnie interesującej misji, był również tematem wielu rozmów.

Akcję z udziałem Raya po prostu trzeba było zobaczyć. Jego zespół bojowy był w Afganistanie – grupa bojowa miała szturmować zabudowania znajdujące się za glinianym murem. Jako snajper poruszający się przed całym ugrupowaniem musiał wdrapać się na jeden z budynków górujących nad okolicznymi zabudowaniami, gdzie ukrywał się jeden z dowódców talibów. Z dachu miał zapewnić osłonę kolegom przeprowadzającym szturm.

Na nagraniu mogłem zauważyć szturmowców w ciszy zbliżających się do celu. Sam robiłem to milion razy, więc dokładnie wiedziałem, co teraz czują ci goście, ale nawet tylko patrząc, byłem mocno podekscytowany. Ich zmysły były maksymalnie wyostrzone, gdy nasłuchiwali odgłosów uchylających się drzwi lub kroków odzianych w trampki talibów na kamienistym podłożu. Przyłapałem się na tym, że skanowałem wzrokiem ściany budynków, wypatrując jakiegokolwiek ruchu.

Kiedy Ray odłączył się od reszty, aby zająć pozycję zapewniającą mu możliwość osłony szturmu, ostrożnie stawiał kroki. Jestem pewien, że zatrzymywał się przy każdym pęknięciu cienkiej gliny pokrywającej dach, doskonale wiedząc, że wystarczy jeden niewłaściwy ruch, aby zdradzić swoją pozycję ludziom śpiącym w środku budynku.

Gdy oddział szturmowy zbliżał się do celu, drzwi znajdujące się dokładnie pod pozycją Raya gwałtownie się otworzyły. Zaraz po tym dało się zauważyć charakterystyczny kształt ręcznego granatnika przeciwpancernego RPG – długa, wąska rura zakończona stożkowatym pociskiem. Nagle wszystko się zatrzymało. Domyślam się, że ktoś wewnątrz budynku usłyszał Raya na dachu albo zbliżający się oddział. Talib prawdopodobnie próbował dostrzec w mroku nadchodzących komandosów. Ułamek sekundy później wystrzelił pocisk, który przeleciał dosłownie przed SEALsami i wybuchł gdzieś daleko.

Fala uderzeniowa wygenerowana przez odpalony pocisk RPG był tak silna, że spowodowała zawalenie się glinianego dachu, który otworzył się niczym gigantyczne usta i wchłonął Raya, zrzucając go prosto do środka budynku.

Spadł na stos gliny i drewnianych belek – w chmurze podniesionego kurzu niemal natychmiast dostrzegł pięciu talibów, uzbrojonych w karabinki AK i mających na sobie kamizelki z zapasowymi magazynkami. Kilku leżało na ziemi, wciąż jeszcze ogłuszonych falą podmuchu RPG.

Ray miał zaledwie kilka sekund na podjęcie decyzji: zostać w środku i zastrzelić wszystkich pięciu gości albo wydostać się, zanim jego koledzy – którzy mogli nie wiedzieć, że znalazł się teraz w środku – otworzą ogień w stronę budynku.

Zdecydował się uciec. Wyskoczył przez okno, rozbijając je. Na nagraniu widać, jak ląduje zaraz pod otaczającym zabudowania murem, po czym krzyczy w stronę kolegów, aby ci mieli jasność, że nie jest talibem. Potem widać, jak turla się z dala od okna i spokojnie wyciąga granat. Następnie skrada się pod otwór okienny i wrzuca granat do wnętrza budynku. Nawet na wideo z drona wydawało mi się, że Ray był cały czas opanowany, a jego ruchy płynne i gładkie. Miał swój sposób na robienie zwariowanych rzeczy, tak aby wyglądały najzupełniej normalnie.

Przeturlał się od okna w poszukiwaniu osłony. Eksplozja granatu uniosła chmurę pyłu i kamieni. W środku odłamki posiekały talibów, którym udało się przeżyć zawalenie dachu.

Podobnie jak wielu z nas Ray przez ponad dekadę służył swojemu krajowi, czasem w trudnych i niebezpiecznych warunkach. Jego czyny wzmacniały poczucie idei i zasad, którymi wszyscy się kierowaliśmy. Wiedziałem, że samo patrzenie, w jaki sposób Ray działa, będąc w szczytowej formie, dodaje nam wiary, że możemy być jeszcze skuteczniejsi, co kiedyś być może uratuje czyjeś życie.

Kiedy tak siedzieliśmy na balkonie kolegi, pomyślałem, że wiele bym dał, aby móc jeszcze kiedyś pójść na piwo z Rayem. Przez całą noc gadaliśmy o naszych poległych towarzyszach i próbowaliśmy zapomnieć o wszystkim innym. Nie miało znaczenia, w jaki sposób zginęli. Ważne było to, że już ich nie ma.

Po kilku dniach zaczęły wychodzić na jaw szczegóły katastrofy. Istotne było, aby wyciągnąć z niej wnioski, podobnie jak w przypadku akcji Raya. Tamtej nocy nasi polegli byli częścią QRF – sił szybkiego reagowania, takiej wojskowej straży pożarnej, która czeka w pełnej gotowości podczas operacji prowadzonej przez siły główne. Jeśli sprawy potoczą się niezgodnie z planem, QRF w ciągu kilku minut rusza z pomocą.

Oddział Rangersów US Army miał zaatakować cel w wiosce Jaw-e-Mekh Zareen położonej w dolinie Tangi, w prowincji Wardak, około czterdziestu kilometrów od Kabulu. Wstępnie to właśnie Navy SEALs mieli wykonać to zadanie, z powodu zbyt silnego światła księżyca zrezygnowali jednak z tej misji, sugerując jej przesunięcie na ciemniejszą noc – działanie w całkowitej ciemności jest znacznie bezpieczniejsze. Operacja nie została odwołana i Rangersi zdecydowali się uderzyć na wyznaczony obiekt.

Poszukiwanym był jeden z ważniejszych przywódców talibów. Zaraz po wylądowaniu sił amerykańskich rozpętała się zaciekła walka – z różnych miejsc w dolinie zaczęły nadciągać posiłki talibów. Po dwóch godzinach strzelaniny niewielka grupa sił przeciwnika zaczęła się wycofywać. Żołnierze wezwali QRF – w uciekającej grupce znajdował się poszukiwany dowódca wraz z ochroną i nie chciano dać mu szansy na wymknięcie się.

Gdy nadleciał śmigłowiec o kryptonimie Extortion 17, przewożący siły szybkiego reagowania, które miały wesprzeć walczących Rangersów, celnie wystrzelony pocisk z granatnika RPG trafił w wirnik ogonowy maszyny. Ray i reszta chłopaków na pokładzie nie mieli żadnych szans na przeżycie.

Dwa dni później dowodzący operacją w Afganistanie poinformowali, że talib odpowiedzialny za zestrzelenie śmigłowca zginął w nalocie bombowym przeprowadzonym przez myśliwce F-16.

Wiadomość ta nie przyniosła nam ulgi.

Nieco później zaczęły krążyć plotki o zastawionej pułapce. Pojawiła się wersja, że talibowie celowo zwabili SEALsów w zasadzkę i zestrzelili śmigłowiec w akcie zemsty za śmierć Osamy bin Ladena. Niezależnie od tego, jaka faktycznie była jej przyczyna, katastrofa Extortion 17 była prawdziwą tragedią. Niemal zawsze, kiedy wzywa się QRF, oznacza to, że coś poszło nie tak. Służba w siłach szybkiego reagowania jest niebezpieczna – nie ma wtedy elementu zaskoczenia, zwłaszcza kiedy jest się na pokładzie CH-47 Chinook, wielkiego latającego autobusu. A czasem, gdy nadejdzie odpowiednia chwila, po prostu zabraknie szczęścia lub umiejętności.

Wraz z upływem nocy dowiadywałem się, że znacznie więcej kumpli straciło życie w Afganistanie. Trzydziestu ośmiu członków sił zbrojnych zginęło w zestrzelonym Extortion 17, w tym ponad tuzin SEALsów. Katastrofa była najbardziej krwawą stratą w ciągnącym się od dekady konflikcie. Widok ozdobionych flagami trumien w drodze na uroczystości pogrzebowe na zawsze wyrył się w mojej pamięci.

Ray, co wydaje się oczywiste, nie był jedynym przyjacielem, którego straciłem w trakcie czternastu lat służby w morskich siłach specjalnych. Na liście kontaktów w telefonie wciąż mam czterdzieści nazwisk osób, do których już nigdy nie zadzwonię. Od pamiętnego 11 września 2001 roku poległo znacznie więcej członków Navy SEALs niż tych czterdziestu, ale ja miałem szczęście i zaszczyt ich znać oraz służyć właśnie z nimi.

Nie będziemy już nad piwem rozpamiętywać dni dawnej chwały. Nie będzie już wspólnego grillowania ani wyjazdów na szkolenia. Te czterdzieści osób to więcej niż współpracownicy czy przyjaciele. To bracia. Za każdym razem, kiedy przewijam listę kontaktów i wpadam na ich nazwiska, wspomnienia powracają.

Do San Diego wszyscy dotarliśmy, mając jedno i to samo marzenie. Była to nierozerwalna więź, która połączyła chłopaka z odludzia Alaski, surfera z Kalifornii i hodującego świnie na amerykańskim Środkowym Zachodzie rolnika, który ocean zobaczył pierwszy raz w życiu, stając nad jego brzegiem w pierwszym dniu kursu podstawowego.

Dążyłem do spełnienia swojego marzenia od szkoły średniej na Alasce, aż do kursu BUD/S. Kiedy wreszcie otrzymałem Trójząb[6], legendarną odznakę Navy SEALs noszoną na piersi, próbowałem perfekcyjnie wykonywać wszystkie stawiane przede mną zadania. Dla mnie i dla wielu moich kolegów zostanie SEALsem było dopiero początkiem naszej drogi. Bycie świetnym kumplem z zespołu, ciągłe przełamywanie własnych barier i bycie tutaj, wśród tych ludzi, stało się dla nas czymś w rodzaju religii.

Nigdy nie przechodziłem do porządku nad stratami na chłodno czy bez żalu. W ciągu wielu lat służby ten ból wzrastał. Przyjaciele z Firmy poświęcali wszystko dla swojego kraju. Długie miesiące spędzali z dala od rodziny i ukochanych, marznąc gdzieś w afgańskich górach, a niektórzy z nich, tak jak mój kumpel Ray, płacili najwyższą cenę. Żaden z nich nigdy nie myślał o sobie jak o bohaterze.

Nadszedł czas na podjęcie decyzji.

Poświęciłem czternaście lat, aby stać się najlepszym morskim komandosem, jakim mogłem być. Teraz mogłem przedłużyć kontrakt i zostać w marynarce tak długo, aż dociągnąłbym do emerytury, czyli jeszcze sześć lat, albo odejść i stawić czoło nowym wyzwaniom,

Decyzja ta miała zaważyć na moim dalszym życiu jak żadna inna. Bycie Foką[7], jednego z czołowych zespołów ███████████ w kraju to coś więcej niż praca. To była moja tożsamość i coś, co nadawało mojemu życiu sens. Teraz nie mógłbym wyruszyć na zagraniczną zmianę i pracować tam na pół etatu. Wiedziałem, że jak już wysiądę z tego pociągu, do którego mógłbym porównać służbę w siłach specjalnych, to nigdy już nie wsiądę do niego z powrotem. Wiedziałem też, że całe moje życie ulegnie kompletnej zmianie.

Wstrzymywałem się z podjęciem ostatecznej decyzji, poświęcając noce na analizy dotychczasowej kariery, a także wszystkich wydarzeń i życiowych lekcji, które mnie ukształtowały. Wreszcie zdecydowałem się opuścić marynarkę i zostać kowalem własnego losu – musiałem też odkryć siebie na nowo.

Wydanie książki rzuciło mnie w świat, jakiego nie znałem, gdzie miliony obcych ludzi nagle chciało ze mną rozmawiać i wysłuchać tego, co mam do powiedzenia. Większość z nich mnie wspierała, ale nie obyło się też bez głosów krytyki. Było to całkowicie nowe wyzwanie i nie byłem pewien, czy całe szkolenie, które przeszedłem jako SEAL, przygotowało mnie do niego.

Trzynaście tur bojowych w ciągu trzynastu lat stworzyło ze mnie operatora sił specjalnych, który właśnie teraz miał opuścić szeregi marynarki wojennej. Wysiadka z rozpędzonego pociągu była o tyle trudna, że nie miałem pojęcia, czy moje umiejętności będą mogły się jeszcze do czegoś przydać.

Kiedy ludzie słyszą o SEALsach, wyobrażają sobie superbohaterów wyskakujących z samolotów i strzelających do złych typów. Owszem, robimy obie te rzeczy, ale to nie one nas definiują. Jeśli popełniamy błędy, to powtarzamy wszystko, aż osiągniemy perfekcję w tym, co robimy. Nie jesteśmy superherosami. Jesteśmy po prostu całkowicie oddani naszej robocie.

Nie ma tu żadnego „magicznego składnika” – jest natomiast mnóstwo ciężkiej pracy, poświęcenia i pasji.

W rzeczywistości żaden z nas nie uważa się za kogoś specjalnego – staramy się tylko wykonywać najprostsze rzeczy w najlepszy możliwy sposób. Jeden z najwspanialszych liderów, których miałem możliwość poznać, zawsze nakłaniał swoich młodszych kolegów do angażowania się w życie zespołu i bycia jego częścią.

„Ile chcesz z siebie dać?”, pytał, a jedyną akceptowalną odpowiedzią było: „Wszystko i przez cały czas!”.

Uczyliśmy się, co często było niełatwe, jak być jeszcze lepszymi w tym, co robimy. Bycie lepszym oznacza nieustanną komunikację z innymi, sprawdzanie, rozwijanie się, słuchanie, naukę i nauczanie, dzień za dniem, rok po roku. Nie chodzi tylko o to, abyś umiał zasuwać kilometrami po afgańskich górach, mając na plecach trzydziestokilogramowy plecak, ale abyś potrafił słuchać tych, którzy wskazują ci błędy. A słuchanie o swoich błędach i porażkach jest często trudniejsze i jeszcze mniej przyjemne niż stanie w zimnym oceanie.

Kiedy przez pierwszy rok po odejściu ze służby stawiałem czoło coraz to nowym wyzwaniom, wielokrotnie wracałem do lekcji wyniesionych z wojska i do momentów, które będą mi towarzyszyć do końca życia. Dotarło do mnie, że najważniejsze chwile w życiu to nie te, które trafiają na czołówki wiadomości. To operacje bez nazwy, w których mój zespół był wystawiany na próbę i stawał się coraz lepszy. To błędy, które popełniłem, ale dzięki nim nauczyłem się, że nigdy już ich nie powtórzę. A najważniejsze są te, które pozwoliły mi poznać, czym naprawdę jest braterstwo SEALsów.

Ta książka jest właśnie o tych chwilach i wyniesionych z nich lekcjach, które mnie ukształtowały. Mam nadzieję, że ten zbiór historii pozwoli wejrzeć czytelnikom w codzienną służbę i życie SEALsów, a mnie przekazać najważniejsze wnioski moich starszych kolegów – zarówno tych, z którymi służyłem, jak i tych, którzy służyli długo przede mną.

Bycie członkiem US Navy SEALs to niezwykła praca. To trwające całe życie poświęcenie – pokonywanie wyzwań stawianych przed tobą i pozostałymi członkami zespołu, nieustanna ewolucja, weryfikowanie podjętych decyzji i wyciąganie wniosków z popełnionych błędów, tak aby cały zespół mógł działać jeszcze efektywniej.

Doświadczenia, które wyniosłem ze służby, to dziedzictwo po ludziach, których straciliśmy, takich jak Ray, wszystkich obecnych oraz byłych SEALsów, którzy poświęcili swoje życie dla kraju. Wiele z tych nauczek było bolesnych – przyjaciele zapłacili za nie życiem. Książkę tę dedykuję swoim braciom.

Komandosi SEALs uczeni są, aby przekazywali swoje doświadczenia kolejnym pokoleniom morskich komandosów. Po to też kreślę słowa Zwykłego bohatera.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

PRZYPISY

[1] RUMINT – skrót od słów rumours (plotki) oraz intelligence (wywiad), prześmiewczo nawiązujący do innych rodzajów działań wywiadowczych, takich jak HUMINT (pozyskiwanie danych wywiadowczych od osób) czy SIGINT (pozyskiwanie danych przez przechwytywanie transmisji danych). (Wszystkie przypisy pochodzą od tłumacza).

[2] Struktura organizacyjna SEAL Team Six/DEVGRU nie jest oparta na plutonach, kompaniach czy batalionach. Najmniejszą formacją jest kilkuosobowy team (polskim odpowiednikiem jest sekcja bojowa lub sekcja szturmowa), kilka teamów tworzy troop (odpowiednik grupy bojowej), natomiast kilka troopów tworzy squadron (szwadron, odpowiednik zespołu bojowego sił specjalnych). Szwadrony są oznaczone kolorami.

[3] BUD/S – Basic Underwater Demolition/SEAL – 24-tygodniowy „podstawowy kurs niszczenia podwodnego”, wstępny proces selekcyjny do jednostek SEAL. Podzielony jest na fazę wstępną oraz trzy fazy główne.

[4] Selection & Training – selekcja i trening, pierwszy etap rekrutacji do Naval Special Warfare Development Group.

[5] AAR (After Action Report) – raport podsumowujący przeprowadzoną operację.

[6] Nazywany również Tridentem lub Budweiserem.

[7] Słowo „seal” w języku angielskim oznacza fokę.