Spis treści

Karta redakcyjna

DLACZEGO OCZY KOTA ŚWIECĄ W NOCY?

Ile kropek ma biedronka?

Dlaczego małe kurczaczki są żółte?

Dlaczego psy wąchają się pod ogonem?

Dlaczego ryba nie topi się w wodzie?

Dlaczego kot lubi ryby?

A dlaczego koty boją się wody?

A czy świnka morska pływa w morzu?

Dlaczego pies macha ogonem?

Czy u zwierząt merdanie ogonem znaczy to samo?

Dlaczego psy i koty trzeba szczepić?

Dlaczego psy bronią swojego pana?

Kto mieszka w dziupli na drzewie?

Czy psom też wypadają mleczne zęby?

Dlaczego koci język jest chropowaty jak tarka?

Dlaczego żółw ukrywa się w pancerzu?

Po co ślimakowi muszla?

Czy żółw może atakować, czy tylko chowa się w skorupie?

Dlaczego oczy kota świecą w nocy?

Dlaczego ptaki mają pióra, a my włosy?

Po co pies porusza uszami? Ja tak nie potrafię.

Po co jeżowi kolce?

Czy jeże nadziewają na kolce jabłka?

Dlaczego tygrys ma futro w paski?

A zebry?

Czy drzewo czuje ból?

Dlaczego trawa jest zielona?

A kwiaty? Dlaczego są kolorowe?

Co to znaczy zapylają?

Dlaczego kot łapie myszy?

Dlaczego psy podkulają ogon?

Dlaczego żaba jest mokra?

Dlaczego ludzie i zwierzęta chorują?

Dlaczego foki są grube?

Dlaczego musimy spać?

To gdy będę duży, to też będę musiał spać?

A kto jest największym śpiochem?

A kto śpi najkrócej?

Skąd się biorą sny?

Dlaczego żyrafa ma bardzo długą szyję?

Dlaczego komary gryzą ludzi?

Dlaczego psy gryzą?

A dlaczego koty drapią?

Dlaczego kot mruczy?

Czy wszystkie koty mruczą?

Dlaczego ludzie nie mają skrzydeł?

Skąd wzięły się ptaki?

A czy jak będę machać rękami, to ręce zmienią mi się w skrzydła?

Dlaczego wąż nie ma nóg?

Dlaczego wąż ma jad?

Dlaczego gołębie nie odlatują do ciepłych krajów?

Czy ptaki mają powieki?

Dlaczego nietoperze latają tylko w nocy?

Dlaczego ryby nie mają głosu?

Dlaczego jeleń ma rogi?

Dlaczego koń ma kopyta?

Dlaczego kogut ma grzebień?

Dlaczego kogut pieje?

Dlaczego orzeł jest biały tylko na godle?

Dlaczego jamnik jest taki długi?

Po co słoniowi trąba?

Po co słoniowi takie wielkie uszy?

Dlaczego jedne psy są bardzo małe, a inne ogromne?

Dlaczego psy podnoszą łapę, gdy siusiają?

Dlaczego kangur ma torbę na brzuchu?

Dlaczego zając ma długie uszy?

Dlaczego zając skacze, a wilk biega?

Czy świnia jest brudna?

Czy baran jest głupi?

Czy lis jest chytry?

A dlaczego „na dudka”?

Dlaczego mucha chodzi po szybie i nie spada?

A kto jeszcze może chodzić po szybie?

Dlaczego jaszczurki gubią ogonki?

Dlaczego chomik wypycha jedzeniem policzki?

Dlaczego ogień parzy?

Czy wszystkie pszczoły mają żądło?

A co robią trutnie?

Dlaczego dzik ma ostre kły?

Dlaczego rak chodzi do tyłu?

Dlaczego raki szczypią?

Czy raki umieją pływać?

Dlaczego krowie wystarcza trawa, a my musimy jeść coś innego?

Dlaczego krowa daje mleko?

Czy paznokcie mogą rosnąć w nieskończoność?

Dlaczego wielbłąd ma garb?

Dlaczego kret kopie podziemne korytarze?

Czy to prawda, że kret jest ślepy?

Czy kura ma malutki móżdżek?

Dlaczego sowa ma oczy osadzone inaczej niż inne ptaki?

Dlaczego sarna ma białą plamę na pupie?

Dlaczego mrówki budują kopce?

Dlaczego nosorożec ma róg na nosie?

Dlaczego dzięcioł stuka w drzewo?

Dlaczego żmija jest jadowita?

Dlaczego koliber jest taki malutki jak motyl?

Dlaczego wiewiórka zakopuje orzechy w ziemi?

Dlaczego bociany klekoczą?

Czy ptakom odrastają nowe pióra?

Czy zwierzęta mają linie papilarne?

Po co żuki toczą kulki?

Dlaczego wieloryb nie ma zębów?

Dlaczego niektóre ryby wyskakują nad wodę?

Po co kotu takie długie wąsy?

Dlaczego strusie nie mogą latać?

Dlaczego zwierzęta nie noszą ubrań?

Dlaczego trudno spotkać w lesie rysia?

Po co pająki snują pajęczyny?

Gdzie motyle spędzają zimę?

Czy zwierzęta umieją ze sobą rozmawiać?

Dlaczego bóbr ma płaski ogon?

Czy pingwiny mają płetwy, czy skrzydła?

Dlaczego gęsi chodzą gęsiego?

Dlaczego psy lubią lizać ludzi?

Czy kot zawsze spada na cztery łapy?

Czy krokodyle polują na ludzi?

Dlaczego każdy człowiek jest inny?

Kiedy zwierzęta stają się dorosłe?

Dlaczego ludzie i zwierzęta umierają?

Konsultacja psychologiczna: ALEKSANDRA PIOTROWSKA

Opieka redakcyjna: WALDEMAR POPEK

Redakcja: MARIA ROLA

Korekta: KAMIL BOGUSIEWICZ, ANNA DOBOSZ, ANETA TKACZYK

Projekt okładki, układ typograficzny: JOANNA ŻERO

Redakcja techniczna: BOŻENA KORBUT

Skład i łamanie: PIOTR KOŁODZIEJ

© Copyright by Wydawnictwo Literackie, 2015
Illustrations © Copyright by Wydawnictwo Literackie, 2015

Wydanie pierwsze

ISBN 978-83-08-05757-5

Wydawnictwo Literackie Sp. z o.o.
ul. Długa 131-147 Kraków
tel. (+48 12) 619 27 70
fax. (+48 12) 430 00 96
bezpłatna linia telefoniczna: 800 42 10 40
e-mail: ksiegarnia@wydawnictwoliterackie.pl
Księgarnia internetowa: www.wydawnictwoliterackie.pl

Konwersja: eLitera s.c.

Ile kropek ma biedronka?

Wszystko zależy od tego, jaka to biedronka. Rodzina biedronkowatych jest bardzo liczna. W naszych stronach żyje prawie sto gatunków biedronek. Najbardziej znana jest siedmiokropka i jak z nazwy wynika, ma siedem kropek na czerwonych pokrywach skrzydłowych. Czerwonka trzynastokropka ma trzynaście czarnych plamek, a największa – oczatka ma czarne plamki otoczone żółtą obwódką. Gielas dziesięcioplamek ma dziesięć, ale żółtych kropek. Nie wszystkie biedronki są czerwone. Biedronka mączniakówka ma dwadzieścia dwie czarne kropki na żółtym tle, a wrzeciążka jest w żółto-czarną pepitkę. Takie jaskrawe, widoczne z daleka ubarwienie jest zazwyczaj ostrzeżeniem dla drapieżników: jestem niesmaczny albo jadowity.

Dlaczego małe kurczaczki są żółte?

Nie wszystkie. Zdarzają się też prawie białe, albo żółto-brązowe. Jedne i drugie nie mają koloru dorosłej kury. To bardzo ważne, aby dzieci różniły się od dorosłych. Mają wyglądać niewinnie i wzbudzać opiekuńcze uczucia. Dzięki temu dorosłe zwierzęta i dorośli ludzie wiedzą od razu, że mają do czynienia z maluchem. Co najważniejsze – budzi to w nich, a przynajmniej powinno budzić, same dobre uczucia.

Dlaczego psy wąchają się pod ogonem?

Psy są węchowcami, a my wzrokowcami. Znaczy to tyle, że ich świat zbudowany jest przede wszystkim z zapachów, a nasz z obrazów. Jeśli policjant chce się dowiedzieć, kim jesteś, prosi o dowód osobisty. Patrzy na zdjęcie i czyta nazwisko. Psi dowód osobisty to jego zapach. Najintensywniejszy jest pod ogonem. Tam są gruczoły okołoodbytowe, a ich zapach to podpis w dowodzie. Zapach moczu, czyli siuśków, to zdjęcie z dowodu. Mówi o tym, czy to pies, czy suczka, a nawet więcej: określa wiek i stan uczuć.

Dlaczego ryba nie topi się w wodzie?

Ryba oddycha tlenem rozpuszczonym w wodzie. Ty oddychasz płucami, a ona skrzelami. Płuca to takie worki wypełnione niezliczoną ilością malutkich pęcherzyków, w których tlen z powietrza wnika do krwi. W skrzelach tlen wnika do krwi wprost z wody, która obmywa silnie ukrwione blaszki skrzeli. Ty masz płuca w klatce piersiowej, a ryba skrzela w komorach skrzelowych po bokach głowy. Ty wciągasz powietrze przez nos i usta, a nos ryby służy tylko do wąchania, więc wciąga ona wodę pyszczkiem. Wypuszcza wciągniętą wodę skrzelami, a ty powietrze nosem i ustami.

A czy wiesz, że są takie ryby, które nie umieją zasysać wody i aby przepływała przez skrzela, muszą być w ciągłym ruchu? To między innymi rekiny. Ale mam dla ciebie niespodziankę. W wielkiej rzece Amazonce żyje ryba, która oddycha powietrzem. To największa słodkowodna ryba – arapaima. Ma jedno płuco i musi wynurzać się z wody, aby zaczerpnąć powietrza.

Dlaczego kot lubi ryby?

Nie tylko kot lubi ryby. Wiele innych zwierząt, z człowiekiem włącznie, też zjada ryby z apetytem. Kot jest drapieżnikiem, poluje na całą rzeszę niewielkich istot. Jeśli trafi się ryba, zje ją bardzo chętnie.

A czy wiesz, że z Turcji pochodzi kot – turecki van, który aby łapać ryby, polubił wodę i bardzo chętnie pływa?

A dlaczego koty boją się wody?

Większość rzeczywiście unika wody, przede wszystkim koty domowe. Ich futerko nie zabezpiecza przed przemoknięciem do suchej nitki, a tego koty nie lubią. Są jednak wyjątki, koty, które nie tylko świetnie pływają, ale też bardzo to lubią. Wspomniany już wcześniej turecki van i tygrys. Podobnie jaguar, który poluje na kapibary spędzające większość czasu w wodzie. Kapibara to taka ogromna „świnka morska”, największy z gryzoni. Żyje w Ameryce Południowej i często pada ofiarą jaguara.

A czy świnka morska pływa w morzu?

Absolutnie nie. Kiedyś, dawno temu, żyła sobie w górach Ameryki Południowej, a potem przywieziono ją do Europy jako zwierzątko domowe. Zresztą Indianie nie traktowali jej najlepiej. Zabijali i zjadali tak jak my zabijamy i zjadamy dużą świnkę. Nazwa „świnka morska” wzięła się stąd, że przybyła zza morza. Najpierw nazywała się zamorska, a potem „za” gdzieś się zgubiło i została świnką morską.

Dlaczego pies macha ogonem?

Jestem pewna, że gdybyś miał ogon, też byś nim machał. Ty masz ręce i zauważ, jak nimi wymachujesz, gdy się cieszysz, coś mi opowiadasz lub gdy się czegoś wystraszysz. To się nazywa język ciała. Mówimy nie tylko głosem, słowami. Mówimy całym ciałem, gestykulacją rąk, postawą, kolorem skóry i zapachem. Czerwienisz się, gdy złapię cię na wykradaniu ciasteczek z kredensu, i chyba pamiętasz, jak się spociłeś na karuzeli w wesołym miasteczku. Pies chodzi na czterech łapach, nie może nimi wymachiwać, bo by się wywrócił. Machanie ogonem zastępuje mu gestykulację rąk.

Czy u zwierząt merdanie ogonem znaczy to samo?

Jak już wiesz, merdanie ogonem to język ciała. Każdy gatunek ma swój własny język, tak samo jak każdy naród. W wielu ludzkich językach spotyka się podobne słowa, które można rozpoznać, nie znając tych języków. Na przykład „mama”. To samo dotyczy ogonów. Większość ogonów podkula się ze strachu lub sterczy w gotowości do walki, ale cała reszta merdań znaczy już co innego. Wszystko zależy od gatunku, który ogonem dysponuje. Żyjące w Ameryce Południowej małpy – czepiaki mają ogony chwytne jak dłonie. Wiewiórce ogon służy do utrzymania równowagi oraz jako kołdra i odświętny strój. Koty też utrzymują równowagę, pomagając sobie ogonem. Jaszczurka ratuje życie, gubiąc ogon, a rekin używa ogona do osiągania dużych prędkości.

Dlaczego psy i koty trzeba szczepić?

Nie tylko psy i koty. Dzieci też. A wszystko po to, by nie zachorowały na groźne choroby. Takie wywoływane przez wirusy i bakterie. Szczepionka zawiera cząstki wirusów i bakterii, które nie są groźne dla zdrowia, ale powodują, że twój, psi i koci organizm wytwarza skuteczną broń przeciw drobnoustrojom. Ta broń to przeciwciała, a wytwarza je układ odpornościowy. Składa się on z rzeszy komórek zwanych leukocytami – białymi krwinkami.

Dlaczego psy bronią swojego pana?

Wolałabym powiedzieć: przyjaciela. Robią to z tych samych powodów, dla których rodzice bronią dzieci i przyjaciele przyjaciół. Kochają, więc bronią.

Kto mieszka w dziupli na drzewie?

Może tam mieszkać wiewiórka, dzięcioł, sowa, a nawet kaczka zwana gągołem. Bardzo dużo zwierząt wykorzystuje dziuplę jako dom. Dlatego nie wolno tam nic wrzucać ani wsadzać rąk. Ty też nie lubisz, gdy ktoś bałagani ci w twoich rzeczach.

Czy psom też wypadają mleczne zęby?

Tak, i kotom też. Ludziom mleczaki zmieniają się na stałe zęby w wieku sześciu, siedmiu lat, a psom i kotom w wieku trzech miesięcy. Psy i koty żyją dużo krócej niż ludzie i dlatego wcześniej dorastają do zmiany zębów. Zresztą nie tylko do tego. Po prostu dużo wcześniej stają się dorosłe.

Dlaczego koci język jest chropowaty jak tarka?

Bo spełnia funkcję szczotki do włosów. Ty czeszesz szczotką swoją czuprynę, a kot używa języka do pielęgnacji futerka. Wszystkie koty to drapieżniki i wszystkie mają na języku tarkę. Lwy, tygrysy, lamparty i jaguary nie tylko się czeszą, ale też używają jej do zdrapywania resztek mięsa z kości swoich ofiar.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki