Podziękowania 

Chciałbym podziękować następującym osobom za to, że na różne sposoby pomogły mi w pracy nad tą książką: 

Bengtowi Nordinowi i Marii Enberg za zachętę i duże zaangażowanie. Ninie Wadensjö i Petrze König za otwartość i skwapliwość. Rolfowi Svenssonowi za jego załatwianie papierkowej roboty, między innymi. Mojej mamie Annie-Marii i ojcu Björnowi za szczegóły dotyczące okolic Linköpingu. 

Chcę także podziękować Bengtowi Elmströmowi, bez którego rozsądku i wyczucia nie powstałyby żadne książki. 

Największe podziękowania kieruję do mojej żony Karoliny, która pod wieloma względami była niezastąpiona w pracy nad Ofiarą w środku zimy. Kim bez Karoliny byłaby Malin Fors, jej koledzy po fachu i rodzina? 

Miałem na względzie przede wszystkim dobro historii. Dlatego pozwoliłem sobie na pewną swobodę, choć niewielką, jeśli chodzi o pracę policji, Linköping, otoczenie miasta oraz o jego mieszkańców. 

21 marca 2007 

Mons Kallentoft 

Prolog 

Östergötland, wtorek, trzydziesty pierwszy stycznia 

[W ciemności] 

Nie bijcie mnie. 

Słyszycie? 

Zostawcie mnie w spokoju. 

Nie, nie, wpuśćcie mnie. Jabłka, zapach jabłek. Znam go. 

Nie każcie mi tak stać na tej zimnej bieli. Wicher ma naostrzone igły, które pożerają moje dłonie, moją twarz, aż do kości, na czaszce nie pozostaje już ani trochę oszronionej skóry, mięsa, tłuszczu. 

Chyba nie widzicie, że znikam. W ogóle was to nie obchodzi, co? 

Robactwo pełza po glinianym klepisku. 

Słyszę je. I myszy, jak się kochają i wariują od ciepła, jak się nawzajem rozszarpują. Powinnyśmy już być martwe, szepczą, ale napaliłeś w kominku i trzymasz nas przy życiu, w tym mrozie jesteśmy twoim jedynym towarzystwem. Ale co to za towarzystwo. Czy my kiedykolwiek żyłyśmy, a może zdechłyśmy dawno temu, w pomieszczeniu tak ciasnym, że nie mogła się w nim pomieścić miłość? 

Przykrywam moje chude ciało wilgotnym materiałem, w okienku piecyka dostrzegam płomień, czuję dym rozchodzący się po mojej czarnej norze, wysączający się do śpiących sosen, świerków, mchu, granitu i lodu skuwającego jezioro. 

Gdzie znajduje się ciepło? Wyłącznie w gotującej się wodzie. Jeśli zasnę, to czy się potem obudzę? 

Nie bijcie. 

Nie każcie mi stać na śniegu. Na zewnątrz. 

Robię się siny, potem biały, jak wszystko wokół. 

Tu mogę być sam. 

Zasypiam, a we śnie powracają słowa: Skurwiel, zaszczaniec, tak naprawdę to cię w ogóle nie ma, nie istniejesz. 

Ale co ja wam zrobiłem? Powiedzcie mi jedno: Co zrobiłem? O co chodzi? 

I skąd najpierw wziął się zapach jabłek? Jabłka są okrągłe, ale eksplodują, znikają w moich dłoniach. 

Okruchy ciastek na podłodze pode mną. 

Nie wiem, kim ona jest, ale ta naga kobieta unosi się nad moim ciałem, mówi: Zajmę się tobą, istniejesz dla mnie, jesteśmy ludźmi, przynależymy do siebie, ale wtedy zostaje odciągnięta, dach mojej nory porywa czarny wiatr i słyszę, jak coś pełza jej za nogami, a ona krzyczy i milknie. Wraca, lecz teraz jest kimś innym, kimś pozbawionym twarzy, za kim całe życie tęskniłem, czyżby umknęła, uderzyła mnie, kim ona właściwie jest? 

Skrzynka wiadomości przychodzących jest pełna. Skrzynka wysłanych opróżniona. 

Mogę wymazać tęsknotę. 

Mogę przestać oddychać. 

Jeśli zniknie tęsknota i oddech, pojawi się poczucie przynależności. Prawda? 

Obudziłem się. Jestem dużo starszy, ale moja nora, chłód, zimowa noc i las są wciąż te same. Muszę coś zrobić. Już to zrobiłem. Coś się wydarzyło. 

Skąd na moich rękach krew? 

I te odgłosy. 

Co z nimi nie tak? 

Przez cały ten harmider nie słychać już robactwa i myszy. 

Twój głos. Łomot w pozbijane gwoździami deski, stanowiące drzwi do mojej nory. Jesteś, jesteście, w końcu. 

Łomot. Nie pij tyle. 

Czy to wy? A może umarli? 

Kimkolwiek jesteście, powiedzcie, że przybywacie z dobrymi zamiarami. Że przybywacie z miłością. 

Obiecajcie mi to. 

Chociaż to mi obiecajcie. 

Obiecajcie. 

Część 1. Ostatnio wspomniana miłość

1

Czwartek, drugi lutego

Miłość i śmierć są sąsiadkami.

Mają tę samą twarz. By umrzeć, człowiek niekoniecznie musi przestać oddychać, nie musi też oddychać, by żyć.

Nie ma żadnej gwarancji, ani w przypadku śmierci, ani miłości.

Spotyka się dwoje ludzi.

Miłość.

Kochają.

Kochają, kochają, aż któregoś dnia miłość kończy się tak samo nagle, jak się zaczęła. Jej niewdzięczne źródło zostaje odcięte przez różne okoliczności, zewnętrzne lub wewnętrzne.

Zdarza się też, że miłość trwa aż po kres. Albo jest od początku niemożliwa, a jednak nieunikniona.

Czy taka miłość, ta ostatnio wspomniana, oznacza przede wszystkim kłopoty?

Tak właśnie jest, myśli Malin Fors. Dopiero co wyszła spod prysznica i stoi w szlafroku przy zlewozmywaku. Jedną ręką rozsmarowuje masło na kromce gruboziarnistego chleba, a drugą unosi do ust filiżankę mocnej kawy.

Zegar ścienny z Ikea pokazuje 6.15. Za oknem w blasku latarni ulicznych powietrze wygląda jak zlodowaciałe. Mróz osnuwa szare kamienne ściany S:t Larskyrkan, a białe gałęzie klonów wyglądają, jakby już dawno skapitulowały: Ani jednej więcej nocy w temperaturze poniżej dwudziestu stopni, lepiej nas połamcie, byśmy padły martwe na ziemię.

Kto jest w stanie pokochać taki mróz?

Ten dzień, myśli Malin, nie jest stworzony dla żywych.

Linköping jest sparaliżowany. Ulice miasta opadają ciężko na ziemską skorupę, a mgiełka na szybach oślepia domy.

Poprzedniego wieczoru ludzie nie mieli nawet siły dotrzeć na stadion Cloetta Center, by obejrzeć mecz Klubu Hokejowego Linköping. Jedynie kilka tysięcy osób, choć zazwyczaj trybuny są wypełnione po brzegi.

Ciekawe, jak poszło Martinowi, zastanawia się Malin. To syn jej kolegi Zekego. Rodzimy produkt, zdobywca bramek, pretendujący do reprezentacji narodowej i kariery zawodowca. Sama nie potrafi wykrzesać z siebie zainteresowania drużyną hokejową. Jednak mieszkając w tym mieście, nie da się uniknąć perypetii na lodzie.

Na zewnątrz pustki.

Biuro podróży na rogu S:t Larsgatan i Hamngatan kpi w żywe oczy reklamami – co jedna to bardziej egzotyczna; słońce, plaże, nierealnie błękitne niebo należą do obcej, możliwej do zamieszkania planety. Samotna matka przed Östgötabanken mocuje się z bliźnięcym wózkiem. Dzieci w czarnych tutkach, niewidoczne, bezwolne, silne, a jednak bezgranicznie wrażliwe. Matka ślizga się na ukrytym pod warstwą puchu lodzie, potyka się, ale człapie dalej, jakby nie było innej możliwości.

Niech licho weźmie tutejsze zimy.

Malin przypomina sobie, jak przed kilku laty ojciec uzasadniał zakup trzypokojowego bungalowu na Teneryfie: Playa de la Arena, na północ od Playa de las Américas.

Co tam u was? – zastanawia się Malin.

Kawa rozgrzewa żołądek.

Pewnie jeszcze śpicie, a kiedy się obudzicie, to w słońcu i upale.

Tu, myśli Malin, panuje mróz.

Może by tak obudzić Tove? Trzynastolatki potrafią długo spać, jakby się dało, to i całą dobę. W zimę taką jak ta przyjemnie byłoby zapaść na kilka miesięcy w sen, nigdzie nie wychodzić i ocknąć się wypoczętym po plusowej stronie podziałki termometru.

Niech sobie pośpi. Niech odpocznie jej długie, wiotkie ciało.

Pierwsza lekcja zaczyna się dopiero o dziewiątej. Oczami wyobraźni Malin widzi córkę, jak o wpół do dziewiątej zwleka się z łóżka, chwiejnym krokiem wchodzi do łazienki, bierze prysznic, ubiera się. Nigdy się nie maluje. Wbrew jej upomnieniom nie je śniadania. Może wypróbuję nową taktykę, myśli Malin: „Śniadanie ci szkodzi, Tove. Choćby nie wiem co, nie jedz śniadania”.

Malin dopija kawę.

Jeśli Tove wstaje wcześnie rano, to tylko po to, by dokończyć lekturę jednej z wielu książek, które obsesyjnie pochłania. Jak na swój wiek ma dziwnie dojrzały gust. Jane Austen, myśli Malin. Które trzynastolatki czytają coś takiego? Z drugiej strony Tove nie przypomina swoich rówieśników, nie musi się wysilać, by być najlepsza w klasie. Może dobrze by było, gdyby czasem musiała się postarać, napotkać prawdziwe przeciwności?

Czas ucieka. Malin chce już wyjść do pracy, nie stracić tej półgodziny między za piętnaście siódma a piętnaście po, kiedy może pobyć na komisariacie sama i w spokoju przygotować się do dnia.

W łazience zdejmuje szlafrok, rzuca na żółtą wykładzinę PCW.

Szkło w lustrze na ścianie jest nieznacznie wypukłe i choć jej wysokie na metr siedemdziesiąt ciało wydaje się w nim nieco spłaszczone, Malin i w tym odbiciu jest smukła; atletyczna, silna, gotowa zmierzyć się z każdym draństwem. Już to zresztą zrobiła, zmierzyła się z draństwem, przyjęła je, stała się silniejsza i poszła dalej.

Nieźle jak na trzydziestotrzylatkę, myśli Malin z pewnością siebie, wszystkiemu podołam. Zaraz jednak zwątpienie, świadomość, że donikąd nie zaszłam, a już na pewno nie zaszłam daleko i to mój błąd, jedynie mój błąd.

Ciało.

Skupia się na nim.

Klepie się po brzuchu, wypycha żebra, małe piersi wysuwają się ku przodowi, ale gdy widzi wystające sutki, powstrzymuje się.

Gwałtownie się pochyla i podnosi szlafrok. Suszy blond grzywkę, pozwala, by włosy opadały na wyraziste, a zarazem miękko zarysowane kości policzkowe i tworzyły na czole zasłonę nad prostymi brwiami, podkreślającymi – wie to dobrze – jej chabrowe oczy. Wydyma usta, wolałaby mieć pełniejsze, choć może dziwnie by to wyglądało przy jej krótkim, nieco perkatym nosie.

W sypialni wkłada dżinsy, białą bluzkę i czarny wełniany golf.

Przed lustrem w korytarzu poprawia jeszcze włosy, myśli, że chyba nie widać zmarszczek w kącikach oczu. Wkłada buty traperskie Caterpillar.

Kto wie, co się dziś wydarzy?

Może będzie musiała wyjść w teren. Gruba, czarna, podrabiana kurtka puchowa kupiona za osiemset siedemdziesiąt pięć koron w sportowym sklepie Stadium w centrum handlowym w Tornby sprawia, że czuje się jak cierpiący na reumatyzm księżycowy ludek, ociężały i niezdarny.

Mam wszystko?

Komórka, portfel w kieszeni. Pistolet. Stały atrybut. Broń wisi na oparciu krzesła przy niepościelonym łóżku.

Materac spokojnie pomieściłby dwa ciała i jeszcze zostałoby między nimi miejsce, przestrzeń na sen oraz samotność podczas najczarniejszych nocnych godzin. Ale jak znaleźć kogoś, z kim wytrzymasz, skoro często nie wytrzymujesz nawet sama ze sobą?

Przy łóżku trzyma fotografię Jannego. Wmawia sobie, że postawiła ją tam tylko po to, by sprawić przyjemność Tove.

Na zdjęciu Janne jest opalony i uśmiecha się, ale tylko ustami, nie swoimi zielononiebieskimi oczami. Za nim bezchmurne niebo, obok delikatnie kołysząca się na wietrze palma. W tle majaczy dżungla. Janne ma na sobie jasnoniebieski hełm ONZ i bawełnianą kurtkę w kamuflujących kolorach z logo Służb Ratowniczych. Wygląda, jakby zamierzał się obrócić, upewnić, czy z zielonej gęstwiny nie wychodzi jakiś drapieżnik.

Rwanda.

Kigali.

Opowiadał, jak psy pożerały jeszcze żywych ludzi.

Janne pojechał, jeździ, zawsze jeździł na ochotnika, z własnej woli. To w każdym razie oficjalna wersja.

Do dżungli, w której panują ciemności tak gęste, że można dosłyszeć w niej bicie serca zła, do wilgotnych od krwi, zaminowanych górskich dróg na Bałkanach, ciężarówek z workami mąki, przejeżdżających z dudnieniem obok masowych grobów, niedbale przykrytych chrustem i piaskiem.

Od początku było z własnej woli, w naszym wypadku.

Wersja skrócona:

Siedemnastolatka i dwudziestolatek spotykają się w zwyczajnej dyskotece, w zwyczajnej prowincjonalnej mieścinie. Dwoje ludzi bez planów, tacy sami, a jednak inni, dopasowani za to zapachem i przemyśleniami. Po dwóch latach wydarza się to, co się wydarzyć nie powinno. Pęka cienka gumowa powłoka i zaczyna rosnąć dziecko.

– Musimy je usunąć.

– Nie, to zawsze było moim marzeniem.

Ich słowa rozmijają się, czas upływa, pojawia się córka, kochany promyczek, no i bawią się w rodzinę. Mija kilka lat i coś słabnie, nie jest tak, jak być miało, a może wcale nie miało. Wbrew logice ciała zyskują własną wolę.

Nie eksplozja, raczej przebicie, przez które powoli ulatywało powietrze; oddalali się od siebie w przestrzeni i jeszcze bardziej duchowo.

Pańszczyzna miłości, myśli Malin.

Słodko-gorzka. Tak wtedy sądziła, gdy się rozstali, a samochód z meblami pojechał do Sztokholmu, do szkoły policyjnej, kiedy Janne uciekł do Bośni: Jeśli będę najlepsza w tępieniu tego, co złe, przyjdzie do mnie to, co dobre.

To przecież może być takie proste?

Wtedy miłość znów będzie możliwa. Prawda?

Wychodząc z mieszkania, Malin czuje uciskający na klatkę piersiową pistolet. Ostrożnie otwiera drzwi do pokoju Tove. W ciemnościach majaczą ściany, rzędy książek na półkach, a pod turkusową pościelą nieproporcjonalne nastoletnie ciało Tove. Śpi niemal bezgłośnie, jest tak, od kiedy skończyła dwa lata. Wcześniej miała niespokojny sen, kilkakrotnie budziła się w nocy. Potem tak jakby zrozumiała, że cisza i spokój są wskazane, przynajmniej w nocy, jakby dwulatek instynktownie wiedział, że człowiek potrzebuje nocy do snów.

Malin wychodzi z mieszkania.

Powoli schodzi po trzech stopniach prowadzących do wyjścia. Z każdym krokiem czuje przybliżające się zimno. Już na klatce schodowej panuje chyba minusowa temperatura.

Żeby tylko samochód ruszył. Jest tak zimno, że pewnie nawet benzyna może zamarznąć.

Przy drzwiach waha się. Opary zimna spowijają stożki latarni ulicznych. Chce wbiec z powrotem po schodach, wejść do mieszkania, zrzucić z siebie ubranie i wślizgnąć się do łóżka. Wtedy znów się pojawia tęsknota za komisariatem. A zatem: Otwórz energicznie drzwi, biegiem do samochodu, pomajstruj kluczykiem, otwórz drzwi, wskakuj do środka, uruchom silnik i jazda.

Kiedy wychodzi, mróz chwyta ją za gardło. Ma wrażenie, że przy każdym oddechu słyszy chrzęszczące jej w nosie włoski, czuje, jak ciecz w oczach gęstnieje od ziąbu. A jednak jest w stanie odczytać inskrypcję nad jednym z bocznych wejść do S:t Larskyrkan: „Błogosławieni czystego serca, albowiem oni Boga oglądać będą”.

Gdzie samochód? Srebrne volvo rocznik 2004 stoi na swoim miejscu, naprzeciwko galerii S:t Lars.

Bufiaste rękawy.

Malin z mozołem wsuwa dłoń do kieszeni kurtki, gdzie spodziewa się znaleźć klucze. Nie ma. Kolejna kieszeń i kolejna. Cholera. Musiała ich zapomnieć na górze. Wtedy sobie przypomina: Są w bocznej kieszeni dżinsów.

Bolą zesztywniałe palce, gdy wpycha je do kieszeni. Ale znajduje klucze.

No, otwierajcie się, chrzanione drzwi. Lód oszczędził dziurkę od klucza. Wkrótce Malin siedzi na fotelu kierowcy i przeklina mróz oraz silnik, który krztusi się i nie chce zaskoczyć.

Próbuje kilka razy.

Ale samochód nie daje za wygraną.

Malin wychodzi. Myśli: Muszę złapać autobus, tylko gdzie?

Niech to szlag, ale zimno, pierdolony samochód. Dzwoni telefon.

Plastikowe ustrojstwo w zgrabiałej dłoni. Malin nie ma siły sprawdzić, kto dzwoni.

– Malin Fors.

– Tu Zeke.

– Pieprzony samochód nie chce mi ruszyć.

– Uspokój się, Malin. Uspokój się. Słuchaj. Wydarzyło się coś parszywego. Opowiem, jak przyjadę. Za dziesięć minut u ciebie.

Słowa Zekego unoszą się w powietrzu. Z tonu jego głosu Malin wnioskuje, że stało się coś naprawdę poważnego, że najzimniejsza zima, jaką pamięta ludzkość, stała się o jeszcze kilka stopni bardziej nieznośna, a mróz pokazał swoją prawdziwą twarz.

2

Niemiecka muzyka chóralna dudni w samochodzie, gdy Zacharias „Zeke” Martinsson, pewnie trzymając kierownicę, mija obrzeża willowej dzielnicy Hjulsbro. Przez boczną szybę dostrzega czerwone i zielone szczyty przestrzennych szeregowców. Pokolorowane deski pokrywa szron, a drzewa, które bardzo wyrosły przez te ponad trzydzieści lat, jakie minęły od wybudowania domów, sprawiają na tym zimnie wrażenie wychudzonych i wymizerowanych. A jednak cała okolica wygląda dziwnie ciepło i przytulnie, zamożnie.

Lekarskie getto, myśli Zeke. Tak się mówi w mieście. No i niewątpliwie okolica cieszy się popularnością wśród doktorów z tutejszego szpitala. Naprzeciwko, po drugiej stronie Stureforsleden, za parkingiem w Ekholmen, stoją białe, niskie domy czynszowe, zamieszkane przez kilka tysięcy imigrantów i rodowitych Szwedów plasujących się nisko na drabinie społecznej.

Przez telefon Malin wydawała się nie tyle zaspana, ile zmęczona. Może kiepsko spała. Zapytać, czy coś się stało? Nie, dajmy temu spokój. Zazwyczaj się krzywi, gdy się ją pyta o samopoczucie.

Zeke stara się nie myśleć o tym, do czego właśnie jadą. Nie chce sobie nawet wyobrażać, jak to będzie wyglądać. Wkrótce i tak zobaczą, jednak chłopaki z patrolu byli zdrowo wystraszeni. Tego tylko brakuje, żeby faktycznie było tak źle, jak mówili przez telefon. Z latami się w tym wyćwiczył, w opóźnianiu, odkładaniu diabelstwa, nawet jeśli czasami atakuje ono z zaskoczenia.

Johannelund.

Przy rzece Stångån pokryte śniegiem boiska chłopięcej drużyny futbolowej. Tu Martin grał dla Saaba, zanim postawił na hokej. Raczej nie byłem tatą kopiącym z synem piłkę, myśli Zeke, a teraz, kiedy chłopakowi zaczyna naprawdę dobrze iść, ledwo daję radę wpadać na jego mecze. Wczoraj to była mordęga. Mimo że pokonali drużynę Färjestad 4 do 3. Niezależnie od tego, jak bardzo bym się starał, nie potrafię pokochać tej gry. Jej durnoszpanerskości.

Miłość, myśli Zeke, albo jest, albo jej nie ma. Jak moja do pieśni chóralnych.

Z Da Capo, chórem, do którego należy, ćwiczy w dwa wieczory w tygodniu, od kiedy blisko dziesięć lat temu odważył się pójść na próbę. Koncerty mniej więcej raz w miesiącu, raz do roku wyjazd na jakiś festiwal.

Zeke lubi te niezobowiązujące kontakty z innymi chórzystami. Nikogo nie obchodzi, co poza tym robią pozostali, spotykają się, rozmawiają, no i śpiewają. Czasem, gdy tak stoi z nimi w jasnym kościele w otoczeniu pieśni, ma poczucie, że naprawdę można do czegoś przynależeć, być częścią czegoś większego od własnej nieważnej osoby. Jakby w pieśni istniała prostota i wyrazista radość, które nie mogą pomieścić niczego złego.

Bo chodzi o to, by zło trzymać w szachu, na tyle, na ile to możliwe.

Teraz w drodze do zła. Tyle wiadomo.

Folkungavallen.

Krok dalej w hierarchii piłkarskiej. Stadion piłkarski jest zaniedbany i przeznaczony do remontu. Kobieca drużyna Klubu Piłkarskiego Linköping należy do najlepszych w kraju. Wykupione dziewczyny, wiele z nich z kadry narodowej, którym jakoś nie udało się podbić serc mieszkańców miasta. Pływalnia. Nowo wybudowane domy przy budynku parkingowym. Skręca w Hamngatan, mija sklep spożywczy Hemköp, dom towarowy Åhléns i dostrzega Malin dygoczącą z zimna przed wejściem do swojego bloku. Dlaczego nie czeka na klatce?

Kuli się, a jednak sprawia wrażenie nieugiętej, gdy tak poklepuje się po ciele, jakby przytwierdzona do ziemi przez ziąb, przez świadomość, że to początek kolejnego dnia, gdy będzie się zajmować tym, do czego się tak naprawdę nadaje.

Bo Malin jest stworzona do pracy w policji. Gdybym coś przeskrobał, nie chciałbym mieć z nią do czynienia, myśli Zeke, szepcząc jednocześnie:

– Niech to diabli, Malin, co też nas dziś czeka?

Muzyka chóralna maksymalnie wyciszona. W samochodzie sto szepczących głosów.

Co mówi ludzki głos? – myśli Malin.

Jego smagnięcie, chrypa, tłumienie słów jakby w pół drogi?

Głos Zekego jest zachrypnięty jak żaden inny, charakteryzuje go pretensjonalny, szczwany ton, który zanika, gdy Zeke śpiewa, i staje się jeszcze bardziej wyrazisty, gdy właśnie opowiada, co się wydarzyło.

– Najwyraźniej to jakiś paskudny widok – powiedział, a chrypa przydała ostrości jego słowom. – Tak mówili chłopacy. Ale kiedy mamy do czynienia z czymś innym?

– To znaczy?

– Czymś innym niż paskudny widok?

Zeke siedzi obok niej za kółkiem volvo, wzrok ma wlepiony w lśniącą drogę.

Oczy.

Polegamy na nich. Odpowiadają za dziewięćdziesiąt procent wszystkich wrażeń składających się na nasz obraz otoczenia. To, czego nie widzimy, nie istnieje. Prawie. Coś ukrytego w szafie znika. Problem rozwiązany, tak po prostu.

– Nigdy – mówi Malin.

Zeke kiwa ogoloną głową. Umieszczona na nadzwyczaj długiej szyi czaszka nie pasuje do jego niskiego, żylastego ciała. Skóra opina kości policzkowe.

Ze swego miejsca Malin nie jest w stanie dojrzeć jego oczu. Ale polega na tym, jak je pamięta. Zna te oczy. Są głęboko osadzone w czaszce i przeważnie nieruchome. W ich matowej, szarozielonej barwie lśni zawsze połyskliwy, nieomal wieczny blask, srogi, a jednocześnie łagodny.

Czterdziestopięcioletni Zeke ma w sobie wiele wynikającego z doświadczenia spokoju, choć przez lata zrobił się rozedrgany, nieprzejednany. Kiedyś powiedział jej na imprezie wigilijnej po zbyt wielu piwach i sznapsach:

– My przeciwko nim, Malin. Czasami, choć to smutne, musimy stosować ich metody. Pewien rodzaj ludzi rozumie tylko ten język. – Powiedział to bez goryczy czy satysfakcji, po prostu stwierdził.

To rozedrganie Zekego jest niewidoczne, lecz ona je wyczuwa. Ależ on się musi męczyć na meczach Martina.

– …paskudny widok.

Od telefonu Zekego do jego przyjazdu pod jej dom minęło jedenaście minut. To zwięzłe stwierdzenie sprawiło, że gdy wsiadła do samochodu, znów zadrżała, a jednocześnie dziwnie się ożywiła.

Linköping przez szybę samochodu.

Miasto łapczywe na przekór swej stosunkowo niewielkiej powierzchni, historię pokrywa dziwnie cienka patyna.

Coś, co kiedyś było miastem fabrycznym i rolniczym centrum handlu, przekształciło się w miasteczko uniwersyteckie. Fabryki w większości zamknięto, a ci, którzy się nadawali, zostali wtłoczeni w studia, szkołę wyższą, uniwersytet. Wkrótce na równinie urosło najbardziej zadufane miasto w kraju, posiadające najbardziej wyjątkowych mieszkańców.

Linköping.

Miasto urodzone w latach czterdziestych, jak niepewny siebie naukowiec z pochodzeniem, które za wszelką cenę należy zamieść pod dywan. Lud, który chce być elegancki, przywdziewa suknię i garnitur, by w soboty wypić w centrum kawę.

Linköping.

Miasto, w którym spokojnie można się rozchorować.

Albo jeszcze lepiej, poparzyć.

W Szpitalu Uniwersyteckim znajduje się najlepszy w kraju oddział leczący poparzenia. Malin kiedyś odwiedziła go w związku z jakąś sprawą, cała ubrana na biało. Przytomni pacjenci krzyczeli albo jęczeli, uśpieni śnili o tym, by się nie obudzić.

Linköping.

Domena lotników. Siedziba przemysłu lotniczego. Stalowe wrony kraczą na niebie. Tunna, Draken, Viggen i Jas. Przelewa się i nagle jest wszędzie pełno nowobogackich, ich firmy technologiczne sprzedane do Ameryki.

No i równina oraz lasy wokół. Siedziba wszystkich tych, których geny nie nadążają za tak szybkimi przemianami, których kody protestują, odmawiają. Nieumiejętność przystosowania się.

Janne. Czyżbyś był jednym z nich?

Czy nasze kody nie trzymają tego samego tempa?

Indianie z puszczy. Ludzie w osadach takich jak Ukna, Nykil i Ledberg. W soboty w Ikea można zobaczyć Indian w dresach i drewniakach ramię w ramię z lekarzami, inżynierami oraz pilotami testowymi. Ludzie tak mają żyć, ramię w ramię. Ale co, jeśli kod protestuje? Jeśli miłość bliźniego nie jest możliwa? Niekiedy w punkcie przełomowym między wtedy a teraz, między tu a tam, tym, co wewnątrz, i tym, co na marginesie, rodzi się przemoc jako jedyna możliwość.

Mijają Skäggetorp.

Domy z białej cegły wybudowane wokół wyludnionego centrum w ramach programu „milion mieszkań”. Lokatorskie szeregowce zamieszkują przybysze z bardzo daleka. Ci, którzy wiedzą, jak to jest, gdy w nocy do drzwi puka ubrany w mundur oprawca, ci, którzy słyszeli świst maczet w powietrzu, gdy świt budził dżunglę, ci, którym nie można jeszcze pogratulować szczęścia w Urzędzie Imigracyjnym.

– Przejedziemy przez Vreta czy Ledbergsvägen?

– Decyduj. Jak najkrótszą drogą.

– Chyba prosto. A tak poza tym: Jak tam wczorajszy mecz?

– Nie pytaj. Te czerwone siedzenia to tortura dla części miękkich.

Zeke mija zjazd na Ledbergsvägen i kieruje się w stronę Vreta.

Na wschodzie rozciąga się Roxen. Skute lodem przypomina do niczego niepasujący lodowiec. Na wprost, po drugiej stronie jeziora, pną się wille w najlepszej dzielnicy Vreta, na zboczu przy brzegu porośniętym sitowiem. Śluzy w pobliskim Göta Kanal czekają na letnich miłośników żeglarstwa oraz łódki przewożące forsiastych amerykańskich turystów.

Zegar na tablicy rozdzielczej.

07.22.

Paskudny widok.

Malin ma ochotę poprosić Zekego, żeby dodał gazu, a jednak milczy, przymyka oczy.

O tej porze wszyscy zaczynają się już pojawiać na komisariacie. Mówiłaby im teraz dzień dobry ze swojego miejsca za biurkiem w biurze w Wydziale Dochodzeniowo-Śledczym w Linköpingu. Z ich humorów, głosów odczytywałaby, jaki nastrój będzie panował tego dnia. Powiedziałaby albo pomyślała:

„Dzień dobry, Börje Svärd. Chyba byłeś z psami na spacerze. Nigdy nie jest za zimno na okazanie miłości twoim owczarkom, co? Masz psią sierść na swetrach, kurtce, w twoich coraz bardziej przerzedzonych włosach. Ujadanie psów jest dla ciebie jak mowa. Jak ty właściwie dajesz radę? Jakie to uczucie, patrzeć na cierpienie ukochanej osoby, cierpienie żony?”

„Dzień dobry, Johanie Jakobssonie. Trudno było zagonić wczoraj dzieci do łóżka? Może chorują? Szaleje grypa żołądkowa. Budziliście się z żoną w nocy i ścieraliście wymiociny? A może doświadczyliście tej spokojnej radości, która się pojawia, gdy dzieci zasypiają wcześnie i w dobrym nastroju? Dziś żona odwoziła, a ty przywozisz? Jesteście punktualni, ty jesteś punktualny, Johan, nawet jeśli czasu jest zawsze za mało. I ten niepokój, Johan, widzę go w twoich oczach, słyszę w twoim głosie, nigdy nie znika, wiem, co oznacza, bo ja też go odczuwam”.

„Dzień dobry, szefie wydziału. Jak się dziś miewa komisarz Sven Sjöman? Uważaj. Masz zdecydowanie za duży brzuch. Brzuch zawałowca, jak mówią lekarze ze Szpitala Uniwersyteckiego. Wdowi brzuch, jak rechoczą w kafeterii w IVA przed operacjami wszczepienia by-passów. Nie patrz na mnie tak wyczekująco, Sven, dobrze wiesz, że staram się najlepiej, jak potrafię. Uważaj. Potrzebuję ludzi, którzy we mnie wierzą. Tak łatwo o zwątpienie, nawet jeśli się ma siłę napędową o wiele większą, niż się przypuszcza. I jego słowa, rady: «Masz do tego talent, Malin. Prawdziwy talent. Zrób z niego użytek. Na świecie jest wiele talentów, ale rzadko są wykorzystywane. Patrz, ale nie polegaj tylko na oczach. Działaj trochę na czuja, Malin. Zdaj się na przeczucie. W śledztwie jest wiele głosów, tych, które możesz usłyszeć, i tych, których usłyszeć nie jesteś w stanie. Naszych oraz tych należących do innych. Musisz słuchać niemych głosów, Malin. To one kryją prawdę»”.

„Dzień dobry, Karimie Akbarze. Wiesz pewnie, że nawet najmłodszy, najbardziej medialny szef policji w kraju musi żyć w dobrych stosunkach z nami, rzemieślnikami? Suniesz w swoich odprasowanych, wspaniałych włoskich garniturach i nigdy nie wiadomo, jaką obierzesz trasę. Nigdy nie mówisz o twoim Skäggetorp, o pomarańczowych domach z fasadami z blachy w Nacksta w Sundsvall, gdzie dorastałeś z samotną matką i sześciorgiem rodzeństwa po przeprowadzce z tureckiego Kurdystanu, a twój ojciec odebrał sobie życie zrozpaczony tym, że nie odnalazł się w nowym kraju”.

– O czym tak myślisz, Malin? Jesteś jakaś nieobecna.

Słowa Zekego są jak smagnięcie batem. Wyrywają Malin z jej zabawy w powitania z powrotem do samochodu, do jazdy w kierunku zdarzenia, przemocy, do której dochodzi w punktach przełomowych, z powrotem do zimowego krajobrazu.

– O niczym – odpowiada. – Myślałam tylko, jak ciepło i przyjemnie musi być teraz w komisariacie.

– Mróz padł ci na mózg, Malin.

– A jak ma nie paść?

– Zahartuj się, to zniknie.

– Mróz?

– Nie, myśl o nim.

Mijają sady w Sjövik. Malin wskazuje na pokryte mrozem szklarnie.

– Tam wiosną można kupić tulipany. Tulipany we wszystkich możliwych kolorach.

– A niech to – mówi Zeke. – Już się nie mogę doczekać.

Światła radiowozu na tle białego pola i nieba wyglądają jak migoczące barwne gwiazdy.

Zbliżają się powoli, jakby samochód metr za metrem zasysał mróz, pokryte śniegiem pola, samotność, która tak pasuje do tego miejsca. Metr za metrem, kryształek za kryształkiem przybliżają się do celu, zaokrąglenie, wygięcie w atmosferze, zdarzenie, które wynika ze zdarzenia, które wynika ze zdarzenia, domagającego się uwagi teraźniejszości. Wiatr dmie w szybę.

Koła volva buksują po odśnieżonej drodze. Jakieś pięćdziesiąt metrów od igrających świateł rysuje się samotny dąb, niewyraźny na horyzoncie, szarobiałe macki są jak wspinający się po białym niebie jadowity pająk, gałęzie to sieć wspomnień i wyobrażeń. Najgrubsza gałąź wygina się ku ziemi. Mróz powoli spuszcza zasłonę, jeszcze przed chwilą skrywającą ciężar przed oczami Zekego i Malin.

Postać przy radiowozie. Dwie głowy widoczne w tylnej szybie. Kilka metrów dalej byle jak zaparkowany zielony saab.

Blokady wokół drzewa, prawie do drogi.

I tam na drzewie. Ten niezbyt miły widok.

Coś, w co oczom trudno uwierzyć.

O czym muszą opowiedzieć głosy.

3

Na swój sposób miło się tu wisi.

Mam ładny widok, a moje przemarznięte ciało przyjemnie kołysze się na wietrze. Pozwalam myślom biec, jak im się podoba. Panuje tu spokój, jakiego wcześniej nie czułem i nawet nie przypuszczałem, że może istnieć. Mam nowy głos i spojrzenie. Może teraz jestem właśnie takim człowiekiem, jakim nigdy nie miałem szansy się stać.

Przejaśnia się na horyzoncie. Równina Östgötaslätten jest szarobiała i z pozoru bezkresna, tę monotonię przełamują jedynie kępy drzew otaczające niewielkie zagrody. Raz po raz śnieg przetacza się po polach, zaspy mieszają się z gołą ziemią, a na dole, przy radiowozie, daleko od moich dyndających stóp stoi młody mężczyzna w szarym kombinezonie. Niespokojnie i z nadzieją, niemal z ulgą, patrzy na zbliżający się samochód. Odwraca wzrok ku mnie, jakby mnie pilnując, tak jakbym miał gdzieś zwiać.

Krew zakrzepła mi w ciele.

Moja krew zakrzepła na niebie i gwiazdach, w najodleglejszych galaktykach. A jednak tu jestem. Nie muszę już jednak oddychać, zresztą byłoby to trudne, biorąc pod uwagę pętlę na mojej szyi. Kiedy wysiadł z samochodu i zbliżył się w swojej czerwonej kurtce – Bóg jeden wie, co tu robił tak wcześnie – krzyknął, a potem wymamrotał: „Jasna cholera, jasna cholera, jasna cholera, Boże”.

Szybko gdzieś zadzwonił, a teraz siedzi w samochodzie i potrząsa głową.

Tak, Boże. Już z Nim próbowałem, ale co mi po Nim? Wszędzie to widzę: To rozpaczliwe wołanie, któremu oddają się ludzie, gdy tylko zetkną się z tym, co postrzegają jako ciemność.

Nie jestem sam, wokół mnie jest nieskończenie wielu takich jak ja, a jednak nie jest ciasno, dla wszystkich jest miejsce, i to z nawiązką, tu, w moim bez końca rozrastającym się wszechświecie, wszystko się jednocześnie kurczy. Staje się wyraźne, choć wciąż pozostaje dziwnie mętne.

Oczywiście, bolało.

Oczywiście, bałem się.

Oczywiście, próbowałem uciec.

Ale jednak gdzieś w głębi wiedziałem, że życie się kończy, nie cieszyło mnie to, ale byłem zmęczony, zmęczony krążeniem wokół tego, czego mi odmawiano, co jednak gdzieś w głębi chciałem mieć, w czym chciałem uczestniczyć.

Ruchy ludzi.

Nigdy moje.

Dlatego miło zwisać nagim i nieżywym z samotnego dębu na jednym z najbardziej żyznych obszarów w kraju. Światła zbliżającego się samochodu są piękne.

Tego, co piękne, nigdy wcześniej nie było.

Może istnieje to tylko dla nas, umarłych?

Przyjemnie, tak przyjemnie nie mieć już żadnych trosk, które trapią żywych.

Mróz nie ma zapachu. Nagie, zakrwawione ciało nad głową Malin powoli kołysze się wte i wewte, a dąb niechętnie odgrywa rolę wieszaka, którego skrzypienie zlewa się z szumem silnika na wolnym biegu. Skóra zwisa w dużych płatach z wydętego brzucha i pleców, a odsłonięte zamarznięte mięso stanowi plątaninę matowych, czerwonawych odcieni. Tu i ówdzie na kończynach rany są głębokie, wklęsłe, jakby bez planu wycięte w ciele nożem. Genitalia wyglądają na nienaruszone. Twarz nie ma konturów, jest sinoczarną spuchniętą masą obitego sadła. Jedynie oczy, wytrzeszczone i przekrwione, ba, niemal zaskoczone i wygłodniałe, a jednocześnie przepełnione niepewnym lękiem zdradzają, że należy ona do człowieka.

– Waży chyba ze sto pięćdziesiąt kilo – mówi Zeke.

– Co najmniej – odpowiada Malin i myśli, że już wcześniej widziała to spojrzenie u ofiar morderstw, a także o tym, jak wszystko ponownie staje się pierwotne, gdy stykamy się ze śmiercią, jak na powrót stajemy się nowo narodzonym człowiekiem. Przestraszeni, głodni, lecz od pierwszej chwili zdolni do zdziwienia.

Postępuje w ten sposób, gdy jest świadkiem scen takich jak ta. Odgania je za pomocą pamięci i tego, co przeczytała; stara się dopasować teorie do tego, co widzą oczy.

Jego oczy.

Dostrzega w nich przede wszystkim wściekłość. I rozpacz.

Pozostali czekają w radiowozie. Zeke kazał mundurowemu poczekać w samochodzie.

– Nie musisz tak stać na mrozie. Wisi tam, gdzie wisi.

– A nie przesłuchacie tego faceta?

Mundurowy ogląda się przez ramię.

– To on go znalazł.

– Najpierw popatrzmy, co tu mamy.

Oto nabrzmiałe zamarznięte ciało na samotnym dębie; gigantyczny przerośnięty bobas, z którego jakiś człowiek albo ludzie wydarli życie.

Czego ode mnie chcesz? – myśli Malin. Dlaczego mnie tu przywiodłeś w ten zapomniany od Boga poranek?

Co mi chcesz opowiedzieć?

Stopy, niebieskoczarne o czerniejących palcach zwisają na tle bieli.

Oczy, myśli Malin. Twoja samotność. Porusza się ponad równiną, miastem i dalej we mnie.

Najpierw to, co oczywiste.

Gałąź znajduje się pięć metrów nad ziemią, brak ubrania, brak krwi na śniegu, wokół drzewa żadnych śladów oprócz tych zupełnie świeżych, pochodzących od pary traperskich butów.

Należą do mężczyzny, który cię znalazł, myśli Malin. Jedno jest pewne: Sam się tam nie dostałeś, a te rany musiał ci zadać ktoś inny. Przypuszczalnie nie tutaj, wówczas ziemia pod tobą byłaby cała we krwi. Nie, zamarzałeś długo w innym miejscu, tak długo, aż stężała twoja krew.

– Widzisz te ślady na gałęzi? – pyta Zeke, spoglądając w górę na ciało.

– No. Jakby ktoś zdarł korę.

– Założę się, że ten, kto to zrobił, umieścił go na drzewie za pomocą dźwigu, a potem zawiązał pętlę.

– Albo ci, co to zrobili – mówi Malin. – Mogło być ich więcej.

– Od drogi nie prowadzą tu żadne ślady.

– Tak, ale noc była wietrzna. Podłoże zmienia charakter z minuty na minutę. Sypki śnieg, szreń. Raz tak, raz tak. Jak długo pozostaje na nim ślad? Kwadrans. Godzinę. Nie dłużej.

– Technicy muszą odsłonić ziemię.

– Będą potrzebowali gigantycznych agregatów ciepła – stwierdza Malin.

– Muszą sobie jakoś poradzić.

– Jak sądzisz, od kiedy tu wisi?

– Trudno powiedzieć. Ale na pewno nie dłużej niż od wieczora. W dzień ktoś by go zobaczył.

– Mógł być już martwy na długo przedtem – mówi Malin.

– To już sprawa Johannison.

– Coś na tle seksualnym?

– A nie wszystko jest, Fors?

Nazwisko. Zeke używa go, gdy żartuje, w odpowiedzi na pytanie, które uważa za niepotrzebne albo głupie lub po prostu idiotycznie sformułowane.

– Daj spokój, Zeke.

– Nie sądzę, że to ma jakieś tło seksualne. Nie.

– Dobrze, zatem jesteśmy zgodni.

Wracają do samochodów.

– Ten, kto to zrobił, musi być diabelnie wytrwały – mówi Zeke. – Niełatwo przecież było sprowadzić tu ciało i powiesić je na drzewie.

– Trzeba być cholernie wściekłym – stwierdza.

– Albo potwornie smutnym – odpowiada Malin.

– Wsiądźcie do naszego auta. Jeszcze jest tam ciepło.

Mundurowi wydostają się z radiowozu.

Mężczyzna w średnim wieku na tylnym siedzeniu wymownie spogląda w stronę Malin i szykuje się, żeby wysiąść.

– Pan może zostać – mówi Malin.

Mężczyzna osuwa się, wciąż jest jednak spięty, drgają mu wąskie brwi. Całe jego ciało zdaje się wyrażać jedno: Jak mam to, u licha, wyjaśnić? Co tu robiłem o tej porze?

Malin siada obok niego, a Zeke sadowi się na przednim fotelu.

– Przyjemnie – mówi Zeke. – Przyjemniej niż na zewnątrz.

– To nie ja – mężczyzna zwraca się do Malin, a jego niebieskie oczy są wilgotne od lęku. – Nie powinienem był się zatrzymywać, do cholery, co za głupota, powinienem był jechać dalej.

Malin kładzie dłoń na jego ramieniu. Puch pod czerwonym materiałem zapada się pod jej palcami.

– Postąpił pan słusznie.

– A więc byłem…

– Już dobrze, już dobrze – uspokaja Zeke odwrócony w stronę tylnego siedzenia. – Proszę się uspokoić. Proszę najpierw powiedzieć, jak się pan nazywa.

– Jak się nazywam?

– Dokładnie tak – przytakuje Malin.

– Moja kochanka…

– Nazwisko.

– Liedbergh. Peter Liedbergh.

– Dziękuję, Peter.

– Niech pan teraz opowie.

– A więc wracałem do domu z Borensbergu od mojej kochanki. Mieszkam w Maspelösie. Tędy jest mi najbliżej. Przyznaję się, ale z tym tu nie mam nic wspólnego. Możecie u niej sprawdzić. Nazywa się…

– Sprawdzimy – mówi Zeke. – Więc wracał pan do domu po miłosnej nocce?

– Tak i obrałem tę trasę. Jest odśnieżona, no i zobaczyłem coś dziwnego na drzewie, zatrzymałem się, wysiadłem i cholera, cholera, po prostu. Mój Boże.

Ruchy ludzi, myśli Malin. Świecące w nocy reflektory aut, migające punkty.

– Nikogo tu nie było? Widział pan kogoś? – pyta.

– Pusto jak w grobie.

– Minął pan jakiś samochód?

– Na tej drodze nie. Ale jakiś kilometr przed wjazdem minąłem furgonetkę, nie zapamiętałem marki.

– A numery?

Zachrypnięty głos Zekego.

Peter Liedbergh potrząsa głową.

– Możecie sprawdzić u mojej kochanki. Nazywa się…

– Sprawdzimy.

– Wiecie. Najpierw chciałem po prostu pojechać dalej. Ale potem, no wiem przecież, co należy zrobić w takiej sytuacji. Przysięgam, nie mam z tym nic wspólnego.

– Też tak sądzimy – mówi Malin. – Ja, to znaczy my, uważamy to za mało prawdopodobne, że zadzwoniłby pan, gdyby miał pan z tym coś wspólnego.

– A moja żona, czy moja żona musi się o tym dowiedzieć?

– O czym? – pyta Malin.

– Powiedziałem jej, że będę w pracy. W piekarni Karlssons Bageri, pracuję tam na nocki, ale wtedy jadę z innej strony.

– Nie musimy jej nic mówić – odpowiada Malin. – Ale i tak się pewnie dowie.

– Co mam jej powiedzieć?

– Niech jej pan powie, że wracał pan dłuższą drogą. Że czuł się pan wypoczęty.

– Nigdy w to nie uwierzy. Zawsze jestem strasznie zmęczony. No i ten mróz.

Malin i Zeke patrzą po sobie.

– Coś jeszcze, co może nam się przydać?

Peter Liedbergh potrząsa głową.

– Mogę już jechać?

– Nie – mówi Malin. – Technicy muszą sprawdzić pański samochód i pobrać odciski podeszew. Sprawdzimy, czy to pana ślady. No i musi pan podać naszym kolegom nazwisko i numer telefonu kochanki.

– Nie powinienem był się zatrzymywać – mówi Peter Liedbergh. – Byłoby lepiej, gdyby dalej tak wisiał. Prędzej czy później i tak ktoś by go znalazł.

Wiatr przybiera na sile, przedziera się przez podrabiany puch w kurtce Malin, przenika przez skórę, ciało i dalej do najdrobniejszych cząsteczek szpiku. Hormony stresu zaczynają działać, pomagają mięśniom wysyłać sygnały do mózgu. To z kolei wywołuje ból w całym ciele. Malin się zastanawia, jakie to uczucie zamarzać na śmierć. Człowiek nigdy nie umiera z zimna, tylko ze stresu. Ciało odczuwa ból, gdy nie może utrzymać temperatury, pracuje na zwiększonych obrotach i samo siebie oszukuje. Kiedy człowiekowi jest naprawdę zimno, czuje rozchodzące się po ciele ciepło. To zwodnicza przyjemność – płuca nie są już w stanie dotleniać krwi, człowiek jednocześnie dusi się i zasypia. Ale jest mu ciepło i ci, którzy z tego stanu powrócili, opowiadają to samo co osoby, które były bliskie utonięcia; o tym, jak opadali, w dół, w dół, by potem wznieść się do góry, ku chmurom tak miękkim, białym i ciepłym, że znika wszelki strach. Ta miękkość to fizjologiczny wymysł, myśli Malin. Pieszczota śmierci, byśmy potrafili ją zaakceptować.

Zbliża się jakiś samochód.

Czyżby już technicy?

Chyba nie.

Raczej hieny z „Östgöta Correspondenten”, które zwietrzyły zdjęcie roku. To on? Myśl przebiega Malin przez głowę, zanim z wysoka, z dębu słychać niepokojące trzeszczenie. Odwraca się, widzi, jak ciało targa wiatr, i myśli: Pewnie niewygodnie tak tam wisieć.

Poczekaj, niedługo cię stamtąd zdejmiemy.

4

Dostępne w wersji pełnej.

5

Dostępne w wersji pełnej.

6

Dostępne w wersji pełnej.

7

Dostępne w wersji pełnej.

8

Dostępne w wersji pełnej.

9

Dostępne w wersji pełnej.

10

Dostępne w wersji pełnej.

11

Dostępne w wersji pełnej.

12

Dostępne w wersji pełnej.

13

Dostępne w wersji pełnej.

14

Dostępne w wersji pełnej.

15

Dostępne w wersji pełnej.

16

Dostępne w wersji pełnej.

17

Dostępne w wersji pełnej.

18

Dostępne w wersji pełnej.

19

Dostępne w wersji pełnej.

20

Dostępne w wersji pełnej.

21

Dostępne w wersji pełnej.

22

Dostępne w wersji pełnej.

23

Dostępne w wersji pełnej.

24

Dostępne w wersji pełnej.

25

Dostępne w wersji pełnej.

26

Dostępne w wersji pełnej.

27

Dostępne w wersji pełnej.

28

Dostępne w wersji pełnej.

Część 2. Bracia

Dostępne w wersji pełnej.

29

Dostępne w wersji pełnej.

30

Dostępne w wersji pełnej.

31

Dostępne w wersji pełnej.

32

Dostępne w wersji pełnej.

33

Dostępne w wersji pełnej.

34

Dostępne w wersji pełnej.

35

Dostępne w wersji pełnej.

36

Dostępne w wersji pełnej.

37

Dostępne w wersji pełnej.

38

Dostępne w wersji pełnej.

39

Dostępne w wersji pełnej.

40

Dostępne w wersji pełnej.

41

Dostępne w wersji pełnej.

42

Dostępne w wersji pełnej.

43

Dostępne w wersji pełnej.

44

Dostępne w wersji pełnej.

45

Dostępne w wersji pełnej.

46

Dostępne w wersji pełnej.

47

Dostępne w wersji pełnej.

48

Dostępne w wersji pełnej.

49

Dostępne w wersji pełnej.

50

Dostępne w wersji pełnej.

Część 3. Nawyki żywych

51

Dostępne w wersji pełnej.

52

Dostępne w wersji pełnej.

53

Dostępne w wersji pełnej.

54

Dostępne w wersji pełnej.

55

Dostępne w wersji pełnej.

56

Dostępne w wersji pełnej.

57

Dostępne w wersji pełnej.

58

Dostępne w wersji pełnej.

59

Dostępne w wersji pełnej.

60

Dostępne w wersji pełnej.

61

Dostępne w wersji pełnej.

62

Dostępne w wersji pełnej.

63

Dostępne w wersji pełnej.

64

Dostępne w wersji pełnej.

65

Dostępne w wersji pełnej.

66

Dostępne w wersji pełnej.

67

Dostępne w wersji pełnej.

68

Dostępne w wersji pełnej.

69

Dostępne w wersji pełnej.

70

Dostępne w wersji pełnej.

71

Dostępne w wersji pełnej.

72

Dostępne w wersji pełnej.

73

Dostępne w wersji pełnej.

74

Dostępne w wersji pełnej.

75

Dostępne w wersji pełnej.

76

Dostępne w wersji pełnej.

77

Dostępne w wersji pełnej.

78

Dostępne w wersji pełnej.

Epilog 

Dostępne w wersji pełnej.

Nota biograficzna

Mons Kallentoft, okrzyknięty nowym królem skandynawskiej powieści kryminalnej, urodził się w roku 1968. Dorastał w małym miasteczku Linköping. Do kariery pisarza dochodził przez pracę w reklamie i dziennikarstwo. Debiutował w roku 2000 powieścią Pesetas, za którą otrzymał nagrodę Katapultpriset, przyznawaną przez Związek Pisarzy Szwedzkich. Potem napisał jeszcze kilka dobrze przyjętych przez krytykę książek obyczajowych, m.in. powieść Food Noir. Ofiara w środku zimy powstała w roku 2007 i natychmiast zdobyła uznanie krytyków oraz czytelników i trafiła na pierwsze miejsca list bestsellerów.

Tytuł oryginału: Midvinterblod

Copyright © Mons Kallentoft 2007

All rights reserved

First published by Natur och Kultur, Sweden

Published by arrangement with Nordin Agency AB, Sweden

Copyright © for the Polish e-book edition by REBIS Publishing House Ltd.,

Poznań 2010, 2014

Informacja o zabezpieczeniach

W celu ochrony autorskich praw majątkowych przed prawnie niedozwolonym utrwalaniem, zwielokrotnianiem i rozpowszechnianiem każdy egzemplarz książki został cyfrowo zabezpieczony. Usuwanie lub zmiana zabezpieczeń stanowi naruszenie prawa.

Redaktor: Elżbieta Bandel

Opracowanie graficzne okładki: Lucyna Talejko-Kwiatkowska

Ilustracja na okładce: Niklas Lindblad / Mystical Garden Design

Wydanie I e-book

(opracowane na podstawie wydania książkowego:

Ofiara w środku zimy, wyd. I, Poznań 2010)

ISBN 978-83-7818-010-4

Dom Wydawniczy REBIS Sp. z o.o.

ul. Żmigrodzka 41/49, 60-171 Poznań

tel. 61-867-47-08, 61-867-81-40; fax 61-867-37-74

e-mail: rebis@rebis.com.pl

www.rebis.com.pl

Konwersja do formatu epub:

AKAPIT, Poznań, tel. 61-879-38-88 