Dla Grace

Pożyteczniejszego brzemienia człowiek nie dźwiga
w podróży niż niezmierna mądrość.

Edda poetycka

w przekładzie Apolonii Załuskiej-Stromberg

WIĘKSZE DOBRO

Srogi wiatr wiał tego wieczoru, gdy Yarvi dowiedział się, że został królem… a raczej półkrólem.

Gettowie nazywali taki wiatr szukającym, bo znajdował każdą szczelinę i dziurkę od klucza, z jękiem zaganiając okrutny ziąb Matki Wód do ludzkich siedzib, nawet gdy w paleniskach buzował ogień, a domownicy siedzieli zbici w gromadę.

Szarpał okiennicami wąskich okien w komnatach Matki Gundring i stukał okutymi żelazem drzwiami o framugę. Drażnił płomienie, które syczały i trzaskały ze złością, rzucając szponiaste cienie wiązek ziół na ściany i oświetlając migotliwym blaskiem korzeń w sękatych palcach Matki Gundring.

– A to?

Przypominał zwykłą grudkę ziemi, ale Yarvi już go znał.

– Korzeń czarnojęzycznicy.

– W jakim celu minister po niego sięga, mój książę?

– Minister ma nadzieję, że nigdy nie będzie musiał go użyć. Ugotowany w wodzie rozpuszcza się i nie ma smaku, ale to najstraszniejsza trucizna.

Matka Gundring odłożyła korzeń.

– Ministrowie czasem są zmuszeni sięgać po mroczne rzeczy.

– Ministrowie zawsze powinni szukać mniejszego zła – powiedział Yarvi.

– I ważyć większe dobro. Pięć prawidłowych odpowiedzi na pięć pytań. – Matka Gundring z aprobatą pokiwała głową i Yarvi zarumienił się z zadowolenia. Stara minister Gettlandu nikogo nie chwaliła bez powodu. – A podczas egzaminu zadania będą łatwiejsze.

– Podczas egzaminu… – Yarvi nerwowo potarł zniekształconą dłoń kciukiem zdrowej.

– Zdasz.

– Nie ma takiej pewności.

– Rolą ministra jest nieustannie wątpić…

– …i zarazem sprawiać wrażenie pewnego – dokończył za nią.

– A widzisz! Dobrze cię znam. – To była prawda. Nikt nie znał go lepiej, nawet jego bliscy. Zwłaszcza oni. – Nigdy nie miałam bystrzejszego ucznia. Zdasz za pierwszym podejściem.

– I przestanę być księciem Yarvim. – Ta myśl sprawiła, że poczuł ulgę. – Nie będę miał rodziny ani sukcesji.

– Staniesz się Bratem Yarvim, a twoją rodziną będzie Ministerstwo. – Blask ognia podkreślił zmarszczki wokół oczu Matki Gundring, gdy się uśmiechnęła. – Twoją sukcesją będą zioła i księgi, i mądre słowa. Będziesz zapamiętywał i doradzał, leczył i mówił prawdę, zgłębiał tajniki życia i umiał w każdym języku otwierać drzwi przed Ojcem Pokojem. Tak jak ja bezustannie próbuję to robić. Nie ma szlachetniejszego zadania, bez względu na bzdury, jakie plotą na placu ćwiczeń głupcy, którym mięśnie dławią rozum.

– Trudniej ich ignorować, gdy się stoi na tym placu razem z nimi.

– Ha! – Splunęła w ogień. – Gdy zdasz egzamin, będziesz tam musiał chodzić tylko po to, żeby łatać łby porozbijane w zbyt ostrych zabawach. A w końcu przejmiesz moją laskę. – Ruchem głowy wskazała zwężające się ku dołowi insygnium z elf-metalu pełnego wypustek i nacięć, które stało oparte o ścianę. – Pewnego dnia zasiądziesz przy Czarnym Tronie jako Ojciec Yarvi.

– Ojciec Yarvi. – Chłopak nerwowo obrócił się na stołku. – Nie jestem dość mądry. – Tak naprawdę chciał powiedzieć, że nie jest dość odważny, ale nie był dość odważny, aby się do tego przyznać.

– Mądrość można zdobyć, mój książę.

Podniósł lewą dłoń do światła.

– A ręce? Czy je też można zdobyć?

– Brak ci ręki, ale otrzymałeś od bogów bardziej niezwykłe dary.

– Masz na myśli to, że ładnie śpiewam? – prychnął.

– Między innymi. A także twój bystry umysł, empatię i siłę… tyle że taką, która czyni z człowieka wspaniałego ministra, a nie wspaniałego króla. Pobłogosławił cię sam Ojciec Pokój. Zapamiętaj raz na zawsze: silnych mężczyzn jest co niemiara, a mądrych niewielu.

– Może dlatego kobiety są lepszymi ministrami.

– I lepiej parzą herbatę… przeważnie. – Głośno siorbiąc, upiła łyk z kubka, który przynosił jej każdego wieczoru, i raz jeszcze pokiwała głową z aprobatą. – Parzenie herbaty jest jednym z wielu niezwykłych talentów, jakie posiadasz.

– Oto dzieło godne bohatera. Przestaniesz mi schlebiać, gdy z księcia stanę się zwykłym ministrem?

– Będę cię chwaliła, gdy na to zasłużysz, a gdy nie, twoje siedzenie jeszcze lepiej zaznajomi się z moim butem.

Yarvi westchnął.

– Niektóre rzeczy nigdy się nie zmienią.

– Zabierzmy się lepiej do historii. – Matka Gundring wzięła jedną z ksiąg z półki. Osadzone w grzbiecie kamienie błysnęły czerwienią i zielenią.

– Teraz? Muszę wstać tak wcześnie jak Matka Słońce, żeby nakarmić twoje gołębie. Miałem nadzieję, że będę mógł się wyspać, zanim…

– Pozwolę ci się wyspać, kiedy zdasz egzamin.

– Na pewno nie.

– Masz rację. – Pośliniła palec i zaczęła przewracać kartki z szelestem wiekowego papieru. – Powiedz mi, mój książę, na ile odłamków elfy rozbiły Bóstwo.

– Na czterysta dziewięć. Czterystu Małych Bogów, sześciu Wielkich Bogów, pierwszego mężczyznę i pierwszą kobietę oraz Śmierć, która strzeże Ostatnich Wrót. Ale to chyba pytanie do modło-tkacza, a nie do ministra.

Matka Gundring cmoknęła z niezadowoleniem.

– Minister powinien posiąść całą wiedzę, bo kontrolować możemy jedynie to, co jest nam znane. Wymień sześciu Wielkich Bogów.

– Matka Wód i Ojciec Ziemi, Matka Słońce i Ojciec Księżyc, Matka Wojna i…

Przerwał mu głuchy stuk drzwi, które otworzyły się gwałtownie. Do komnaty wdarł się podmuch i płomienie paleniska drgnęły niespokojnie – tak jak Yarvi – rzucając zniekształcone błyski na setki słojów i butelek na półkach. Jakaś postać niezdarnie wspięła się po schodkach. Wiązki ziół zakołysały się za nią jak wisielcy.

To był stryj Yarviego, Odem. Mokre od deszczu włosy oblepiały mu bladą twarz, a pierś unosiła się ciężko. Spojrzał na bratanka szeroko otwartymi oczami i otworzył usta, ale nie dobył się z nich żaden dźwięk. Nawet osoba pozbawiona daru empatii zorientowałaby się, że przyniósł złe wieści.

– O co chodzi? – wydukał Yarvi ze ściśniętym gardłem.

Stryj padł na kolana i oparł dłonie na brudnej słomie na posadzce. Nisko pochylił głowę i ochrypłym głosem wypowiedział tylko dwa słowa:

– Najmiłościwszy panie.

I Yarvi pojął, że jego ojciec i brat nie żyją.

OBOWIĄZEK

Nie wyglądali na nieżywych.

Raczej na bardzo bladych. Leżeli na chłodnych kamiennych płytach w zimnej sali, przykryci całunami po pachy i z lśniącymi mieczami na piersiach. Yarvi miał wrażenie, że wargi brata za chwilę drgną przez sen, a ojciec otworzy oczy i spojrzy na młodszego syna z tą samą co zawsze pogardą. Oni jednak trwali w bezruchu. Już na zawsze.

Śmierć otworzyła przed nimi Ostatnie Wrota, a zza nich nikt nie wracał.

– Jak do tego doszło? – usłyszał w progu matkę. Mówiła opanowanym głosem. Jak zawsze.

– Zdrada, najjaśniejsza pani – wyszeptał stryj Odem.

– Już nie jestem królową.

– Rzeczywiście… wybacz, Laithlin.

Yarvi delikatnie dotknął dłoni ojca. Taka zimna. Nie przypominał sobie, kiedy ostatnio go dotykał. Może nigdy? Za to dobrze pamiętał, kiedy ostatni raz rozmawiali bez pustych słów. Przed wieloma miesiącami.

„Mężczyzna macha kosą i toporem”, oznajmił mu wtedy ojciec. „Mężczyzna ciągnie wiosło i wiąże węzły. Przede wszystkim jednak mężczyzna trzyma tarczę. Zna swoje miejsce w szeregu. Staje obok przybocznego, ramię przy ramieniu. Co to za mężczyzna, który nie jest w stanie zrobić żadnej z tych rzeczy?”

„Nie prosiłem przecież o pół ręki”, odparł Yarvi, uwięziony w tej samej pułapce co zwykle, na udeptanej ziemi, między upokorzeniem i wściekłością.

„A ja nie prosiłem o pół syna”.

Teraz król Uthrik był martwy, a jego królewski diadem – pośpiesznie zmniejszony – tkwił na głowie Yarviego. Tak cienka opaska ze złota nie powinna ciążyć ołowiem.

– Chcę wiedzieć, jak zginęli – odezwała się jego matka.

– Pojechali negocjować rozejm z Grom-gil-Gormem.

– Z przeklętymi Vansterami nie ma co gadać o rozejmach – rozległ się niski głos Hurika, którego Laithlin wybrała na swoją Tarczę.

– Musimy ich pomścić – oznajmiła.

Stryj Yarviego próbował zażegnać burzę.

– Mamy teraz czas żałoby. Poza tym Najwyższy Król zabronił prowadzić wojny, dopóki…

– Zemsta! – Głos Laithlin był ostry jak odłamek szkła. – Szybka jak błyskawica, bezlitosna jak ogień.

Yarvi powoli przeniósł wzrok na ciało brata. Szybki i bezlitosny – taki właśnie był. Z mocno zarysowaną szczęką, potężnym karkiem i cieniem pierwszego zarostu, który zapowiadał brodę ciemną jak u ojca. Zupełnie niepodobny do młodszego brata. Kochał Yarviego na swój sposób. Tyle że bolesna była ta braterska miłość. Każde klepnięcie w ramię graniczyło z ciosem. Jedynie gorszego od siebie można darzyć takim uczuciem.

– Zemsta! – warknął Hurik. – Vansterowie muszą zapłacić.

– Niech będą przeklęci – oświadczyła matka Yarviego. – Naszych ludzi trzeba zmusić do posłuchu. Pokazać im, że nowy król ma w sobie żelazo. Kiedy radzi padną przed nim na kolana, przyjdzie czas, aby Matka Wód wezbrała od łez.

Stryj Yarviego westchnął ciężko.

– Niech więc będzie zemsta. Tylko czy on jest na to gotowy, Laithlin? Nigdy nie rwał się do walki…

– Teraz musi do niej stanąć, nie ma wyboru – ucięła matka. Wszyscy zawsze rozmawiali przy Yarvim tak, jakby był głuchy, a nie tylko nie miał sprawnej ręki. Nawet jego niespodziewane wstąpienie na tron nie wyleczyło ich z tego nawyku. – Poczyńcie przygotowania.

– Gdzie uderzymy? – spytał Hurik.

– Nie miejsce jest ważne, lecz sam atak. Zostawcie nas teraz samych.

Yarvi usłyszał trzask zamykanych drzwi i odgłos miękkich kroków matki po zimnej posadzce.

– Przestań płakać – nakazała.

Dopiero w tym momencie pojął, że ma mokre oczy. Otarł je i pociągnął nosem. Ogarnął go wstyd. Ciągle się czegoś wstydził.

Chwyciła go za ramiona.

– Wyprostuj się, Yarvi.

– Przepraszam – powiedział, próbując wypiąć pierś, tak jak to robił jego brat. Ciągle za coś przepraszał.

– Jesteś teraz królem. – Laithlin poprawiła przekrzywioną klamrę peleryny syna, podjęła próbę ujarzmienia jego jasnych włosów, krótko ostrzyżonych, lecz i tak niesfornych, a w końcu chłodnymi opuszkami palców dotknęła jego policzka. – Nigdy nie wolno ci przepraszać. Masz przypasać miecz swojego ojca i poprowadzić najazd na Vansterów.

Yarvi głośno przełknął ślinę. Perspektywa udziału w walce zawsze napełniała go strachem. A teraz miał stanąć na czele wojsk…

Odem zauważył jego przerażenie.

– Nie odstąpię cię na krok, miłościwy królu, będę zawsze przy tobie, z tarczą w gotowości. Zamierzam służyć ci wszelką pomocą.

– Dziękuję – wymamrotał Yarvi.

Pragnął jedynie pojechać do Skeken i zdać egzamin na ministra, trzymać się w cieniu, a nie zostać wypchnięty na pierwszy plan. Tyle że tamte marzenia rozpadły się w pył. Jego nadzieje rozkruszyły się jak źle zmieszane spoiwo.

– Najpierw Grom-gil-Gorm zapłaci za to, czego się dopuścił – powiedziała matka. – Potem poślubisz swoją kuzynkę.

Ledwie zdobył się na odwagę, żeby spojrzeć w jej szare jak żelazo oczy. Musiał trochę zadrzeć głowę, bo wciąż była od niego wyższa.

– Jak to?

Palce delikatnie przytrzymujące jego brodę zacisnęły się mocniej.

– Posłuchaj mnie uważnie, Yarvi. Jesteś królem. Wprawdzie żadne z nas tego nie pragnęło, ale nie mamy wyboru. W tobie pokładamy całą nadzieję w chwili, gdy stoimy na skraju przepaści. Ludzie nie darzą cię szacunkiem. Masz niewielu sprzymierzeńców. Dlatego musisz zjednoczyć nasz ród i poślubić Isriun, córkę Odema, tak jak miał to zrobić twój brat. Wszystko już zostało omówione. Decyzja zapadła.

Stryj Odem błyskawicznie zrównoważył chłód ciepłem.

– Najwyższym zaszczytem będzie dla mnie, jeśli zgodzisz się przyjąć mnie za teścia, najmiłościwszy panie, i nasze rodziny na zawsze się połączą.

Yarvi zwrócił uwagę, że nikt nie wspomniał o uczuciach Isriun. Ani jego.

– Ale…

Czoło matki zmarszczyło się gniewnie. Zmrużyła oczy. Nieraz widywał, jak samym spojrzeniem budziła lęk w największych bohaterach, a on nie był bohaterem.

– Miałam poślubić twojego stryja Uthila, który władał mieczem z takim kunsztem, że do dziś wojownicy mówią o nim szeptem. To on miał zostać królem. – Głos jej się załamał, jak gdyby mówienie o tym sprawiało jej ból. – Gdy Matka Wód zabrała go do siebie i usypano mu na brzegu pusty kurhan, zamiast niego poślubiłam twojego ojca. Musiałam zapomnieć o uczuciach i wypełnić obowiązek. Teraz kolej na ciebie.

Yarvi ponownie spojrzał na swojego przystojnego brata. Zastanawiał się, jak matka może z takim spokojem snuć plany, gdy tuż obok leżą ciała jej męża i syna.

– Nie opłakujesz ich?

Jej twarz wykrzywiła się niespodziewanie. Precyzyjnie ułożone piękno pękło, wargi się rozchyliły, odsłaniając zęby, a powieki zacisnęły. Na jej szyi ukazały się powrozy żył. Yarvi nie wiedział, czy zaraz go uderzy, czy zacznie zawodzić i szlochać. Nie miał pojęcia, co by go bardziej przeraziło. Tymczasem Laithlin odetchnęła głęboko, odsunęła luźne pasmo złotych włosów i znowu stała się sobą.

– Przynajmniej jedno z nas musi się zachowywać jak na mężczyznę przystało – oznajmiła, po czym z iście królewską gracją odwróciła się i wyszła.

Zacisnął pięści… a raczej jedną pięść, bo w drugiej mógł jedynie zewrzeć kciuk z wykręconym kikutem palca wskazującego.

– Dziękuję ci za słowa pokrzepienia, matko.

Jak zawsze poczuł złość dopiero wtedy, gdy nie mogła mu się już na nic przydać.

Stryj zbliżył się do niego.

– Wiesz przecież, że matka cię kocha – przemówił uspokajająco jak do spłoszonego źrebięcia.

– Doprawdy?

– Musi być silna. Robi to dla ciebie. Dla kraju. Dla twojego ojca.

Yarvi oderwał wzrok od katafalku swojego rodzica i spojrzał na stryja. Tacy podobni, a tak różni.

– Dziękuję bogom, że tu jesteś – wychrypiał. Słowa z trudem przechodziły mu przez gardło. Przynajmniej liczył się jeszcze dla kogoś z rodziny.

– Bardzo mi przykro, Yarvi. Wierz mi. – Odem położył dłoń na ramieniu bratanka. W jego oczach błysnęły łzy. – Ale Laithlin ma rację. Musimy się kierować dobrem Gettlandu… zapomnieć o własnych uczuciach.

– Wiem. – Yarvi westchnął przeciągle.

Jego uczucia nie były brane pod uwagę, odkąd pamiętał.

SPOSÓB NA ZWYCIĘSTWO

Keimdal, poćwiczysz z królem.

Yarvi z trudem zdusił głupawy chichot, kiedy zdał sobie sprawę, że mistrz mówi o nim. Osiemdziesięciu młodych wojowników prawdopodobnie robiło to samo co on. A już na pewno mieli zacząć tłumić śmiech, patrząc, jak ich nowy władca walczy. Oczywiście wiedział, że jemu minie wtedy wesołość.

Teraz wszyscy oni byli jego poddanymi. Służyli mu. Przysięgali walczyć na śmierć i życie, gdyby sobie tego zażyczył. Mimo to wyczuwał ich wrogą pogardę wyraźniej, niż gdy stał przed nimi jako zwykły chłopak.

Wciąż się nim czuł. Może nawet bardziej.

– To dla mnie wielki zaszczyt. – Keimdal wystąpił z szeregu. Nie sprawiał wrażenia szczególnie zaszczyconego. W kolczudze poruszał się swobodnie jak panna w lekkiej sukni. Wziął tarczę i drewniany miecz do ćwiczeń. Ze świstem wykonał kilka groźnych zamachów. Był ledwie rok starszy od Yarviego, ale wyglądał tak, jakby miał nad nim przewagę pięciu lat – o pół głowy wyższy, znacznie szerszy w barach, dumnie obnoszący się z rudą szczeciną na kanciastej szczęce.

– Jesteś gotów, najmiłościwszy panie? – wyszeptał Odem prosto do ucha Yarviego.

– Chyba widać, że nie – syknął chłopak, wiedząc, że nie ma od tego ucieczki. Król Gettlandu powinien być wiernym synem Matki Wojny, nawet jeżeli zupełnie się do tego nie nadawał. Yarvi miał za zadanie dowieść zgromadzonym wokół wojownikom, że jednoręki władca nie przyniesie im wstydu. Musiał znaleźć jakiś sposób, aby zwyciężyć. „Zawsze jest jakiś sposób”, mawiała matka.

Tym razem pomimo niewątpliwych zalet, jakimi były bystry umysł, empatia i ładny głos, nie potrafił nic wymyślić.

Tego dnia ćwiczenia odbywały się na plaży. Na piasku nakreślono kwadrat o boku długości ośmiu kroków i w każdym narożniku wbito w ziemię włócznię. Trening urządzano codziennie w innym miejscu – na skałach, w lesie, na mokradłach, w najwęższych uliczkach Thorlby, a nawet w rzece – ponieważ każdy gettlandzki mężczyzna musiał wszędzie dawać sobie radę. Bądź nigdzie – tak jak to było w przypadku Yarviego.

W rejonie Morza Drzazg bitwy toczyły się głównie na jego surowych brzegach, dlatego właśnie tam najczęściej odbywały się ćwiczenia. Yarvi nałykał się podczas nich tyle piasku, że starczyłoby go na łachę dość wielką, aby osiadł na niej langskip. Kiedy Matka Słońce kryła się za wzgórza, wojownicy ćwiczyli po kolana w słonej wodzie, teraz jednak odpływ zabrał morze daleko za wielką piaszczystą połać upstrzoną lustrami kałuż. Jedyną wilgoć niósł wiatr, który bezlitośnie rozpylał w powietrzu słone krople. Poza tym Yarvi oblewał się potem pod kolczugą, do której ciężaru nie był przyzwyczajony.

Bogowie, jakże on nienawidził tej kolczugi… i mistrza Hunnana, który od lat pastwił się nad nim bardziej niż inni. Nie cierpiał mieczów i tarcz, a ćwiczenia napawały go odrazą. Nie znosił też wojowników, dla których nakreślony na ziemi kwadrat był drugim domem. Ale najbardziej nienawidził swojej bezużytecznej ręki, przez którą nigdy nie mógł się stać jednym z nich.

– Zwracaj uwagę na pracę nóg, najjaśniejszy panie – poradził po cichu Odem.

– Nie moje nogi są problemem – warknął Yarvi. – Przynajmniej stopy mam dwie.

Nie miał w ręku miecza od niemal trzech lat. Cały czas spędzał w komnatach Matki Gundring, zgłębiając tajniki zielarstwa i poznając języki, jakimi mówiono w odległych krainach. Znał wszystkie imiona Małych Bogów i wielką wagę przywiązywał do kaligrafii. Podczas gdy on uczył się opatrywania ran, ci chłopcy… a właściwie mężczyźni – co uświadomił sobie, czując w ustach kwaśny posmak – cały wysiłek wkładali w naukę tego, jak je zadawać.

Odem pocieszająco klepnął bratanka w ramię, czym niemal go przewrócił.

– Trzymaj tarczę przed sobą. Czekaj na swoją szansę.

Yarvi prychnął. Gdyby rzeczywiście zamierzał czekać na swoją szansę, wszystkich potopiłby przypływ. Tarczę przywiązano mu do wiotkiego przedramienia żałosną masą rzemieni. Kciuk i palec zacisnął na imaczu. Ramię paliło go od wysiłku, jakiego wymagało samo utrzymanie tej przeklętej osłony.

– Nasz król przez jakiś czas nie zaszczycał areny walk swoją obecnością – zawołał mistrz Hunnan z taką miną, jakby te słowa miały gorzki smak. – Dlatego dziś zaczniemy spokojnie.

– Postaram się za bardzo nie poturbować przeciwnika! – krzyknął Yarvi.

Od strony zebranych dobiegły go pojedyncze śmiechy, ale wydawało mu się, że słyszy w nich nutę pogardy. W walce żarty nie zastąpią mocnych ścięgien i zdrowej ręki. Spojrzał w oczy Keimdala i zobaczył w nich pewność. Próbował wmówić sobie, że silnych jest bez liku, a mądrych niewielu, ale powtarzane w myślach słowa brzmiały nieszczerze.

Mistrz Hunnan nawet się nie uśmiechnął. Nie było żartu tak śmiesznego, dziecka tak rozkosznego ani kobiety tak pięknej, aby wygiąć te wargi z żelaza. Spojrzał na Yarviego przeciągle, ze źle skrywaną pogardą, którą darzył wcześniej księcia, a teraz króla.

– Zaczynajcie! – szczeknął.

Jeśli szybkość równała się litości, całe starcie było wielce litościwe.

Pierwszy cios trafił w zasłonę Yarviego, wyrwał imacz z jego słabej ręki i pchnął tarczę tak, że jej brzeg uderzył go w usta. Młody władca się zachwiał. Jakiś okruch instynktu pomógł mu odbić drugie uderzenie, tak że ześlizgnęło się po ramieniu i odebrało mu czucie w ręce. Trzeciego nawet nie zauważył, poczuł za to ostry ból w kostce, noga się pod nim ugięła i poleciał na plecy. Upadek sprawił, że powietrze z jękiem uszło z jego płuc jak z miechów.

Przez chwilę leżał, mrugając. Wśród wojowników wciąż krążyły opowieści o wyczynach jego stryja Uthila, który w boju nie miał sobie równych. Podejrzewał, że legendy o nim przetrwają równie długo. Niestety, z innych powodów.

Keimdal wbił drewniany miecz w piach i wyciągnął do Yarviego rękę.

– Najjaśniejszy panie.

Pilnował się bardziej niż kiedyś, ale Yarvi i tak odniósł wrażenie, że kącik ust przeciwnika szyderczo się uniósł.

– Wiele się nauczyłeś – wydusił przez zęby, uwalniając kaleką rękę z bezużytecznych rzemieni, tak że Keimdal nie miał wyboru i musiał ją chwycić, aby pomóc mu wstać.

– Ty również, najjaśniejszy panie.

Yarvi widział, z jakim obrzydzeniem przeciwnik dotknął jego przykurczonej dłoni. Celowo połaskotał Keimdala kikutem palca, zanim go puścił. Błahy gest – ale słabi musieli się żywić małymi zemstami.

– Ja radzę sobie jeszcze gorzej niż kiedyś… – mruknął pod nosem, patrząc, jak Keimdal dołącza do rówieśników – …choć trudno w to uwierzyć.

Wśród młodszych dostrzegł dziewczynę. Miała najwyżej trzynaście lat, zacięte spojrzenie i ciemne włosy, które okalały twarz o ostro zaznaczonych kościach policzkowych. Powinien się cieszyć, że Hunnan nie wybrał jej, aby sprawiła lanie młodemu królowi. Może taki miał być następny etap upokorzeń.

Mistrz się odwrócił, pogardliwie kręcąc głową, a w Yarvim zawrzał gniew bezlitosny jak zimowy przypływ. Jego brat był silny jak ojciec, za to on odziedziczył całą ojcowską furię.

– Może jeszcze jedna próba? – zawołał.

Keimdal uniósł brwi. Podniósłszy miecz i tarczę, wzruszył szerokimi ramionami.

– Jeśli takie jest twoje życzenie.

– Owszem.

Wśród starszych dały się słyszeć pomruki, a Hunnan jeszcze mocniej zmarszczył czoło. Naprawdę musieli ciągnąć tę farsę? Upokorzenie władcy odbijało się na jego wojownikach, a ci widzieli w Yarvim dość powodów do hańby, aby wypełniła im resztę życia.

Chłopak poczuł, jak stryj łagodnie bierze go za rękę.

– Najjaśniejszy panie – wyszeptał Odem uspokajająco. Zawsze był łagodny i kojący jak bryza w letni dzień. – Chyba nie powinieneś się zbytnio wysilać…

– To prawda – przyznał mu rację Yarvi. „Głupi jest niewolnikiem swojego gniewu”, powiedziała mu kiedyś Matka Gundring. „Mądry umie gniew wykorzystać”. – Hurik, zastąp mnie.

Wśród zebranych zapadła cisza. Wszyscy spojrzeli na Tarczę królowej. Wielki wojownik siedział na rzeźbionym stołku, który wyróżniał go wśród najznakomitszych wojów. Wyraźna blizna na policzku w miejscu zetknięcia z brodą stawała się białą smugą.

– Najjaśniejszy panie – zagrzmiał, wstając z miejsca. Podniósł z ziemi tarczę i wsunął rękę pod plątaninę rzemieni. Yarvi podał mu drewniany miecz. W wielkiej, pokrytej szramami garści Hurika wyglądał jak zabawka. Z wyraźnym chrzęstem kroków zbliżył się do Keimdala, który wreszcie wyglądał na swoje szesnaście lat. Hurik ugiął nogi w kolanach i wbił pięty w piach, a potem wyszczerzył zęby i dobył z siebie groźne warknięcie, niskie i wibrujące, którego natężenie stopniowo rosło. Obecni mieli wrażenie, że zadrżała ziemia. Keimdal wytrzeszczył oczy i Yarvi zobaczył w nich to, o czym zawsze marzył – niepewność i strach.

– Zaczynajcie – nakazał.

Drugi pojedynek zakończył się jeszcze szybciej od pierwszego, ale tym razem nie było mowy o litości.

Keimdal wprawdzie rzucił się do walki dość odważnie, lecz Hurik zablokował pierwszy cios, tak że drewniane klingi zwarły się z trzaskiem, a potem z szybkością węża, która zupełnie nie przystawała do jego zwalistej sylwetki, natarł i kopniakiem podciął nogi przeciwnikowi. Chłopak runął na ziemię z przeciągłym jękiem, który umilkł dopiero, gdy krawędź tarczy Hurika z głuchym odgłosem uderzyła go nad okiem i niemal zamroczyła. Wielki wojownik zmarszczył brwi, przydusił buciorem rękę, w której Keimdal trzymał miecz, i wgniótł w nią obcas. Młodzik stęknął. Pół twarzy oblepiał mu piach, a drugą połowę znaczyły strużki krwi z paskudnie rozciętego czoła.

Według Yarviego wreszcie wyglądał dobrze, choć panny chybaby się z tym nie zgodziły.

Młody król powiódł wokół surowym spojrzeniem. Takim samym, jakim jego matka obrzucała niewolnika, który ją rozdrażnił.

– Punkt dla mnie – stwierdził. Obojętnie przeszedł nad mieczem Keimdala i opuścił plac, celowo wybierając taką ścieżkę, aby mistrz Hunnan musiał się usunąć z drogi.

– Postąpiłeś małodusznie, najjaśniejszy panie – powiedział stryj Odem, ruszając w ślad za nim – choć przyznaję, było to zabawne.

– Cieszę się, że dostarczyłem ci rozrywki – burknął Yarvi.

– Nie tylko. Jestem z ciebie dumny.

Yarvi zerknął na niego z ukosa. Stryj odwzajemnił jego spojrzenie z niezmąconym spokojem. Zawsze był spokojny jak gładka tafla wody.

– Wspaniałe zwycięstwa opiewane są w pięknych pieśniach, Yarvi, ale te mniej wspaniałe brzmią nie gorzej, gdy bardowie ubiorą je w odpowiednie słowa. Natomiast chwalebne klęski pozostają jedynie klęskami.

– Na polu walki nie obowiązują żadne zasady. – Yarvi przypomniał sobie, co ojciec powiedział mu któregoś razu, gdy był pijany i znudziło go wydzieranie się na psy.

– To prawda. – Odem położył silną dłoń na ramieniu bratanka i Yarvi wyobraził sobie, o ile szczęśliwsze miałby życie, gdyby to stryj był jego ojcem. – Król musi zwyciężać. Cała reszta jest tyle warta co kurz na drodze.

MIĘDZY BOGAMI I LUDŹMI

Niech Matka Słońce i Ojciec Księżyc przyświecają złotym i srebrnym blaskiem unii Yarviego, syna Laithlin, i Isriun, córki Odema…

Potężne posągi sześciu Wielkich Bogów obserwowały ich bezlitosnymi granatami oczu. Nad nimi, w niszach, które pierścieniem okalały kopułę, połyskiwały jantarowe figury Małych Bogów. Wszyscy przyglądali się Yarviemu badawczo. Na pewno widzieli w nim same braki – tak jak on.

Podkurczył kaleką rękę, próbując zupełnie ukryć ją w rękawie. Obecni w Sali Bogów i tak wiedzieli, co jest na jej końcu. A raczej czego tam nie ma.

Mimo to chciał ją ukryć.

– Niech Matka Wód i Ojciec Ziemi szczodrze obsypią ich plonami i darami, niech sprawią, że aura i oręż będą im przychylne…

Pośrodku sali na podwyższeniu stał Czarny Tron – artefakt elfów sprzed rozbicia Bóstwa, dzieło nieznanego rzemieślnika wykute w jednej bryle czarnego metalu, niewiarygodnie misterne i niewiarygodnie mocne. Bezmiar czasu nie zapisał się na nim najmniejszą nawet rysą.

Miejsce królów – między bogami i ludźmi. Yarviemu wydawał się za wysoki, aby tak żałosne chuchro jak on mogło na nim zasiąść. Uważał, że nie zasługuje, nawet aby nań patrzeć.

– Niech Matka Wojna i Ojciec Pokój dadzą im siłę, aby mogli sprostać temu, co przyniesie los…

Zamierzał zostać ministrem. Bez żalu porzucił myśl o żonie i dzieciach. Z czułości liczył najwyżej na pocałowanie pomarszczonego policzka Babki Wexen po zdanym egzaminie. Tymczasem miał spędzić życie u boku dziewczyny, której prawie nie znał.

Dłoń Isriun, złączona z jego dłonią, była lepka od potu. Święta szarfa owijała ich ręce, nadając im wygląd bezkształtnego tłumoka. Trzymali się siebie nawzajem i zarazem byli ze sobą związani – zniewoleni wedle życzeń rodziców i połączeni potrzebami Gettlandu – lecz mimo to miał wrażenie, że dzieli ich przepaść, której brzegów nie da się spiąć mostem.

– Niech Ten, dzięki któremu nasiono kiełkuje, obdarzy ich zdrowym potomstwem…

Yarvi wiedział, co w tej chwili pomyśleli sobie wszyscy goście.

Oby nie kalekim. Nie jednorękim.

Ukradkiem zerknął na niską i drobną dziewczynę o żółtych włosach, która miała zostać żoną jego brata. Była blada i wystraszona. Nic dziwnego. Zmuszano ją przecież do poślubienia półmężczyzny.

Nikt nie życzył sobie takiego rozwiązania. Okazja do fety, lecz miny żałobne. Tragiczny kompromis.

– Niech Ta, która strzeże kluczy, czuwa nad bezpieczeństwem ich domu…

Jedynie Brinyolf, modło-tkacz, był w swoim żywiole. Usnuł już jedno podniosłe błogosławieństwo dla Isriun podczas jej zrękowin z bratem Yarviego, a teraz, ku swojej radości – bo na pewno nie jej – utkał drugie. Monotonnym głosem zaklinał Wielkich i Małych Bogów, aby w swojej łaskawości obdarzyli młodych płodnymi polami oraz posłusznymi niewolnikami. Nikt by się nie zdziwił, gdyby za chwilę zaczął upraszać także o regularność wypróżnień. Yarvi przygarbił plecy pod ciężarem ciężkiej futrzanej peleryny – jednej z tych, które nosił jego ojciec. Błogosławieństwo Brinyolfa i perspektywa ślubu przepełniały go lękiem.

– Oby Ta, która dzierży dzban, zapewniła obfitość królewskiej parze, ich rodzicom, poddanym oraz całemu Gettlandowi!

Modło-tkacz wreszcie skończył i cofnął się z radosną miną świeżo upieczonego rodzica. Jego podbródek zniknął w fałdzie tłuszczu.

– Moja przemowa będzie krótka – oznajmiła Matka Gundring, dyskretnie, ale znacząco zerkając na Yarviego.

Omal się nie zakrztusił, próbując zapanować nad śmiechem. W porę dostrzegł surowy wzrok matki lodowaty jak zimowe morze i wesołość znikła.

– Królestwo wspiera się na dwóch filarach – zaczęła sędziwa minister. – Mamy już silnego króla. – Nikt się nie roześmiał. Godna podziwu samokontrola. – Wkrótce, jeśli bogowie pozwolą, zyskamy również silną królową.

Yarvi widział, jak blada szyja Isriun drgnęła, gdy dziewczyna przełknęła ślinę.

Matka Gundring dała znak Laithlin i Odemowi – jedynemu, który z radością uczestniczył w ceremonii – aby na znak błogosławieństwa położyli ręce na oplecionych szarfą dłoniach młodych. Potem z wysiłkiem uniosła laskę. Błysnął zdobiony metal elfów, taki sam, z jakiego został wykonany Czarny Tron.

– Są sobie obiecani! – zawołała.

Stało się. Isriun nikt nie pytał o zdanie, podobnie jak Yarviego. Widać nikogo nie interesowały opinie królów. Zwłaszcza tego. Zebrani – w liczbie stu lub więcej – zdobyli się na powściągliwy aplauz. Mężczyźni, głowy najpotężniejszych rodów Gettlandu, ze złotymi głowicami mieczy i klamrami spinającymi peleryny, z aprobatą uderzyli masywnymi pięściami w szerokie piersi. Stojące po drugiej stronie auli kobiety – z wypomadowanymi włosami i kluczami zawieszonymi na pięknych, zdobionych klejnotami łańcuchach – uprzejmie klasnęły palcami jednej nasmarowanej wonnościami dłoni o wnętrze drugiej.

Matka Gundring rozwinęła świętą szarfę i Yarvi gwałtownie cofnął zdrową rękę, lepką od potu, zaróżowioną i ścierpniętą. Stryj chwycił bratanka za ramiona.

– Świetnie się spisałeś! – pochwalił go, choć Yarvi tylko stał i śpiewnie recytował obietnice, które ledwie rozumiał.

Goście opuścili salę i Brinyolf z głuchym odgłosem zamknął drzwi. Yarvi i Isriun zostali sami, jeśli nie liczyć bogów, Czarnego Tronu, ciężaru niepewnej przyszłości oraz oceanu krępującego milczenia.

Isriun delikatnie pocierała dłoń, którą wcześniej trzymał. Nie odrywała oczu od podłogi. On również przyglądał się posadzce, lecz nie dlatego, że wydawała mu się interesująca. Odchrząknął. Poprawił pas z mieczem, który wisiał na nim dziwnie krzywo. Miał wrażenie, że już tak zostanie.

– Przykro mi – powiedział wreszcie.

Podniosła wzrok. Jedno oko błysnęło w ciężkim półmroku.

– Dlaczego? – spytała. – Najjaśniejszy panie? – dodała niepewnie po chwili.

O mało nie wypalił: „Bo dostajesz za męża półmężczyznę”.

– Dlatego, że przechodzisz w mojej rodzinie z rąk do rąk jak puchar podczas świątecznej uczty.

– W święto wszyscy się cieszą, gdy go dostają. – Uśmiechnęła się gorzko. – To chyba ja powinnam cię przeprosić. Wyobrażasz sobie mnie jako królową? – prychnęła, jak gdyby uważała to za żałosny żart.

– A ty mnie jako króla?

– Przecież jesteś królem.

Spojrzał na nią ze zdziwieniem. Dostrzegał wyłącznie swoje wady i w ogóle nie przyszło mu do głowy, że ona skupia się na własnych. Ta myśl sprawiła, że poczuł się odrobinę lepiej, bo świadomość cudzych przykrości często tak działa.

– Zarządzasz domem swojego ojca – powiedział, zerkając na złoty klucz na piersi dziewczyny. – To niełatwe zadanie.

– Ale królowa zarządza całym krajem! Wszyscy mówią, że twoja matka nie ma sobie równych. Przecież to Laithlin, Złota Królowa! – Isriun wypowiedziała te słowa niczym magiczne zaklęcie. – Podobno ma tysiąc tysięcy dłużników, a dług u niej jest dla ludzi powodem do dumy. Podobno kupcy cenią jej obietnice wyżej od złota, bo złoto może stracić wartość, a dane przez nią słowo nigdy. Podobno kramarze daleko na północy już się nie modlą do bogów, tylko do niej. – Dziewczyna mówiła coraz szybciej. Raz po raz przygryzała paznokcie albo splatała chude ręce, wytrzeszczając oczy. – Krążą plotki, że ona składa srebrne jaja.

Yarvi nie wytrzymał i się roześmiał.

– Jestem niemal pewny, że ta ostatnia pogłoska jest zmyślona.

– Ale nie zaprzeczysz, że kazała wznosić spichlerze, kopać kanały i orać coraz większe połacie ziemi, aby już nigdy nie przyszedł straszny głód i ludzie nie musieli wybierać, kto ma sobie szukać nowego życia za morzem. – Ramiona Isriun powoli wędrowały w górę, aż zatrzymały się na wysokości jej uszu. – Poza tym do Thorlby ściągają kupcy z całego świata, dlatego miasto powiększyło się trzykrotnie, burząc dawne mury. Twoja matka kazała postawić nowe, ale i te zaraz trzeba było burzyć.

– To prawda, lecz…

– Słyszałam, że ma wielki plan, żeby znakować wszystkie monety jednej wagi, które potem powędrują do innych krain wokół Morza Drzazg, i wizerunek Laithlin będzie przy każdej wymianie, a ona stanie się bogatsza nawet od samego Najwyższego Króla w Skeken! Jak mam… – Ramiona Isriun opadły. Trąciła klucz na piersi, tak że zakołysał się na łańcuszku. – Czy ktoś taki jak ja…

– Zawsze jest jakiś sposób. – Yarvi chwycił ją za rękę, zanim zdążyła wsunąć znikające w szybkim tempie paznokcie do ust. – Moja matka ci pomoże. Przecież jest twoją ciotką, prawda?

– Ona? Pomoże mi? – Nie wyrwała dłoni, lecz przyciągnęła Yarviego nieco bliżej. – Twój ojciec słynął jako wspaniały wojownik, ale mam wrażenie, że jako rodzic był mniej srogi od niej.

Yarvi się uśmiechnął, ale nie zaprzeczył.

– Miałaś więcej szczęścia ode mnie. Stryj zawsze jest spokojny jak woda w bezwietrzny dzień.

Isriun zerknęła nerwowo na drzwi.

– Nie znasz go tak jak ja.

– W takim razie… ja ci pomogę. – Trzymał ją za rękę przez pół ranka i miał wtedy wrażenie, jakby zaciskał spocone palce na zdechłej rybie. Teraz jej dłoń wydawała się zupełnie inna. Silna i chłodna, i bardzo żywa. – Czy nie taki jest cel małżeństwa?

– Nie tylko.

Nagle uświadomił sobie, jak blisko siebie stoją. W kącikach oczu Isriun widział odbite światła, między rozchylonymi wargami lśniły zęby.

Pachniała ani słodko, ani kwaśno. Nie wiedział, co to za woń. Była ledwie wyczuwalna, ale sprawiała, że serce biło mu żywiej.

Nie miał pojęcia, czy powinien zamknąć oczy. Ona je zamknęła, więc zrobił to samo i niechcący zderzyli się nosami.

Jej oddech połaskotał go w policzek i wywołał na jego twarzy gorący rumieniec. Przerażająco gorący.

Wargi dziewczyny ledwo zdążyły musnąć jego usta, zanim odskoczył z gracją i godnością wystraszonego zająca. Zaczepił nogą o miecz i prawie się przewrócił.

– Wybacz mi – powiedziała, cofając się i wbijając wzrok w podłogę.

– To ja powinienem cię prosić o wybaczenie. – Jak na króla stanowczo za dużo przepraszał. – Jestem najbardziej żałosnym mężczyzną w Gettlandzie. Mój brat pewnie pocałował cię lepiej. Miał więcej wprawy… tak myślę.

– Twój brat ciągle mówił o bitwach, w których zamierzał zwyciężyć – przyznała cicho, nie odrywając oczu od stóp.

– Przy mnie nie musisz się tego obawiać.

Nie miał pojęcia, dlaczego to robi – aby ją zaszokować, wynagrodzić sobie nieudany pocałunek lub po prostu być wobec niej szczerym. Podniósł kaleką rękę i potrząsnął nią, żeby uwolnić ją z rękawa i pokazać w całej brzydocie.

Spodziewał się, że Isriun zblednie albo się odsunie, lecz ona tylko patrzyła.

– Boli cię?

– Raczej nie… czasami.

Powoli przesunęła palcami po guzowatych wypukłościach kłykci i kciukiem przycisnęła wnętrze przykurczonej dłoni. Głos uwiązł mu w gardle. Nikt nigdy nie dotykał jego ręki, tak jakby była ręką – częścią jego ciała, tak samo wrażliwą jak reszta.

– Słyszałam, że i tak udało ci się pokonać Keimdala podczas ćwiczeń – powiedziała.

– Ja tylko wydałem rozkaz. Od dawna wiem, że nie nadaję się do walki wręcz.

– Walczą wojownicy – stwierdziła, patrząc mu prosto w oczy – a król im przewodzi.

Uśmiechnęła się i pociągnęła go za sobą na podwyższenie. Wspiął się na nie niepewnie. Choć była to teraz jego sala, z każdym krokiem coraz bardziej czuł się tu intruzem.

– Czarny Tron – wyszeptał, gdy stanęli przed nim.

– Twój tron – oznajmiła i ku jego przerażeniu przesunęła opuszkami palców po idealnej gładzi metalu poręczy, wydając przy tym cichy syk, od którego Yarviemu ścierpła skóra. – Trudno uwierzyć, że to najstarsza rzecz w tej sali. Wykonany przez elfy, zanim świat się rozpadł.

– Interesujesz się elfami? – powiedział piskliwie, przerażony, że Isriun go zmusi, aby dotknął tronu lub co gorsza na nim usiadł. Rozpaczliwie próbował zająć jej uwagę czymś innym.

– U Matki Gundring czytałam wszystkie książki o nich.

Yarvi zamrugał niepewnie.

– Czytałaś?

– Miałam zostać ministrem. Uczyłam się u Matki Gundring przed tobą. Chciałam spędzić życie wśród książek, ziół i mądrych, spokojnych słów.

– Nie wspominała mi o tobie. – Łączyło ich więcej, niż sądził.

– Przyrzeczono mnie twojemu bratu i na tym się skończyła moja nauka. Wszyscy musimy jak najlepiej służyć Gettlandowi.

Westchnęli niemal jednocześnie i w niemal identyczny sposób.

– Wszyscy mi to powtarzają – przyznał Yarvi. – Oboje straciliśmy szansę na pracę dla Ministerstwa.

– Ale zyskaliśmy siebie… i to. – Jej oczy błysnęły, gdy znowu pogładziła idealny łuk poręczy Czarnego Tronu. – Nie byle jaki prezent ślubny. – Oderwała delikatne palce od metalu i położyła na dłoni Yarviego. Uznał, że to dla nich świetne miejsce. – Powinniśmy ustalić, kiedy się pobierzemy.

– Gdy tylko wrócę – powiedział ochryple.

Jeszcze raz ścisnęła lekko jego kaleką dłoń, a potem ją puściła.

– Po twoim zwycięstwie liczę na lepszy pocałunek, najjaśniejszy panie.

Odprowadził ją wzrokiem. Niemal się cieszył, że nie został ministrem.

– Spróbuję się nie potknąć o własny miecz! – zawołał, gdy była przy drzwiach.

Obróciła się i posłała mu jeszcze jeden uśmiech. Przez moment jej włosy zalśniły w blasku dnia. Potem drzwi zamknęły się za nią cicho. Yarvi został sam na podwyższeniu jak rozbitek na wyspie pośrodku morza ciszy. Znowu opadły go wątpliwości większe nawet od posągów Wielkich Bogów wokół. Z trudem się zmusił, żeby ponownie spojrzeć na Czarny Tron.

Czy rzeczywiście mógł na nim zasiąść? Między bogami i ludźmi? On, który nie miał nawet odwagi dotknąć go tą mierną namiastką ręki? Jego oddech stał się płytszy. Niepewnie wyciągnął przed siebie kaleką dłoń i przytknął jeden drżący palec do metalu.

Zimny i twardy. Taki, jaki powinien być król.

Jak ojciec Yarviego, gdy zasiadał tu w królewskim diademie na pobrużdżonym czole, a pokryte szramami dłonie zaciskał na poręczach. Miecz zawsze miał w zasięgu ręki – ten sam, który dźwigał teraz Yarvi, nieprzywykły do ciężaru broni.

Nie prosiłem o pół syna.

Yarvi odsunął się od pustego tronu bardziej niezdarnie niż wtedy, gdy zasiadał na nim jego rodzic. Nie ruszył do drzwi i czekającego za nimi tłumu, tylko w przeciwną stronę, do posągu Ojca Pokoju. Przylgnął całym sobą do kamienia i wsunął palce w szczelinę obok potężnej stopy boskiego patrona ministrów. W ciszy dał się słyszeć lekki szczęk i ukryte przejście się otworzyło. Niczym złodziej uciekający z domu, który okradł, Yarvi wślizgnął się w mroczny tunel.

Cytadela była pełna sekretnych drzwi, a w Sali Bogów znajdowało się ich najwięcej. Tajemne korytarze biegły pod posadzką, w ścianach, a nawet pod samą kopułą. Niegdyś ministrowie korzystali z nich, aby demonstrować wolę bogów za pomocą drobnych sztuczek – opadających piór lub dymu, który dobywał się zza posągów. Raz nawet opryskano krwią ociągających się wojowników, gdy król chciał wyruszyć na wojnę.

Korytarze były mroczne i pełne dźwięków, ale Yarvi nie czuł strachu. Już dawno temu stały się jego królestwem. Tu się ukrywał. Przed płomiennym gniewem ojca. Przed miażdżącą miłością brata. Przed chłodem rozczarowania matki. Potrafił przejść nimi z jednego końca cytadeli na drugi, ani razu nie wychodząc na zewnątrz.

Tu znał każdy kąt, tak jak każdy dobry minister powinien.

Tu był bezpieczny.

GOŁĘBIE

Gołębnik znajdował się na szczycie jednej z najwyższych wież cytadeli. Na murach od środka i od zewnątrz widniały smugi ptasich odchodów, a przez liczne okna do wnętrza wdzierał się zimny wiatr.

Jako uczeń Matki Gundring Yarvi miał za zadanie opiekować się ptakami. Karmił je i uczył słów, które miały powtórzyć, a potem patrzył, jak wzbijają się w niebo, aby zanieść wieści, propozycje lub groźby innym ministrom znad Morza Drzazg.

Zerkały na niego z klatek zawieszonych na ścianach – gołębie i jeden wielki brązowopióry orzeł, który prawdopodobnie przybył z wiadomością od Najwyższego Króla ze Skeken – jedynego człowieka, który miał teraz prawo czegokolwiek żądać od Yarviego. Młody władca oparł się plecami o ubrudzony odchodami mur i zaczął skubać paznokieć kciuka przykurczonej dłoni. Miał wrażenie, że przygniata go kurhan wymagań, którym nie sposób sprostać.

Zawsze był słaby, lecz nigdy nie czuł się bezsilny, dopóki nie został królem.

Usłyszał na schodach szuranie i po chwili zobaczył, jak Matka Gundring pochyla głowę w niskim wejściu. Dyszała ciężko.

– Już myślałem, że się nie zjawisz – powiedział.

– Najjaśniejszy panie – odezwała się, gdy zdołała zapanować nad oddechem. – Oczekiwano cię pod Salą Bogów.

– Czyż tunele nie są po to, żeby król mógł uciec?

– Przed zbrojnymi wrogami. Nie przed krewnymi i poddanymi, że nie wspomnę o przyszłej żonie. – Zadarła głowę i spojrzała na kopułę sklepienia, na której namalowano bogów w ptasiej postaci, szybujących po błękitnym niebie. – Planowałeś dokądś polecieć?

– Do Catalii… albo do kraju Alyuksów, a może w górę Boskiej Rzeki do Kalyivu. – Yarvi wzruszył ramionami. – Tyle że nie mam nawet dwóch zdrowych rąk, a co dopiero mówić o skrzydłach.

Matka Gundring pokiwała głową.

– Koniec końców każdy musi być tym, kim jest.

– A kim jestem ja?

– Królem Gettlandu.

Głośno przełknął ślinę. Domyślał się, jak bardzo była rozczarowana. On sam właśnie tak się czuł. W pieśniach wielcy królowie nie ukrywali się przed poddanymi. Odwrócił głowę i jego wzrok padł na orła. Wielki ptak spokojnie siedział w klatce.

– Babka Wexen przysłała wiadomość?

– Wiadomość – powtórzył jeden z gołębi skrzypiącą parodią głosu. – Wiadomość. Wiadomość.

Matka Gundring zmarszczyła czoło, patrząc na orła, który trwał w bezruchu jak wypchane trofeum łowieckie.

– Przyleciał ze Skeken przed pięcioma dniami. Babka Wexen pyta, kiedy się stawisz na egzamin.

Yarvi widział Pierwszą wśród Ministrów tylko raz, kilka lat temu, gdy Najwyższy Król odwiedził Thorlby. Zwierzchnik monarchów sprawiał wrażenie ponurego i chciwego starca, który obrażał się za wszystko, i matce Yarviego przypadł obowiązek łagodzenia jego irytacji, gdy ktoś nie kłaniał mu się tak, jak sobie tego życzył. Brat Yarviego się śmiał, że taki wątły słabeusz z rzadkimi kosmykami rządzi całym Morzem Drzazg, ale szybko spoważniał, gdy zobaczył, ilu wojowników mu towarzyszy. Ojciec Yarviego się wściekał, bo Najwyższy Król przyjął liczne dary, lecz sam nie przywiózł żadnego. Matka Gundring cmokała z niezadowoleniem i powtarzała: „Im człowiek bogatszy, tym więcej bogactw pożąda”.

Babka Wexen prawie nie opuszczała należnego jej miejsca u boku Najwyższego Króla i przez cały czas uśmiechała się dobrotliwie. Gdy Yarvi przyklęknął przed nią, spojrzała na jego kaleką rękę, pochyliła się ku niemu i wyszeptała: „Książę, być może powinieneś rozważyć pracę dla Ministerstwa?”. Przez chwilę widział w jej oczach błysk zachłanności, który przeraził go bardziej niż srogie miny wojowników Najwyższego Króla.

– Dlaczego Pierwsza wśród Ministrów aż tak się mną interesuje? – wymamrotał, przełknąwszy posmak strachu.

Matka Gundring wzruszyła ramionami.

– Rzadko się zdarza, aby osoba królewskiego pochodzenia planowała wstąpić w szeregi ministrów.

– Pewnie tak jak wszyscy będzie zawiedziona, że zamiast tego zasiądę na Czarnym Tronie.

– Babka Wexen wie swoje i umie odpowiednio wykorzystać to, co stawiają przed nią bogowie. Wszyscy powinniśmy brać z niej przykład.

Yarvi powiódł wzrokiem po klatkach, szukając czegoś, co odwróci jego uwagę od problemów. Ptaki gapiły się na niego obojętnie, ale i tak wolał ich bezlitosne ślepia od spojrzeń rozczarowanych poddanych.

– Który gołąb przyniósł wiadomość od Grom-gil-Gorma?

– Odesłałam go z powrotem do Vansterlandu, do Matki Scaer, ze zgodą twojego ojca na pokojowe pertraktacje.

– Gdzie mieli się spotkać?

– Na granicy, w pobliżu Amwend. Twój ojciec nie dotarł na miejsce.

– Wpadł w zasadzkę na ziemiach Gettlandu?

– Wszystko na to wskazuje.

– To do niego niepodobne. Nigdy się nie palił, aby ogłosić koniec wojny.

– Wojny – zaskrzeczał jeden z gołębi. – Koniec wojny.

Matka Gundring zmarszczyła brwi i utkwiła wzrok w pokrytej szarymi zaciekami podłodze.

– Osobiście mu doradziłam, żeby jechał. Wedle życzenia Najwyższego Króla nikomu nie wolno dobywać broni aż do zakończenia budowy jego nowej świątyni ku czci Jednobóstwa. Sądziłam, że nawet taki dzikus jak Grom-gil-Gorm uszanuje świętość danego słowa. – Zacisnęła pięść, jak gdyby chciała go uderzyć, a potem powoli rozwarła dłoń. – Zadaniem ministra jest otwieranie drzwi przed Ojcem Pokojem.

– Ale mój ojciec zabrał przecież swoją gwardię, prawda? Czy on…

– Najjaśniejszy panie. – Matka Gundring spojrzała na niego, marszcząc brwi. – Powinniśmy zejść na dół.

Yarvi głośno przełknął ślinę. Miał wrażenie, że żołądek podchodzi mu do gardła. W ustach poczuł kwaśny posmak.

– Nie jestem gotowy.

– Nikt nigdy nie jest gotowy. Twój ojciec też nie był.

Yarviemu wymknął się z ust dziwny dźwięk – pół-śmiech, pół-szloch. Otarł oczy wierzchem przykurczonej dłoni.

– A płakał, kiedy ogłoszono jego zrękowiny z moją matką?

– Ano płakał – przyznała stara minister. – Wiele lat płakał. Za to ona…

Wbrew sobie Yarvi zagulgotał śmiechem.

– Moja matka bardziej skąpi łez niż złota. – Spojrzał na kobietę, która była jego nauczycielką, a teraz miała pełnić rolę jego ministra. Przyjrzał się jej życzliwej pomarszczonej twarzy i jasnym oczom pełnym troski. – Ty byłaś dla mnie jak rodzona matka – wyszeptał.

– A ty dla mnie jak syn. Jest mi naprawdę przykro, Yarvi. Przepraszam cię za wszystko, ale… musimy mieć na względzie większe dobro.

– I mniejsze zło. – Skrzywiony spojrzał na kikut palca, a potem na ptaki. Tyle gołębi i tylko jeden orzeł. – Kto je teraz będzie karmił?

– Znajdę kogoś. – Matka Gundring podała mu kościstą rękę, żeby wstał. – Najjaśniejszy panie.

OBIETNICE

To było wielkie wydarzenie.

Członkowie znakomitych rodów z najdalszych zakątków Gettlandu byli oburzeni, ponieważ ledwo dotarła do nich wieść o śmierci króla Uthrika, a już jego ciało zostało skremowane. Pozbawiono ich szansy na pokazanie się wśród najważniejszych osobistości podczas uroczystości, które miały jeszcze długo żyć w pamięci ludzi.

Brak zaproszenia z pewnością nie zachwycił wszechpotężnego Najwyższego Króla na jego monarszym tronie w Skeken ani wiecznie trzymającej się jego boku wszechwiedzącej Babki Wexen – czego Matka Gundring nie omieszkała podkreślić.

– Ich gniew jest dla mnie wart tyle co kurz na drodze – syknęła Laithlin przez zęby.

Wprawdzie nie była już królową, lecz żaden inny tytuł nie pasował do niej tak dobrze, a wielki i milczący Hurik niezmiennie trwał przy niej, bo złożył przysięgę służyć jej do końca. Gdy coś postanowiła, nikt nie śmiał się jej sprzeciwiać.

Kondukt ruszył z Sali Bogów przez dziedziniec cytadeli, po trawie upstrzonej śladami licznych porażek Yarviego, pod konarami rozłożystego cedru, gdzie brat go wyśmiewał, że nie potrafi wspinać się na drzewa.

Oczywiście Yarvi szedł na samym przedzie, lecz czuł, że pod każdym względem jest w cieniu Laithlin, która kroczyła obok. Przygarbiona Matka Gundring z trudem dotrzymywała im kroku, podpierając się laską. Stryj Odem otwierał orszak członków królewskiej świty – wojów i niewiast w odświętnych strojach. Dalej, pobrzękując łańcuchami, szli niewolnicy ze wzrokiem utkwionym w ziemi, jak nakazywał zwyczaj.

Gdy przechodzili pod łukiem jedynego wjazdu, Yarvi nerwowo zerknął do góry i dojrzał błysk krawędzi Wyjącej Bramy, która w każdej chwili mogła zostać opuszczona, aby wróg nie wdarł się do cytadeli. Podobno opadła tylko raz, długo przed jego narodzinami, lecz i tak mijał ją ze ściśniętym gardłem. Wypolerowana do połysku miedź ważyła tyle co góra i wisiała na jednym gwoździu. Myśl o tym nie uspokajała nerwów.

Zwłaszcza że za chwilę miał skremować połowę swojej rodziny.

– Dobrze się spisujesz – szepnął mu do ucha stryj.

– Po prostu idę.

– Trzymasz się jak król.

– To chyba oczywiste, skoro jestem królem.

Odem się uśmiechnął.

– Słuszna uwaga, najjaśniejszy panie.

Za stryjem Yarvi dostrzegł Isriun, która również się do niego uśmiechnęła. W świetle niesionej przez nią pochodni lśniły jej oczy i łańcuszek na szyi. Wkrótce miał na nim zawisnąć klucz do skarbca Gettlandu, a ona miała zostać królową. Jego królową. Ta myśl sprawiła, że na przekór licznym lękom poczuł nadzieję – iskierkę w ciemnościach.

Wszyscy nieśli pochodnie. Wąż blasku powoli sunął przez gęstniejący mrok. Nim kondukt minął bramy miasta i wspiął się na nagie wzgórze, wiatr zdusił połowę płomieni.

Królewski okręt – najwspanialszy w tłocznym porcie Thorlby, na dwadzieścia par wioseł, z wysoką dziobnicą i rufą rzeźbionymi tak kunsztownie jak posągi w Sali Bogów – najznakomitsi wojownicy przeciągnęli na wybrane miejsce pośród wydm. Kil zostawił w piachu nierówny szlak. Na tym okręcie król Uthrik przepłynął Morze Drzazg podczas słynnego najazdu na Sagenmark. Powrócił zwycięski i przywiózł do kraju tylu niewolników i tak wielkie łupy, że kadłub mocno zanurzał się w wodzie.

Tym razem na pokładzie spoczęły sine ciała monarchy i jego następcy – na marach z mieczy, jako że Uthrik okrył się sławą wspaniałego wojownika, który ustępował jedynie swojemu nieżyjącemu bratu Uthilowi. Yarvi nie mógł się pozbyć natrętnej myśli, że wielcy wojownicy umierają tak jak zwykli ludzie.

Tyle że zazwyczaj szybciej.

Najwspanialsze dary ułożono wokół zmarłych w sposób, który według modło-tkacza miał zadowolić bogów. Oręż i zbroje zdobyte na wojnach. Złote obręcze bransolet i srebrne monety. Stosy skrzących się skarbów. Yarvi włożył wysadzany klejnotami puchar w ręce brata, a jego matka nakryła ramiona martwego króla białą futrzaną peleryną, potem położyła dłoń na jego piersi. Stała nieruchomo, patrząc na niego i zaciskając zęby, dopóki Yarvi nie zwrócił się do niej:

– Matko?

Bez słowa odwróciła się i poprowadziła młodszego syna na wzgórze, gdzie czekały na nich krzesła. Wiatr od morza szarpał brązowymi źdźbłami traw, smagając nimi stopy żałobników. Yarvi nie mógł sobie znaleźć wygodnej pozycji na twardym siedzisku z wysokim oparciem. Po jego prawej stronie nieruchomo siedziała matka, za którą majaczył wielki cień Hurika. Matka Gundring przysiadła na stołku po lewicy młodego władcy, w kościstej dłoni ściskając laskę. Rzeźbiony w sploty metal elfów ożywał w blasku niespokojnych płomieni pochodni.

Yarvi siedział między swoimi dwiema matkami – tą, która w niego wierzyła, i tą, która go urodziła.

Matka Gundring nachyliła się ku niemu i wyszeptała:

– Jakże mi przykro, najjaśniejszy panie. Nie takiej przyszłości dla ciebie pragnęłam.

Yarvi nie mógł okazać słabości.

– Wszyscy musimy jak najlepiej stawiać czoło wyzwaniom, jakie stawiają przed nami bogowie – powiedział. – Nawet królowie.

– Zwłaszcza królowie – odezwała się ostrym tonem Laithlin i dała sygnał.

Na okręt wprowadzono dwa tuziny koni – kopyta zastukały o deski – po czym zarżnięto wszystkie, tak że pokład spłynął krwią. Wszyscy wierzyli, że Śmierć z szacunkiem otworzy Ostatnie Wrota przed królem Uthrikiem i jego synem, a wśród zmarłych zostaną uznani za wspaniałych mężów.

Stryj Odem wysunął się przed zbrojnych stojących w równych szeregach na piasku. W ręku trzymał pochodnię. W posrebrzanej kolczudze, ozdobionym skrzydłami hełmie i szarpanej przez wiatr czerwonej pelerynie wyglądał jak syn, brat i stryj królów. Z powagą pokłonił się Yarviemu. Młody monarcha odpowiedział mu skinieniem i poczuł, jak matka chwyta go za prawą rękę i ściska mocno.

Odem przytknął pochodnię do nasączonego smołą sukna i pierwsze płomienie chciwie liznęły burtę. Po chwili cały okręt stanął w ogniu. Przez tłum przeszedł żałobny jęk – począwszy od czcigodnych i bogatych na trybunach wzniesionych pod murami miasta, przez rzemieślników i kupców pod nimi, cudzoziemców i wieśniaków na samym dole, a skończywszy na żebrakach i niewolnikach wciśniętych w zakamarki, w które nie docierał wiatr. Każdy zajmował miejsce wyznaczone mu przez bogów.

Yarvi nerwowo przełknął ślinę, bo dopiero teraz dotarło do niego, że ojciec już nie wróci, a on sam naprawdę będzie musiał rządzić krajem aż po czas, kiedy i jego spalą na stosie pogrzebowym.

Siedział nieruchomo, pobladły i oblany zimnym potem, z nagim mieczem ułożonym w poprzek kolan. Ojciec Księżyc ukazał się na niebie i wypuścił swoje dzieci-gwiazdy. Blask bijący od płonącego okrętu, płonących bogactw i płonących ciał ojca i brata Yarviego oświetlał twarze setek żałobników. Pojedyncze światełka błyskały w kamiennych budynkach miasta, w skupiskach lichych chałup pod jego murami i na wieżach cytadeli wysoko na wzgórzu – jego cytadeli… choć zawsze uważał, że bardziej przypomina więzienie.

Bohatersko walczył z opadającymi powiekami. Zeszłej nocy prawie nie zmrużył oka, podobnie jak w poprzednie, odkąd na głowę włożono mu królewski diadem. Cienie w zimnych czeluściach komnaty sypialnej ojca roiły się od strachów, a zgodnie z pradawną tradycją nie miała drzwi, które mógłby zaryglować, jako że król Gettlandu stanowi jedność ze swoim krajem i ludem i niczego przed nimi nie ukrywa.

Tajemnice – i drzwi sypialni – zarezerwowane były dla większych szczęśliwców niż królowie.

Rząd dumnych mężczyzn w wojennym rynsztunku i dumnych kobiet z wypolerowanymi kluczami – także tych, którzy za życia króla Uthrika byli dla niego utrapieniem – powoli przesuwał się przed Yarvim i Laithlin, załamując ręce, wciskając matce i synowi żałobne podarunki i wychwalając wspaniałe uczynki żegnanego władcy. Rozpaczali, że Gettland już nigdy nie będzie miał takiego monarchy, ale zaraz się reflektowali i z głębokimi ukłonami mówili do Yarviego „najjaśniejszy panie”, w głębi ducha knując, co zyskają na tym, że na Czarnym Tronie zasiądzie ten jednoręki słabeusz.

Matka jedynie od czasu do czasu syczała do syna:

– Wyprostuj się. Jesteś królem. Nie przepraszaj. Jesteś królem. Popraw klamrę peleryny. Jesteś królem. Jesteś królem. Jesteś królem. – Jak gdyby próbowała to wmówić jemu, sobie i całemu światu.

Prawdą było, że Morze Drzazg nie znało kupca sprytniejszego od niej, lecz Yarvi się obawiał, że w tej kwestii nawet ona nie zdoła nikogo przekonać.

Czekali, aż przygasły płomienie, a z rzeźbionego smoka na dziobnicy zostały jedynie żarzące się węgle i popiół. Wreszcie pierwsza brudna smuga świtu dotknęła chmur, zalśniła w miedzianej kopule Sali Bogów i obudziła krzyki morskich ptaków. Dopiero wtedy Laithlin klasnęła w dłonie i niewolnicy ze szczękiem łańcuchów zaczęli sypać ziemię wokół tlącego się jeszcze stosu. Yarvi patrzył, jak nowy kopiec powoli rośnie obok kurhanów stryja Uthila, którego pochłonął sztorm, dziada Brevaera i pradziada Angulfa zwanego Kopytem. Szereg porośniętych trawą pagórków ciągnął się wzdłuż wybrzeża i ginął w oddali między wydmami, sięgając coraz głębiej w mroki dziejów, do czasów, nim Ta, która wszystko zapisuje, powierzyła kobiecie sekret liter i ministrowie zaczęli więzić imiona zmarłych w swoich wielkich księgach.

Matka Słońce wysunęła oślepiające oblicze zza horyzontu i ogniście zabarwiła morze. Wkrótce odpływ miał zabrać wyciągnięte na piach łodzie o smukłych kadłubach, które potrafiły się oddalać równie szybko, jak się pojawiały. Teraz czekały gotowe zabrać wojowników do Vansterlandu, aby rozpruli ziemie Grom-gil-Gorma w akcie zemsty.

Stryj Odem wspiął się na szczyt wzniesienia i zacisnął dłoń na rękojeści miecza. Jego życzliwy uśmiech zmienił się w srogą minę wojownika.

– Już czas – oznajmił.

Yarvi wstał, minął stryja i wysoko podniósł ojcowski miecz. Przełknąwszy strach, ryknął najgłośniej, jak potrafił:

– Ja, Yarvi, syn Uthrika i Laithlin, władca Gettlandu, składam przed wami przysięgę! Klnę się na słońce i księżyc. Ślubuję przed Tą, która osądza, i Tym, który pamięta, i Tą, która wiąże węzeł. Niech mój brat i ojciec, i wszyscy przodkowie, którzy tu spoczywają, będą moimi świadkami. Niech Ten, który nad nami czuwa, i Ta, która wszystko zapisuje, będą moimi świadkami. Niech wszyscy tu obecni będą moimi świadkami. Niech stanie się to moim łańcuchem i wewnętrznym cierniem. Pomszczę zabójców ojca i brata. Przysięgam!

Zebrani wkoło wojownicy uderzyli obuchami toporów o żelazne hełmy, pięściami o malowane tarcze i buciorami o Ojca Ziemi na znak, że go popierają.

Stryj Odem zmarszczył brwi.

– To poważna przysięga, najjaśniejszy panie.

– Może jestem tylko w połowie mężczyzną – odparł Yarvi, z trudem chowając miecz w wyściełanej owczą skórą pochwie – lecz przysięgę potrafię złożyć całą. Wojownicy to cenią.

– Są synami Gettlandu – wtrącił Hurik. – Przede wszystkim doceniają czyny.

– A ja uważam, że przysięga była wspaniała. – Isriun podeszła bliżej. Wiatr rozwiewał jej żółte włosy. – Godna króla.

Yarvi cieszył się, że ona tu jest. Pragnął zostać z nią sam. Wtedy mógłby znowu ją pocałować i na pewno tym razem bardziej by się postarał. Tymczasem mógł jedynie się uśmiechnąć i połowicznie unieść swoją półrękę w niezdarnym geście pożegnania.

Pocałunki musiały zaczekać do następnego spotkania.

– Najjaśniejszy panie… – Nawet wiecznie suche oczy Matki Gundring, którym niestraszny był dym ani wiatr, zaszły łzami. – Niech z pomocą bogów sprzyjają wam aura i oręż.

– Nie martw się – odparł. – Całkiem możliwe, że uda mi się przeżyć.

Jego rodzona matka nie uroniła ani jednaj łzy, za to jeszcze raz poprawiła mu klamrę peleryny i powiedziała:

– Postępuj jak król. Mów jak król. Walcz jak król.

– Jestem królem – stwierdził, choć miał wrażenie, że brzmi to jak kłamstwo. – Jeszcze sprawię, że będziesz ze mnie dumna – dodał ze ściśniętym gardłem, ale nie wiedział, jak tego dokona.

Ruszył, dyskretnie prowadzony przez stryja, który trzymał dłoń na ramieniu bratanka. Wojownicy podążyli w ślad za nimi szeregami lśniącej stali. Yarvi jeszcze raz obejrzał się za siebie i zobaczył, jak matka chwyta Hurika za kolczugę i szarpie go ku sobie.

– Strzeż mojego syna, Huriku – usłyszał jej zdławiony głos. – Tylko on mi został.

To powiedziawszy, Złota Królowa zawróciła do miasta w otoczeniu gwardzistów, sług i licznych niewolników, a Yarvi pomaszerował przez bezbarwny świt ku okrętom. Las masztów kołysał się na tle nieba. Młody król próbował naśladować chód ojca, który zawsze ochoczo wyruszał na wojnę, ale nogi uginały się pod nim, bolało go gardło i piekły oczy, a serce przepełniały wątpliwości. W powietrzu wciąż unosił się zapach dymu.

Ojciec Pokój, łkając, został wśród popiołów, a Yarvi ruszył prosto w żelazne objęcia Matki Wojny.

ZADANIE GODNE MĘŻCZYZNY

Kolejne fale – córki Matki Wód – unosiły go i obracały, szarpały przemoczonym odzieniem i poruszały ciałem, tak jakby próbował wstać, ale nie mógł. Każda wynosiła go coraz dalej na brzeg i cofała się z sykiem. W końcu osiadł na piachu, z pianą w splątanych włosach, bezwładny jak pęki wodorostów na kamienistej plaży.

Yarvi patrzył na niego, zastanawiając się, kto to taki. Chłopiec czy mężczyzna? Zginął podczas ucieczki czy mężnie walczył do końca?

Jakie to miało teraz znaczenie?

Kil zaszorował o piach, pokład zadrżał. Yarvi się zachwiał i przytrzymał ramienia Hurika, żeby nie upaść. Z głuchym hałasem mężczyźni skrócili wiosła, zdjęli z haków tarcze i skoczyli za burty w płytką wodę, źli, że przybijają do brzegu ostatni – za późno, żeby szukać chwały i łupów, które były coś warte. Za rządów króla Uthrika pływanie na królewskim okręcie traktowano jako najwyższy honor.

Za rządów króla Yarviego nie było żadnym zaszczytem.

Część ludzi chwyciła cumę dziobową i wyciągnęła okręt na brzeg, dalej niż dotarł unoszony falami przyboju trup. Pozostali już pędzili w kierunku Amwend, luzując troki broni. Miasto płonęło.

Yarvi przygryzł wargę. Chciał przejść nad burtą, zachowując strzępy królewskiej godności, ale imacz pozłacanej tarczy wymknął się z jego słabej ręki, a płat zaplątał w poły peleryny i niewiele brakowało, a młody król wylądowałby twarzą w słonej przybrzeżnej brei.

– Przeklęte diabelstwo! – Szarpnięciem uwolnił się od rzemieni, ściągnął tarczę z przykurczonej ręki i cisnął ją między skrzynie, na których podczas przeprawy siedzieli wioślarze.

– Najjaśniejszy panie, nie powinieneś jej tu zostawiać – powiedział Keimdal. – Nie jest bezpiecznie…

– Walczyłeś ze mną i dobrze wiesz, ile warta jest moja tarcza. Jeśli nie zdołam zatrzymać przeciwnika mieczem, uratuje mnie tylko ucieczka. Bez tarczy będę szybszy.

– Ale najjaśniejszy panie…

– To król – zagrzmiał Hurik, grubymi paluchami szarpiąc szpakowatą brodę. – Jeśli każe wszystkim odrzucić tarcze, tak ma być.

– Ci, co mają dwie sprawne ręce, mogą swoje zatrzymać. – Yarvi zsunął się w płytką wodę i zaklął, bo zimna fala zmoczyła go po pas.

W miejscu, gdzie piach ustępował trawie, nowi niewolnicy, powiązani linami, czekali, aż zostaną zapędzeni na pokład jednego z okrętów. Byli umazani sadzą, a szeroko otwarte oczy patrzyły ze strachem i niedowierzaniem na bestie, które przygnały morzem i skradły im wolność. Nieopodal grupka wojowników Yarviego grała w kości o ich ubrania.

– Stryj Odem prosi, abyś do niego dołączył, najjaśniejszy panie – poinformował jeden z nich, po czym nachmurzony wstał z ziemi i kopnął pochlipującego starca, tak że ten padł na twarz.

– Gdzie? – Yarvi poczuł nagle suchość w gardle. Język przywarł mu do podniebienia.

– Na wieży. – Mężczyzna wskazał górującą nad miastem kamienną budowlę na skraju klifu. Po jednej stronie fale tłukły wściekle o skały u jej podnóża, a po drugiej pieniły się wody niewielkiej zatoczki.

– Nie zamknęli bram? – spytał Keimdal.

– Zamknęli, ale trzech synów dowódcy zostało za murami. Odem poderżnął gardło jednemu i zagroził, że zabije pozostałych, jeśli nie otworzą.

– No to otworzyli – dorzucił inny wojownik i zarechotał, bo udał mu się rzut. – Nowe onuce dla mnie!

Yarvi wytrzeszczył oczy. Nie podejrzewał uśmiechniętego stryja o takie okrucieństwo. No ale w końcu Odem był z tego samego nasienia co ojciec Yarviego – który w gniewie zostawił na synu niejedną pamiątkę – i ich brat Uthil, który wprawdzie przepadł na morzu, lecz na samo wspomnienie jego niezrównanej biegłości we władaniu mieczem wojownicy rozrzewniali się do łez. Czasami nawet pod spokojną powierzchnią kryły się srogie prądy.

– Bodajbyście sczeźli!

Kobieta chwiejnie wyszła z szeregu niewolników, najdalej jak pozwalała na to lina, którą była związana z pozostałymi. Posklejane krwią włosy oblepiały jej twarz z jednej strony.

– Zgniły król ze zgniłego kraju, niech Matka Wód pochłonie…

Jeden z wojowników ciosem powalił ją na ziemię.

– Utnij jej język! – Drugi szarpnięciem za włosy odciągnął głowę kobiety, a trzeci dobył noża.

– Nie! – zawołał Yarvi. Mężczyźni odwrócili ku niemu wykrzywione twarze. Ten, kto obrażał króla, obrażał również ich. Nie było sensu nawet wspominać o litości. – Z językiem dostaniemy za nią lepszą cenę – oświadczył i nierównym krokiem ruszył w stronę warowni, czując, jak ciężka kolczuga szoruje mu o ramiona.

– Jesteś synem swojej matki, najjaśniejszy panie – stwierdził Hurik.

– A czyim miałbym być?

Kiedy jego ojciec i brat z błyskiem w oku rozprawiali o słynnych najazdach, bohaterskich wyczynach i wspaniałych łupach, on siedział na drugim końcu stołu, marząc, że kiedyś wyruszy na prawdziwą wyprawę, bo to było zadanie godne mężczyzny. Dopiero teraz na własne oczy zobaczył, jak to wygląda, i udział w zbrojnym wypadzie już nie wydawał mu się godny pozazdroszczenia.

Zanim dotarli do miasta, walka dobiegła końca – jeśli to, co się tu rozegrało, było warte takiego miana – lecz Yarvi i tak miał wrażenie, że trafił w sam środek koszmaru. Oblany potem, przygryzał wnętrze policzka i nerwowo reagował na każdy głośniejszy dźwięk. Zewsząd dobiegały krzyki i śmiechy. Sylwetki ludzi przemykały na tle rozedrganych oparów i płomieni. Dym drapał w gardle. Wrony triumfalnie krakały, zataczając na niebie kręgi. One odniosły największe zwycięstwo. Matka Wojna, opiekunka czarnych ptaków, Ta, która zabiera poległych i zaciska otwartą dłoń w pięść, tańczyła dziś radośnie, podczas gdy Ojciec Pokój chował twarz w dłoniach i ronił łzy. Tu, na odwiecznej granicy między ziemiami Vansterów i Gettów, Ojciec Pokój często płakał.

Czarny cień wieży górował nad wszystkim, a uszy wypełniał ogłuszający huk fal, które rozbijały się o skały u jej podnóża po obu stronach.

– Stać – nakazał Yarvi. Oddychał ciężko i kręciło mu się w głowie. Twarz swędziała go od potu. – Pomóżcie mi zdjąć kolczugę.

– Najjaśniejszy panie – zdenerwował się Keimdal. – Muszę zaprotestować!

– To zaprotestuj. A potem rób, co każę.

– Moim obowiązkiem jest dbać o twoje bezpieczeństwo…

– W takim razie wyobraź sobie hańbę, jaką na siebie ściągniesz, gdy umrę z gorąca w połowie wspinaczki na wieżę! Huriku, rozepnij mocowania.

– Tak jest, najjaśniejszy panie.

Wspólnymi siłami ściągnęli z niego kolczugę i Hurik przerzucił ją sobie przez wielkie ramię.

– Prowadź dalej – Yarvi warknął do Keimdala, męcząc się ze złotą klamrą peleryny ojca – zbyt obszernej i o wiele dla niego za ciężkiej. Beznadziejna lewa ręka do niczego się nie nadawała, a zapięcie było sztywne jak…

Stanął jak wryty, zdumiony widokiem, który powitał go za otwartą bramą.

– Oto żniwo – oznajmił Hurik.

Wąski plac przy wieży był zasłany trupami. Leżało ich tam tyle, że Yarvi z trudem znajdował miejsce dla stóp. Wśród martwych widział kobiety i… dzieci. Wkoło bzyczały muchy. Dopadły go mdłości, ale zdołał nad nimi zapanować.

Był królem, a króla powinien cieszyć widok trupów jego wrogów.

Jeden z wojowników stryja siedział przy wejściu do wieży, spokojnie czyszcząc topór, jak gdyby właśnie zakończył zwykłe ćwiczenia.

– Gdzie jest Odem? – mruknął do niego Yarvi.

Mężczyzna spojrzał na niego, mrużąc oczy, i z uśmiechem pokazał na wieżę.

– Na górze, najjaśniejszy panie.

Yarvi minął go i wszedł do środka. Oddech brzmiał głośno na wąskich schodach, stopy szurały o kamienne stopnie. Musiał bezustannie przełykać ślinę, która zbierała mu się w ustach.

Na polu walki nie obowiązują żadne zasady – tak mawiał ojciec.

Piął się coraz wyżej w rozedrganym półmroku, za plecami mając Hurika i Keimdala. Na moment zatrzymał się przy szczelinie okna, żeby poczuć wiatr na płonącej twarzy. W dole zobaczył fale uderzające o skalną ścianę i zdusił w sobie strach.

Pamiętał słowa matki: Postępuj jak król. Mów jak król. Walcz jak król.

Na szczycie znajdował się podest wsparty na belkach i okolony drewnianą balustradą, która sięgała Yarviemu do uda – zbyt niską, bo mógł widzieć, jak wysoko się wspięli. Znowu poczuł mdłości i zawroty głowy. Z tej wysokości Ojciec Ziemi i Matka Wód wydawali się tacy odlegli. Puszcze Vansterlandu ciągnęły się aż po horyzont.

Stryj Yarviego spokojnie patrzył na płonące Amwend. Słupy dymu przecinały ziemistoszare niebo szerokimi smugami, maleńcy wojownicy kończyli dzieło zniszczenia, a okręciki czekały w szeregu, tam gdzie woda stykała się z kamienistym brzegiem, aby zabrać na pokład krwawe żniwo. Towarzyszył mu tuzin najbardziej doświadczonych członków gwardii, między którymi klęczał więzień odziany w piękną żółtą szatę, związany i zakneblowany, z posiniaczoną, opuchniętą twarzą i strąkami długich włosów posklejanych krwią.

– Pracowity dzień! – zawołał Odem, z uśmiechem oglądając się przez ramię na bratanka. – Wzięliśmy dwustu niewolników, sporo bydła, niezłe łupy i spaliliśmy jeden z grodów Grom-gil-Gorma.

– A gdzie on sam? – spytał Yarvi. Starał się zapanować nad oddechem i przynajmniej mówić jak król, bo dumna postawa i walka nigdy nie były jego mocnymi stronami.

Odem skrzywił się kwaśno.

– Podejrzewam, że Łamacz Mieczy jest już w drodze. Jak myślisz, Huriku?

– Na pewno. – Wojownik wyprostował imponujących rozmiarów sylwetkę, gdy wyszedł na szczyt wieży. – Jatka zawsze wabi tego starego niedźwiedzia, tak jak i przyciąga muchy.

– Czas zebrać naszych ludzi. Za godzinę musimy być na morzu – zarządził Odem.

– Wypływamy? – zdziwił się Keimdal. – Tak szybko?

Yarviego ogarnęła złość. Mdliło go i był zmęczony. Wściekał się na własną słabość, na bezwzględność stryja i na świat za to, że był, jaki był.

– Tak ma wyglądać nasza zemsta, stryju? – Zdrową ręką machnął w stronę płonącego grodu. – Na kobietach, dzieciach i starcach?

Głos Odema brzmiał kojąco, jak zawsze. Był łagodny jak wiosenny deszcz.

– Wszystkich krzywd nie da się pomścić za jednym zamachem. Lecz ty nie musisz dłużej zaprzątać sobie tym głowy.

– Przecież przysięgałem – warknął Yarvi. Od dwóch dni jeżył się za każdym razem, gdy słyszał słowa „najjaśniejszy panie”, tymczasem teraz zirytował się jeszcze bardziej, kiedy ich zabrakło.

– Rzeczywiście. Sam słyszałem i od razu przyszło mi do głowy, że tak poważnej przysięgi trudno będzie dotrzymać. – Odem wskazał klęczącego więźnia, który próbował coś wystękać przez knebel. – On uwolni cię od jej ciężaru.

– Kto to taki?

– Dowódca Amwend. Ten, który cię zabił.

Yarvi wytrzeszczył oczy.

– Jak to?

– Próbowałem go powstrzymać. Ale tchórz miał ukrytą broń. – Stryj podniósł rękę, w której trzymał długi sztylet o rękojeści z czarnego gagatu. Pomimo męczącej wspinaczki na wieżę Yarviego zmroziło od stóp aż po czubek głowy. – Pogrążony w żalu będę się obwiniał, że zareagowałem za późno i nie zdołałem ocalić ukochanego bratanka. – Bezdusznie, jakby ćwiartował martwe zwierzę, Odem wbił ostrze między szyję i ramię mężczyzny, po czym kopniakiem pchnął go na twarz. Wokół trupa zaczęła się tworzyć kałuża krwi.

– Co ty mówisz? – spytał piskliwie Yarvi. Głos mu się załamał. Nagle zdał sobie sprawę, ilu ludzi stryja go otacza. Wszyscy z bronią i w pancerzach.

Odem ruszył ku niemu spokojnie – och, jak spokojnie – i chłopak zrobił krok w tył, a potem jeszcze jeden. Cofał się na drżących nogach aż do niskiej balustrady, za którą czekała przepaść.

– Pamiętam noc, gdy przyszedłeś na świat. – Głos stryja wydawał się zimny i równy jak lód na jeziorze zimą. – Twój ojciec wściekał się na bogów, gdy zobaczył to coś, co masz zamiast ręki. Ja natomiast przy tobie zawsze się uśmiechałem. Byłby z ciebie niezły błazen. – Odem uniósł brwi i westchnął. – Ale czy moja córka zasługuje, aby dostać za męża jednorękiego słabeusza? I czy Gettland zasługuje na takiego półkróla? Na kalekę, który jest marionetką w rękach matki? Nie, bratanku. Co to… to nie!

Keimdal chwycił Yarviego za rękę i pociągnął za siebie. Ze świstem stali dobył miecza.

– Trzymaj się za mną, najjaś…

Krew trysnęła na twarz Yarviego. Przez moment nic nie widział. Keimdal osunął się na kolana, prychając i gulgocząc. Dłonie zacisnął na szyi. Spomiędzy jego palców sączyła się ciemna ciecz. Yarvi zerknął w bok i zobaczył wykrzywioną wściekle twarz Hurika, który w ręku trzymał nóż. Ostrze umazane było krwią Keimdala. Kolczugę Yarviego z brzękiem upuścił pod nogi.

– Musimy zrobić to, co najlepsze dla Gettlandu – oznajmił Odem. – Zabić go!

Yarvi rozdziawił usta i zachwiał się niepewnie. Hurik chwycił go za pelerynę.

Rozległ się cichy brzdęk i zapięcie masywnej złotej klamry ustąpiło. Nagle uwolniony Yarvi zatoczył się do tyłu.

Nogami zawadził o balustradę i z krzykiem przeleciał nad nią.

Miał wrażenie, że skały, morze i niebo zawirowały wokół. Król Gettlandu spadał i spadał, aż woda uderzyła go z siłą, z jaką młot wali w żelazo.

I Matka Wód zagarnęła go w chłodne objęcia.

WRÓG

Dostępne w wersji pełnej

NAJTAŃSZY TOWAR

Dostępne w wersji pełnej

JEDNA RODZINA

Dostępne w wersji pełnej

RAZ, DWA

Dostępne w wersji pełnej

INSTRUMENTY MINISTRA

Dostępne w wersji pełnej

GŁUPIEC UDERZA OD RAZU

Dostępne w wersji pełnej

DZICY

Dostępne w wersji pełnej

BRZYDKIE MAŁE… GRZESZKI

Dostępne w wersji pełnej

WROGOWIE I SPRZYMIERZEŃCY

Dostępne w wersji pełnej

PRZYJACIEL

Dostępne w wersji pełnej

ŚMIERĆ CZEKA WSZYSTKICH

Dostępne w wersji pełnej

NOWE OKOLICZNOŚCI

Dostępne w wersji pełnej

WOLNOŚĆ

Dostępne w wersji pełnej

LEPSI

Dostępne w wersji pełnej

ŻYCZLIWOŚĆ

Dostępne w wersji pełnej

PRAWDA

Dostępne w wersji pełnej

UCIECZKA

Dostępne w wersji pełnej

Z BIEGIEM RZEKI

Dostępne w wersji pełnej

TYLKO DIABEŁ

Dostępne w wersji pełnej

BÓJ NA ŚMIERĆ I ŻYCIE

Dostępne w wersji pełnej

STOS POGRZEBOWY

Dostępne w wersji pełnej

BRZYTWA

Dostępne w wersji pełnej

WRONY

Dostępne w wersji pełnej

DOM WROGA

Dostępne w wersji pełnej

WYSOKA STAWKA

Dostępne w wersji pełnej

W CIEMNOŚCIACH

Dostępne w wersji pełnej

BÓJ PRZYJACIELA

Dostępne w wersji pełnej

UKŁADY Z MATKĄ WOJNĄ

Dostępne w wersji pełnej

OSTATNIE WROTA

Dostępne w wersji pełnej

ZUPEŁNIE SAM

Dostępne w wersji pełnej

WINA

Dostępne w wersji pełnej

OCALENI

Dostępne w wersji pełnej

MNIEJSZE ZŁO

Dostępne w wersji pełnej

PODZIĘKOWANIA

Dostępne w wersji pełnej

Tytuł oryginału: Half a King

Copyright © 2014 by Joe Abercrombie Ltd

Map copyright © Nicolette Caven 2014

All rights reserved

Copyright © for the Polish e-book edition by REBIS Publishing House Ltd., Poznań 2015

Informacja o zabezpieczeniach

W celu ochrony autorskich praw majątkowych przed prawnie niedozwolonym utrwalaniem, zwielokrotnianiem i rozpowszechnianiem każdy egzemplarz książki został cyfrowo zabezpieczony. Usuwanie lub zmiana zabezpieczeń stanowi naruszenie prawa.

Redaktor: Agnieszka Horzowska

Projekt okładki

© HarperCollinsPublishers Ltd 2014

Opracowanie graficzne polskiej wersji okładki: Jacek Pietrzyński

Ilustracja na okładce: Mike Bryan

Fotografie na okładce

© David Henderson / Alamy / BE&W

© ZenShui / Laurence Mouton / Getty Images

Wydanie I e-book

(opracowane na podstawie wydania książkowego:

Pół króla, wyd. I, Poznań 2015)

ISBN 978-83-7818-373-0

Dom Wydawniczy REBIS Sp. z o.o.

ul. Żmigrodzka 41/49, 60-171 Poznań

tel. 61-867-47-08, 61-867-81-40; fax 61-867-37-74

e-mail: rebis@rebis.com.pl

www.rebis.com.pl

Plik opracował i przygotował Woblink

woblink.com