Tytuł oryginału: Vital Signs

Copyright © 1991 by Robin Cook
All rights reserved

Copyright © for the Polish e-book edition by REBIS Publishing House Ltd., Poznań 2015

Informacja o zabezpieczeniach
W celu ochrony autorskich praw majątkowych przed prawnie niedozwolonym utrwalaniem, zwielokrotnianiem i rozpowszechnianiem każdy egzemplarz książki został cyfrowo zabezpieczony. Usuwanie lub zmiana zabezpieczeń stanowi naruszenie prawa.

Redaktor: Błażej Kemnitz
Opracowanie graficzne serii i projekt okładki: Zbigniew Mielnik
Fotografia na okładce © Sebastian Pfuetze/Corbis/Profimedia

Wydanie I e-book (opracowane na podstawie wydania książkowego: Oznaki życia, wyd. V, dodruk, Poznań 2015)

ISBN 978-83-7818-981-7

Dom Wydawniczy REBIS Sp. z o.o.
ul. Żmigrodzka 41/49, 60-171 Poznań
tel.: 61 867 81 40, 61 867 47 08
fax: 61 867 37 74
e-mail: rebis@rebis.com.pl
www.rebis.com.pl

Konwersję do wersji elektronicznej wykonano w systemie Zecer

Książkę tę dedykuję niezliczonym parom,

narażonym na emocjonalne i fizyczne udręki

i cierpienia spowodowane niepłodnością

oraz współczesnymi próbami jej leczenia

Podziękowania

Oznaki życia nie powstałyby bez pomocy Jean Reeds, której zawodowa i osobista znajomość ludzkiego serca jest jedyna w swoim rodzaju.

Prolog

16 lutego 1988

Zjadliwe bakterie napłynęły wartkim prądem, jakby trysnęły z rynsztoka. W jednej chwili miliony pałeczkowatych mikroorganizmów wypełniły światło jajowodów. Bakterie w większości tworzyły małe, zbite grupki. Osiadały one na aksamitnych fałdach błony śluzowej, zagnieżdżały się w jej przyjaznych, żyznych zagłębieniach. Znajdowały tam niewyczerpane ilości pożywienia. Tam również wydalały swoje trujące produkty.

Delikatne komórki wyściełające wnętrze jajowodów okazywały się bezradne w obliczu atakującej hordy. Gnilne wydaliny bakterii – wśród nich żrące proteiny i lipidy – parzyły jak kwas, uszkadzając natychmiast delikatne rzęski, których zadaniem było przesuwanie komórki jajowej w stronę macicy.

Komórki walcowate uwolniły własne chemiczne substancje obronne oraz wysłały sygnały wzywające całe ciało na pomoc. Niestety, obronne wydzieliny nie mogły zaszkodzić bakteriom, których powierzchnię pokrywała brązowawa, woskowata warstewka lipidów.

Studenci medycyny świeżo po zajęciach z mikrobiologii z łatwością mogliby te bakterie rozpoznać. Lśniące woskiem ściany komórek bakteryjnych były kwasoodporne. Miały zdolność pochłaniania różnych barwników i były odporne na próby odbarwienia za pomocą kwaśnych alkoholi. Studenci krzyknęliby zgodnie „Gruźlica!”, odczuwając przy tym pewien rodzaj samozadowolenia.

Gruźlicze czy jakiekolwiek inne, dla komórek we wnętrzu jajowodów wszystkie bakterie oznaczały kłopoty. Uwalniane mediatory chemiczne uruchomiły złożony system obrony immunologicznej skierowany przeciwko najeźdźcom. Ten system to cudo, które ewoluowało od początku życia na Ziemi.

Pod wpływem czynników chemicznych nastąpiły zmiany w miejscowych naczyniach krwionośnych. Wydatnie wzrósł w nich przepływ krwi, w ich ściankach zaś otworzyły się miniaturowe „okienka” umożliwiające wypływ osocza do tkanek. Przez okienka te wydobywały się także granulocyty, wysoko wyspecjalizowane do walki z bakteriami komórki tworzące pierwszą linię obrony. Granulocyty zaczęły wydzielać kolejne substancje chemiczne, wśród nich potężne enzymy. Przystąpiły także do bezpośredniej walki z drobnoustrojami. Przypominały jednak przy tym kamikaze, wszystkie bowiem ginęły wyczerpane starciem z bakteriami.

Ich miejsce zajęły wkrótce większe komórki nazywane makrofagami. Przyciągnięte sygnałami chemicznymi przybywały one prosto ze szpiku kostnego. Podobnie jak granulocyty po drodze musiały się wydostać z naczyń poprzez niewielkie pory. Zaraz po tym włączały się do szalonej bijatyki. W walce były skuteczniejsze od granulocytów. Z powodzeniem pochłaniały znaczne ilości bakterii. Wydzielały również pewne substancje do otoczenia, które coraz bardziej przypominało zielonkawą ropę.

W ciągu siedmiu godzin na placu boju zaczęły się pojawiać limfocyty. Oznaczało to uruchomienie drugiego etapu obrony immunologicznej. Ponieważ organizm nigdy wcześniej nie zetknął się z bakteriami, które zjawiły się obecnie, we krwi nie było specyficznych, skierowanych przeciw nim przeciwciał. Jednak proces ich wytwarzania właśnie się rozpoczął. Gromadziły się limfocyty T, ulegające transformacji pod wpływem impulsów chemicznych. Komórki te przywoływały kolejne falangi makrofagów, które z kolei wzmagały napływ limfocytów T. W ten sposób została uruchomiona samonakręcająca się spirala odporności typu komórkowego.

Po dwudziestu czterech godzinach od początku inwazji szala zaczęła się przechylać na stronę organizmu. Zwyciężały komórki jajowodów, jednak zwycięstwo miało się okazać pyrrusowe. Rozległe obszary śluzówki uległy zniszczeniu w wyniku własnej reakcji immunologicznej. Nieuniknionym tego skutkiem musiało być powstanie masywnego bliznowacenia we wnętrzu jajowodów. Do powiększenia strat przyczyniły się także zaburzenia w ukrwieniu zajętego obszaru. Wreszcie niedobitki bakterii oraz ich metabolity nadal pobudzały układ odpornościowy. Organizm w dalszym ciągu przysyłał zastępy komórkowych wojowników, nieświadomy, że wojna została już wygrana. Nieustannie przybywały makrofagi, a ich działalność powiększała zniszczenia. Niektóre komórki w zapale walki ulegały nieprawidłowym podziałom, czego wynikiem było pojawienie się komórek olbrzymich o licznych jądrach.

Studenci medycyny, oglądając pod mikroskopem opisywane zjawiska, zapewne znów by się uśmiechnęli. Tak, w ten właśnie sposób powstawała struktura guzka ziarniny zwanego gruzełkiem.

Dalsza część dramatu komórkowego rozgrywała się jeszcze przez wiele tygodni w mrocznych zakamarkach ciała Rebeki Ziegler. Sama Rebeka nie miała pojęcia ani o zawziętej wojnie toczącej się w jej organizmie, ani też o poniesionych stratach. Odczuwała wprawdzie niewielkie dolegliwości, takie jak stany podgorączkowe czy przyśpieszenie czynności serca. Miewała bolesne skurcze w brzuchu, zauważyła też zwiększoną wydzielinę z pochwy. Żaden z tych objawów nie wzbudził jednak w niej niepokoju. Przecież nawet nieprawidłowy wynik wymazu cytologicznego wkrótce całkowicie wrócił do normy.

Rebeka postanowiła zignorować te drobne dolegliwości. W końcu w jej życiu wszystko układało się znakomicie. Sześć miesięcy temu, ku zadowoleniu matki, wyszła za mąż, zdobyła także pracę w prestiżowej bostońskiej firmie prawniczej jako jedna z najmłodszych specjalistek od prawa procesowego. Było wspaniale i Rebeka po prostu nie zamierzała psuć sobie nastroju drobnymi dolegliwościami.

Jednak zakażenie, które zbagatelizowała, miało mieć konsekwencje, jakich nawet nie mogła sobie wyobrazić. Po prostu bakterie uruchomiły łańcuch zdarzeń daleko wykraczających poza immunologię. Ich skutki miały zaatakować znienacka, odbierając Rebece Ziegler radość życia i pośrednio doprowadzając ją do śmierci.

21 lutego 1988

Przeraźliwy zgrzyt metalu trącego o metal drażnił stargane nerwy Marissy Blumenthal, gdy stara kolejka podziemna usiłowała pokonać ostry zakręt przy wjeździe na stację Harvard Square w Cambridge w stanie Massachusetts. Marissa uchwyciła się poręczy i przymknęła na chwilę oczy, daremnie próbując ignorować hałas. Chciała wydostać się z kolejki. Oprócz ciszy i spokoju pragnęła świeżego powietrza. Drobna, wciśnięta między rosłych pasażerów, odczuwała klaustrofobię silniej niż zwykle. Dzień był deszczowy i unoszący się w wagonie zapach wilgotnej wełny pogarszał jej samopoczucie.

Podobnie jak reszta ludzi w kolejce Marissa próbowała unikać kontaktu wzrokowego ze stłoczonymi wokół pasażerami.

Był to tłum mieszany – Harvard Square przyciągał ludzi wszelkiego autoramentu. Z prawej strony stał ktoś w typie prawnika z Ivy League, z czarną aktówką i z nosem utkwionym w pomiętym egzemplarzu „Wall Street Journal”. Przed sobą widziała skinheada o cuchnącym oddechu, w drelichowej kurtce z obciętymi rękawami i z niechlujnie wytatuowanymi swastykami na kostkach palców. Po lewej stronie miała ubranego w szary sweter potężnego Murzyna, z dredami związanymi w koński ogon i w tak ciemnych okularach przeciwsłonecznych, że zerkając ukradkiem, nie mogła dostrzec jego oczu.

Pociąg zatrzymał się z szarpnięciem, które omal nie rzuciło Marissy na podłogę, i drzwi rozsunęły się. Z westchnieniem ulgi wyszła wreszcie na peron. Normalnie przyjechałaby swoim samochodem i zostawiłaby go pod hotelem Charles, ale dzisiaj nie była pewna, jak się będzie czuła po drobnym zabiegu chirurgicznym – dlatego postanowiła pojechać kolejką. Wcześniej była mowa o podawaniu jakichś środków uspokajających lub przeciwbólowych. Nie miała co do tego zastrzeżeń, gdyż wiedziała, że źle znosi ból. Otępiała po znieczuleniu wolała nie prowadzić.

Pośpiesznie minęła trzech muzyków ulicznych zbierających datki od przechodniów i wbiegła po schodach prowadzących na ulicę. Deszcz padał cały czas, więc przystanęła na chwilę, aby rozłożyć parasolkę.

Zapięła płaszcz, mocno chwyciła parasolkę i przecięła plac, kierując się w górę Mount Auburn Street. Gwałtowne porywy wiatru udaremniały próby osłonięcia się przed deszczem. Zanim dotarła do Kliniki Kobiecej przy końcu Nutting Street, krople zrosiły jej twarz jak perełki potu. Po wejściu do oszklonego wiaduktu, spinającego obie strony ulicy i łączącego główny budynek kliniki z jego częścią szpitalną oraz sekcją ostrego dyżuru, złożyła parasolkę, otrząsając ją z wody.

Klinika mieściła się w niemodnym już budynku z czerwonej cegły i lustrzanego szkła, zwróconym w kierunku ceglanego dziedzińca. Do głównego wejścia, usytuowanego poza podwórzem, prowadziły szerokie granitowe schody.

Westchnąwszy głęboko, weszła na nie. Jako lekarka nawykła do odwiedzania instytucji medycznych po raz pierwszy robiła to w charakterze pacjentki, idąc nie do pracy, lecz na własny zabieg. Fakt, że miał to być tylko drobny zabieg, pocieszał ją dużo mniej, niż oczekiwała. Marissa uświadomiła sobie, że dla pacjenta nie istnieją drobne zabiegi.

Zaledwie dwa i pół tygodnia wcześniej wchodziła tymi schodami, aby wykonać coroczny rutynowy wymaz Pap. Kilka dni później dowiedziała się, że wyniki badania cytologicznego są złe. Była tym szczerze zdziwiona, gdyż do tej pory cieszyła się doskonałym zdrowiem. Bez przekonania zastanawiała się, czy ta nieprawidłowość ma coś wspólnego z dopiero co zawartym małżeństwem z Robertem Buchananem. Niewątpliwie od ślubu czerpali wiele przyjemności z fizycznej strony swego związku.

Ujęła mosiężną gałkę masywnych drzwi i weszła do hallu. Wystrój był raczej surowy, ale w dobrym stylu i wskazywał na bogactwo. Podłogę pokrywał ciemnozielony marmur, a przy oknach stały fikusy w dużych ceramicznych donicach. Pośrodku znajdował się punkt informacyjny. Marissa musiała chwilę poczekać, odpięła więc płaszcz i strząsnęła krople wody ze swych długich kasztanowych włosów.

Dwa tygodnie wcześniej, poznawszy zaskakujące wyniki badania, odbyła długą rozmowę ze swym ginekologiem Ronaldem Carpenterem, który usilnie zalecał wykonanie biopsji i kolposkopii.

– To nic groźnego – powiedział z przekonaniem. – Pójdzie jak z płatka, a my będziemy mieć pewność, co się tam dzieje. To prawdopodobnie nic groźnego. Jeszcze trochę poczekajmy i zróbmy następny wymaz. Nawet gdyby chodziło o moją żonę, w tym przypadku powiedziałbym: kolposkopia. Znaczy to, że należy obejrzeć w powiększeniu szyjkę macicy.

– Wiem, co to jest kolposkopia – rzekła Marissa.

– Zatem wie pani, jakie to proste – odpowiedział. – Raz jeszcze obejrzę szyjkę, pobiorę drobny wycinek, i to wszystko. Wyjdzie pani stąd za godzinę. Podamy pani środek znieczulający. Na ogół lekarze nie stosują tego przy biopsji, ale my jesteśmy bardziej cywilizowani. To tak proste, że mógłbym to robić nawet przez sen.

Marissa zawsze lubiła doktora Carpentera i ceniła jego bezpośredni, niefrasobliwy styl. Niemniej jego stosunek do biopsji uświadomił jej, że punkty widzenia lekarza i pacjenta nie mają ze sobą nic wspólnego. Nie obchodziło jej, jak łatwy ten zabieg jest dla lekarza, martwiła się bardziej o siebie. W końcu, pomijając ból, zawsze istniała groźba komplikacji.

Postanowiła jednak przezwyciężyć swe opory, gdyż jako lekarz zdawała sobie sprawę z konsekwencji odłożenia biopsji. Po raz pierwszy poczuła się zagrożona, zawsze bowiem istniała niewielka możliwość, że biopsja wykaże nowotwór. W takim wypadku im szybciej się o tym dowie, tym lepiej.

– Dzienna chirurgia jest na drugim piętrze – odpowiedziała pogodnie recepcjonistka. – Proszę iść wzdłuż czerwonej linii.

Marissa spojrzała na podłogę. Od punktu informacyjnego prowadziły w różne strony kolorowe linie: żółta, czerwona i niebieska. Czerwona zawiodła ją do wind.

Na drugim piętrze doszła wzdłuż linii do oszklonego okienka. Ubrana na biało pielęgniarka, widząc zbliżającą się pacjentkę, odsunęła szybę.

– Nazywam się Marissa Blumenthal – rzekła Marissa z trudem.

Musiała przełknąć ślinę, aby słowa przeszły jej przez gardło.

Pielęgniarka znalazła kartę, sprawdziła rzutem oka dane, wyjęła plastykową bransoletę identyfikacyjną i przechylając się, pomogła ją zamocować.

Niespodziewanie Marissa stwierdziła, że cała procedura jest poniżająca. Już od trzeciego roku studiów czuła się pewnie w otoczeniu szpitalnym, a nagle role się odwróciły. Wstrząsnął nią dreszcz strachu.

– To potrwa kilka minut – oświadczyła melodyjnie pielęgniarka i wskazując na podwójne drzwi, dodała: – Tam jest wygodna poczekalnia. Wywołają panią, gdy wszystko będzie gotowe.

Szklane okienko zasunęło się, a Marissa posłusznie weszła do dużego kwadratowego pokoju umeblowanego w trudnym do opisania modernistycznym stylu. Czekało tam już około trzydziestu osób. Poczuła obojętne spojrzenia, gdy zażenowana zmierzała w stronę wolnego miejsca przy końcu kanapy.

Z okna widać było rzekę Charles płynącą przez mały park. W szarej wodzie odbijały się bezlistne szkielety rosnących na brzegach jaworów.

Odruchowo wzięła jedno z czasopism z lśniącymi okładkami i zaczęła je z roztargnieniem przeglądać. Ukradkiem zerknęła znad pisma na innych pacjentów i z ulgą stwierdziła, że powrócili do czytania swoich pism. Jedynym słyszalnym dźwiękiem był szelest przewracanych stron.

Spojrzała na kilka czekających kobiet, zastanawiając się nad celem ich wizyty. Wszystkie wyglądały na bardzo spokojne. Przecież nie mogła być jedyną, która jest zdenerwowana.

Próbowała czytać artykuł o najnowszych trendach mody wiosennej, ale nie mogła się skoncentrować. Jej anormalny wymaz Pap wydawał się synonimem wewnętrznej zdrady, ostrzeżeniem przed tym, co miało nadejść. W wieku trzydziestu trzech lat zaczęła zauważać pierwsze oznaki starzenia – na przykład drobne zmarszczki w kącikach oczu.

Koncentrując się na chwilę na reklamach czasopiśmie kobiecym, Marissa spoglądała na wypełniające jego strony twarze szesnasto- i siedemnastolatek. Ich młodzieńcze, świeże cery zdawały się z niej kpić; nagle poczuła się bardzo stara.

Co będzie, jeśli biopsja da wynik dodatni? Jeśli okaże się, że to nowotwór? Choć nieczęsto, zdarza się to wśród kobiet w jej wieku. Wielki Boże! Może czekać ją wycięcie macicy – a to oznacza bezdzietność.

Serce zaczęło jej mocniej bić, poczuła zawrót głowy i ilustracje zamazały się jej przed oczami. Myśl o bezdzietności była koszmarem. Wychodząc za mąż ledwie pół roku temu, nie planowała natychmiastowego powiększenia rodziny, ale zawsze wiedziała, że dzieci będą odgrywać ważną rolę w jej życiu. Bała się pomyśleć o perspektywach – zarówno osobistych, jak i swego małżeństwa – gdy okaże się, że nie może mieć dzieci. Uświadomiła sobie, że do tej chwili – oczekiwania na biopsję, która według słów doktora Carpentera miała pójść jak z płatka – nigdy poważnie nie brała takiej możliwości pod uwagę.

Nagle Marissa poczuła żal, że Robert tak łatwo jej uwierzył, gdy przekonywała go, iż czuje się na siłach pójść sama do kliniki. Spoglądając wokół, zauważyła, że większość pacjentów przyszła z małżonkiem bądź przyjaciółmi.

Jestem śmieszna, strofowała się w duchu, próbując opanować emocje. Była zaskoczona i zakłopotana, gdyż zawsze sądziła, że niełatwo ulega nastrojom. Poza tym wiedziała, że Robert nie mógłby pójść, nawet gdyby chciał. Tego ranka miał w pracy ważną naradę kierownictwa, spotkanie zaplanowane już przed wieloma miesiącami.

– Marissa Blumenthal! – wywołała ją pielęgniarka.

Marissa drgnęła, odłożyła tygodnik i podążyła za pielęgniarką długim, białym, pustym korytarzem. Weszła do szatni, w której były drugie drzwi prowadzące do jednego z gabinetów zabiegowych. Z tego miejsca widziała fotel ginekologiczny z jego połyskującymi strzemionami z nierdzewnej stali.

– Na wszelki wypadek. – Pielęgniarka sprawdziła bransoletę identyfikacyjną na ręku Marissy. Upewniwszy się, że ma do czynienia z właściwą pacjentką, powiedziała, wskazując na leżące rzeczy: – Proszę się przebrać w tę koszulę, pantofle i szlafrok, a swoje ubranie powiesić w szafie. Wartościowe przedmioty można zamknąć w szufladzie. Gdy będzie pani gotowa, proszę przyjść i usiąść na fotelu.

Uśmiechnęła się i zamknęła za sobą drzwi. Była profesjonalistką, nie pozbawioną jednak pewnej dozy ciepła.

Marissa się rozebrała. Podłoga ziębiła jej bose stopy. Próbując zawiązać z tyłu tasiemki szpitalnej koszuli, przyznała, że ma dużo sympatii dla personelu tej kliniki, począwszy od recepcjonistki, a skończywszy na swym lekarzu. Głównym jednak powodem jej sentymentu był prywatny status kliniki i dyskrecja, jaką zapewniała pacjentom. Teraz, przeprowadzając biopsję, była jeszcze bardziej zadowolona ze swego wyboru. Gdyby poszła do któregoś z większych szpitali bostońskich, niewątpliwie zetknęłaby się z ludźmi, których zna.

Marissa zawsze dbała, aby jej życie osobiste nie stawało się tematem rozmów kolegów w pracy. A nawet gdyby nie rozmawiali, nie chciała spotykać swego ginekologa na korytarzach szpitalnych czy w szpitalnej kawiarence.

Cienka, nie dająca się zawiązać na plecach koszula szpitalna i tekturowe pantofle bez pięt dopełniły przemiany Marissy z lekarza w pacjentkę. Człapiąc źle dopasowanymi pantoflami, przeszła do gabinetu i usiadła na brzegu fotela zabiegowego.

Spoglądając na znajome instrumenty, w tym aparaturę anestezyjną, ponownie wpadła w panikę. Obawa przed zabiegiem i możliwością usunięcia macicy wzrosła; intuicja ostrzegała przed nadciągającym nieszczęściem. Nagle Marissa uświadomiła sobie, jak bardzo zaczęła cenić swoje życie – szczególnie w ostatnich latach. Mąż, zaliczenie do grupy renomowanych pediatrów: wszystko szło zbyt dobrze, tak wiele było do stracenia. To ją przeraziło.

– Witam! Jestem doktor Arthur – powiedział barczysty mężczyzna, wchodząc do pokoju z wyćwiczoną zawodową pewnością siebie i niosąc garść opakowanych w celofan pudełeczek oraz butelkę do kroplówki. – Jestem anestezjologiem i będę podawał pani różne środki przed rozpoczęciem zabiegu. Czy jest pani na coś uczulona?

– Nie – odpowiedziała. Poczuła ulgę, gdyż towarzystwo lekarza uwalniało ją od przykrych myśli.

– Tego prawdopodobnie nie będziemy potrzebować – rzekł doktor Arthur, zręcznie wprowadzając kaniulę w nadgarstek Marissy – ale dobrze jest założyć to na wszelki wypadek. Gdyby doktor Carpenter potrzebował więcej środków znieczulających, łatwo możemy je podać.

– Dlaczego miałby ich potrzebować? – nerwowo spytała Marissa. Patrzyła na krople płynu spadające na mikroporowaty filtr. Nigdy wcześniej nie korzystała z kroplówki.

– A co, jeśli zdecyduje się nagle na biopsję macicy zamiast punkcji? – odpowiedział doktor, zwalniając strumień płynu niemal do kropelek. – Lub jeśli zaleci inną, szerszą procedurę? Będziemy wtedy musieli podać coś dodatkowo. W końcu chcemy, by cały zabieg był jak najmniej przykry.

Marissa wzdrygnęła się, usłyszawszy o szerszej procedurze, i zanim się pohamowała, powiedziała:

– Chcę oświadczyć bez niedomówień, że podpisałam zgodę wyłącznie na biopsję, a nie na cokolwiek szerszego w stylu histerektomii.

Doktor Arthur zaśmiał się, po czym przeprosił za to, że słowa Marissy tak go ubawiły.

– Nie ma obawy, z całą pewnością nie robimy histerektomii w gabinecie przystosowanym do drobnych zabiegów.

– Co pan będzie mi podawać? – spytała pokornie.

– Chce pani znać nazwy leków, których będę używał?

Marissa skinęła głową. Nikt tu nie wiedział, że jest lekarzem, i wolała utrzymać ten stan rzeczy. Gdy podawała dane do kartoteki kliniki, w rubryce „pracodawca” wymieniła szpital Boston Memorial, jako że wówczas odbywała tam roczną praktykę z endokrynologii dziecięcej. Swego zawodu nie trzymała w tajemnicy – nikt jednak o niego nie pytał. Uznała to za kolejny dowód oczekiwanej dyskrecji kliniki.

Doktor Arthur zdziwił się, po czym wzruszył ramionami i odpowiedział:

– Będę używał mieszaniny małych ilości valium i specyfiku zwanego ketaminą. – Następnie, zajmując się swymi narzędziami, dodał: – To doskonały koktajl przeciwbólowy, który czasami może spowodować niewielką amnezję.

Marissa znała ketaminę z Boston Memorial – używano jej przy przebieraniu poparzonych dzieci – ale nie wiedziała o stosowaniu jej do znieczuleń przy zabiegach. Gdy powiedziała o tym doktorowi Arthurowi, ten uśmiechnął się po ojcowsku.

– Poczytała pani sobie troszkę, co? – zakpił i dodał: – Niewielka wiedza bywa niebezpieczna, proszę pamiętać! Prawdę mówiąc, zastosowanie tego leku w lecznictwie otwartym jest bardzo powszechne. – Popatrzył uważnie na Marissę. – Pani naprawdę wygląda na nieco spiętą!

– Próbuję to opanować – przyznała Marissa.

– Pomogę pani – zaoferował. – Podamy nieco tego leku natychmiast. – Wychodząc do gabinetu po strzykawkę, dorzucił: – Cały zabieg pójdzie jak z płatka.

Marissa przytaknęła bez entuzjazmu. Czuła się nieco znużona tym powtarzaniem kwiecistej metafory. Pojawienie się doktora Arthura tylko chwilowo poprawiło jej samopoczucie. Jego bezceremonialny sposób mówienia o bardziej zaawansowanych procedurach nie wpływał dobrze na nastrój. Intuicja ponownie ostrzegała ją przed nadciągającym nieszczęściem. Znów musiała się zmagać z irracjonalną chęcią ucieczki.

Jestem lekarzem, powtarzała w kółko w myśli. Nie mogę tego tak odbierać.

Drzwi otworzyły się gwałtownie i wpadł doktor Carpenter w stroju operacyjnym z czapeczką i maską. Towarzyszyła mu podobnie ubrana kobieta, ale z maską zawieszoną na piersi.

Marissa poznała go natychmiast. Jego jasne, niebieskie oczy i opalona skóra były nie do pomylenia.

– To na pewno tylko biopsja? – zapytała nerwowo, widząc pełny strój operacyjny.

– Pani Blumenthal niepokoi się, że możemy jej usunąć macicę – wyjaśnił doktor Arthur, przygotowując strzykawkę i wypuszczając z niej bąbelki powietrza. Następnie powrócił do boku Marissy.

– Histerektomia? – z widocznym zdziwieniem spytał doktor Carpenter. – O czym my mówimy?

Doktor Arthur uniósł brwi.

– Sądzę, że nasza pacjentka trochę sobie poczytała – rzekł. Uchwycił przewód kroplówki i wprowadził doń zawartość strzykawki, po czym zwiększył na chwilę przepływ.

Doktor Carpenter podszedł do Marissy i kładąc jej rękę na ramieniu, spojrzał prosto w oczy.

– Robimy tylko biopsję, nikt nie myśli o histerektomii. Jeśli chodzi o mój strój, to właśnie operowałem. A maskę noszę, gdyż jestem nieco przeziębiony i nie chcę zarażać pacjentów.

Marissa spojrzała w jego niebieskie oczy i już chciała odpowiedzieć, gdy ten błękit skojarzył jej się z czymś, co długo usiłowała w sobie stłumić: ze wspomnieniem sprzed kilku lat, gdy napadnięta w hotelu w San Francisco, broniąc się, musiała wielokrotnie uderzyć napastnika. To było przerażające. Teraz epizod ten powrócił z taką siłą, że niemal czuła ręce napastnika zaciskające się na gardle. Zaczęła kaszleć i pokój zawirował jej przed oczami. Słyszała buczenie, które stopniowo narastało.

Poczuła chwytające ją ręce. Usiłowały ją przewrócić. Próbowała walczyć, gdyż oddychała łatwiej w pozycji pionowej, ale na próżno. Jej głowa opadła na stół i wirowanie nagle ustało, a oddech wyrównał się. Uświadomiła sobie, że ma zamknięte oczy. Gdy je otworzyła, zobaczyła twarze doktora Arthura, pielęgniarki i zakrytą twarz doktora Carpentera.

– Już w porządku? – zapytał doktor Carpenter.

Marissa próbowała coś powiedzieć, ale głos odmawiał jej posłuszeństwa.

– Och! Czyżby była uczulona na ketaminę? – Doktor Arthur szybko zmierzył ciśnienie krwi. – Przynajmniej to jest w porządku. Szczęście, że nie podałem pełnej dawki.

Marissa zamknęła oczy. Nareszcie była spokojna. Słyszała jakieś rozmowy, ale docierały do niej z dużej odległości i nie dotyczyły jej. Jednocześnie poczuła się tak, jakby owijała ją niewidoczna ołowiana zasłona. Czuła, jak jej nogi się unoszą, ale było jej to obojętne. Głosy w pokoju jeszcze bardziej się oddaliły; słyszała śmiech, później radio. Czuła dotyk narzędzi i słyszała ich metaliczny dźwięk.

Była rozluźniona, ale w pewnym momencie poczuła skurcz – jak przy menstruacji, tylko mocniejszy i niepokojący. Próbowała otworzyć oczy, lecz powieki miała bardzo ciężkie i musiała zrezygnować. Poczuła następny skurcz, tak mocny, że jej głowa zsunęła się na bok.

Pod działaniem narkotyków widziała pokój jak przez mgłę. Mogła dostrzec jedynie czubek głowy doktora Carpentera, operującego pomiędzy jej rozłożonymi nogami, i wziernik z prawej strony.

Dźwięki nadal dochodziły do niej jakby z bardzo daleka, chociaż nabrały teraz pogłosu – czegoś w rodzaju echa. Ludzie w pokoju poruszali się w zwolnionym tempie. Doktor Carpenter uniósł głowę, jak gdyby wyczuł jej spojrzenie.

Jakaś ręka chwyciła ramię Marissy, układając ją na stole. Gdy znów leżała, jej otępiony umysł odtwarzał rozmyty obraz zakrytej twarzy doktora Carpentera, wywołujący przerażenie mrożące krew w żyłach. W jej wyobraźni lekarz przemieniał się w demona. Jego oczy zmieniły się z kryształowoniebieskich w czarne jak onyks, ciężkie jak kamień.

Chciała krzyczeć, ale się powstrzymała. Część jej świadomości pozostała wystarczająco trzeźwa, by przypomnieć, że jej percepcję zmieniło działanie narkotyku. Znów próbowała usiąść, ale powstrzymały ją czyjeś ręce. Siłując się z tymi rękami, ponownie wracała świadomością do San Francisco, kiedy musiała walczyć z zabójcą. Pamiętała, jak uderzyła napastnika aparatem telefonicznym, pamiętała krew. Nie panując już dłużej nad sobą, Marissa usiłowała krzyknąć, ale żaden dźwięk nie wyszedł z jej ust. Była na krawędzi przepaści i zsuwała się. Próbowała się czegoś uchwycić, ale powoli traciła punkt zaczepienia, spadała…

27 lutego 1988

– Do diabła! – zaklęła Marissa, przeszukując oczyma swoje biuro. Nie miała pojęcia, gdzie położyła klucze. Dziesiąty już chyba raz otwierała główną szufladę biurka – zawsze je tam kładła, a tym razem nie było ich. Zirytowana, przejrzała zawartość szuflady i zatrzasnęła ją.

– Wielkie nieba! – krzyknęła, spojrzawszy na zegarek. Pozostało mniej niż pół godziny, aby dostać się do hotelu Sheraton, gdzie miano jej wręczyć nagrodę. Wszystko sprzysięgło się przeciw niej. Najpierw przyjmowała na ostrym dyżurze sześcioletnią Cindy Markham cierpiącą na astmę, a teraz nie mogła znaleźć kluczy.

Wydęła usta w zakłopotaniu i próbowała prześledzić swoje kroki. Nagle przypomniała sobie – zeszłego wieczoru zabierała do domu plik papierów. Zajrzała za szafkę z dokumentacją i natychmiast dostrzegła klucze. Chwyciła je i pośpiesznie ruszyła ku drzwiom.

Telefon zadzwonił, gdy chwytała już klamkę. W pierwszym momencie próbowała go zlekceważyć, ale ruszyło ją sumienie. Zawsze istniała możliwość, że telefon dotyczył Cindy Markham.

Z westchnieniem wróciła do biurka i przechylając się przez nie, podniosła słuchawkę.

– O co chodzi? – spytała z obcą jej szorstkością.

– Czy doktor Blumenthal?

– Tak, to ja – odpowiedziała. Nie rozpoznała głosu w słuchawce. Oczekiwała raczej swej sekretarki, która znała jej plan zajęć.

– Mówi doktor Carpenter. Ma pani chwilę?

– Tak – skłamała. Poczuła dreszcz ciekawości: czekała na tę rozmowę od kilku dni. Wstrzymała oddech.

– Po pierwsze, chciałem pani pogratulować dzisiejszej nagrody – powiedział Carpenter. – Nie wiedziałem, że jest pani lekarzem, a do tego jeszcze nagradzanym naukowcem. To nieco onieśmielające, gdy o swoich pacjentach czyta się w gazetach.

– Przepraszam, sądzę, że mogłam panu to wcześniej powiedzieć – odparła Marissa, spoglądając na zegarek.

– Jak to się stało, że pediatra podjął badania nad wirusem gorączki krwotocznej Ebola? Brzmi to bardzo tajemniczo. Niech spojrzę, mam gazetę pod ręką. „Nagrodę Peabody Research otrzymała doktor Marissa Blumenthal za wyjaśnienie czynników związanych z przeniesieniem wirusa Ebola z kontaktów pierwotnych na wtórne”. Ho, ho!

– Spędziłam kilka lat w Centrum Kontroli Chorób Zakaźnych w Atlancie – wyjaśniła Marissa. – Badałam przypadki celowego roznoszenia wirusa Ebola wśród homoseksualistów.

– Oczywiście! Pamiętam wykład na ten temat – powiedział doktor Carpenter. – Mój Boże, to była pani?

– Niestety, tak.

– Jeśli dobrze pamiętam, omal pani nie zabito – rzekł doktor Carpenter z wyczuwalnym szacunkiem.

– Miałam szczęście, dużo szczęścia.

Pomyślała, co by powiedział doktor Carpenter, gdyby wiedział, że podczas operacji jego niebieskie oczy kojarzyły jej się z oczami niedoszłego mordercy.

– Imponuje mi to i rad jestem, że mam dla pani dobre nowiny. Zazwyczaj takie informacje przekazuje moja sekretarka, ale po przeczytaniu artykułu w dzisiejszej prasie postanowiłem zadzwonić osobiście. Próbki z biopsji są zupełnie w porządku. To była tylko łagodna dysplazja. Jak pani wtedy powiedziałem, kolposkopia to właśnie sugerowała, ale najlepiej zawsze być całkowicie pewnym. Może by pani wykonała powtórnie wymaz Pap w ciągu czterech do sześciu miesięcy? Po tym można zrobić co najmniej rok przerwy.

– Wspaniale, zrobię – zgodziła się. – I dziękuję za dobre nowiny.

– Cała przyjemność po mojej stronie.

Marissa przestąpiła z nogi na nogę. Była ciągle zawstydzona swoim zachowaniem w czasie biopsji. Przeprosiła doktora jeszcze raz.

– Och! Niech pani wreszcie o tym zapomni – odrzekł – chociaż po doświadczeniu z panią zdecydowałem się nie używać już tego preparatu z ketaminą. Powiedziałem anestezjologom, by nie stosowali go więcej przy moich zabiegach. Wiem, że ten lek ma pewne zalety, ale miałem już kilka pacjentek reagujących negatywnie, podobnie jak pani. Proszę więc, niech pani nie przeprasza. Czy miała pani jakieś inne problemy od tego czasu?

– Raczej nie – odparła Marissa. – Najgorszym przeżyciem były koszmary spowodowane przez narkotyki. Jeden z tych narkotycznych snów nawet mi się powtarzał kilka razy.

– To ja powinienem panią przepraszać – zauważył doktor Carpenter. – W każdym razie przy następnej okazji nie podamy pani ketaminy. Obiecuję.

– Sądzę, że przez jakiś czas będę unikać lekarzy – odpowiedziała Marissa.

– Oto zdrowe podejście do sprawy. – Doktor Carpenter roześmiał się. – Ale, jak już mówiłem, proszę pokazać się gdzieś za cztery miesiące.

Odłożywszy słuchawkę, Marissa wybiegła z biura. Pośpiesznie pomachała swej sekretarce Mindy Valdanus, a po chwili niecierpliwie wielokrotnie naciskała guzik windy.

Pozostało jej piętnaście minut na dotarcie do hotelu Sheraton, co wydawało się niewykonalnym wyczynem w ulicznym ruchu Bostonu. Była jednak zadowolona z rozmowy z doktorem Carpenterem. Lubiła go. Zachichotała, gdy pomyślała o złowrogiej kreaturze, w którą przemieniał się w jej snach. Zadziwiały ją skutki działania narkotyków. Wreszcie winda przyjechała. Najważniejsze, że biopsja była w normie. Gdy winda zbliżała się do garażu, Marissę zaczęła prześladować następna obawa: co zrobi, jeśli kolejny wymaz Pap wykaże anomalie?

– Do diabła! – powiedziała głośno, odsuwając natrętną myśl. – Zawsze muszę się czymś przejmować.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki