WPROWADZENIE

Poszukując tytułu dla tej książki, zdałem sobie sprawę, że niewiele postaci w Biblii ma tak wiele imion lub cech, dzięki którym można by się do nich odnieść, jak Szymon, syn Jana, zwany Kefasem, brat Andrzeja. Rybak znad Jeziora Galilejskiego i Opoka, na której Jezus zbudował swój Kościół. I tak ostatecznie postanowiłem ochrzcić go „Szymonem Piotrem”, ponieważ w tych imionach skupiają się sprzeczności jego życia zmierzającego ku temu, aby być zwierciadłem, w którym przejrzymy się my sami. W pewien sposób życie Szymona Piotra odbija obraz nas wszystkich, którzy uznajemy Jezusa za Mistrza, naśladujemy Go jako uczniowie albo zapieramy się Go ciemną i zimną nocą przy ognisku.

Rybak z Kafarnaum udowadnia nam, że sens życia ludzkiego leży poza łodzią czy sieciami. Odkrył go, kiedy postanowił wypłynąć „na głębię” i bezwarunkowo uwierzył w Słowo Kaznodziei z Galilei.

Porywczość, hojność i brak roztropności to trzy cechy jego życia. Ci, którzy oddali się w zręczne ręce Rzemieślnika z Nazaretu, tkali życie, w którym kontrastujące ze sobą kolory to się zderzały, to uzupełniały.

Szymon Piotr jest człowiekiem ognia, którego płomień jest tyleż efektowny, co krótkotrwały i przejściowy. Tej samej nocy, której przysięgał nigdy nie wyprzeć się Mistrza, wyparł się Go trzykrotnie. Ogromne serce, w którym wszystko było wielkie: jego miłość, jego wybuchy gniewu i jego niezręczności. Głębokie ograniczenia wydawały się być sprzeczne z wzniosłością jego ideałów.

Niekiedy wydawał się niecierpliwym i kapryśnym dzieckiem, zawsze był wiernym i oddanym przyjacielem. Nie brakło również okazji, w których okazał swój ojcowski instynkt w stosunku do Jezusa, któremu się sprzeciwiał i którego nawet strofował.

Wiatr Ducha wiał niczym gwałtowne tornado na spotkaniu biskupów latynoamerykańskich w Aparecida (Brazylia) w 2007 roku. To tam Jorge Mario Kardynał Bergoglio był redaktorem końcowego dokumentu, który wskazywał jako cel: „być uczniami i misjonarzami Jezusa Chrystusa”.

Mimo to w żadnym z rozdziałów nie ma mowy o uczniach „i” misjonarzach, tylko po prostu o „uczniach-misjonarzach”, poprzez połączenie obu aspektów w jednej rzeczywistości.

Dlatego również podtytuł niniejszej książki nie brzmi „uczeń i misjonarz”, jakby chodziło o dwa różne etapy, tylko „uczeń-misjonarz”, ponieważ chodzi o jedną niepodzielną jednostkę. Powołaniu do bycia uczniem Kaznodziei z Galilei zawsze towarzyszy misja powierzona przez Pana.

Tego samego dnia, kiedy Szymon padł na twarz na swojej łodzi przed Jezusem, żeby uznać Go za Pana i Mistrza, który wypowiedział zaskakujące słowa, w tej samej chwili Jezus otworzył przed nim horyzont nowych mórz – bycia rybakiem ludzi. Posługa Piotra to aromat, którego nie można oddzielić od kwiatu jego powołania.

„Misja rodzi się właśnie z tego Boskiego czaru, z tego osłupienia spowodowanego spotkaniem”, stwierdził Papież Franciszek na spotkaniu z Episkopatem Brazylijskim 27 lipca 2013 roku w Rio de Janeiro.

Syn Jana to piękny dar od Boga dla całego Kościoła, jedynego Kościoła, jaki ma Jezus, choćby dzisiaj był on w gorszący sposób podzielony. Dzięki tak cudownym sprzecznościom Szymon Piotr zamienił się w typ i wzorzec każdego ucznia-misjonarza. Odkryjemy, że w każdym z nas jest Szymon i jest Piotr i że jesteśmy do niego podobni o wiele bardziej, niż podejrzewaliśmy.

Te rozdziały ukażą nam zarówno światła bycia uczniem, jak też odblaski misji powierzonej przez Boga nam wszystkim i każdemu z nas z osobna.

Niech Jezus Mistrz, który powołał nas swoim Słowem do bycia uczniami, i Duch Święty, który daje nam impuls do misji, będą naszą motywacją, żeby odpowiedzieć na Boże zaufanie i żebyśmy również byli autentycznymi uczniami-misjonarzami.

Guadalajara, stan Jalisco,

1 stycznia 2014 r.

I. POWOŁANIE UCZNIA-MISJONARZA

W dniu, kiedy Jezus powołał Szymona do uczestnictwa w wybranej grupie dwunastu uczniów, zmienił mu imię i potwierdził, że jest on Kefasem (por. J 1,42), co było zapowiedzią jego misji. Powołanie i misja nie są rozdzielone. Jeden wymiar wiąże się z drugim. Uczeń bez misji lub misjonarz bez powołania do bycia uczniem byliby niepełni.

Powołanie rybaka z Kafarnaum jest tak istotne, że opowiadają o nim wszyscy czterej Ewangeliści. Te wersje nie są ze sobą sprzeczne, ale każda z nich prezentuje inny odcień, żeby nadać większą głębię znaczeniu bycia uczniem. U Marka i u Mateusza podkreślana jest inicjatywa Mistrza i niezwłoczna odpowiedź Szymona (por. Mk 1,17–18; Mt 4,19–20). U Łukasza reflektory skupiają się na morskim doświadczeniu, które ukazuje moc Słowa (por. Łk 5,10–11). U Jana wyróżniona jest rola Andrzeja (por. J 1,40nn). Jednak u wszystkich Ewangelistów ukazany jest związek między byciem uczniem i byciem misjonarzem.

My wyjdziemy od opowieści Marka, następnie skupimy się na historii Jana, a jeszcze później poświęcimy cały rozdział wizji Łukasza.

A. Opowieść Marka

Chociaż opowieści Marka i Mateusza są niemal identyczne, my woleliśmy wersję tego pierwszego, ponieważ ten Ewangelista, będąc towarzyszem pracy Piotra, niewątpliwie wielokrotnie słyszał opowieść Piotra o chwili, która zmieniła jego życie. Korzystając z licentia poetica, wyobrażę sobie, jak opowiadał raz i drugi o tym niezapomnianym fakcie:

Pewnego dnia Jezus, idąc brzegiem Jeziora Galilejskiego, ujrzał mnie i mojego brata Andrzeja, jak zarzucaliśmy sieci w morze, ponieważ byliśmy rybakami. Jezus powiedział nam: „Chodźcie ze Mną, a uczynię was rybakami ludzi”. Jego wezwanie było tak naglące, że natychmiast porzuciliśmy sieci i podążyliśmy za Nim. Nieco dalej Mistrz zobaczył Jakuba, syna Zebedeusza, i jego brata Jana. Również znajdowali się na łodzi i naprawiali sieci. I natychmiast ich zawołał. A oni porzucili swojego ojca Zebedeusza na łodzi z najętymi pracownikami i poszli za Nim (por. Mk 1,16–20).

W tym tak prostym fragmencie odnajdujemy już wspólny zespół cech ucznia, który jest powołany, i misjonarza, któremu powierza się bycie rybakiem ludzi. Istotne są cztery punkty:

• Podkreślona zostaje inicjatywa Mistrza, który tego poranka na plaży, gdzie jest wiele przycumowanych łodzi i krzątających się rybaków, wybrał osoby, które chciał wybrać. To On przejął inicjatywę. Dlatego powiedział później: nie wyście Mnie wybrali, ale Ja was wybrałem (por. J 15,16).

• Szymon nie został powołany sam, tylko w towarzystwie swojego brata Andrzeja i dwóch innych braci – Jakuba i Jana. Szkoła bycia uczniem, tak samo jak misja, jest budowana przez społeczność złożoną z małych wspólnot.

• Powołanie do bycia uczniem oznacza pewną misję: pływanie po nowych morzach w charakterze rybaków ludzi.

• Choć powołanie było niespodzianką, odpowiedź nastąpiła natychmiast. Od razu zostawili wszystko i udali się na poszukiwanie radosnego posłańca dobrych nowin. W byciu uczniem istotne jest nie to, co się porzuca, tylko to, co się zyskuje. Człowiek nie rezygnuje z czegoś, żeby odnaleźć coś innego, tylko sprzedaje wszystko to, co ma, dlatego że odnalazł bezcenną perłę.

B. Opowieść Jana

Chrzciciel znad Jordanu wyznał z całą jasnością swoim uczniom:

Ja nie jestem Mesjaszem ani Eliaszem, ani Prorokiem. On idzie po mnie (por. J 1,20.25.27).

…a pewnego popołudnia, kiedy Jezus przechodził przed nimi, asceta z pustyni udzielił swoim uczniom ostatniej i najważniejszej ze swoich nauk:

Oto Baranek Boży, który gładzi grzech świata: Jest Tym, który chrzci Duchem Świętym (J 1,29b.33c).

Oni zrozumieli lekcję i nie mówiąc ani jednego słowa, opuścili Prekursora, który nosił surową sierść wielbłądzią i podążyli za fascynującym nieznajomym, który zgubił się wzdłuż doliny Jordanu. Jan Chrzciciel nie wyrzucał im tego. Przeciwnie – został posłany, żeby dać to świadectwo (por. J 1,32.34).

Pośród samotności i tajemnicy pustyni, gdzie było wielu złoczyńców i wiele dzikich bestii, samotny pielgrzym zdał sobie sprawę, że idzie za nim dwóch podejrzanych mężczyzn. Niespodziewanie odwrócił się do nich i zadał im pytanie:

Czego szukacie? (J 1,38b).

Oni nie umieli odpowiedzieć na pytanie o takiej głębi i dlatego z kolei zadali pytanie:

Rabbi! – to znaczy: Nauczycielu – gdzie mieszkasz? (J 1,38c).

Rozpoznali w Jezusie Nauczyciela (Rabbi), ale zauważmy, że nie zapytali Go: „czego nauczasz?”. Ani nawet: „jakie księgi napisałeś?” albo „jakie posiadasz tytuły?”. Oni przeszli do zasadniczej kwestii: „gdzie mieszkasz?”. Najbardziej interesowały ich nie Jego listy uwierzytelniające ani nawet nie to, czy posiada autoryzację rabinicznej szkoły w Jerozolimie. Istotne dla nich było życie u Jego boku. I chodzi o to, że Mistrz Jezus nauczał nie tyle doktryny, co sposobu życia (por. J 10,10), stosunków opartych na miłości, solidarności i misji, których można się nauczyć tylko w praktyce współżycia. Ewangelista zaraz potem skomentował to następująco:

…pozostali u Niego… Było to około godziny dziesiątej (J 1,39).

Następnego dnia Andrzej wstał wcześnie i opuścił Jezusa. Pierwszą osobą, którą zobaczył, był jego brat Szymon, do którego powiedział:

„Znaleźliśmy Mesjasza” – to znaczy: Chrystusa (J 1,41).

Nie prosząc o pozwolenie na to, żeby mówić, z błyszczącymi oczami i wielkim wzruszeniem potwierdził swoje odkrycie:

Właśnie odkryłem bezcenną perłę. Znalazłem to, czego szukałem przez całe życie. Przeżyłem osobiste spotkanie z Mesjaszem ogłoszonym przez proroków. Moje życie się zmieniło, dlatego że znam Mistrza, który przewyższa Jana Chrzciciela.

Obaj byli synami Jana, urodzonymi w tym samym mieście, rybakami dzielącymi jedną łódź, ale czegoś im brakowało. Brakowało wspólnego Mistrza. Andrzej był całkowicie zdecydowany i nie pozostawił miejsca na wątpliwości.

Szymon nie odpowiedział. Entuzjazm i przekonanie, z jakimi mówił jego brat, sprawiły, że oniemiał ze zdumienia i nawet nie otworzył ust, żeby wydać opinię albo zaprzeczyć. Siła świadectwa tego, kto osobiście odnalazł Mistrza z Galilei, nie dopuszczała najmniejszego sprzeciwu.

I zaprowadził go do Jezusa. Jezus spojrzał na niego i powiedział:

„Ty jesteś Szymon, syn Jana; ty będziesz nazywał się Kefas” – to znaczy: Piotr (J 1,42).

Uczeń, który odkrył Mesjasza, koniecznie musiał odnaleźć swojego brata i zaprowadzić go do Jezusa. Mistrz przyjął go do wybranej grupy swoich uczniów i od pierwszego dnia nakreślił jego misję: miał być skałą, aby utwierdzać swoich braci (por. Łk 22,32).

Fascynacja Andrzeja odkryciem Mistrza w nieodparty sposób popchnęła go do odnalezienia kogoś, kto służyłby i nauczał lepiej niż on sam, ale kto również miłowałby Jezusa bardziej niż on sam. Do powołania Szymona nie doszłoby, gdyby jego brat nie zaświadczył o swoim przeżyciu.

Kiedy Jezus powołał go na ucznia, posłał go również z pewną misją. W momencie ze spotkaniem Szymona z Jezusem zostały nakreślone dwie drogi tej samej misji: bycie Kefasem i bycie rybakiem ludzi.

Tytuł oryginału: Simón Pedro. Discípulo Misionero

Projekt okładki: Joanna Dąbrowska

Reprodukcja na okładce: Fra Angelico, detal z Tryptyku cechu płócienników (Tabernakulum Linaiuoli, 1433) przedstawiający nauczającego Świętego Piotra, Museo di San Marco, Florencja; źródło: Wikipedia

Skład i łamanie: Stanisław Tuchołka

© For the Polish edition by Drukarnia i Księgarnia Świętego Wojciecha Sp. z o.o., Poznań 2015

© José H. Prado Flores, Mexico 2014

O ile nie zaznaczono inaczej, wszystkie cytaty z Biblii pochodzą z następującej edycji: Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Wydawnictwo Pallottinum, Poznań 2003, wydanie piąte

ISBN 978-83-7516-887-7

Wydawca:

Drukarnia i Księgarnia Świętego Wojciecha Sp. z o.o.

Wydawnictwo Święty Wojciech

ul. Chartowo 5, 61-245 Poznań

tel. 61 659 37 13

wydawnictwo@swietywojciech.pl

Zamówienia:

Dział Sprzedaży i Logistyki

ul. Chartowo 5, 61-245 Poznań

tel. 61 659 37 57 (-58, -59), faks 61 659 37 51

sprzedaz@swietywojciech.pl • zamowienia@mojeksiazki.pl

www.swietywojciech.pl • www.mojeksiazki.pl

Konwersja do e-wydania: Wydawnictwo Święty Wojciech