Redakcja

Partner magazynu Stowarzyszenie Menedżerów Opieki Zdrowotnej

Redaktor naczelny grupy czasopism:Aldona Kapica

Redaktor prowadzący: Anna Rubinkowska

Kierownik marketingu i sprzedaży:Julita Lewandowska-Tomasiuk

Menedżer produktu: Alina Sulgostowska

Koordynator produkcji: Katarzyna Kopeć

ISSN: 2353-2580

Drukarnia: MDruk

Nakład: 1650 egz.

Projekt graficzny: Dominika Raczkowska

Skład: Raster studio, Norbert Bogajczyk

Prenumerata:

Zarządzanie placówką medyczną

Centrum Obsługi Klienta

tel.: 22 518 29 29

e-mail: cok@wip.pl

www.serwiszoz.pl

Masz pytanie? Skontaktuj się z nami:

serwiszoz@wip.pl

Wydawnictwo Wiedza i Praktyka

ul. Łotewska 9a, 03-918 Warszawa

NIP: 526-19-92-256

KRS: 0000098264 – Sąd Rejonowy

dla m.st. Warszawy, Sąd Gospodarczy

XIII Wydział Gospodarczy Rejestrowy

Wysokość kapitału zakładowego: 200.000 zł

Biuro reklamy

Menedżer projektu:

Beata Drogowska

tel.: 660 404 086, e-mail: bdrogowska@wip.pl

„Zarządzanie placówką medyczną” chronione jest prawem autorskim. Przedruk materiałów bez zgody wydawcy jest zabroniony. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło. W związku z powyższym redakcja nie ponosi odpowiedzialności prawnej za zastosowanie zawartych w „Zarządzaniu placówką medyczną” wskazówek, przykładów informacji itp. do konkretnych przypadków.

list od redakcji

Drogi Czytelniku

ANNA RUBINKOWSKA

redaktor prowadzący

Stosowanie procedur profilaktycznych i wiarygodne monitorowanie zakażeń szpitalnych jest gwarancją bezpieczeństwa epidemiologicznego pacjentów. Zapewnia też wyższą punktację podczas kontraktowania NFZ, gdyż płatnik od 2014 roku wprowadza nowe kryterium oceny, jakim jest jakość udzielanych świadczeń. W związku z tym menedżerowie muszą być przygotowani na nowe wymagania stawiane przez NFZ, a także pamiętać o nowym obowiązku podmiotów prowadzących działalność leczniczą, w których wykorzystywane są ostre narzędzia, służące do cięcia i kłucia, mogące spowodować zranienie lub przeniesienie zakażenia. Pierwszy termin realizacji tego obowiązku przypada na 28 lutego 2014 r. Więcej na ten temat piszemy w Temacie numeru oraz w dziale Normy i sanepid.

Przypominamy też o istotnej interpretacji ogólnej ministra finansów z 31 października 2013 r., która jednoznacznie – po wielu wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego – określiła, że w stanie prawnym obowiązującym do 30 czerwca 2011 r. NZOZ mogły korzystać ze zwolnienia z opłaty podatku dochodowego. Oznacza to, że zgodnie z Ordynacją podatkową podmioty te mają możliwość złożenia korekty deklaracji podatkowej do 5 lat wstecz. Jak to zrobić, radzimy w tekście „NZOZ mogą skorygować rozliczenia podatku CIT”.

Warto również zwrócić uwagę na nowe perspektywy w zakresie pozyskania funduszy unijnych. Właśnie rozpoczęły się dwa programy Horyzont 2020. Wnioski, które będą brane pod uwagę, powinny charakteryzować się elastycznością w zakresie rozwiązywania problemów zdrowotnych społeczeństwa oraz podniesienia jakości życia szybko starzejących się obywateli UE. Piszemy o tym w artykule „Fundusze unijne na promocję zdrowia”.

Chciałabym również przypomnieć o możliwości zadawania pytań ekspertom z zakresu zarządzania placówkami ochrony zdrowia oraz informowania nas o problemach, które moglibyśmy poruszać na łamach magazynu. Do Państwa dyspozycji jest e-mail: serwiszoz@wip.pl.

Życzę udanej lektury

Aktualności

Plany resortu zdrowia na 2014 rok

Poprawa dostępności do świadczeń zdrowotnych, reforma NFZ, wprowadzenie dodatkowych ubezpieczeń oraz kontynuacja informatyzacji ochrony zdrowia to plany legislacyjne Ministerstwa Zdrowia na 2014 rok.

Wiosną resort zdrowia ma przedstawić projekty, których celem będzie skrócenie kolejek do świadczeń opieki zdrowotnej. Chodzi m.in. o przepisy zwiększające kompetencje lekarzy rodzinnych. Zapowiadane są także zmiany związane z przesunięciem nieskomplikowanych zabiegów ze szpitali do ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS).

Ministerstwo Zdrowia zakończyło konsultacje w sprawie reformy NFZ i wprowadzi zmiany do pierwotnego projektu z 2013 roku, dotyczącego tej kwestii. Proponowane zmiany to m.in. wprowadzenie większej samodzielności wojewódzkich oddziałów oraz powołanie Urzędu Ubezpieczeń Zdrowotnych, który zajmie się m.in. wyceną świadczeń oraz kontrolą. Zgodnie z zapowiedziami resortu zlikwidowana miała zostać centrala NFZ. Jednak ta kwestia nie jest jeszcze ostatecznie przesądzona.

W pierwszym kwartale tego roku ma zostać również zaprezentowany projekt wprowadzający dodatkowe dobrowolne ubezpieczenia zdrowotne. Obecnie trwa dyskusja nad możliwymi zachętami mającymi skłaniać do ich kupowania. System dodatkowych ubezpieczeń ma być oparty na zasadzie solidaryzmu społecznego. Przepisy dotyczące ubezpieczeń muszą bowiem gwarantować, że osoby, które ich nie wykupią, nie będą miały ograniczonego dostępu do świadczeń zdrowotnych.

W 2014 roku wdrożone będą przepisy dotyczące dyrektywy transgranicznej i dyrektywy w sprawie przeciwdziałania podrabianiu leków; znowelizowana ma być ustawa refundacyjna.

Kontynuowana będzie informatyzacja ochrony zdrowia. Do końca sierpnia mają być dostarczone wszystkie produkty związane z informatyzacją, m.in.: e-konto pacjenta, e-recepta, e-zwolnienie, e-skierowanie, e-zlecenie. W przyszłym roku ma rozpocząć się proces wydawania kart specjalisty medycznego i kart pacjenta. Najpierw karty będą otrzymywać lekarze i pielęgniarki.

Wciąż jest problem z danymi na paragonach

Obowiązek ujawnienia na paragonie fiskalnym nazwy towaru i usługi pozwalającej na jej jednoznaczną identyfikację stoi w sprzeczności ze związaniem lekarzy tajemnicą zawodową.

Maciej Hamankiewicz, prezes NRL wystosował do Generalnego Inspektora Danych Osobowych pismo z prośbą o zwrócenie się do ministra finansów w sprawie zmiany rozporządzenia ministra finansów z 14 marca 2013 r. w sprawie kas rejestrujących w zakresie, w jakim nakłada na lekarzy i lekarzy dentystów obowiązek ujawnienia na paragonie fiskalnym nazwy towaru i usługi pozwalającej na jej jednoznaczną identyfikację.

Problem dotyczy interpretacji § 8 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, które nakłada na podmiot prowadzący ewidencję obrotów za pomocą kasy rejestrującej obowiązek wskazania na paragonie nazwy towaru lub usługi pozwalającej na jednoznaczną ich identyfikację. Przepis ten nie uwzględnia związania niektórych podmiotów tajemnicą zawodową, np. lekarzy na mocy art. 40 ustawy z 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty.

WAŻNE

Obowiązek ujawnienia danych objętych tajemnicą lekarską podważa zaufanie niezbędne dla wykonywania zawodu lekarza. Pacjent korzystając z pomocy lekarza, powinien mieć gwarancję, że dane dotyczące leczenia nie będą ujawnione, a ewentualne ujawnienie danych może mieć miejsce tylko wyjątkowo i jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach – podkreśla prezes NRL.

Ministerstwo Finansów stoi na stanowisku, że konieczność wpisania na paragonie fiskalnym nazwy jednoznacznie identyfikującej usługę medyczną nie narusza tajemnicy lekarskiej, ponieważ paragon nie zawiera danych osobowych pacjenta.

Stanowisko to, zdaniem samorządu lekarskiego, jest nieprawidłowe. Resort nie dostrzega, że na podstawie § 8 ust. 1 pkt 17 rozporządzenia na żądanie pacjenta na paragonie musi zostać zamieszczony jego numer NIP, a to już pozwala na powiązanie udzielonej usługi zdrowotnej z konkretną osobą. Podobnie sytuacja ma się w przypadku płatności za udzielone świadczenia kartą płatniczą.

Podstawa prawna:

ustawa z 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r. nr 277, poz. 1634),

rozporządzenie ministra finansów z 14 marca 2013 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz.U. z 2013 r. poz. 363).

Nowy system ratunkowy

Elementem spinającym nowo tworzony model organizacji jest numer 112 oraz nowoczesny system teleinformatyczny.

Ustawodawca analizując istniejące w Europie różnorodne systemy powiadamiania ratunkowego, doszedł do wniosku, że w Polsce największą sprawność wykaże model dyspozytorski.

Nieodzownym elementem spinającym cały nowo tworzony model ma być numer 112 oraz nowoczesny system teleinformatyczny bazujący na dostępnych środkach komunikowania.

Można się spodziewać, że obok tradycyjnej telefonii stacjonarnej i komórkowej w niedalekiej przyszłości system powiadamiania ratunkowego będzie także umożliwiał zgłoszenie za pośrednictwem komunikatorów internetowych czy zautomatyzowanych systemów ratunkowych (tzw. eCall). Ta perspektywa nie jest bardzo odległa od obecnej rzeczywistości i zapotrzebowania, ponieważ od dawna mówi się o konieczności wyposażenia CPR-ów w sprzęt odbierający zgłoszenia tekstowe (np. SMS) od osób niesłyszących lub mających trudności z wymową, a nowoczesne samochody coraz częściej wyposażane są w automatyczne systemy wysyłające zgłoszenie o zaistnieniu wypadku.

Ustawodawca wprowadził także obowiązek certyfikowania i okresowego recertyfikowania dyspozytorów centrów powiadamiania ratunkowego. Zakłada się, że dyspozytor CPR będzie miał obowiązek sprawnego (komunikatywnego) władania co najmniej jednym językiem obcym.

W kontekście czasu reakcji służb ratunkowych ustawodawca postawił sobie za cel 10 sekund na przyjęcie zgłoszenia. 

Piotr Karniej

Podstawa prawna:

ustawa z 22 listopada 2013 r. o systemie powiadamiania ratunkowego (Dz.U. z 2013 r. poz. 1635).

NFZ wyrządził szkodę świadczeniodawcom

Narodowy Fundusz Zdrowia, nie wywiązał się z obietnic przedłużenia dotychczasowych umów świadczeniodawcom. Tym samym postąpił bezprawnie – orzekł Sąd Apelacyjny w Warszawie.

Publiczny płatnik musi zachowywać się lojalnie wobec świadczeniodawców i działać zgodnie z zasadami współżycia społecznego. Nie powinno to podlegać dyskusji. Jednak NFZ nie zawsze dostrzega tę oczywistość, co skutkuje procesami ze świadczeniodawcami. Na szczęście sądy, zarówno powszechne, jak i administracyjne, orzekając, ważą nie tylko interes NFZ, ale także świadczeniodawcy, który nie działa w próżni i nielojalne działanie płatnika wyrządza mu szkodę.

W tych okolicznościach optymistycznie brzmi prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 18 kwietnia 2013 r. (sygn. akt VI Aca 1395/12). Sąd stwierdził, że Narodowy Fundusz Zdrowia nie może naruszać dobrych obyczajów i zasad współżycia społecznego. Jak podkreślono, naruszenie tych zasad powoduje, że dane zachowanie jest bezprawne, a tym samym rodzi obowiązek naprawienia szkody.

Wyrok został wydany w oparciu o stan faktyczny, w którym NFZ najpierw w oficjalnej informacji na stronie internetowej zapewnił wszystkich świadczeniodawców o zamiarze przedłużenia dotychczasowych trzyletnich umów. Tym samym zobligował świadczeniodawców do bezumownego wykonywania świadczeń zdrowotnych, a następnie odmówił zawarcia tych aneksów z niektórymi z nich. Działanie takie naruszało, w ocenie sądu, także art. 134 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wyrażający zasadę równego traktowania świadczeniodawców.

Dla pokrzywdzonych działaniem Narodowego Funduszu Zdrowia wyrok ten ma istotne znaczenie. Sąd Apelacyjny w Warszawie wyartykułował podnoszone od dawna przez podmioty posiadające umowy z NFZ argumenty, że fundusz jest podmiotem prawa publicznego realizującym zadania publiczne, co powoduje, że miara staranności jego działania powinna być wyższa niż w przypadku podmiotów prawa prywatnego.

Anna Zubkowska-Rojszczak

adwokat

Podstawa prawna:

art. 134 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.),

wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie 18 kwietnia 2013 r. (sygn. akt VI Aca 1395/12).

Ponad 70 nowych procedur w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej

Świadczenia w poradniach specjalistycznych realizowane w poradniach przyszpitalnych mogą obejmować konsultację ambulatoryjną realizowaną przez innych lekarzy udzielających świadczeń we właściwym oddziale szpitalnym, którzy zajmowali się pacjentem podczas hospitalizacji. Nie ma jednak możliwości wystawiania skierowań, zleceń i recept w ramach tej porady.

Zmiany w poradniach przyszpitalnych, wprowadzenie elektronicznych faktur oraz ponad 70 procedur finansowanych w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej to podstawy zarządzenia prezesa NFZ z 17 grudnia 2013 r. nr 82/2013/DSOZ w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna. Potrzeba wydania nowego zarządzenia wynika z wejścia w życie 17 grudnia 2013 r. rozporządzenia ministra zdrowia z 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej.

Zarządzenie zobowiązuje świadczeniodawców udzielających świadczeń z zakresu AOS do zapewnienia pacjentom możliwości weryfikacji prawa do korzystania ze świadczeń gwarantowanych z wykorzystaniem systemu elektronicznej weryfikacji uprawnień świadczeniobiorców (eWUŚ).

Ponadto zakłada, że świadczenia w poradniach specjalistycznych realizowane w poradniach przyszpitalnych obejmować mogą także konsultację ambulatoryjną, realizowaną przez innych lekarzy udzielających świadczeń we właściwym oddziale szpitalnym, którzy zajmowali się pacjentem podczas hospitalizacji, z wyłączeniem jednak możliwości wystawiania przez konsultanta skierowań, zleceń i recept w ramach tej porady.

Zarządzenie wprowadziło nowy wzór umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju profilaktyczne programy zdrowotne, który dopuszcza składanie przez świadczeniodawcę faktur z realizacji świadczeń również w formie elektronicznej.

Przepisy zarządzenia weszły w życie z dniem podpisania, jednak mają zastosowanie do postępowań w sprawie zawarcia lub zmiany umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, do umów zawieranych na rok 2014. Dotychczas obowiązujące w tym zakresie zarządzenie nr 71/2012/DSOZ utraciło moc 31 grudnia 2013 r.

Podstawa prawna:

rozporządzenie ministra zdrowia z 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz.U. z 2013 r. poz. 1413).

W skrócie

Zmiany w specjalizacji diagnostów laboratoryjnych

Minister Zdrowia podpisał rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie specjalizacji i uzyskiwania tytułu specjalisty przez diagnostów laboratoryjnych. Nowelizacja zrównuje staż pracy w laboratorium niezbędny do przystąpienia do danej specjalizacji na poziomie 2 lat. Rozbito również specjalizację z laboratoryjnej diagnostyki sądowej na laboratoryjną toksykologię sądową oraz laboratoryjną genetykę sądową. Zmieniono zasady organizacji i przeprowadzania państwowego egzaminu specjalizacyjnego diagnostów laboratoryjnych (PESDL). Wprowadzono także zmiany dotyczące diagnostów, którzy zakończyli specjalizację, jednak nie podeszli w terminie 36 miesięcy do PESDL. W dziedzinach specjalizacji z laboratoryjnej genetyki sądowej oraz laboratoryjnej toksykologii sądowej wnioski o dopuszczenie diagnosty do egzaminu można składać do 31 grudnia 2015 r.

Ubywa pielęgniarek

Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych przewiduje, że do 2020 roku liczba zarejestrowanych pielęgniarek, pielęgniarzy i położnych zmaleje o ponad 20 tys., a do 2035 roku o kolejne 40 tys.

Obecnie z powodu niekorzystnych form zatrudniania i warunków pracy, a także ogromnej odpowiedzialności zawodowej jedynie 1/3 wykształconych pielęgniarek i pielęgniarzy podejmuje pracę w zawodzie. Biorąc pod uwagę starzejące się społeczeństwo i wzrost zapotrzebowania na opiekę nad starszymi osobami i chorymi, dane te budzą obawę.

W związku z tak niepokojącą prognozą poseł Stanisław Szwed wystąpił do ministra zdrowia z zapytaniem (nr 5469), co resort zamierza zrobić, aby stworzyć lepsze warunki pracy, uatrakcyjnić zawód pielęgniarki i pielęgniarza oraz czy zawód pielęgniarki i pielęgniarza stanie się zawodem zamawianym, co zachęciłoby do podejmowania studiów na pielęgniarstwie.

w skrócie

Pacjent to nie numerek w kolejce

Przy uruchomieniu eWUŚ nie prowadzono akcji medialnej, nie przygotowano spotów reklamowych. Informowanie o tym spadło na nas. Pacjenci nie wiedzieli i nie rozumieli, dlaczego mają „czerwone światło”.

Wywiad z Bożeną Janicką, prezesem Porozumienia Pracodawców Ochrony Zdrowia

DR BOŻENA JANICKA

Jest lekarzem pediatrii oraz medycyny rodzinnej. Studiowała na Śląskiej Akademii Medycznej w Zabrzu. Od 1987 roku mieszka i pracuje w Wielkopolsce. W 1999 roku objęła funkcję prezesa Wojewódzkiego Oddziału Kolegium Lekarzy Rodzinnych. Od 2003 roku działała w Federacji Porozumienie Zielonogórskie. W latach 2009–2010 była prezesem Federacji PZ. W marcu 2011 roku wraz z całym związkiem Wielkopolskie PZ opuściła szeregi Federacji i stanęła na czele Porozumienia Pracodawców Ochrony Zdrowia, które powstało z Wielkopolskiego Porozumienia Zielonogórskiego.

Porozumienie za jeden z celów swojej działalności stawia ostatnio edukację pacjentów w kontekście informatyzacji placówek medycznych. Czy to konieczność wobec braku działań ustawodawcy w tym zakresie, czy szansa dla organizacji?

Autorzy reform często zapominają o tym, że źródłem niepowodzeń jest nie tyle fakt wdrażania nowych przepisów, co brak udziału w tym procesie pacjentów i świadczeniodawców. Edukacja w zakresie planowanych zmian jest szansą, ale także koniecznością. Tak jest właśnie z informatyzacją. Na przykład przy uruchomieniu eWUŚ nie prowadzono akcji medialnej, nie przygotowano spotów reklamowych. Informowanie o tym spadło na nas – pacjenci nie wiedzieli i nie rozumieli, dlaczego mają „czerwone światło”, a dzieci wpis „DN”, co mają robić, gdzie się udać, dlaczego mają składać kolejne oświadczenia... Podobnie jak i wielu świadczeniodawców. Dzięki naszej działalności uzyskali niezbędną wiedzę.

Zdaniem Porozumienia system eWuś działa wadliwie, co powoduje niezadowolenie użytkowników, w tym pacjentów. Na czym polega problem? Jak efektywnie i szybko można go rozwiązać?

System eWUŚ w założeniu nie miał być wykorzystywany w podstawowej opiece zdrowotnej, tylko w poradniach specjalistycznych i szpitalach. Zrealizowanie tam świadczenia jednostkowego miało poprzedzać sprawdzenie uprawnień pacjenta do jego otrzymania. W razie niepotwierdzenia tych uprawnień przez system eWUŚ pacjent miał mieć prawo złożenia oświadczenia o posiadaniu uprawnień. Konsekwencje złożenia fałszywego oświadczenia miały więc spaść na pacjenta, a nie na świadczeniodawcę, któremu NFZ miał wypłacić wynikające z kontraktu wynagrodzenie. W podstawowej opiece zdrowotnej nie udziela się, poza nielicznymi wyjątkami, świadczeń jednostkowych. Tu obejmuje się pacjenta opieką kompleksową. Wynagrodzenie za tę opiekę jest uzależnione od liczby posiadanych przez świadczeniodawcę deklaracji złożonych przez pacjentów. Deklaracja nie jest świadczeniem zdrowotnym. Dlatego system eWUŚ nie miał być wykorzystywany w podstawowej opiece zdrowotnej, choć właśnie do tego teraz dąży NFZ. Na domiar złego zgromadzone przez NFZ dane o uprawnieniach pacjentów są nieprawdziwe. NFZ, choć jest tego świadomy, nie zamierza płacić za sprawowanie opieki nad pacjentami, którym eWUŚ nie potwierdza prawa do świadczeń, mimo że ci będą korzystali z opieki swojego lekarza rodzinnego. Dotyczy to kobiet na urlopach macierzyńskich, wychowawczych, osób korzystających z długich zwolnień lekarskich, świadczeń rehabilitacyjnych, dzieci... Konsekwencje wadliwego działania systemu eWUŚ poniosą, wbrew pierwotnym założeniom, pacjenci, ale przede wszystkim lekarze Poz. Na stosowanie takich praktyk przez NFZ nie ma zgody ze strony naszego zrzeszenia.

Więcej znajdziesz w wersji pełnej publikacji

Tematy publikacji w pełnej wersji

Aktualności

Plany resortu zdrowia na 2014 rok

Wciąż jest problem z danymi na paragonach

Nowy system ratunkowy

NFZ wyrządził szkodę świadczeniodawcom

Ponad 70 nowych procedur w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej

Pacjent to nie numerek w kolejce

Zakażenia muszą być pod kontrolą

NZOZ mogą skorygować rozliczenia podatku CIT

Między kosztami a jakością musi być równowaga

NFZ będzie preferował duże placówki

Usługą medyczną trzeba zarządzać

NFZ żąda od lekarzy zwrotu kosztów refundacji

O wizycie trzeba powiadomić drogą elektroniczną

Szpitalne lądowiska dopiero od 1 stycznia 2017 r.

Trzeba sporządzić raport o zranieniach

Grupy zakupowe pozwalają na realne oszczędności

Spółki pracownicze ratunkiem przed likwidacją