Redakcja

Wydawca: Weronika Wota

Redaktor: Barbara Brózda

Druk: Paper&Tinta

Nakład: 600 egz.

Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

03-918 Warszawa, ul. Łotewska 9a

Tel. 22 518 29 29, faks 22 617 60 10

e-mail: cok@wip.pl

NIP: 526-19-92-256

Numer KRS: 0000098264

– Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy,

Sąd Gospodarczy XIII Wydział Gospodarczy Rejestrowy.

Wysokość kapitału zakładowego: 200.000 zł

„Spółka z o.o.” wraz z przysługującymi Czytelnikom innymi elementami dostępnymi w subskrypcji (e-letter, strona www i inne) chronione są prawem autorskim. Przedruk materiałów opublikowanych w „Spółce z o.o.” oraz w innych dostępnych elementach subskrypcji – bez zgody wydawcy – jest zabroniony. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło.

„Spółka z o.o.” została przygotowana z zachowaniem najwyższej staranności i wykorzystaniem wysokich kwalifikacji, wiedzy i doświadczenia autorów oraz konsultantów. Zaproponowane w publikacji „Spółka z o.o.” oraz w innych dostępnych elementach subskrypcji wskazówki, porady i interpretacje nie mają charakteru porady prawnej. Ich zastosowanie w konkretnym przypadku może wymagać dodatkowych, pogłębionych konsultacji. Publikowane rozwiązania nie mogą być traktowane jako oficjalne stanowisko organów i urzędów państwowych. W związku z powyższym redakcja nie może ponosić odpowiedzialności prawnej za zastosowanie zawartych w publikacji „Spółka z o.o.” lub w innych dostępnych elementach subskrypcji wskazówek, przykładów, informacji itp. do konkretnych przypadków.

Od Redakcji

SZANOWNI PAŃSTWO,

aby skutecznie kierować przedsiębiorstwem i wytyczać nowe cele, potrzebna jest umiejętność oceny stanu finansów firmy. Zdolność analizowania sprawozdania finansowego i wyciągania istotnych wniosków jest niezbędna aby następnie móc odpowiednio modyfikować podejmowane przez zarząd działania. Zasadniczo sporządzane jest ono przez księgową i zazwyczaj sam zarząd niewiele czasu poświęca jego przygotowywaniu. Warto jednak umieć je czytać i analizować. Dlatego też w bieżącym numerze polecam tekst o analizie sprawozdań finansowych. W sytuacji, kiedy rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym spółki zwyczajne zgromadzenia wspólników powinny przyjąć i złożyć sprawozdania finansowe do końca czerwca.

W numerze wskazujemy także, że weszła w życie ustawa nowelizująca ustawę Prawo zamówień publicznych. Podwyższa kwotę, od której należy stosować regulacje publicznoprzetargowe, do 30.000 euro.

Zapraszam do lektury

Barbara Brózda

Dobra analiza sprawozdań finansowych pozwala ocenić kondycję oraz wypłacalność spółki

Aby skutecznie kierować przedsiębiorstwem i wytyczać nowe cele, potrzebna jest umiejętność oceny stanu finansów firmy. Zdolność analizowania sprawozdania finansowego i wyciągania istotnych wniosków jest niezbędna aby następnie móc odpowiednio modyfikować podejmowane przez zarząd działania.

Sprawozdanie finansowe powinno być przygotowane zgodnie z zasadami ustanowionymi w ustawie z 29 września 1994 r. o rachunkowości (dalej również: uor), a więc także poddane sprawdzeniu przez biegłego rewidenta, jeśli spółka objęta jest takim obowiązkiem. Zasadniczo sporządzane jest ono przez księgową i zazwyczaj sam zarząd niewiele czasu poświęca jego przygotowywaniu. Warto natomiast umieć je czytać i analizować.

Sprawozdania za poprzednie lata

Na opinię dotyczącą tego, czy spółka jest wiarygodna i ma trwałe fundamenty finansowe, powinno wpływać o wiele więcej czynników niż samo to, jak przedstawiają się jej ostatnie sprawozdania. Warto oceniać także te za lata wcześniejsze, przykładowo za 2011 i 2012. W tym okresie wydaje się, że firma jest stabilna i silna. Jednak kryzys finansowy zmienia nagle wszystko – w jednej chwili może okazać się, że spółka jest zmuszona ogłosić bankructwo.

Istnieją jednak dodatkowe narzędzia analityczne, które umożliwiają nieco bardziej pogłębioną ocenę sprawozdania finansowego. Dzięki wykorzystaniu wskaźników finansowych, które mają dość prostą budowę i są łatwe w interpretacji, można ocenić lepiej kondycję spółki.

Używając wskaźników finansowych, należy ocenić przedsiębiorstwo np. pod kątem:

płynności

rentowności,

zadłużenia.

Przydatnym wskaźnikiem płynności jest np. wskaźnik szybkiej płynności. Policzenie tego wskaźnika może dać odpowiedź na pytanie, czy spółka jest w dobrej kondycji i jest w stanie szybko spłacać swoje zobowiązania.

Używając tego wskaźnika, odrzuca się z licznika zapasy, ponieważ one stosunkowo najwolniej z aktywów bieżących zamieniają się na gotówkę, którą można by spłacić zobowiązania bieżące.

W przypadku oceny płynności firmy bardzo ważna jest kwestia oceny poziomu kapitału obrotowego firmy. Kapitał obrotowy przedstawiamy następująco: Kapitał obrotowy = Aktywa obrotowe – Zobowiązania długoterminowe.

Kapitał obrotowy to ta część aktywów obrotowych, która jest finansowana kapitałem stałym, czyli zobowiązaniami długookresowymi i kapitałem własnym firmy. Inaczej – to różnica pomiędzy aktywami obrotowymi a zobowiązaniami bieżącymi przedsiębiorstwa. Jeśli przedsiębiorstwo w poprzednich okresach nie miało problemów z płynnością i nie występowały żadne istotne zmiany strukturalne – np. zmiany w strukturze produkcji albo majątku firmy – to poziom kapitału obrotowego w takiej firmie powinien być w miarę stabilny.

Ocena płynności finansowej spółki

Płynność finansową można obserwować, oceniając zmiany struktury budżetu gotówkowego, a więc bieżącego zestawienia planowanych wpływów i wydatków firmy. Do wskaźników rentowności zaliczamy np. wskaźnik rentowności operacyjnej:

Rentowność działalności operacyjnej

=

Zysk (strata) z działalności

operacyjnej

Przychody netto ze sprzedaży + Pozostałe przychody operacyjne

Wskaźnik rentowności operacyjnej uwzględnia – poza podstawową operacyjną działalnością firmy – pozostałą działalność operacyjną w ocenie rentowności. Obejmuje on więc także efektywność działań prowadzonych na aktywach trwałych firmy, czyli pokazuje, w jaki sposób firma zarządza swoim majątkiem.

W tym przypadku, tak jak i w innych wskaźnikach rentowności, bardzo trudno jest jednoznacznie ocenić, jaki poziom jest dobry – to zależy oczywiście od branży, sytuacji gospodarczej, warunków działania określonej firmy. Im wyższy poziom tego wskaźnika, podobnie jak innych wskaźników rentowności, tym lepiej to świadczy o badanej firmie.

Ważnym wskaźnikiem rentowności – szczególnie z perspektywy właściciela firmy – jest wskaźnik rentowności kapitału własnego – ROE (ang. Return On Equity). Można go przedstawić następująco:

ROE

=

Zysk (strata) netto × 100

Kapitał własny

Tak jak w poprzednim wskaźniku – rentowności operacyjnej – ocenia się firmę przez pryzmat danych z rachunku zysków i strat (porównywanie zysków do przychodów), tak w tym wskaźniku zestawić należy dane wynikowe z bilansowymi. Tu bowiem odnosi się zysk firmy do składnika jej pasywów, jakim są kapitały własne.

Wskaźnik ROE odzwierciedla rozmiar nadwyżki finansowej osiągniętej z 1 zł kapitału własnego, czyli inaczej określa efektywność kapitałów zaangażowanych przez właścicieli. W mianowniku można przyjąć średnią w roku wartość kapitału własnego, ewentualnie wartość na koniec roku. Wartość wskaźnika ROE można porównać z oprocentowaniem lokat długoterminowych, np. bonów skarbowych, i dzięki temu ocenić zyskowność firmy. Wartość ROE powinna być oczywiście wyższa od tego oprocentowania. Należy dodać, że uniwersalnym wskaźnikiem zadłużenia jest tzw. wskaźnik ogólnego poziomu zadłużenia.

Wskaźnik ogólnego

zadłużenia

=

Ogółem zadłużenie × 100

Wartość aktywów

Do licznika tego wskaźnika można wstawić całą grupę B pasywów bilansu, czyli całe „Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania”. W przypadku tego wskaźnika uznaje się, że poziom około 55–65%, sugerowany według standardów zachodnich, oznacza, iż firma z jednej strony korzysta z zadłużenia, by bardziej efektywnie prowadzić swoją działalność, ale to zadłużenie nie jest nadmierne i nie zagraża jej samej. W polskich warunkach jednak lepiej byłoby, gdyby firma notowała poziom tego wskaźnika zbliżony do 50%.

Pogłębiona analiza sprawozdań

Niestety, nawet najdokładniejsza analiza bilansu czy rachunku zysków i strat nadal może nie być wystarczająca, by ostatecznie ocenić kondycję spółki.

Powody tego stanu rzeczy są m.in. następujące:

otoczenie gospodarcze jest zawsze dynamiczne. Nigdy nie można na 100% powiedzieć, czy przedsiębiorstwo będzie w najbliższym okresie wypłacalne;

nie wolno zapominać o wadze tzw. informacji dodatkowej do bilansu – zamieszcza się w niej np. zobowiązania pozabilansowe, takie jak płatności z tytułu leasingu albo zobowiązania warunkowe, w tym również udzielone przez spółkę gwarancje i poręczenia, także wekslowe. Kontrahent, oceniając spółkę i rozważając możliwość np. podjęcia z nią współpracy, może właśnie z informacji dodatkowej dowiedzieć się o ewentualnych zagrożeniach.

Analiza w ramach grupy kapitałowej

Jeśli firma wchodzi w skład grupy kapitałowej, kontrahenci z pewnością przyjrzą się baczniej zaprezentowanej przez zarząd informacji dodatkowej, w której powinno się znaleźć wyjaśnienie możliwych transakcji wiązanych w ramach grupy kapitałowej;

ani przedsiębiorstwo, ani jego potencjalny kontrahent nie zamieszcza w bilansie czy rachunku zysków i strat nowo podpisanych kontraktów, które dopiero w przyszłości mogą znacznie poprawić sytuację firmy. Możliwość znacznego zwiększenia przychodów ze sprzedaży w przyszłych okresach sprawozdawczych nie będzie więc wykazana w tych sprawozdaniach finansowych.

Ważne

W spółkach, w których rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, zwyczajne zgromadzenia wspólników powinny zostać przeprowadzone do końca czerwca.

W kategorii rezerwy i odpisy aktualizujące firma może schować swój odroczony problem, który może wystąpić w kolejnym roku sprawozdawczym. Podobnie może jednak postąpić kontrahent, a zatem na tę kwestię należy zwrócić szczególną uwagę.

Podstawa prawna:

– ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 ze zm.)

Adam Filutowski

specjalista ds. analizy finansowej i controllingu

Obowiązuje nowy próg stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych

Nowelizacja ustawy Prawo zamówień publicznych Pełnomocnik Jana Kowalskiego, od której należy stosować regulacje publicznoprzetargowe. W nowym stanie prawnym próg ten wynosi już nie 14.000, a 30.000 euro. Ustawa weszła w życie 16 kwietnia 2014 r.

Nowe przepisy wprowadzają także dwa bardzo ważne wyłączenia przedmiotowe. Jest to istotne dla spółek realizujących zamówienia z sektora naukowego, edukacyjnego i badawczego. Wyłączono z obowiązku stosowania ustawy zamówienia o wartości mniejszej niż tzw. progi unijne. Dodatkowo firma biorąca udział w przetargu z sektora badań naukowych lub prac rozwojowych musi się liczyć z tym, że zamawiający będzie mógł unieważnić postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli środki służące sfinansowaniu nie zostały mu w pełni przyznane.

Weszła w życie ustawa nowelizująca ustawę Prawo zamówień publicznych. Podwyższa ona kwotę, od której należy stosować regulacje publicznoprzetargowe. Ułatwia też procedurę w zamówieniach związanych z działalnością naukowo-badawczą i kulturalną.

Zmiany można podzielić na dwie grupy. Pierwsza dotyczy wszystkich podmiotów i chyba jest najważniejsza, obejmuje bowiem podwyższenie progu wartości zamówienia, od którego stosuje się przepisy ustawy. Druga wiąże się z określonymi dziedzinami zamówień i ma charakter przedmiotowy. Wcześniej podstawowy przepis ustawy Prawo zamówień publicznych (dalej: „ustawa Pzp”) stanowił, że przepisów nie stosuje się do zamówień i konkursów, których wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty 14.000 euro. Nowelizacja podwyższa próg do kwoty 30.000 euro.

Wyższy próg niż w UE

Najszersze znaczenie ma podwyższenie progu wartości zamówienia, od którego konieczne jest stosowanie ustawy z 14.000 euro do 30.000 euro. Kurs euro w zamówieniach publicznych regulowany jest rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z 23 grudnia 2013 r. w sprawie średniego kursu złotego w stosunku do euro stanowiącego podstawę przeliczania wartości zamówień publicznych. Wynosi obecnie 4,2249. Dlatego też dotychczas reżim ustawy obowiązywał już przy wartości zamówienia około 58.000 zł. Po wejściu ustawy w życie wartość ta wynosi około 127.000 zł, netto, czyli z podatkiem VAT około 156.000 zł.

Nowa regulacja podwyższa kwotę wartości zamówienia lub konkursu decydującej o obowiązku stosowania procedur określonych w ustawie Pzp do poziomu, przy którym zachowana zostanie jeszcze zgodność prawa polskiego z prawem Unii Europejskiej, w tym z zasadami traktatowymi. Powyższy próg jest wyższy o około 10.000 euro od średniego progu dolnego stosowanego w 24 innych krajach członkowskich Unii Europejskiej, w których próg ten został ustanowiony.

Ważne

Spółka biorąca udział w przetargu z sektora badań naukowych lub prac rozwojowych musi się liczyć z tym, że zamawiający będzie mógł unieważnić postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli środki służące sfinansowaniu nie zostały mu pełni przyznane.

Zarówno zamawiający, jak i część przedsiębiorców wskazywali, że kwota ta powinna być wyższa. Warto podkreślić, że według ankiety, którą przeprowadziły Interaktywny Instytut Badań Rynkowych i firma doradcza APEXnet, na pytanie: „Ile powinien wynosić próg, do którego nie trzeba organizować przetargu?”, uśredniona wartość podawana przez ankietowanych wyniosła 29.710 euro. Odpowiedzi udzielane wyłącznie przez przedsiębiorców wskazywały wartość 27.940 euro.

Usunięcie wątpliwości

Nowelizacja wprowadza i ustala zasady unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w związku z nieprzyznaniem środków (grantów) na sfinansowanie danego zamówienia z dziedziny badań i rozwoju.

Więcej znajdziesz w wersji pełnej publikacji

Tematy publikacji w pełnej wersji

Dobra analiza sprawozdań finansowych pozwala ocenić kondycję oraz wypłacalność spółki

Obowiązuje nowy próg stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych

Kary za przestępstwa skarbowe uległy zmianie

Reprezentacja przedsiębiorstwa za pośrednictwem Internetu jest dopuszczalna w kontaktach między firmami

Zakaz konkurencji jest dopuszczalny w umowie zlecenia zawartej między przedsiębiorcami

Roszczenia firmy przedawniają się po upływie 3 lat

Po otwarciu ofert nie wolno zmniejszyć kwoty zamówienia

Umowa zostanie unieważniona w kraju, w którym toczy się upadłość, nawet jeśli pozwany jest spoza UE

Postanowienie umowy jest nieuczciwe, jeżeli przerzuca na konsumenta obowiązek zapłaty podatku

Odwołany członek zarządu nie może zanegować odwołującej go uchwały, ale przysługuje mu odszkodowanie

Zmiany w prawie