Spis treści

Spis treści

Redakcja

Od Redakcji

Benefity dedykowane menedżerom nie zawsze muszą stanowić opodatkowany przychód

Pozostałe tematy publikacji w pełnej wersji

Redakcja

Wydawca: Weronika Wota Redaktor: Barbara Brózda Druk: Paper&Tinta Nakład: 600 egz.

Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

03-918 Warszawa, ul. Łotewska 9a Tel. 22 518 29 29, faks 22 617 60 10

e-mail: cok@wip.pl

NIP: 526-19-92-256

Numer KRS: 0000098264

– Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, Sąd Gospodarczy XIII Wydział Gospodarczy Rejestrowy.

Wysokość kapitału zakładowego: 200.000 zł

Redakcja zastrzega sobie prawo dokonywania zmian i skrótów w nadesłanych artykułach i ich tytułach. Artykułów, ani jakichkolwiek innych materiałów nie zamówionych Redakcja nie zwraca. Wszelkie prawa do niniejszej publikacji, w tym do jej tytułu oraz do treści zawartych w zamieszczonych w niej artykułach, podlegają ochronie prawnej przewidzianej w szczególności prawem autorskim. Ich przedruk oraz rozpowszechnianie bez wiedzy i zgody Redakcji są zabronione. Zakaz ten nie dotyczy cytowania ww. materiałów w granicach dozwolonego użytku, z powołaniem się na źródło.

Wszelkie materiały zawarte w niniejszej publikacji mają charakter wyłącznie popularyzacyjno-informacyjny i nie mogą być traktowane w sposób prawnie wiążący pomiędzy Czytelnikiem a Wydawcą lub Redakcją. Redakcja dokłada wszelkich starań, aby informacje i dane zamieszczone w tych materiałach były poprawne merytorycznie i aktualne, jednakże informacje te nie mają charakteru porady, czy opinii prawnej, jako że Wydawca, ani Redakcja nie świadczy żadnych usług prawnych. Nie mogą być one również traktowane jako oficjalne stanowisko organów i urzędów państwowych. Zastosowanie tych informacji w konkretnym przypadku może wymagać dodatkowych, pogłębionych konsultacji lub opinii prawnej. Wobec powyższego Wydawca, Redakcja, redaktorzy, ani autorzy ww. materiałów nie ponoszą odpowiedzialności prawnej w szczególności za skutki zastosowania się lub wykorzystania w jakikolwiek sposób informacji zawartych w tych materiałach.

Od Redakcji

SZANOWNI PAŃSTWO, W NUMERZE SPECJALNYM „SPÓŁKI Z O.O.” PRZEDSTAWIAMY ZAGADNIENIA PRAWNO-PODATKOWE ZWIĄZANE Z FUNKCJONOWANIEM SPÓŁKI. ZWRACAMY UWAGĘ NA PROBLEM OPODATKOWANIA NIEODPŁATNYCH ŚWIADCZEŃ FIRMOWYCH, Z KTÓRYCH KORZYSTAJĄ MENEDŻEROWIE. WYJAŚNIAMY, KIEDY UŻYWANIE SAMOCHODU, TELEFONU, CZY LAPTOPA SŁUŻBOWEGO W CELACH PRYWATNYCH DOPROWADZI DO OBOWIĄZKU ZAPŁATY PODATKU. PODPOWIADAMY TAKŻE, JAK CZŁONEK ZARZĄDU MOŻE UWOLNIĆ SIĘ OD ODPOWIEDZIALNOŚCI PODATKOWEJ ZA ZALEGŁOŚCI SPÓŁKI.

Ponadto wskazujemy najnowsze zmiany w VAT, które dotyczą eksploatacji samochodów osobowych.

Na ostatniej stronie numeru specjalnego doradca podatkowy przedstawia najczęstsze wątpliwości przedsiębiorców związane z rozliczeniami podatkowymi w ramach prowadzonej spółki.

Zapraszam do lektury Barbara Brózda

Benefity dedykowane menedżerom nie zawsze muszą stanowić opodatkowany przychód

W dzisiejszych realiach wielu przedsiębiorców oferuje swoim pracownikom czy zleceniobiorcom pakiet narzędzi służbowych (służbowe telefony, laptopy, samochody) oraz inne benefity (szkolenia, delegacje). W praktyce pojawia się jednak często problem opodatkowania takich świadczeń. Nie zawsze jest pewne, czy mamy do czynienia z przychodem i kto ma zapłacić ewentualny podatek. Odpowiedzi na te pytania nie ułatwiają, nierzadko sprzeczne, interpretacje urzędowe i orzecznictwo sądów administracyjnych.

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm., dalej: u.p.d.o.f.) wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnymi źródłami przychodów są te określone w art. 10 ust. 1, m.in.:

• stosunek pracy (pkt 1),

• działalność wykonywana osobiście (pkt 2) czy

• pozarolnicza działalność gospodarcza (pkt 3).

Na podstawie art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodami, z pewnymi zastrzeżeniami dotyczącymi m.in. działalności gospodarczej, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Za przychody ze stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń. W szczególności uważa się za nie: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona. Ponadto do wymienionego zakresu zaliczają się też świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych (art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f.).

Z kolei za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się m.in. przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych (art. 13 pkt 7 u.p.d.o.f.) oraz przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej – z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7 (art. 13 pkt 9 u.p.d.o.f.).

Orzecznictwo

Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. określającym moment powstania przychodu, świadczenia w naturze i inne nieodpłatne świadczenia tylko wtedy spowodują powstanie po stronie pracownika przychodu, gdy zostaną przez niego otrzymane. Z kolei do zaistnienia przychodu w postaci pieniędzy i wartości pieniężnych wystarczy ich postawienie do dyspozycji podatnika. Tak wypowiedział się m.in. WSA we Wrocławiu w wyroku z 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 788/13 w sprawie organizowania przez firmę transportu pracowników do pracy i z powrotem do miejsca zamieszkania. Z okoliczności sprawy wynikało, że o ile pracodawca określając wobec przewoźnika zapotrzebowanie na tabor w danym dniu, będzie posiadał orientację o liczbie pracowników, którzy zgłosili zamiar skorzystania z transportu, o tyle nie będzie wiadomo, którzy pracownicy ostatecznie (w rzeczywistości) wzięli udział w przewozie. Zdaniem sądu dopiero skorzystanie z transportu (rzeczywisty udział w przewozie) oznaczałoby otrzymanie świadczenia przez pracownika. Sama możliwość udziału pracownika w transporcie nie może stwarzać po jego stronie konkretnej (wymiernej) korzyści finansowej (przychodu podatkowego).

Przychodem jest więc każda forma przysporzenia majątkowego – zarówno forma pieniężna, jak i niepieniężna, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Przychody menedżera

Warto podkreślić, że przychody uzyskiwane w ramach kontraktów menedżerskich są zaliczane do przychodów z działalności wykonywanej osobiście, a nie z działalności gospodarczej, nawet jeśli są zawierane w ramach tej działalności (tak np. interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 14 listopada 2013 r., sygn. IBPBII/1/415-794/13/BJ). W stanie faktycznym, w którym wydano przytoczoną interpretację przepisów prawa podatkowego, uchwałą zgromadzenia wspólników spółki z o.o. do składu zarządu spółki powołany został nowy członek zarządu, któremu powierzono funkcję prezesa zarządu. Pomiędzy prezesem zarządu a spółką została zawarta umowa menedżerska, do obowiązków prezesa zarządu należało kierowanie bieżącą działalnością spółki, reprezentowanie spółki i prowadzenie wszelkich jej spraw. Prezes zarządu prowadził działalność gospodarczą i zawarł umowę menedżerską w ramach tej działalności.

W ocenie spółki, jeżeli podatnikowi w drodze umowy cywilnoprawnej powierzone zostało wykonywanie obowiązków członka zarządu i podatnik zawarł tę umowę w ramach działalności gospodarczej i równocześnie został on powołany do składu zarządu spółki i pełni w tym zarządzie funkcję prezesa zarządu, to uzyskiwane przez podatnika na podstawie takiej umowy przychody nie będą przychodami z działalności wykonywanej osobiście (w myśl art. 13 pkt 7 i 9 u.p.d.o.f.).

Ze stanowiskiem tym nie zgodził się organ podatkowy. Zdaniem organu przychody uzyskane z tytułu tego rodzaju umów stanowią przychody z działalności wykonywanej osobiście, nawet jeżeli umowy te są zawierane w ramach prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej. Organ nie zgodził się ze spółką, że wykonywanie takiej umowy cywilnoprawnej jest działalnością usługową, prowadzoną we własnym imieniu w sposób zorganizowany i ciągły, a przychody z tego tytułu nie mogą być zaliczane do przychodów z działalności wykonywanej osobiście. Czynności zarządcze dotyczą określonej osoby, tym samym mogą być dokonywane bezpośrednio przez tę osobę. Z uwagi na fakt, że w przypadku zawarcia umowy powierzającej zarząd przedsiębiorstwem występuje duża dowolność nazewnictwa, przepis art. 13 pkt 9 u.p.d.o.f. dotyczy nie tylko przychodów uzyskanych na podstawie umów o zarządzanie, kontraktu menedżerskiego, lecz wszelkich umów o podobnym charakterze, z których wynika, że podatnikowi, w drodze umowy cywilnoprawnej, zostało zlecone sprawowanie zarządu nad spółką.

Uznanie przychodów z kontraktu menedżerskiego za przychody z działalności wykonywanej osobiście, a nie za przychody z działalności gospodarczej wiąże się z określonymi obowiązkami spółki – jako płatnik, dokonując wypłat z tytułu działalności wykonywanej osobiście, musi pobierać zaliczki na podatek dochodowy.

Wycena świadczeń

W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie określono, co należy rozumieć pod pojęciem nieodpłatnych świadczeń. Oznacza to, że w praktyce każde przysporzenie związane ze świadczeniem pracy czy z działalnością wykonywaną osobiście może oznaczać konieczność zapłaty podatku dochodowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że do celów podatkowych nieodpłatnymi świadczeniami są wszelkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy (tak np. NSA w wyroku z 12 grudnia 2008 r., sygn. akt II FSK 1361/07).

Ważne

Przychody uzyskane w ramach kontraktów menedżerskich są zaliczane do przychodów z działalności wykonywanej osobiście, a nie z działalności gospodarczej.

Stosownie do art. 11 ust. 2 u.p.d.o.f. wartość pieniężną świadczeń w naturze, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 2, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania. Zastrzeżenie z art. 12 ust. 2 u.p.d.o.f. dotyczy przekazywania świadczeń w naturze pracownikom. Wartość pieniężną takich świadczeń, przysługujących pracownikom, ustala się według przeciętnych cen stosowanych wobec innych odbiorców – jeżeli przedmiotem świadczenia są rzeczy lub usługi wchodzące w zakres działalności pracodawcy.

Wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się (art. 11 ust. 2a u.p.d.o.f.):

• jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia – według cen stosowanych wobec innych odbiorców;

• jeśli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione – według cen zakupu;

• gdy przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku – według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku;

• w pozostałych przypadkach – na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy albo praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

Jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych wcześniej, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika (art. 12 ust. 2b u.p.d.o.f.).

Samochód służbowy

Samochód służbowy jest obecnie jednym z podstawowych narzędzi w pracy, powszechnie przydzielanym kadrze zarządzającej. Jeśli samochód używany będzie wyłącznie do celów służbowych, wówczas przychód podatkowy nie powstaje, jednak korzystanie z takiego samochodu do celów prywatnych zasadniczo powoduje powstanie przychodu po stronie podatnika. Dlatego, z jednej strony dla własnego interesu i kontroli kosztów, z drugiej zaś dla uniknięcia potencjalnych sporów z organami podatkowymi, firmy powinny ustalać wewnętrzne regulacje dotyczące używania samochodów służbowych – zasady korzystania ze służbowych samochodów, obowiązki użytkowników, sposób rozliczania kosztów, zasady korzystania z samochodów służbowych do celów prywatnych (jeśli tylko firma dopuszcza taką możliwość) oraz sposób rozliczania kosztów związanych z wykorzystaniem samochodów w celach prywatnych.

Używanie nieodpłatne

Przychód po stronie pracownika powstanie, jeżeli samochód służbowy do celów prywatnych będzie mu udostępniony nieodpłatnie. Wartość tego świadczenia powinna zostać doliczona do przychodu pracownika, a firma powinna pobrać zaliczkę na podatek dochodowy od tego przychodu. Jak ustalić tę wartość? Jak wskazano wcześniej, wartość pieniężną świadczeń nieodpłatnych ustala się m.in.:

• jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia – według cen stosowanych wobec innych odbiorców,

• jeśli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione – według cen zakupu,

• w pozostałych przypadkach – na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy bądź praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

Ważne

Zdaniem organów podatkowych nie podlegają urzędowej interpretacji zasady rachunkowego określania (wyliczenia) wysokości przychodu z tytułu nieodpłatnego korzystania na potrzeby prywatne z samochodów służbowych. Przedmiotem interpretacji indywidualnej może być wyłącznie wskazanie przepisu, na podstawie którego należy ustalić wartość nieodpłatnych świadczeń, a nie sposób kalkulacji i prawidłowość wyliczania tej wartości.

Jeśli zatem firma świadczy usługi wynajmu samochodów, wartość nieodpłatnego używania służbowego samochodu do celów prywatnych powinna ustalić, stosując odpowiednio ceny usług stosowane wobec innych odbiorców. Gdy nie prowadzi tego rodzaju usług (w praktyce najczęściej), przy ustalaniu takiego przychodu powinna zastosować ceny rynkowe stosowane przez firmy zajmujące się wynajmem samochodów. Jednocześnie trzeba wziąć pod uwagę markę samochodu, rok produkcji, stan techniczny, przebieg pojazdu czy wyposażenie.

Używanie odpłatne

Nie zawsze korzystanie przez pracownika z samochodu służbowego do celów prywatnych będzie prowadziło do powstania przychodu podatkowego. Wiele firm udostępnia pracownikom samochody służbowe odpłatnie. Ponieważ nie jest to nieodpłatne świadczenie, o którym mowa w u.p.d.o.f., przychód po stronie pracownika nie powstanie. Ustawa nie wskazuje jednak, w jaki sposób powinna zostać ustalona kwota odpłatności. W praktyce firmy często stosują limit kilometrów, mnożąc miesięczny limit kilometrów przyznany pracownikowi na prywatne jazdy przez stawkę za 1 km wynikającą z rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej w sprawie ustalenia należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz.U. z 2013 r. poz. 167). Nierzadko firmy przyjmują też ceny rynkowe stosowane przez firmy specjalizujące się w wynajmie samochodów bądź pobierają zryczałtowaną opłatę, ustalaną na podstawie takich czynników, jak amortyzacja, koszty paliwa, ubezpieczenia czy serwisowania.

Zmiany w rozliczaniu podatku dochodowego z tytułu korzystania z samochodów

Ministerstwo Finansów planuje zastąpić od 1 stycznia 2015 r. obecny system rozliczania podatku dochodowego z tytułu korzystania z samochodów służbowych do celów prywatnych systemem ryczałtowym uzależniającym wysokość przychodu miesięcznego uzyskiwanego przez pracownika wyłącznie od pojemności silnika. Więcej informacji zawarto na stronie internetowej Ministerstwa Finansów pod adresem:  www.mf.gov.pl

Więcej znajdziesz w wersji pełnej publikacji

Pozostałe tematy publikacji w pełnej wersji

Benefity dedykowane menedżerom nie zawsze muszą stanowić opodatkowany przychód

Członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu zaległości podatkowych

Zaszły zmiany w odliczeniu VAT przy nabyciu samochodów osobowych oraz ich eksploatacji

Podatki w spółce