Spis treści

Spis treści

Redakcja

Od Redakcji

Nie wszystkie prace związane z naprawą środka trwałego są remontem

Tematy publikacji w pełnej wersji

Redakcja

Redaktor Naczelna Grupy Czasopism: Ewa Matyszewska Redaktor prowadzący: Monika Zabrocka-Kutera Wydawca: Emilia Leśniewska Koordynator produkcji: Mariusz Jezierski Skład: Raster studio, Norbert Bogajczyk Projekt graficzny: Dominika Raczkowska Drukarnia: Miller Przygotowanie do wersji elektronicznej: RASTER studio, 603 59 59 71

Nakład łączny: 1200 egz.

Prenumerata: Aktualności rachunkowości budżetowej Centrum Obsługi Klienta ' tel.: 22 518 29 29, : e-mail: cok@wip.pl Masz pytanie?

Skontaktuj się z nami: ab@wip.pl Wydawnictwo Wiedza i Praktyka ul. Łotewska 9a, 03-918 Warszawa NIP: 526-19-92-256

Numer KRS: 0000098264 – Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, Sąd Gospodarczy XIII Wydział Gospodarczy Rejestrowy Wysokość kapitału zakładowego: 200.000 zł

Od Redakcji

Szanowni Czytelnicy

Gmina nie może zwolnić z opłaty targowej określonej grupy osób – tak uznał białostocki wojewódzki sąd administracyjny.

Wyrok zapadł w związku ze skargą na uchwałę rady jednej z podlaskich gmin. Skarżący uznali bowiem, że samorządowcy naruszyli prawo, zwalniając z opłaty sprzedaż artykułów rolno-spożywczych własnej produkcji przez mieszkańców gminy. Sąd uznał zatem, że zapis taki narusza zasadę równości wobec prawa. Zgodnie z art. 19 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jednostka może stosować jedynie zwolnienia dotyczące określonego przedmiotu. A w tym przypadku mamy do czynienia ze zwolnieniem przedmiotowo-podmiotowym. Wójt jednak odpierał zarzuty, twierdząc, że zwolnienie ma charakter przedmiotowy i obejmuje sprzedaż artykułów rolno-spożywczych własnej produkcji. Natomiast określenie „mieszkańcy gminy” jest niefortunne i nie powinno mieć żadnego znaczenia. Chodziło bowiem o produkty „wytworzone na terenie gminy”.

Sąd nie zgodził się z taką argumentacją. Stwierdził, że użyte przez gminę sformułowanie ewidentnie dotyczy zwolnienia przedmiotowo-podmiotowego, a więc wykracza poza ustawowe kompetencje rady.

Monika Zabrocka-Kutera

redaktor

Nie wszystkie prace związane z naprawą środka trwałego są remontem

Okoliczności stanowiące podstawę podjęcia decyzji o wykonaniu danych prac, zakres zadań będących przedmiotem zamówienia oraz uzyskane efekty w wyniku zrealizowania zaplanowanych działań - to czynniki stanowiące podstawę rozróżnienia nakładów na remont i ulepszenie.

Efekt zdarzeń gospodarczych związanych z inwestowaniem w środki trwałe, przywróceniem ich wartości użytkowej czy też ich bieżącą konserwacją zawsze znajduje odzwierciedlenie w księgach rachunkowych każdej jednostki.

W jednostkach budżetowych dodatkowo podlega on przypisaniu do odpowiedniej klasyfikacji budżetowej, co wynika z art. 39 ustawy o finansach publicznych. Dlatego też przy podejmowaniu decyzji o realizacji danego zamierzenia jednostka powinna przeprowadzić szczegółową analizę występujących w jednostce potrzeb już na etapie konstruowania planu, a nie dopiero na etapie udzielania zamówienia.

Do analizy nakładów i przypisania ich do odpowiedniej klasyfikacji budżetowej zobowiązują jednostkę następujące przepisy:

1) art. 124 ust. 1 i 4, art. 212 oraz art. 236 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którymi w planach budżetów państwa i jednostek samorządu terytorialnego istnieje obowiązek umieszczenia odrębnych informacji dotyczących planowanych kwot w zakresie wydatków majątkowych, obejmujących m.in. wydatki na inwestycje i zakupy inwestycyjne jednostek budżetowych oraz dotacje na inwestycje dla samorządowych zakładów budżetowych,

2) rozporządzenia ministra finansów w sprawie sposobu prowadzenia gospodarki finansowej jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych, z których wynika, że projekty planów finansowych, jak i plany finansowe tych jednostek powinny pozostawać w zgodności z kwotami wynikającymi z projektu budżetu czy budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, w szczegółowości do paragrafu określającego rodzaj wydatku,

3) art. 162 pkt 3 i art. 254 pkt 3 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którymi realizacja wydatków następuje w granicach kwot określonych w planie finansowym, w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów.

Niedokładne opisy powodują błędy w klasyfikacji

Realizacja zamówień w sposób ogólnikowy – bez opisania jasno i dokładnie zakresu jego przedmiotu – może spowodować w późniejszym okresie wiele problemów dla przedstawicieli służb finansowo-księgowych. Niepoprawne przypisanie przyszłego wydatku do właściwej klasyfikacji budżetowej może skutkować przekroczeniem środków zabezpieczonych w planie finansowym jednostki, a to nie powinno się zdarzać. Stosownie do art. 54 ust. 1 pkt 3a ustawy o finansach publicznych główny księgowy, przed udzieleniem przez kierownika zamówienia, powinien wstępnie skontrolować zgodność operacji gospodarczych i finansowych z planem finansowym. Niestety, praktyka pokazuje, że w tym zakresie pojawia się wiele niedociągnięć.

Niezbędne jest rozróżnienie remontu od ulepszenia

Rozróżnienie nakładów poniesionych na remont od nakładów na ulepszenie ma duże znaczenie w ustaleniu, czy nakłady nie spowodują ulepszenia środka trwałego, skutkującego zwiększeniem jego wartości.

Wynik tego rozróżnienia pozwoli na ustalenie właściwych:

- klasyfikacji budżetowej dla wydatków ponoszonych w ramach działalności inwestycyjnej i w ramach działalności bieżącej,

- zasad ewidencji księgowej odpowiednio na kontach grupy aktywów trwałych czy na kontach bieżących kosztów.

Definicja remontu

Jest to wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.

W zakres remontu wchodzi wymiana zużytych części środka trwałego na nowe, także wówczas, gdy nowe części są nowocześniejsze i mają lepsze parametry użytkowe od części, które uległy zużyciu. Definicja ta została zawarta w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. Stanowisko to potwierdza również orzecznictwo sądów administracyjnych, w których przyjęto, że przez remont rozumie się przywrócenie stanu technicznego i użytkowego środka trwałego. Może być on połączony z wymianą zużytych części, pod warunkiem że w toku tej wymiany nie dojdzie do zmiany charakteru i funkcji tego środka trwałego, a wykonywane prace są wynikiem jego eksploatacji (por. wyrok NSA z 14 stycznia 1998 r., sygn. akt SA/Sz 119/97 oraz NSA z 27 czerwca 2001 r., sygn. akt ISA/Gd2487/98).

Czym jest modernizacja

Są to wydatki poniesione na wykonane prace, które powodują istotną zmianę cech użytkowych środka trwałego, w stosunku do stanu z dnia ich przekazania do używania.

Ulepszenie to prace polegające na przebudowie, rozbudowie, modernizacji lub rekonstrukcji. Powodują one, że wartość użytkowa tego środka po zakończeniu ulepszenia przewyższa tę z dnia przyjęcia do używania. Mierzy się ją:

- okresem używania,

- zdolnością wytwórczą,

- jakością produktów uzyskiwanych za pomocą ulepszonego środka trwałego,

- kosztami eksploatacji lub innymi miarami.

Definicja ulepszenia środków trwałych wynika z art. 31 ust. 1 ustawy o rachunkowości. Przepis ten nie określa jednak granicy wartości poniesionych nakładów, które można by uznać za nakłady poniesione na ulepszenie. W tym zakresie można posiłkować się art. 16g ust. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, które również mogą być stosowane do celów bilansowych, jednak w przypadku gdy jednostka takie uregulowania zawrze w swojej polityce rachunkowości.

Czynniki stanowiące podstawę rozróżnienia nakładów na remont od ulepszenie to:

a) okoliczności stanowiące podstawę podjęcia decyzji o wykonaniu danych prac,

b) zakres prac będących przedmiotem zamówienia,

uzyskane w wyniku zrealizowania zaplanowanych prac.

Podział lokalu można uznać za ulepszenie

Rozważmy zatem następującą sytuację: jednostka w związku z rozszerzeniem działalności oraz koniecznością stworzenia nowych stanowisk pracy postanowiła podzielić salę konferencyjną na pokoje, stawiając ścianki działowe wraz z drzwiami. Tego typu działania zwiększają wartość użytkową budynku, czyli stanowią jego ulepszenie. Poniesione wydatki powinny więc być zaklasyfikowane odpowiednio do § 605 „Wydatki inwestycyjne jednostek budżetowych” lub § 607 „Wydatki inwestycyjne samorządowych zakładów budżetowych”.

Nie można ich klasyfikować do § 427 „Zakup usług remontowych”, gdyż opisane w przykładzie prace nie mają charakteru prac odtworzeniowych, powodujących przywrócenie pierwotnej wartości użytkowej, a która uległa zużyciu w toku jej normalnej eksploatacji.

Natomiast skutkują one istotną zmianą cech użytkowych nieruchomości, w której były wykonywane, w tym zmiany funkcji części powierzchni. Ewidencję księgową zdarzenia skutkującego ulepszeniem istniejącego obiektu prezentuje schemat nr 1.

Inaczej wygląda sytuacja związana z awariami maszyn.

Naprawa urządzenia jest remontem

Załóżmy, że jednostka kupiła nową sprężarkę o wartości powyżej 3.500 zł, ponieważ poprzednia się zepsuła. Sprężarka ta jest jedną z części składowych urządzenia specjalistycznego. Nowa sprężarka posiada te same parametry techniczne co dotychczasowa. Urządzenie specjalistyczne zostało naprawione własnymi siłami jednostki, tj. przez jej pracowników. W tym przypadku mamy do czynienia z przywróceniem pierwotnego stanu technicznego urządzenia specjalistycznego wraz z przywróceniem jego pierwotnej wartości użytkowej utraconej na skutek upływu czasu i eksploatacji, co nie powoduje zmiany charakteru i funkcji przedmiotowego urządzenia, lecz umożliwia jego wykorzystywanie zgodnie z jego gospodarczym przeznaczeniem. Wymiana ta to nic innego jak remont urządzenia specjalistycznego. Z uwagi jednak na fakt, że została dokonana siłami własnymi, to w tym przypadku poniesione wydatki za zakup sprężarki jako części zamiennych do urządzenia specjalistycznego jednostka powinna zaklasyfikować do § 4210 „Zakup materiałów i wyposażenia”. Ewidencję księgową tego zdarzenia obrazuje schemat nr 2.

Zakup materiałów nie oznacza jeszcze naprawy

Z uwagi na ograniczone możliwości organizacyjne oraz finansowe kierownicy jednostek publicznych dość często decydują się na zakup materiałów w jednym roku, a na wykonanie prac dopiero w kolejnym. Zaklasyfikowanie wydatków do konkretnego paragrafu zależy w takim przypadku od zakresu i charakteru prowadzonych prac (przykład 1).

Więcej znajdziesz w wersji pełnej publikacji

Tematy publikacji w pełnej wersji

Nie wszystkie prace związane z naprawą środka trwałego są remontem

Efektywność pracowników zadecyduje o wysokości pensji w urzędach pracy

Na koncie 720 należy rozliczyć przedawnienie podatków lokalnych

Koszty wyceny lokalu nie obciążą nabywcy, lecz samorząd terytorialny

Powiat nie może przejąć obowiązków gminy i zarządzać drogą

Zabudowę kuchni można uznać za środek trwały i ewidencjonować na koncie 013 „Pozostałe środki trwałe”

Zakupy komputerów i innych urządzeń o wartości poniżej 3.500 zł powinny być ujęte jako wydatki bieżące, a nie inwestycyjne

Składki na Fundusz Emerytur Pomostowych należy ewidencjonować na koncie 405 „Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia”

Opłaty związane z systemem viaTOLL należy księgować na koncie „Pozostałe rozrachunki”

Środki na zajęcia terapeutyczne jednostka powinna traktować jako fundusze specjalnego przeznaczenia

Jednostka publiczna może kupić samochód na raty

Zmiany w przepisach VAT obowiązują także jednostki budżetowe

Fakturę korygującą należy potwierdzić, ale nie w każdym przypadku

Tylko kwoty wynikające z sądowych i administracyjnych tytułów wykonawczych można potrącić z uposażenia strażaka

Za święta wypadające w sobotę można wyznaczyć takie dni wolne, które obejmują ten sam okres rozliczeniowy

W dokumentach ZUS jednostka uwzględnia tylko te wypadki przy pracy, które wydarzyły się na jej terenie