Redakcja

Redaktor naczelny: Aldona Kapica

Redaktor prowadzący: Katarzyna Jacukowicz

Wydawca: Mariusz Miętusiewicz

Koordynator produkcji: Mariusz Jezierski

Projekt graficzny: Piotr Fedorczyk

Korekta: Zespół

Skład i łamanie: 6AN Studio

Druk: Paper&Tinta

ISSN 1896-5474

Nakład całkowity: 3500 egz.

© Copyright by Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o., Warszawa 2014

Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o.,

ul. Łotewska 9a, 03-918 Warszawa,

tel.: 22 518 29 29, faks: 22 617 60 10,

e-mail: ochronasrodowiska@wip.pl,

NIP: 526-19-92-256, KRS: 0000098264 — Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, wysokość kapitału zakładowego: 200.000 zł.

Publikacja „Ochrona środowiska w praktyce” chroniona jest prawem autorskim. Przedruk materiałów bez zgody wydawcy jest zabroniony. Zakaz ten nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło.

Zamówienia: tel.: 22 518 29 29, faks: 22 617 60 10,

e-mail: cok@wip.pl

Od Redaktora

Drogi Czytelniku!

W tym numerze sporo uwagi poświęcamy dwóm ważnym i gorącym tematom. Po pierwsze – coraz bardziej zbliża się i tak już mocno opóźniona implementacja dyrektywy w sprawie ograniczenia emisji przemysłowych. Oznacza to niestety nowe, niemałe koszty dla polskich przedsiębiorców. Ile i za co konkretnie zapłacimy? Odpowiedzi w artykule na str. 3.

Drugim bardzo aktualnym obecnie tematem jest kwestia gazu łupkowego. W marcu na stronie internetowej Ministerstwa Środowiska pojawiła się informacja, że rząd przyjął projekt nowych zasad poszukiwania i eksploatacji złóż węglowodorów, w tym gazu łupkowego. Projekt po przyjęciu przez Radę Ministrów został skierowany do Sejmu. Szczegóły na ten temat w tekście na str. 6.

Ponadto zachęcam do działu Redakcja odpowiada (str. 11), gdzie nasi eksperci jak zawsze udzielają odpowiedzi na Państwa pytania. Tym razem m.in. o sprawozdanie OPAK-3.

Zapraszam do lektury

redaktor miesięcznika „Ochrona środowiska w praktyce”

Implementacja dyrektywy IED oznacza nowe koszty dla przedsiębiorców

Najnowsze zmiany w Prawie ochrony środowiska oznaczać będą między innymi obniżenie dopuszczalnych poziomów emisji zanieczyszczeń. Ich celem jest ograniczenie niekorzystnego oddziaływania instalacji przemysłowych na środowisko.

Takie zmiany przewiduje projekt nowelizacji Prawa ochrony środowiska, który 12 marca po pierwszym czytaniu w Sejmie skierowano do: Komisji Nadzwyczajnej do spraw Energetyki i Surowców Energetycznych oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. Nowela implementuje do prawodawstwa polskiego wymogi ustalone w europejskiej dyrektywie 2010/75/UE (tzw. dyrektywie IED). Ich przyjęcie oznacza konieczność zmodernizowania instalacji przemysłowych, tak aby spełniały nowe wymogi środowiskowe. I to już wkrótce.

Do 7 stycznia 2013 r. Polska powinna była implementować do swojego porządku prawnego wymogi nowej dyrektywy 2010/75/UE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie emisji przemysłowych (IED), która zastąpiła nie tylko dyrektywę IPPC, ale scaliła kilka innych dyrektyw dotyczących emisji z obiektów przemysłowych.

Co ma się zmienić

Wprowadzane zmiany mają służyć ograniczeniu niekorzystnego oddziaływania instalacji przemysłowych na środowisko poprzez zaostrzenie wymogów dotyczących zapobiegania i ograniczania emisji zanieczyszczeń. Obowiązujące do tej pory regulacje (zwłaszcza dyrektywa IPPC) w opinii Komisji Europejskiej nie przyniosły efektów, jakie były zakładane w momencie ich tworzenia.

Innym nie mniej ważnym celem dla Komisji Europejskiej, przy wprowadzaniu nowych regulacji, było ujednolicenie obowiązujących przepisów, tak aby zapewnić warunki równego traktowania wszystkich podmiotów gospodarczych, działających w jednej branży, i dzięki temu zapobiegać obniżeniu konkurencyjności tych z zakładów, które obciążane były dotychczas zwiększonymi kosztami dostosowania się do bardziej restrykcyjnych standardów emisyjnych.

Wynikało to głównie z odmiennego traktowania dokumentów referencyjnych BAT (BREF-ów), a tym samym do ustalania rozbieżnych wymogów zawartych w pozwoleniach dla zakładów tej samej branży, a zlokalizowanych w różnych krajach członkowskich UE.

Co więcej, transpozycja wymogów nowej dyrektywy wymagać będzie uporządkowania istniejącego systemu prawnego w odniesieniu do ochrony i rekultywacji powierzchni ziemi, które obecnie nie są częścią składową regulacji prawnych dotyczących systemu pozwoleń zintegrowanych. Dyrektywa IED nakłada bowiem także na prowadzącego instalację nowe obowiązki w zakresie ochrony gleb i wód podziemnych.

Niestety oznacza to nowe wydatki dla polskich przedsiębiorstw, a biorąc pod uwagę, że implementacja przepisów dyrektywy IED jest już znacząco spóźniona, zapowiada to konieczność ich poniesienia w bardzo nieodległej przyszłości.

Jakie czekają nas koszty

Główne wydatki dla większości zakładów produkcyjnych związane będą z koniecznością dostosowania prowadzonej działalności do nowych przepisów dotyczących:

osiągnięcia niższych dopuszczalnych poziomów emisji oraz prowadzenia ich monitoringu,

obowiązku sporządzenia raportu początkowego i końcowego o stanie zanieczyszczenia gleby, ziemi i wód gruntowych na terenie zakładu,

monitorowania jakości gleby, ziemi i wód gruntowych,

usuwania stwierdzonych w wyniku monitorowania szkód w środowisku w powierzchni ziemi i wodach gruntowych.

Koszty modernizacji instalacji czy wyposażenia ich w wysokosprawne urządzenia ograniczające emisję mogą sięgać milionów euro.

Dostosowanie instalacji do nowych wymagań w zakresie emisji do powietrza w przypadku huty szkła opakowaniowego, polegające na zainstalowaniu filtrów workowych i zastosowaniu niekatalitycznych metod redukcji tlenków azotu, może wiązać się z kosztami inwestycyjnymi rzędu 1,3 mln EUR i eksploatacyjnymi rzędu 100 tys. EUR rocznie. W przypadku zastosowania elektrofiltrów i metod katalitycznych koszty te układają się odpowiednio – inwestycja ponad 2 mln EUR, eksploatacja ok. 85 tys. EUR rocznie.

Jednak nie wszystkie zakłady będą musiały ponieść tak wysokie koszty. Zależeć będą one nie tylko od branży, ale też od tego, czy funkcjonowanie instalacji dostosowane zostało do wymagań wynikających z obowiązującej dyrektywy IPPC.

UWAGA

Zaostrzone rygory emisyjne mają zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2016 r., jednak nie będzie to miało zastosowania w stosunku do zakładów objętych Przejściowym Planem Krajowym (PPK), dla których termin obowiązywania zaostrzonych standardów został przesunięty do połowy 2020 roku.

Niestety konieczność poniesienia zwiększonych wydatków dotyczyć będzie także nowych sektorów, dla których pozwolenia zintegrowane będą wymagane w myśl zapisów dyrektywy IED. Będą to m.in. zakłady produkcji płyt i paneli drewnopochodnych, oczyszczalnie ścieków przemysłowych, niektóre duże instalacje do odzysku lub kombinacji odzysku i unieszkodliwiania odpadów innych niż niebezpieczne.

Będą one musiały zapłacić nie tylko za inwestycje dostosowawcze, ale też za samo pozwolenie. Są to koszty niebagatelne, gdyż sama opłata rejestracyjna w zależności od wielkości zakładu wynosić może kilka tys. zł. Maksymalna opłata zgodnie z projektem nie może przekroczyć jednak 12 tys. zł. Ponadto pozostają koszty związane z przygotowaniem samego wniosku, które mogą zaczynać się od 50 tys. zł, a w przypadku dużego zakłady osiągnąć wielokrotność tej kwoty.

PRZYKŁAD

Dla zakładu przemysłowego (w zależności od liczby pobieranych próbek, głębokości odwiertów oraz rodzaju badanych zanieczyszczeń) koszt sporządzenia raportu początkowego wahać się może od 20 do 70 tys. zł za ha, a przewidywany czas opracowania dokumentacji szacowany jest na ok. 6 miesięcy.

Dodatkowe duże koszty przedsiębiorstwa będą musiały ponieść z tytułu nowych obowiązków związanych z ochroną powierzchni ziemi i wód gruntowych. W ramach tych wymogów operatorzy instalacji wykorzystujących, produkujących lub uwalniających substancje powodujące ryzyko, będą zobowiązani do sporządzenia raportu początkowego o stanie zanieczyszczenia gleby, ziemi i wód gruntowych na terenie zakładu. Dotyczyć to może ok. 800 instalacji działających w Polsce. W tym przypadku koszt sporządzenia raportu jest również znaczący.

Pocieszeniem może być fakt, że obowiązki związane ze sporządzeniem raportów początkowych mają charakter jednorazowy – będą one przygotowywane przez prowadzącego (i dołączane do wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego) przy uruchomieniu nowej instalacji. Natomiast w przypadku istniejących instalacji raport ten sporządzany będzie przy pierwszej aktualizacji pozwolenia przeprowadzanej po wejściu w życie ustawy.

Przedsiębiorca kończący działalność będzie musiał sporządzić raport końcowy i ponieść koszty związane z doprowadzeniem gleby i wód podziemnych na terenie zakładu do stanu początkowego i niestwarzającego znaczącego zagrożenia dla zdrowia ludzi i środowiska.

Dorota Rosłoń

§ Podstawa prawna:

1. Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw z projektami aktów wykonawczych z 14 lutego 2014 r.

KARTA ODPADU: 18 02 08

NAZWA

Leki inne niż wymienione w 18 02 07

RODZAJ ODPADU

Odpad inny niż niebezpieczny

SKŁAD

CHEMICZNY

Skład uzależniony od rodzaju oraz pochodzenia odpadu

OPIS

Odpady z diagnozowania, leczenia oraz profilaktyki weterynaryjnej zwierząt, powstające zarówno w gabinetach weterynaryjnych, jak i np. fermach tuczu trzody chlewnej, fermach drobiarskich itp. Zazwyczaj stanowią pozostałości leków oraz leki przeterminowane.

UWAGA!

Jeżeli odpady nie zawierają leków cytotoksycznych lub cytostatycznych, zliczane są do odpadów innych niż niebezpieczne

MINIMALIZACJA ILOŚCI WYTWARZANIA

Nie ma możliwości minimalizacji ilości wytwarzania tego rodzaju odpadów. Jest ona uzależniona od bieżących potrzeb, konieczności wykonania niezbędnych zabiegów oraz zapewnienia właściwego stanu zdrowia zwierząt.

W przypadku gdy zabiegi weterynaryjne, np. na terenie fermy prowadzone są przez zewnętrznego lekarza weterynarii, to jeżeli umowa nie stanowi inaczej, wytwórcą odpadów, a jednocześnie zobowiązanym do ich prawidłowego dalszego zagospodarowania jest podmiot świadczący usługę.

MAGAZYNOWANIE

Tego rodzaju odpady muszą być magazynowane zgodnie z rozporządzeniem ministra rolnictwa i rozwoju wsi z 1 października 2010 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami weterynaryjnymi (Dz.U. z 2010 r. nr 198, poz. 1318).

Odpady powinny być magazynowane selektywnie w pojemnikach lub workach jednorazowego użytku koloru innego niż czerwony i żółty. Pojemniki lub worki muszą być widocznie oznakowane.

Oznakowanie powinno zawierać następujące informacje:

kod odpadów w nich przechowywanych,

miejsce pochodzenia odpadów i

datę ich zamknięcia.

Odpady mogą być magazynowane maksymalnie przez 30 dni, z uwzględnieniem ich właściwości i warunków, w jakich będą przechowywane.

Odpady weterynaryjne powinny być magazynowane w wyznaczonym miejscu przeznaczonym wyłącznie do magazynowania odpadów weterynaryjnych, w sposób zabezpieczający przed dostępem osób nieupoważnionych, owadów, gryzoni oraz innych zwierząt.

ZAGOSPODAROWANIE

Przez firmę posiadającą stosowne zezwolenie na gospodarowanie tego rodzaju odpadem. Odpad przeznaczony do dalszego unieszkodliwienia

UWAGA NA BŁĘDY W KLASYFIKACJI

KOD 18 02 07* – Leki cytotoksyczne i cytostatyczne – odpad tożsamy funkcyjnie z 18 02 08, jednak stanowiący odpad niebezpieczny

KOD 18 01 09 – Leki inne niż wymienione w 18 01 08 – odpad tożsamy funkcyjnie z 18 02 08, jednak stanowiący odpad z diagnozowania, leczenia i profilaktyki medycznej

Po 28 lutego wprowadzenie raportu do Krajowej bazy nadal możliwe

Dobra wiadomość dla wszystkich przedsiębiorców, którzy nie zdążyli złożyć raportu do KOBiZE do końca lutego. Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami poinformował, że w kolejnych tygodniach nadal będzie istniała techniczna możliwość rejestracji i wprowadzania raportów do Krajowej bazy na dotychczasowych zasadach.

Co więcej, ustawa z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji obecnie nie przewiduje sankcji za niewprowadzenie do Krajowej bazy rocznego raportu w terminie do końca lutego.

Na podstawie aktualnie obowiązującego stanu prawnego każdy podmiot korzystający ze środowiska musi obowiązkowo składać raport do KOBIZE. Przy rozliczaniu za rok 2012 przestał obowiązywać tzw. formularz dla małych podmiotów i wszystkie zobligowane do składania sprawozdań podmioty muszą składać pełny raport do Krajowej bazy (po wcześniejszej rejestracji). W konsekwencji „małe podmioty”, które do tej pory składały sprawozdania za lata 2010 i 2011 w formie uproszczonej, składają pełny raport za te dwa okresy. Dotyczy to również „małych podmiotów”, które nie dopełniły wcześniej tego obowiązku.

Więcej znajdziesz w wersji pełnej publikacji

Tematy publikacji w pełnej wersji

Implementacja dyrektywy IED oznacza nowe koszty dla przedsiębiorców

KARTA ODPADU: 18 02 08

Po 28 lutego wprowadzenie raportu do Krajowej bazy nadal możliwe

Wprowadzający niewielką liczbę baterii i akumulatorów mogą liczyć na ułatwienia

Szansa na dotację z programu E-kumulator – Ekologiczny Akumulator dla Przemysłu

Ułatwienia dla eksploatacji gazu łupkowego coraz bliżej

Baza magazynowo-transportowa musi być odpowiednio wyposażona

Część przedsiębiorców będzie musiała przeprowadzać wkrótce audyty produktowe

W sprawozdaniu OPAK-3 nie trzeba uwzględniać opakowań po surowcach zwracanych zagranicznemu dostawcy

Obowiązek wpisu do rejestru dopiero po utworzeniu bazy BDO

Zmiany prawne

Priorytety Ministerstwa Środowiska na 2014 r.