Redakcja

Redaktor prowadząca: Lidia Pogodzińska

Wydawca: Norbert Pawlikowski

Koordynator produkcji: Mariusz Jezierski

Skład i łamanie: Raster studio, Norbert Bogajczyk, Sulejówek

Druk: Paper&Tinta

ISSN: 1895-2844

Nakład łączny: 1000 egz.

Wydawnictwo „Wiedza i Praktyka” sp. z o.o.

ul. Łotewska 9a, 03-918 Warszawa, tel.: 22 518 29 29, faks: 22 617 60 10

e-mail: nd@wip.pl, NIP: 526-19-92-256

Numer KRS: 0000098264 – Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie,XIII Wydział Gospodarczy Rejestrowy

Wysokość kapitału zakładowego: 200.000 zł

Copyright by Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o., Warszawa 2014

Informacje o prenumeracie: tel. 22 518 29 29, e-mail: cok@wip.pl

„Nowe Standardy Sprawozdawczości” wraz z przysługującymi Czytelnikom innymi elementami dostępnymi w subskrypcji (e-letter, strona www i in.) chronione są prawem autorskim. Przedruk materiałów opublikowanych w „Nowych Standardach Sprawozdawczości” oraz w innych dostępnych elementach subskrypcji – bez zgody wydawcy – jest zabroniony. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło.

Publikacja „Nowe Standardy Sprawozdawczości” została przygotowana z zachowaniem najwyższej staranności i z wykorzystaniem wysokich kwalifikacji, wiedzy i doświadczenia autorów oraz konsultantów. Zaproponowane w publikacji „Nowe Standardy Sprawozdawczości” oraz w innych dostępnych elementach subskrypcji wskazówki, porady i interpretacje nie mają charakteru porady prawnej. Ich zastosowanie w konkretnym przypadku może wymagać dodatkowych, pogłębionych konsultacji. Publikowane rozwiązania nie mogą być traktowane jako oficjalne stanowisko organów i urzędów państwowych. W związku z powyższym redakcja nie może ponosić odpowiedzialności prawnej za zastosowanie zawartych w publikacji „Nowe Standardy Sprawozdawczości” lub w innych dostępnych elementach subskrypcji wskazówek, przykładów, informacji itp. do konkretnych przypadków.

Wydawca nie odpowiada za treść zamieszczonej reklamy; ma prawo odmówić zamieszczenia reklamy, jeżeli jej treść lub forma są sprzeczne z linią programową bądź charakterem publikacji oraz interesem Wydawnictwa Wiedza i Praktyka.

Od Redakcji

Szanowny Czytelniku

W odpowiedzi na liczne sugestie naszych Czytelników przygotowaliśmy bezpłatny e-book zawierający kompleksowe porównanie poszczególnych MSR/MSSF do ustawy o rachunkowości. W opracowaniu znjadą Państwo opis każdego z międzynarodowych standardów z odniesieniem do analogicznych regulacji w polskiej ustawie i krajowych standardach rachunkowości.

Warto zwrócić szczególną uwagę na różnice między MSR/MSSF i UoR, gdyż brak niektórych regulacji w polskich przepisach bilansowych zezwala na stosowanie międzynarodowych standardów. Jest szczególnie istotne dla jednostek, które nie są zobligowane do stosowania MSSF. Zachęcamy do bezpłatnego pobrania e-booka ze strony archiwum www.emsr.pl z zakładki „Twój e-book”.

Mamy również nadzieję, że z Państwa uznaniem spotkają się dwa nowe działy, które na stałe dodajemy do naszej publikacji. Pierwszy z nich – „Rachunkowość w branży” zawiera opracowania uwzględniające specyfikę rozliczeń w poszczególnych branżach. Drugi – „MSSF dla praktyków” skupia się na zagadnieniach przeznaczonych specjalnie dla jednostek zobligowanych do stosowania międzynarodowych standardów rachunkowości.

Czekamy na kolejne Państwa sugestie i opinie na temat „Nowych Standardów Sprawozdawczości”.

Lidia Pogodzińska

redaktor prowadząca

W skrócie

W działalności sezonowej amortyzacja przez cały rok

Dla celów bilansowych – od środków trwałych używanych sezonowo – odpisów amortyzacyjnych dokonuje się przez cały rok obrotowy, czyli także w miesiącach, kiedy środki trwałe nie są używane.

Zgodnie z art. 32 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości, odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych od środka trwałego dokonuje się drogą systematycznego, planowego rozłożenia jego wartości początkowej na ustalony okres amortyzacji. Rozpoczęcie amortyzacji następuje nie wcześniej niż po przyjęciu środka trwałego do używania.

Odpisów amortyzacyjnych środków trwałych używanych sezonowo dokonuje się według ogólnych zasad poprzez zarachowanie w koszty działalności operacyjnej zapisem: Wn konto „Koszty według rodzajów” (w analityce: Amortyzacja)/Ma konto „Odpisy amortyzacyjne środków trwałych”.

•Lidia Pogodzińska

specjalista ds. rachunkowości

Księgowa bez certyfikatu musi mieć polisę

Minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC, w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutki są objęte umową, wyniesie 10.000 euro – wynika z projektu rozporządzenia ministra finansów w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorców wykonujących działalność z zakresu usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Wkrótce, aby prowadzić księgi rachunkowe, nie będzie konieczne posiadania, szczególnych uprawnień. Certyfikaty wydawane przez ministra finansów znikną. Takie zmiany wynikają z ustawy z 9 maja 2014 r. o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych (Dz.U. z 10 czerwca 2014 r. poz. 768).

W konsekwencji księgowość będzie mogła prowadzić osoba, pod warunkiem że posiada pełną zdolność do czynności prawnych i nie była karana za ściśle określony katalog przestępstw, czyli za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwo skarbowe oraz za czyn określony w rozdziale 9 ustawy o rachunkowości, a także posiada ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej.

Osoby zajmujące się usługowym prowadzeniem ksiąg rachunkowych będą musiały zawrzeć umowę OC za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością.

Działalność ta polega na:

•prowadzeniu, na podstawie dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych, ujmujących zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym,

•okresowym ustalaniu lub sprawdzaniu drogą inwentaryzacji rzeczywistego stanu aktywów i pasywów,

•wycenie aktywów i pasywów oraz ustalaniu wyniku finansowego,

•sporządzaniu sprawozdań finansowych,

•gromadzeniu i przechowywaniu dowodów księgowych oraz pozostałej dokumentacji przewidzianej ustawą.

Opublikowany projekt zakłada, że przedsiębiorcy zajmujący się księgowością będą mieli obowiązek ubezpieczenia nie później niż w dniu poprzedzającym dzień rozpoczęcia wykonywania działalności. Minimalna suma gwarancyjna wyniesie równowartość w złotych 10.000 euro.

Kwota będzie przeliczana przy zastosowaniu kursu średniego euro ogłoszonego przez NBP po raz pierwszy w roku, w którym umowa ubezpieczenia została zawarta. Rozporządzenie ma wejść w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Etap legislacyjny:

Projekt rozporządzenia ministra finansów z 2 lipca 2014 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorców wykonujących działalność z zakresu usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych przekazany do uzgodnień i konsultacji.

•Sylwia Maliszewska

specjalista ds. rachunkowości

W sprawozdaniu należy prezentować aktywa i zobowiązania dotyczące ZFŚS

ZFŚS nie powinien być całkowicie wyłączony ze sprawozdania finansowego sporządzanego według MSSF. Kwoty aktywów i zobowiązań, a także wartość kosztów i dokonywanych odpisów są niekiedy bardzo znaczące, dlatego należy je ujawnić w sprawozdaniu finansowym, mimo że taki nakaz nie wynika wprost z MSSF.

Większość podmiotów – zgodnie z obowiązkiem nałożonym na nie przez art. 3 ust. 1 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (dalej: ustawa o ZFŚS) – tworzy fundusz socjalny, administruje nim i dokonuje stosownych odpisów. Fundusz służy prowadzeniu działalności socjalnej na rzecz pracowników (w tym byłych pracowników – emerytów i rencistów) i ich rodzin.

Fundusz socjalny w pasywach bilansu

W art. 46 ust. 4 ustawy o rachunkowości (dalej: UoR) mówi się wprost, że ZFŚS i inne fundusze tworzone na podstawie odrębnych przepisów, niezaliczone do kapitałów (funduszy) własnych, wykazuje się w pasywach bilansu w grupie zobowiązań jako fundusze specjalne. Środki zgromadzone na rachunkach bankowych prezentuje się w grupie inwestycji krótkoterminowych. Podobnie jest z udzielonymi ze środków funduszu pożyczkami (można je również prezentować jako należności inne).

Sprawozdanie sporządzane według MSSF

Jednostki stosujące MSSF muszą samodzielnie rozstrzygnąć, czy i w jaki sposób ujawnić informację o funduszu w bilansie. W praktyce dominuje podejście, zgodnie z którym aktywa i zobowiązania funduszu należy wyłączyć ze sprawozdania finansowego.

Aktywa funduszu nie spełniają definicji aktywów zawartej w „Założeniach koncepcyjnych MSSF”, ponieważ nie są kontrolowane, a jedynie administrowane przez jednostkę, natomiast decyzje w sprawie sposobu ich wykorzystywania podejmuje zakładowa komisja socjalna (a więc pracownicy, a nie kierownictwo spółki). Spółka ma ograniczoną możliwość dysponowania środkami pieniężnymi ZFŚS oraz jego innymi zasobami i nie może z nich korzystać w celu osiągania przychodów. Zobowiązania pracodawcy to przede wszystkim dokonywanie odpisów – podstawowego i dodatkowych – zgodnie z ustawą o ZFŚS i regulaminem zakładowym. Są to więc zobowiązania krótkoterminowe – zgodnie z MSR 19 „Świadczenia pracownicze”.

Ważne

Z punktu widzenia rzetelności sprawozdania finansowego właściwe jest skompensowanie aktywów i zobowiązań funduszu oraz pokazanie w sprawozdaniu z sytuacji finansowej nadwyżki – najczęściej jako elementu zobowiązań pracowniczych. Warto jednak zadbać o to, aby w informacji dodatkowej zawrzeć szerszą informację na temat ZFŚS, zwłaszcza że jego kwoty często są znaczące.

Pełne wyłączenie funduszu jest jednak właściwe tylko wtedy, gdy wartość jego aktywów jest identyczna jak wartość odpisów i zwiększeń, co w praktyce zdarza się raczej rzadko.

Niekiedy wartość odpisów dokonywanych przez jednostkę jest na tyle istotna, że warto wskazać kwotę tego obciążenia – nawet w sprawozdaniu śródrocznym sporządzanym według MSR 34.

PRZYKŁAD

Prezentacja odpisu na ZFŚS w sprawozdaniu finansowym

Wysokość odpisu na ZFŚS w okresie obrotowym wyniosła 93.577.000 zł. Te odpisy zostały ujęte jako koszty okresu w wyniku finansowym. W dodatkowych notach i objaśnieniach warto też ujawnić inne okoliczności, takie jak np.:

•dodatkowe odpisy na podstawie porozumień ze związkami zawodowymi;

•bardzo istotne zmiany w regulaminie ZFŚS;

•przeznaczenie zysku na ZFŚS;

•znaczące umorzenia pożyczek i udzielenie zapomóg w związku ze zdarzeniami losowymi, które dotknęły znaczącą część załogi (np. w wyniku powodzi);

•przekazanie części środków funduszu do innego podmiotu, jeśli następuje przejęcie zorganizowanej części przedsiębiorstwa;

•inne okoliczności, które – zdaniem kierownictwa jednostki – są istotne dla obrazu jednostki i jej sytuacji ekonomicznej.

Podstawa prawna:

Art. 46 ust. 4 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.).

•dr Katarzyna Trzpioła

wykładowca na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego

Firmy produkcyjne powinny tworzyć rezerwy na naprawy gwarancyjne

W związku z obowiązkiem naprawy towaru w trakcie gwarancji lub rękojmi producenci powinni tworzyć rezerwy na wynikające z tego tytułu wydatki. Rezerwy na naprawy gwarancyjne będą rozliczeniami międzyokresowymi biernymi, związanymi w głównej mierze z zasadą współmierności przychodów i kosztów.

Zasady związane z obowiązkami gwarancyjnymi wynikają z przepisów ustawy Kodeks cywilny (dalej: kc) dotyczących odpowiedzialności sprzedawcy wobec nabywcy w razie wystąpienia wad fizycznych rzeczy. W myśl art. 556 § 1 kc sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, gdy rzecz sprzedana ma wadę zmniejszającą jej wartość lub użyteczność ze względu na cel oznaczony w umowie albo wynikający z okoliczności bądź z przeznaczenia rzeczy, jeżeli rzecz nie ma właściwości, o których istnieniu zapewnił kupującego, albo jeżeli rzecz została kupującemu wydana w stanie niezupełnym (rękojmia za wady fizyczne).

Stosownie natomiast do art. 577 § 1 kc, w wypadku gdy kupujący otrzymał od sprzedawcy dokument gwarancyjny co do jakości rzeczy sprzedanej, poczytuje się w razie wątpliwości, że wystawca dokumentu (gwarant) jest obowiązany do usunięcia wady fizycznej rzeczy lub do dostarczenia rzeczy wolnej od wad, jeżeli się one ujawnią w terminie określonym w gwarancji.

Więcej znajdziesz w wersji pełnej publikacji

Tematy publikacji w pełnej wersji

W skrócie

Księgowa bez certyfikatu musi mieć polisę

W sprawozdaniu należy prezentować aktywa i zobowiązania dotyczące ZFŚS

Firmy produkcyjne powinny tworzyć rezerwy na naprawy gwarancyjne

Wartość bilansową środka trwałego trzeba ustalić zgodnie z MSR 16

Pracodawca może dofinansować wypoczynek pracownika

Straty spowodowane przeterminowaniem artykułów spożywczych mogą obniżyć przychód

Wydatki związane z zakupem napojów są kosztem podatkowym

Aktywa i zobowiązania należy wykazywać w bilansie stosownie do udziałów

Przychody i koszty z umów barteru trzeba odpowiednio zaksięgować

Od 11 sierpnia można prowadzić biuro rachunkowe bez certyfikatu

Porównanie regulacji UoR i MSR/MS SF