Redakcja

Redaktor prowadząca: Lidia Pogodzińska

Wydawca: Norbert Pawlikowski

Koordynator produkcji: Mariusz Jezierski

Skład i łamanie: Raster studio, Norbert Bogajczyk, Sulejówek

Druk: Paper&Tinta

ISSN: 1895-2844

Nakład łączny: 1000 egz.

Wydawnictwo „Wiedza i Praktyka” sp. z o.o.

ul. Łotewska 9a, 03-918 Warszawa, tel.: 22 518 29 29, faks: 22 617 60 10

e-mail: nd@wip.pl, NIP: 526-19-92-256

Numer KRS: 0000098264 – Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie,XIII Wydział Gospodarczy Rejestrowy

Wysokość kapitału zakładowego: 200.000 zł

Copyright by Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o., Warszawa 2014

Informacje o prenumeracie: tel. 22 518 29 29, e-mail: cok@wip.pl

„Nowe Standardy Sprawozdawczości” wraz z przysługującymi Czytelnikom innymi elementami dostępnymi w subskrypcji (e-letter, strona www i in.) chronione są prawem autorskim. Przedruk materiałów opublikowanych w „Nowych Standardach Sprawozdawczości” oraz w innych dostępnych elementach subskrypcji – bez zgody wydawcy – jest zabroniony. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło.

Publikacja „Nowe Standardy Sprawozdawczości” została przygotowana z zachowaniem najwyższej staranności i z wykorzystaniem wysokich kwalifikacji, wiedzy i doświadczenia autorów oraz konsultantów. Zaproponowane w publikacji „Nowe Standardy Sprawozdawczości” oraz w innych dostępnych elementach subskrypcji wskazówki, porady i interpretacje nie mają charakteru porady prawnej. Ich zastosowanie w konkretnym przypadku może wymagać dodatkowych, pogłębionych konsultacji. Publikowane rozwiązania nie mogą być traktowane jako oficjalne stanowisko organów i urzędów państwowych. W związku z powyższym redakcja nie może ponosić odpowiedzialności prawnej za zastosowanie zawartych w publikacji „Nowe Standardy Sprawozdawczości” lub w innych dostępnych elementach subskrypcji wskazówek, przykładów, informacji itp. do konkretnych przypadków.

Wydawca nie odpowiada za treść zamieszczonej reklamy; ma prawo odmówić zamieszczenia reklamy, jeżeli jej treść lub forma są sprzeczne z linią programową bądź charakterem publikacji oraz interesem Wydawnictwa Wiedza i Praktyka.

Od Redakcji

Szanowny Czytelniku

Przedsiębiorcy wykonujący działalność w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych mają obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia OC za szkody wyrządzone w związku z tą działalnością. Jeżeli biuro rachunkowe jest prowadzone w formie spółki cywilnej, OC musi wykupić każdy wspólnik.

Należy pamiętać, że za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Zatem w świetle obowiązujących przepisów statusu przedsiębiorcy nie posiada spółka cywilna, ale jej wspólnicy. Oznacza to, że to oni są zobowiązani do zawarcia umowy OC za szkody wyrządzone w związku z działalnością biura rachunkowego.

W przypadku spółki cywilnej każdy wspólnik powinien zawrzeć umowę ubezpieczenia OC. Jeżeli pracownik przy wykonywaniu swoich obowiązków wyrządzi szkody osobie trzeciej, do naprawienia zobowiązany jest wyłącznie pracodawca (co wynika z art. 120 § 1 Kodeksu pracy).

Lidia Pogodzińska

redaktor prowadząca

Najmniejsze firmy za 2014 rok przygotują tylko bilans oraz rachunek zysków i strat

Mikropodmioty nie będą musiały sporządzać informacji dodatkowej oraz sprawozdania z działalności, jednak niektóre dane będą wymagały ujawnienia w informacjach dołączonych do bilansu. Takie uproszczenia przewiduje nowelizacja ustawy o rachunkowości, ogłoszona w dzienniku ustaw 21 sierpnia.

Nowelizacja ustawy o rachunkowości wdraża przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z 26 czerwca 2013 r. (dalej: dyrektywa). Przyjęte zmiany oznaczają, że sprawozdanie finansowe za 2014 rok można przygotować w uproszczonej formie. Jednak aby było to możliwe, niektóre dane będą wymagały ujawnienia w informacjach dołączonych do bilansu.

Dotyczy to m.in. kwoty wszelkich zobowiązań finansowych, w tym z tytułu dłużnych instrumentów finansowych, gwarancji i poręczeń lub zobowiązań warunkowych nieuwzględnionych w bilansie (zakres tych danych został określony w załączniku nr 4 do ustawy).

Dyrektywa za jednostki mikro uznaje spółki akcyjne, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki komandytowo-akcyjne (w tym również spółki przez nie tworzone), które na dzień bilansowy nie przekroczyły co najmniej dwóch z następujących pułapów:

•1.500.000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

•3.000.000 zł – przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,

•10 osób – średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na etaty.

Nowelizacja ustawy o rachunkowości po uwzględnieniu poprawek Senatu do tego katalogu zalicza również:

•stowarzyszenia, związki zawodowe, organizacje pracodawców, izby gospodarcze, fundacje, przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych, w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, społeczno-zawodowe organizacje rolników, organizacje samorządu zawodowego, organizacje samorządu gospodarczego rzemiosła i Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych – jeżeli nie prowadzą działalności gospodarczej,

•osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie – jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły nie mniej niż równowartość w walucie polskiej 1.200.000 euro i nie więcej niż 2.000.000 euro.

•osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie, które mogą stosować zasady rachunkowości od początku następnego roku obrotowego, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy są niższe niż równowartość w walucie polskiej 1.200.000 euro.

Bilans będzie składać się z następujących pozycji:

Aktywa

A. Aktywa trwałe, w tym:

– środki trwałe

B. Aktywa obrotowe, w tym:

– zapasy

– należności krótkoterminowe

Aktywa razem

Pasywa

A. Kapitał (fundusz) własny, w tym:

– kapitał (fundusz) podstawowy

– należne wpłaty na kapitał podstawowy (wielkość ujemna)

B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania, w tym:

– rezerwy na zobowiązania

– zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek

Pasywa razem.

Komentarz eksperta

dr Katarzyna Trzpioła

specjalista prawa podatkowego i bilansowego

Katedra Finansów i Rachunkowości Wydział Zarządzania UW

Zmiany mają przynieść oszczędności związane z prowadzeniem rachunkowości w najmniejszych podmiotach. Jednak niosą ze sobą pewne ryzyko. Otóż okrojenie liczby pozycji wymaganych w bilansie czy rachunku zysków i strat może prowadzić do nadmiernych uproszczeń w ewidencji, a w konsekwencji utraty ważnych informacji. Jeśli kierownictwo jednostki zdecyduje się na takie uproszczenia, może mieć później kłopoty np. z pozyskaniem danych do wypełnienia wniosku o dotację. Sam sposób prezentacji danych (wartość ogólna, w tym wybrane dane wskazane kwotowo) znacząco utrudni analizę kondycji takich podmiotów i ocenę ich działalności. Brak wskazanych informacji wręcz uniemożliwi ocenę płynności czy wypłacalności podmiotu.

Podstawa prawna:

Ustawa z 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy o rachunkowości (Dz.U. z 2014 r. poz. 1100).

MSSF 3 w przeciwieństwie do ustawy o rachunkowości nie zawiera pojęcia ujemnej wartości firmy

W przypadku nabycia spółek zależnych zazwyczaj cena nabycia różni się od wartości godziwej przejętych aktywów netto. Wówczas w zależności od tej relacji powstaje albo wartość firmy dodatnia lub ujemna.

Zgodnie z art. 33 ust. 4 ustawy o rachunkowości (dalej: uor) wartość firmy to różnica między ceną nabycia określonej jednostki lub zorganizowanej jej części a wartością godziwą przejętych aktywów netto. Natomiast określenie „aktywa netto” obejmuje przejęte przez jednostkę aktywa i zmniejszające je przejęte z nimi zobowiązania według stanu z dnia kupna lub wniesienia do spółki. Tak więc z matematycznego punktu widzenia wartość firmy może być dodatnia bądź ujemna.

ciąg dalszy ze strony 1

Jeżeli różnica między ceną nabycia a wartością godziwą przejętych aktywów netto jest dodatnia, wówczas mamy do czynienia z dodatnią wartością firmy. Dodatnia wartość firmy (tzw. goodwill) odzwierciedla w zasadzie oczekiwania kupującego na dodatkowe korzyści ekonomiczne, które wynikają z połączenia spółek.

Odpisy amortyzacyjne

Zgodnie z art. 44b ust. 6 i art. 3 ust. 1 pkt 14 uor nadwyżkę ceny przejęcia nad wartością godziwą aktywów netto spółki przejętej, czyli dodatnią wartość firmy, wykazuje w aktywach spółka przejmująca i zalicza ją do wartości niematerialnych i prawnych. Następnie zgodnie z ust. 10 tego artykułu od wartości firmy dokonuje się odpisów amortyzacyjnych w okresie nie dłuższym niż 5 lat. W uzasadnionych przypadkach kierownik jednostki może wydłużyć ten okres do 20 lat. Wydłużenie okresu amortyzacji należy podać w informacji dodatkowej wraz z jego uzasadnieniem. Odpisów amortyzacyjnych dokonuje się metodą liniową i zalicza się je do pozostałych kosztów operacyjnych.

Ważne

Nadwyżkę wartości godziwej aktywów netto spółki przejętej nad ceną przejęcia, czyli ujemną wartość firmy, do wysokości nieprzekraczającej wartości godziwej nabytych aktywów, z wyłączeniem długoterminowych aktywów finansowych notowanych na regulowanych rynkach, jednostka zalicza do rozliczeń międzyokresowych przychodów przez okres będący średnią ważoną okresu ekonomicznej użyteczności nabytych i podlegających amortyzacji aktywów.

Ujemną wartość firmy odpisuje się w pozostałe przychody operacyjne do wysokości, w jakiej dotyczy oszacowanych w sposób wiarygodny przyszłych strat i kosztów, ustalonych przez spółkę przejmującą, na dzień połączenia. Odpis ten następuje w okresie sprawozdawczym, w którym straty i koszty obciążają rachunek zysków i strat. Jeżeli straty i koszty nie zostały poniesione w uprzednio przewidywanych okresach sprawozdawczych, to dotyczącą ich ujemną wartość firmy odpisuje się w okresie równym średniej ważonej amortyzacji przejętych środków trwałych.

Korekta wartości firmy

Należy pamiętać, że art. 44b ust. 9 uor dopuszcza możliwość wprowadzenia korekty do ustalonej wartości firmy. Wartość bilansową aktywów i zobowiązań istniejących na dzień połączenia koryguje się w późniejszych okresach sprawozdawczych, jeżeli w wyniku zaistniałych zdarzeń lub uzyskanych informacji ustalenie wartości godziwej na dzień połączenia było niewłaściwe. W praktyce konieczność taka może wystąpić w wyniku:

•zmiany ceny nabycia,

•zmiany wartości godziwej przejętych aktywów netto.

Wartość firmy według MSR

Według MSSF 3 na dzień nabycia podmiot przejmujący ujmuje wartość firmy nabytej w ramach połączenia jednostek gospodarczych jako składnik aktywów (§ 51). Tak ujęty składnik aktywów początkowo wycenia się jako nadwyżkę kosztów nabycia w stosunku do udziału nabywcy w wartości godziwej netto możliwych do zidentyfikowania aktywów, zobowiązań i zobowiązań warunkowych. Następnie wartość firmy wycenia się według ceny nabycia pomniejszonej o straty z tytułu skumulowanej utraty wartości, ujmowanej zgodnie z MSR 36.

Ewentualną nadwyżkę pozostałą po dokonaniu takiego ponownego oszacowania należy odnieść od razu w rachunek zysków i strat roku obrachunkowego, w którym nastąpiło nabycie, i potraktować jako zysk na okazjonalnym nabyciu.

Ważne

Należy pamiętać, że w MSSF 3 nie występuje pojęcie ujemnej wartości firmy, ale opis powstania takiej różnicy. Jeżeli udział nabywcy w wartości godziwej aktywów, zobowiązań i zobowiązań warunkowych przewyższa koszt nabycia (dyskonto przy nabyciu), nabywca powinien jeszcze raz oszacować ustalone wartości godziwe oraz wycenę kosztów nabycia (§ 56).

W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym wartość odzyskiwalną ustala się dla jednostki podporządkowanej, której dotyczy wartość firmy. Wartość odzyskiwalna została określona jako wyższa z dwóch wartości: wartości handlowej lub użytkowej. Odpis aktualizujący wprowadza się, gdy wartość odzyskiwalna jednostki podporządkowanej jest niższa od jej aktywów netto powiększonych o wartość firmy.

Odpisy aktualizujące

Zgodnie ze KSR 4 „Utrata wartości aktywów” wartość firmy podlega co roku ocenie, czy nie nastąpiła utrata jej wartości. Ocena ta w przypadku posiadania mniejszego niż 100% udziału w jednostce podporządkowanej wymaga ustalenia:

a) 100% wartości firmy,

b) 100% aktywów netto jednostki podporządkowanej w wartości przewidzianej do ujęcia w skonsolidowanym SF,

c) 100% wartości odzyskiwanej jednostki podporządkowanej, której wartość firmy dotyczy,

d) możliwego odpisu aktualizującego wartość firmy.

Więcej znajdziesz w wersji pełnej publikacji

Tematy publikacji w pełnej wersji

Najmniejsze firmy za 2014 rok przygotują tylko bilans oraz rachunek zysków i strat

MSSF 3 w przeciwieństwie do ustawy o rachunkowości nie zawiera pojęcia ujemnej wartości firmy

Od 1 stycznia 2015 r. zmieni się forma egzaminu dyplomowego oraz postępowania kwalifikacyjnego dla biegłych rewidentów

Obowiązują już zmiany dotyczące usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych

Za brak ubezpieczenia OC biuro rachunkowe zostanie ukarane

Na koniec roku obrotowego firma powinna oszacować wartość należności, których spłata jest sporna lub wątpliwa

Niektóre jednostki gospodarcze muszą pamiętać o obowiązku prawidłowego ustalania zdolności produkcyjnych

Wydatków na marketing nie zalicza się do kosztów wytworzenia produktu

Rozliczając delegacje należy zastosować faktyczny kurs wymiany

Każdy wspólnik biura rachunkowego działającego w formie spółki cywilnej podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu OC

Przy amortyzacji leasingowanego środka trwałego jednostka powinna uwzględnić okres jego ekonomicznej użyteczności

Porównanie regulacji UoR i MSR/MSSF