Redakcja

Redaktor prowadząca: Lidia Pogodzińska

Wydawca: Norbert Pawlikowski

Koordynator produkcji: Mariusz Jezierski

Skład i łamanie: Raster studio, Norbert Bogajczyk, Sulejówek

Druk: Paper&Tinta

ISSN: 1895-2844

Nakład łączny: 1000 egz. Wydawnictwo „Wiedza i Praktyka” sp. z o.o.

ul. Łotewska 9a, 03-918 Warszawa, tel.: 22 518 29 29, faks: 22 617 60 10

e-mail: nd@wip.pl, NIP: 526-19-92-256

Numer KRS: 0000098264 – Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie,XIII Wydział Gospodarczy Rejestrowy

Wysokość kapitału zakładowego: 200.000 zł

Copyright by Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o., Warszawa 2014

Informacje o prenumeracie: tel. 22 518 29 29, e-mail: cok@wip.pl

„Nowe Standardy Sprawozdawczości” wraz z przysługującymi Czytelnikom innymi elementami dostępnymi w subskrypcji (e-letter, strona www i in.) chronione są prawem autorskim. Przedruk materiałów opublikowanych w „Nowych Standardach Sprawozdawczości” oraz w innych dostępnych elementach subskrypcji – bez zgody wydawcy – jest zabroniony. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło.

Publikacja „Nowe Standardy Sprawozdawczości” została przygotowana z zachowaniem najwyższej staranności i z wykorzystaniem wysokich kwalifikacji, wiedzy i doświadczenia autorów oraz konsultantów. Zaproponowane w publikacji „Nowe Standardy Sprawozdawczości” oraz w innych dostępnych elementach subskrypcji wskazówki, porady i interpretacje nie mają charakteru porady prawnej. Ich zastosowanie w konkretnym przypadku może wymagać dodatkowych, pogłębionych konsultacji. Publikowane rozwiązania nie mogą być traktowane jako oficjalne stanowisko organów i urzędów państwowych. W związku z powyższym redakcja nie może ponosić odpowiedzialności prawnej za zastosowanie zawartych w publikacji „Nowe Standardy Sprawozdawczości” lub w innych dostępnych elementach subskrypcji wskazówek, przykładów, informacji itp. do konkretnych przypadków.

Wydawca nie odpowiada za treść zamieszczonej reklamy; ma prawo odmówić zamieszczenia reklamy, jeżeli jej treść lub forma są sprzeczne z linią programową bądź charakterem publikacji oraz interesem Wydawnictwa Wiedza i Praktyka.

Od Redakcji

Szanowny Czytelniku

Niewykorzystane urlopy to problem nie tylko z punktu widzenia prawa pracy, ale także dotykający prawidłowości prowadzenia ksiąg rachunkowych. Trzeba bowiem rozważyć, czy w związku z niewykorzystanymi dniami urlopu jednostka powinna tworzyć rezerwę na niewykorzystane urlopy, czy też nie.

Mimo że posługujemy się określeniem rezerwa na niewykorzystane urlopy, to jest to, w świetle art. 39 ust. 2 ustawy o rachunkowości, rozliczenie międzyokresowe bierne. Dotyczy ono bowiem podstawowej działalności operacyjnej jednostki, a powołany przepis wskazuje między innymi, że jednostki tworzą rozliczenia międzyokresowe bierne w związku z obowiązkiem wykonania w przyszłości świadczeń związanych z bieżącą działalnością na rzecz pracowników, w tym świadczeń emerytalnych. Zobowiązania te wykazujemy w bilansie jako rezerwy na zobowiązania.

Lidia Pogodzińska

redaktor prowadząca

PS

Co miesiąc na stronie archiwum pod adresem www.emsr.pl znajdziesz e-book przygotowany tylko dla stałych Czytelników. Już w kolejnym numerze zamieścimy link do pobrania elektronicznej wersji książki “Podatki 2014”.

Wskazówki dotyczące wyboru biegłego rewidenta do badania sprawozdania za 2014 rok

Wyboru podmiotu uprawnionego do zbadania sprawozdania finansowego za 2014 rok należy dokonać w takim czasie, aby biegły rewident przeprowadzający to badanie mógł wziąć udział w rocznej inwentaryzacji znaczących składników majątkowych. Wiąże się to z koniecznością poinformowania biegłego rewidenta o terminach jej przeprowadzenia.

Jednostki, o których mowa w art. 64 ust. 1 ustawy o rachunkowości (dalej: uor), są zobligowane do poddania swego sprawozdania finansowego badaniu przez biegłego rewidenta. Obowiązek ten dotyczy jednostek dominujących sporządzających skonsolidowane sprawozdania finansowe grup kapitałowych kontynuujących działalność:

1) banków, zakładów ubezpieczeń oraz zakładów reasekuracji;

2) jednostek działających na podstawie przepisów o obrocie papierami wartościowymi oraz przepisów o funduszach inwestycyjnych;

3) jednostek działających na podstawie przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych;

4) spółek akcyjnych, z wyjątkiem spółek będących na dzień bilansowy w organizacji;

5) pozostałych jednostek, które w poprzedzającym roku obrotowym, za który sporządzono sprawozdania finansowe, spełniły co najmniej dwa z następujących warunków:

a) średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło co najmniej 50 osób,

b) suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła równowartość w walucie polskiej co najmniej 2.500.000 euro,

c) przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy stanowiły równowartość w walucie polskiej co najmniej 5.000.000 euro.

Jednostki, o których mowa w art. 64 ust. 1 uor, są zobligowane do poddania swego sprawozdania finansowego badaniu przez biegłego rewidenta. Obowiązek ten dotyczy jednostek dominujących sporządzających skonsolidowane sprawozdania finansowe grup kapitałowych kontynuujących działalność:

•banków, zakładów ubezpieczeń oraz zakładów reasekuracji;

•jednostek działających na podstawie przepisów o obrocie papierami wartościowymi oraz przepisów o funduszach inwestycyjnych;

•jednostek działających na podstawie przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych;

•spółek akcyjnych, z wyjątkiem spółek będących na dzień bilansowy w organizacji;

pozostałych jednostek, które w poprzedzającym roku obrotowym, za który sporządzono sprawozdania finansowe, spełniły co najmniej dwa z następujących warunków:

a) średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło co najmniej 50 osób,

b) suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła równowartość w walucie polskiej co najmniej 2.500.000 euro,

c) przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy stanowiły równowartość w walucie polskiej co najmniej 5.000.000 euro.

Kiedy dokonać wyboru biegłego

Wyboru podmiotu uprawnionego do zbadania sprawozdania finansowego za 2014 rok należy dokonać w takim czasie, aby biegły rewident przeprowadzający to badanie mógł wziąć udział w rocznej inwentaryzacji znaczących składników majątkowych (art. 66 ust. 5). Wiąże się to z koniecznością poinformowania biegłego rewidenta o terminach jej przeprowadzenia. Warto dodać, że w przepisie tym wskazano także, iż umowę o badanie sprawozdania zawiera kierownik jednostki. Przypomnijmy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 uor kierownikiem jednostki jest osoba lub organ jedno- lub wieloosobowy (zarząd), który – zgodnie z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, statutem, umową lub na mocy prawa własności – uprawniony jest do zarządzania jednostką, z wyłączeniem pełnomocników ustanowionych przez jednostkę.

Kto wybiera biegłego

Wyboru podmiotu uprawnionego do badania sprawozdania finansowego dokonuje organ zatwierdzający sprawozdanie finansowe jednostki, chyba że statut, umowa lub inne wiążące jednostkę przepisy prawa stanowią inaczej (art. 66 ust. 4 uor). Absolutnie wyboru nie może dokonać zarząd.

Organem zatwierdzającym sprawozdanie jest:

•w przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą – właściciel,

•w spółkach cywilnych, jawnych partnerskich, komandytowych – wspólnicy,

•w spółce komandytowo-akcyjnej – walne zgromadzenie,

•w spółce akcyjnej – zwyczajne walne zgromadzenie akcjonariuszy,

•w spółce z o.o. – zwyczajne zgromadzenie wspólników,

•w spółdzielni – walne zgromadzenie,

•w przedsiębiorstwie – rada pracownicza.

Ważne

W praktyce – w spółkach kapitałowych – najczęściej wyboru biegłego rewidenta dokonuje rada nadzorcza (komisja rewizyjna). Wybór biegłego rewidenta przez organ do tego nieuprawniony powoduje nieważność podjętej uchwały w tej sprawie.

Uchwała o wyborze rewidenta

Nie ma określonej odrębnymi przepisami treści uchwały o wyborze biegłego rewidenta. W praktyce warto jednak zwrócić uwagę, aby zawierała ona co najmniej:

•Wskazanie numeru uchwały i organu, który jej dokonuje (rada nadzorcza, zgromadzenie udziałowców).

•Datę jej podjęcia.

•Wskazanie podmiotu uprawnionego do badania sprawozdania finansowego, który został wybrany (np. Kancelaria Porad Finansowo-Księgowych XYZ Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach).

•Wskazanie sprawozdania finansowego lub sprawozdań finansowych, które będzie podlegało/będą podlegały zbadaniu (sprawozdanie finansowe spółki za 2013 rok); można tu określić np., że badaniu będą podlegały sprawozdania roczne za lata 2013, 2014 i 2015.

•Wskazanie, iż uchwała wchodzi w życie z dniem powzięcia.

Podstawa prawna:

Art. 47 ustawy z 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (Dz.U. z 2009 r. nr 77, poz. 649).

•dr Katarzyna Trzpioła

Wydział Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego

Na niewykorzystane urlopy tworzy się rezerwy

Najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego należy pracownikowi udzielić urlopu za rok ubiegły. Jeśli koszty z tytułu zaległych urlopów są istotne, kierownik jednostki podejmuje decyzję o utworzeniu na nie rezerwy. Warto o tym pamiętać już teraz, ponieważ rezerwy te należy wykazać w sprawozdaniu finansowym.

Wynagrodzenie za urlop nie jest dodatkowym wynagrodzeniem pracownika. Zgodnie z art. 172 ustawy z 26czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (dalej: kp) za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował.

ciąg dalszy ze strony 1

Zmienne składniki wynagrodzenia mogą być obliczane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z okresu 3 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu, a w przypadkach znacznego wahania wysokości wynagrodzenia okres ten może być przedłużony do 12 miesięcy.

Rezerwa na niewykorzystane urlopy to, według art. 39 ust. 2 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (dalej uor), rozliczenie międzyokresowe bierne. Dotyczy bowiem podstawowej działalności operacyjnej jednostki, a powołany przepis wskazuje między innymi, że jednostki tworzą je w związku z obowiązkiem wykonania w przyszłości świadczeń związanych z bieżącą działalnością na rzecz pracowników, w tym świadczeń emerytalnych. W bilansie zobowiązanie prezentuje się jako rezerwy na zobowiązania. Decyzję o utworzeniu rezerwy powinien podjąć kierownik jednostki, kierując się następującymi względami:

•rodzajem grupy pracowników, jakich dotyczą niewykorzystane w danym roku kalendarzowym urlopy wypoczynkowe, oraz

•istotnością kosztów z tytułu wynagrodzeń za zaległe urlopy.

Prościej przy stałych elementach wynagrodzenia

W przypadku pracowników, których wynagrodzenia podlegają w ciągu roku znaczącym wahaniom, np. pracowników, których wynagrodzenie w całości albo w przeważającej części oparte jest na tzw. elementach stałych, można odstąpić od tworzenia rezerwy.

Zgodnie z przepisami prawa podatkowego nie stanowią kosztów uzyskania przychodów rezerwy i rozliczenia międzyokresowe bierne. Wynika to z art. 15 ust. 4h i 4g i art. 16 ust. 1 pkt 27 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, art. 22 ust. 6ba i 6bb ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Oznacza to, że utworzenie rezerw (RMB) na niewykorzystane urlopy nie będzie mogło być w 2014 roku zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Dopiero w roku, gdy następuje naliczenie wynagrodzeń z tytułu urlopu i tzw. składek ZUS z nim związanych, będzie można te nakłady zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów (przykład 1).

Sporządzając sprawozdanie, podatnik ma obowiązek uwzględniać zdarzenia po dniu bilansowym (zgodnie z art. 8 uor). Dotyczy to też między innymi kwestii związanych z niewykorzystanymi za poprzedni rok urlopami. Nie zawsze jednak tworzenie rezerwy będzie niezbędne. Uzasadnione będzie jej utworzenie w przypadku pracowników produkcyjnych wynagradzanych w formie akordu. Zmienność wynagrodzenia uzależniona od efektywności pracownika istotnie wpływa na wynik finansowy jednostki. Utworzenie wtedy rezerwy na niewykorzystane urlopy wypoczynkowe umożliwia zachowanie zasady współmierności i odniesienie kosztu do okresu, za który urlop przysługuje.

Przy wycenie świadczeń pomocny KSR 6

Ustawa o rachunkowości nie określa zasad wyceny świadczeń pracowniczych. Dlatego należy kierować się postanowieniami Krajowego Standardu Rachunkowości nr 6 „Rezerwy, bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów, zobowiązania warunkowe” (Dz.Urz. Min.Fin. z 2014 r. poz. 12), które w tej sprawie odsyłają do regulacji zawartych w Międzynarodowym Standardzie Rachunkowości nr 19. Świadczenia z tytułu urlopów, jako płatne nieobecności, stanowią krótkoterminowe świadczenia pracownicze. Wycenia się je w wielkościach przewidywanych wynagrodzeń pracowników za ten urlop. Zasadne jest, by wartość rezerw obejmowała również składki ZUS w części obciążającej pracodawcę oraz inne obciążenia pracodawcy wynikające z prawa albo regulaminów i układów zbiorowych. Zgodnie z pkt 2.3 Krajowego Standardu Rachunkowości nr 6 rezerwy na świadczenia pracownicze są związane bezpośrednio z działalnością operacyjną, a więc z wytwarzaniem, sprzedażą (handlem) i fazą posprzedażną, a także ogólnym zarządem. Zalicza się je w ciężar kosztów działalności operacyjnej i ujmuje się w księgach rachunkowych w korespondencji z kontem „Rozliczenia międzyokresowe kosztów”.

Podstawą wyceny rezerw na przyszłe świadczenia na rzecz pracowników są przepisy prawa pracy, regulaminów wynagrodzeń, układów zbiorowych i innych wiążących porozumień pracodawców z pracownikami. Szacunek kwoty rezerwy powinien uwzględniać obowiązkowe obciążenie pracodawcy wynikające z obowiązujących na dzień szacowania rezerwy przepisów prawa (np. składki emerytalne i rentowe) (przykład 2).

Zgodnie z przepisami prawa podatkowego utworzone RMB nie stanowią kosztów uzyskania przychodów w chwili ich ujęcia w księgach rachunkowych. Są tytułem różnicy przejściowej między wartością księgową i podatkową pasywów.

Tworzy się więc aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Zarówno wynagrodzenia, jak i składki ZUS od wynagrodzeń za urlopy za poprzedni rok wykorzystane przez pracowników w następnym roku, są – zgodnie z regulacjami podatkowymi – kosztem uzyskania przychodów w momencie ich naliczenia jako elementu listy płac albo dopiero wypłaty, gdy pracodawca nie dotrzyma terminów przekazania wynagrodzeń tym pracownikom, a składek na ubezpieczenia społeczne i fundusze do ZUS.

Więcej znajdziesz w wersji pełnej publikacji

Tematy publikacji w pełnej wersji

Wskazówki dotyczące wyboru biegłego rewidenta do badania sprawozdania za 2014 rok

Na niewykorzystane urlopy tworzy się rezerwy

Uproszczenia nie są przeszkodą do sporządzania inwentaryzacji rocznej

Kupując samochód na potrzeby firmy należy ustalić jego wartość początkową

Odliczenie kosztów paliwa możliwe dopiero od 1 lipca 2015 r.

Poleasingowe auto nie zawsze można wprowadzić do środków trwałych firmy

Zwrot towaru nie wpływa na moment rozliczenia sprzedaży

Porównanie regulacji UOR bi MSR/MSSF