Spis treści

Spis treści

Redakcja

Wstęp

1. Metody importowania danych do Excela

1.1. Pliki typu ODC – definiowanie połączeń ze źródłami danych

1.2. Pobieranie danych z baz SQL Server

1.3. Połączenie z bazą relacyjną (pobieranie danych z pojedynczej tabeli lub widoku)

1.4. Połączenie z hurtownią danych (pobieranie danych z połączonych ze sobą tabel lub widoków)

1.5. Pobieranie danych poprzez dostawcę ODBC

Pozostałe tematy publikacji w pełnej wersji

Redakcja

Autor: Marcin Szeliga Kierownik grupy wydawniczej: Ewa Ziętek-Maciejczyk Wydawca:

Monika Kijok

Redaktor prowadzący: Rafał Janus

Korekta:

Zespół

Skład i łamanie: Triograf, Dariusz Kołacz Projekt okładki: Piotr Fedorczyk Druk: Miller

ISBN: 978-83-269-3241-0

Copyright by Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

Warszawa 2014

Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

03-918 Warszawa, ul. Łotewska 9a tel. 22 518 29 29, faks 22 617 60 10

NIP: 526-19-92-256

Numer KRS: 0000098264 – Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, Sąd Gospodarczy XIII Wydział Gospodarczy Rejestrowy. Wysokość kapitału zakładowego: 200.000 zł

„Pobieranie i analiza zewnętrznych danych” wraz z przysługującym Czytelnikom innymi elementami dostępnymi w subskrypcji (e-letter, strona www i inne) chronione są prawem autorskim. Przedruk materiałów opublikowanych w „Pobieranie i analiza zewnętrznych danych” oraz w innych dostępnych elementach subskrypcji – bez zgody wydawcy – jest zabroniony. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło.

Publikacja „„Pobieranie i analiza zewnętrznych danych” została przygotowana z zachowaniem najwyższej staranności i wykorzystaniem wysokich kwalifikacji, wiedzy i doświadczenia autorów oraz konsultantów. Zaproponowane w publikacji „Pobieranie i analiza zewnętrznych danych” oraz w innych dostępnych elementach subskrypcji wskazówki, porady i interpretacje nie mają charakteru porady prawnej. Ich zastosowanie w konkretnym przypadku może wymagać dodatkowych, pogłębionych konsultacji. Publikowane rozwiązania nie mogą być traktowane jako oficjalne stanowisko organów i urzędów państwowych. W związku z powyższym redakcja nie może ponosić odpowiedzialności prawnej za zastosowanie zawartych w publikacji „Pobieranie i analiza zewnętrznych danych” lub w innych dostępnych elementach subskrypcji wskazówek, przykładów, informacji itp. do konkretnych przykładów.

Wstęp

Dziś prawie każdy z nas zajmuje się zarówno prywatnie, jak i zawodowo analizą danych. Na przykład chcąc jak najkorzystniej kupić jakiś towar, porównujemy jego parametry i ceny. Planując wyjazd, szukamy odpowiednich połączeń i hoteli. Prowadząc projekt, sprawdzamy, czy poszczególne jego etapy przebiegają zgodnie z przyjętym planem. Przygotowując oferty sprzedaży, opracowujemy profile klientów. Lista zadań, które wymagają od nas pracy z danymi, jest bardzo długa.

Coraz częściej używane do tych analiz dane (w książce będziemy je nazywać danymi źródłowymi) pochodzą z zewnętrznych źródeł, np. Internetu (w tym serwisów społecznościowych), baz danych, plików tekstowych, opracowanych przez różne osoby raportów. Niezależnie od źródła danych, do ich analizy z reguły używamy arkusza Excel – bez wątpienia najpopularniejszego narzędzia analitycznego.

Swoją popularność arkusz Excel zawdzięcza między innymi temu, że mogą go używać osoby o podstawowej wiedzy komputerowej, zaawansowani użytkownicy, jak też zawodowi analitycy. Intuicyjność tego narzędzia oraz bogactwo dokumentacji (w tym dostępnych w Internecie przykładów) sprawia, że każda z nich znajdzie odpowiadający jej sposób rozwiązania swoich problemów.

Książka ta ma za zadanie pomóc Czytelnikom w zaimportowaniu do arkusza Excel i przygotowaniu do dalszej analizy interesujących ich danych. Publikacja powstała na podstawie wersji 2013 arkusza Excel. Jednak wszystkie opisane w niej techniki można też zastosować w poprzedniej wersji (2010) tego programu.

Wszystkie pliki Excela z przykładami

omawianymi w książce można pobrać ze strony:

http://online.wip.pl/download/exceltom3.zip

1. Metody importowania danych do Excela

Excel jest niezastąpionym narzędziem do analizy danych – prostym w użyciu, szybkim i oferującym ogromne możliwości. Nie tylko możemy korzystać z wielu wbudowanych funkcji, ale również przeprowadzać za jego pomocą skomplikowane analizy statystyczne. Nie powinien być jednak używany w roli źródła danych, szczególnie jeżeli z tymi samymi danymi pracuje więcej niż jedna osoba.

Przechowywanie danych źródłowych bezpośrednio w skoroszytach Excela ma dwie poważne wady: 1. Arkusze te z reguły są zapisane w komputerach użytkowników, a więc poza bezpośrednią kontrolą administratorów. W rezultacie są narażone na utratę, np. w wyniku uszkodzenia komputera czy przypadkowego skasowania pliku i udostępnienie niepowołanym osobom (stacje robocze z reguły są gorzej zabezpieczone niż serwery, często też fizyczny dostęp do nich mają różne osoby).

2. Skoroszyty mogą zawierać rozbieżne kopie tych samych danych. Ponieważ najczęściej sami użytkownicy są odpowiedzialni za synchronizację (aktualizację) zapisanych w nich danych, zdarza się, że poszczególne skoroszyty zawierają kopie danych z różnych dni, w konsekwencji ta sama analiza przeprowadzona przez poszczególnych użytkowników daje odmienne wyniki.

Rozwiązaniem obu tych problemów (gwarantującym bezpieczeństwo danych i spójność wyników ich analiz) jest pobieranie danych do analizy z zewnętrznych źródeł. Od wersji 2007 można to zrobić za pośrednictwem połączeń danych pakietu Office.

1.1. Pliki typu ODC – definiowanie połączeń ze źródłami danych

Połączenia danych to pliki w formacie XML, w których zapisane są informacje potrzebne do połączenia się z zewnętrznym źródłem danych i pobrania z niego wybranych danych. Bez obaw, żeby pobrać dane nie będziemy jednak musieli samodzielnie tworzyć i edytować pokazanego na rysunku 1.1. dokumentu XML – zrobi to za nas arkusz Excel.

Tworzenie połączeń przećwiczymy na przykładzie różnych baz danych, zaczynając od serwera SQL Server firmy Microsoft.

Rysunek 1.1. Fragment pliku typu ODC definiującego połączenie z widokiem bazy danych

1.2. Pobieranie danych z baz SQL Server

SQL Server jest jednym z popularniejszych serwerów bazodanowych – to ten serwer (w darmowej edycji Express) jest wykorzystywany m.in. w programach Płatnik, Asseco WAPRO czy Comarch Optima.

Żeby pobrać dane z tego typu bazy, potrzebne są:

1. Adres lub nazwa serwera SQL Server.

2. Nazwa bazy danych.

3. Nazwy tabel lub widoków, z których odczytamy dane.

4. Konto użytkownika posiadającego co najmniej uprawnienia do odczytywania wybranych tabel lub widoków.

Wszystkie te informacje dostaniemy od administratora serwera bazodanowego.

1.3. Połączenie z bazą relacyjną (pobieranie danych z pojedynczej tabeli lub widoku)

Baza relacyjna (baza OLTP) jest najczęściej używanym typem baz danych. Bazy tego typu przechowują i zarządzają danymi operacyjnymi, np. danymi dotyczącymi bieżących operacji sprzedaży.

Aby pobrać dane z bazy relacyjnej SQL Server:

1. Uruchom arkusz Excel.

2. Utwórz nowy skoroszyt.

3. Przejdź do zakładki Dane.

4. Z lewej strony wstążki wyświetlona zostanie sekcja Pobieranie danych zewnętrznych. Znajdujące się na niej przyciski pozwalają utworzyć nowe lub wybrać istniejące połączenie danych pakietu Office.

5. Kliknij przycisk Z innych źródeł, a następnie z listy dostępnych typów źródeł danych wybierz Z programu SQL Server (rysunek 1.2).

Rysunek 1.2. Zakładka Dane pozwala m.in. tworzyć i pracować z połączeniami danych pakietu Office

6. Uruchomiony zostanie kreator połączenia danych.

7. Odpowiadając na jego pierwsze pytanie:

a) wpisz nazwę serwera SQL (może to być nazwa komputera, na którym działa ten serwer, np. Serwer01, lub nazwa komputera uzupełniona o nazwę serwera SQL Server, np. Serwer01\Express), b) jeżeli konto użytkownika, na które zalogowaliśmy się do systemu Windows, ma odpowiednie uprawnienia po stronie serwera SQL Server, kliknij Dalej. W przeciwnym wypadku należy wybrać opcję Użyj następującej nazwy użytkownika i hasła, a następnie wpisać te dane i kliknąć Dalej, 8. Drugie pytanie będzie dotyczyło:

a) wyboru bazy źródłowej (bazy, w której znajdują się interesujące nas dane, np. bazy AdventureWorks2012), b) wskazania tabeli lub widoku, z którego chcemy odczytać dane. Jeżeli tylko w bazie istnieją odpowiednie widoki, powinniśmy dzięki nim odczytywać dane, a nie bezpośrednio z tabel. W tym wypadku wybierzemy widok vSalesPerson zawiera dane o wynikach poszczególnych sprzedawców.

9. Ostatnie pytanie dotyczy zapisu utworzonego pliku połączenia. Odpowiadając na nie, możemy: a) zmienić lokalizację tego pliku (domyślnie pliki połączeń zapisywane są w folderze C:\Users\<Nazwa użytkownika>\Documents\Moje źródła danych), b) podać opcjonalny opis połączenia (np. Połączenie z widokiem vSalesPerson), c) zmienić przyjazną nazwę połączenia (domyślnie zawiera ona nazwę serwera SQL Server uzupełnioną o nazwę bazy danych i tabeli lub widoku), d) podać słowa kluczowe, za pomocą których będziemy mogli znaleźć to połączenie.

10. Po kliknięciu przycisku Zakończ połączenie zostanie utworzone i automatycznie uruchomiony zostanie kreator importu danych.

Ponieważ pobierane dane pochodzą z pojedynczego widoku, najlepszym sposobem na ich pobranie będzie import do tabeli Excela (ta opcja jest opcją domyślną). Pozostaje nam jedynie wskazać lokalizację tworzonej tabeli (wybrać komórki istniejącego arkusza lub utworzyć nowy arkusz) i kliknąć OK. Dane (w tym wypadku dane pracowników oraz wyniki ich sprzedaży) zostaną zaimportowane do arkusza i sformatowane jako tabela.

1.4. Połączenie z hurtownią danych (pobieranie danych z połączonych ze sobą tabel lub widoków)

Wykonując to ćwiczenie, dowiemy się, jak pobrać dane z wielu połączonych ze sobą tabel lub widoków.

Wykorzystamy w tym celu hurtownię danych, czyli bazę przechowującą (w tabelach faktów) historię wybranego procesu biznesowego (np. sprzedaży), a w połączonych z nią tabelach wymiarów informacje kontekstowe, np. opisujące klientów, produkty czy czas.

Aby pobrać dane dotyczące sprzedaży produktów:

1. Przejdź do zakładki Dane.

2. Kliknij przycisk Z innych źródeł, a następnie z listy dostępnych typów źródeł danych wybierz Z programu SQL Server (hurtownie działają w tym samym środowisku co bazy relacyjne, mają jednak inny układ tabel).

3. Podaj nazwę serwera, a następnie:

a) wskaż hurtownię danych (w tym przypadku AdvetureWorks DW2012), b) wybierz opcję Włącz zaznaczanie wielu tabel, c) Wybierz tabelę faktów (FactInternetSales) oraz powiązane z nią tabele wymiarów (DimDate, DimProduct i DimProductSubcategory).

d) zwróć uwagę, czy zaznaczone jest pole Importuj relacje pomiędzy zaznaczonymi tabelami i kliknij Dalej.

4. Skonfiguruj zapisywany plik połączenia i zakończ działanie kreatora.

Tak jak poprzednio, automatycznie uruchomiony zostanie kreator importu danych.

Ponieważ jednak pobieramy dane z kilku powiązanych ze sobą tabel lub widoków, domyślnie zostaną one zaimportowane do tabeli przestawnej. Aby przeanalizować wyniki sprzedaży, utwórz tę tabelę przestawną w nowym arkuszu.

Tworzenie tabel przestawnych polega na wyborze, jakie dane (które kolumny tabeli faktów) chcemy analizować i w jakim kontekście (za pomocą których kolumn tabel wymiarów).

Na przykład, aby ocenić sprzedaż towarów z poszczególnych podkategorii w kolejnych latach: 1. Zaznacz kolumny SalesAmount i UnitPrice tabeli FactInternetSales.

2. Przeciągnij do sekcji Kolumny kolumnę CalendarYear tabeli DimDate.

3. Zaznacz kolumnę EnglishProductSubcategoryName tabeli DimProductSubcategory (rysunek 1.3).

Rysunek 1.3. Tabela przestawna z danymi odczytanymi z hurtowni

1.5. Pobieranie danych poprzez dostawcę ODBC

Z każdym powszechnie używanym serwerem baz danych można się połączyć za pomocą dostawcy (sterownika) ODBC. Właściwy dla danego serwera (najczęściej dostępny na stronie jego producenta) sterownik ODBC trzeba jednak najpierw zainstalować w komputerze, z którego będziemy się z tym serwerem łączyli.

Więcej znajdziesz w wersji pełnej publikacji

Pozostałe tematy publikacji w pełnej wersji

1. Metody importowania danych do Excela

1.1. Pliki typu ODC – definiowanie połączeń ze źródłami danych

1.2. Pobieranie danych z baz SQL Server

1.3. Połączenie z bazą relacyjną (pobieranie danych z pojedynczej tabeli lub widoku)

1.4. Połączenie z hurtownią danych (pobieranie danych z połączonych ze sobą tabel lub widoków)

1.5. Pobieranie danych poprzez dostawcę ODBC

1.6. Pobieranie danych z baz analitycznych i tworzenie wykresu przestawnego

1.7. Pobieranie danych o kursach walut z plików tekstowych

1.8. Pobieranie danych ze stron WWW

1.9. Praca z plikami typu ODC – konfigurowanie połączeń z zewnętrznym źródłem danych

1.10. Odświeżanie zapisanych w arkuszu danych

1.11. Importowanie danych z bazy Accessa do Excela

1.12. Usuwanie połączeń danych

1.13. Konfiguracja połączeń danych

1.14. Eksport pliku połączenia

1.15. Podsumowanie

2. Porządkowanie w Excelu zaimportowanych danych

2.1. Zmiana typów kolumn

2.2. Separatory liczb: tysięcy i dziesiętnych

2.3. Zmiana globalnych ustawień Excela

2.4. Zmiana separatorów w zaimportowanych danych

2.5. Porządkowanie formatu daty

2.6. Zmiana ustawień regionalnych systemu Windows

2.7. Usunięcie zbędnych informacji o czasie

2.8. Zmiana formatu daty

2.9. Usuwanie niechcianych znaków

2.10. Problem z wartością NULL

2.11. Podział tekstu na kolumny

2.12. Eliminowanie powtarzających się rekordów

2.13. Oznaczanie powtarzających się wartości

2.14. Kolumny wyliczeniowe

2.15. Oznaczanie powtarzających się rekordów

2.16. Wykrywanie wartości spoza prawidłowego zakresu

2.17. Sprawdzanie, czy wartości liczbowe mieszczą się w ustalonym przedziale

2.18. Sprawdzanie długości ciągów znaków

2.19. Zmiana formatu danych tekstowych

2.20. Porządkowanie zaimportowanych danych tekstowych

2.21. Porządkowanie arkusza z wykorzystaniem funkcji tekstowych

2.22. Zestawienie dotyczące zatrudnienia

2.23. Podsumowanie

3. Power Query, czyli samoobsługowe Business Intelligence

3.1. Pobieranie danych z użyciem języka „M”

3.2. Instalacja dodatku Power Query w Excelu

3.3. Wyszukiwanie danych

3.4. Uporządkowanie danych przed zaimportowaniem

3.5. Wizualizacja pobranych danych za pomocą dodatku Power View

3.6. Pobieranie danych z baz SQL Server

3.7. Połączenie z bazą relacyjną (pobieranie danych z pojedynczej tabeli lub widoku)

3.8. Połączenie z hurtownią danych (pobieranie danych z połączonych ze sobą tabel lub widoków)

3.9. Pobieranie danych ze stron WWW

3.10. Pobieranie danych tabelarycznych ze stron WWW z użyciem dodatku Power Query

3.11. Pobieranie danych z jednego źródła

3.12. Wizualizacja pobranych danych za pomocą dodatku Power Map

3.13. Pobieranie danych w formacie ODATA

3.14. Scalanie danych pobranych z wielu źródeł

3.15. Wizualizacja pobranych danych za pomocą dodatku Power View

3.16. Edycja wyrażeń języka „M”

3.17. Uzupełnianie danych o informacje słownikowe

3.18. Podział tekstu na kolumny

3.19. Edycja zapytań

3.20. Łączenie danych ze słownikami

3.21. Pobieranie i scalenia danych z wielu plików znajdujących się w tym samym folderze

3.22. Odczytanie danych z przykładowego pliku

3.23. Modyfikacja zapytania

3.24. Scalenie danych odczytanych ze zdefiniowanego za pomocą funkcji źródła

3.25. Korzystanie z utworzonej funkcji

3.26. Wyświetlanie pomocy na temat funkcji języka „M”

3.27. Wywoływanie funkcji we wcześniej utworzonym zapytaniu

3.28. Generowanie listy opisów wbudowanych funkcji języka „M”

3.29. Pobieranie danych z serwisu Facebook

3.30. Wizualizacja pobranych danych za pomocą wykresu przestawnego

3.31. Podsumowanie