Redakcja

Redaktor prowadząca: Lidia Pogodzińska

Wydawca: Norbert Pawlikowski

Koordynator produkcji: Mariusz Jezierski

Skład i łamanie: Raster studio, Norbert Bogajczyk, Sulejówek

Druk: Paper&Tinta

ISSN: 1895-2844

Nakład łączny: 1000 egz.

Wydawnictwo „Wiedza i Praktyka” sp. z o.o.

ul. Łotewska 9a, 03-918 Warszawa, tel.: 22 518 29 29, faks: 22 617 60 10

e-mail: nd@wip.pl, NIP: 526-19-92-256

Numer KRS: 0000098264 – Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie,

XIII Wydział Gospodarczy Rejestrowy

Wysokość kapitału zakładowego: 200.000 zł

Copyright by Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o., Warszawa 2014

Informacje o prenumeracie: tel. 22 518 29 29, e-mail: cok@wip.pl

„Nowe Standardy Sprawozdawczości” wraz z przysługującymi Czytelnikom innymi elementami dostępnymi w subskrypcji (e-letter, strona www i in.) chronione są prawem autorskim. Przedruk materiałów opublikowanych w „Nowych Standardach Sprawozdawczości” oraz w innych dostępnych elementach subskrypcji – bez zgody wydawcy – jest zabroniony. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło.

Publikacja „Nowe Standardy Sprawozdawczości” została przygotowana z zachowaniem najwyższej staranności i z wykorzystaniem wysokich kwalifikacji, wiedzy i doświadczenia autorów oraz konsultantów. Zaproponowane w publikacji „Nowe Standardy Sprawozdawczości” oraz w innych dostępnych elementach subskrypcji wskazówki, porady i interpretacje nie mają charakteru porady prawnej. Ich zastosowanie w konkretnym przypadku może wymagać dodatkowych, pogłębionych konsultacji. Publikowane rozwiązania nie mogą być traktowane jako oficjalne stanowisko organów i urzędów państwowych. W związku z powyższym redakcja nie może ponosić odpowiedzialności prawnej za zastosowanie zawartych w publikacji „Nowe Standardy Sprawozdawczości” lub w innych dostępnych elementach subskrypcji wskazówek, przykładów, informacji itp. do konkretnych przypadków.

Wydawca nie odpowiada za treść zamieszczonej reklamy; ma prawo odmówić zamieszczenia reklamy, jeżeli jej treść lub forma są sprzeczne z linią programową bądź charakterem publikacji oraz interesem Wydawnictwa Wiedza i Praktyka.

Od Redakcji

Szanowny Czytelniku

Nowelizacja z lipcu 2014 r. ustawy o rachunkowości przynosi znaczne uproszczenia w sprawozdawczości jednostek mikro. Uproszczenia obejmują nie tylko możliwość sporządzenia znacznie skróconego sprawozdania finansowego, ale również zakaz stosowania wyceny aktywów i pasywów według wartości godziwej oraz skorygowanej ceny nabycia. Nowe przepisy mają zastosowanie do sprawozdań finansowych już za 2014 r.

Jednak Ministerstwo Finansów przedstawiło nowy projekt. Polskie prawo zostanie dostosowane do unijnej dyrektywy dotyczącej rocznych sprawozdań finansowych. Do ustawy o rachunkowości trafią przepisy ułatwiające małym podmiotom prowadzenie sprawozdawczości finansowej.

W nowym załączniku nr 5 do ustawy o rachunkowości (załączniku nr 2 do projektu) został zawarty zakres sprawozdania finansowego małych jednostek. Składać się ono będzie tylko z uproszczonego bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej, w której będzie wymagany ograniczony zakres informacji – czytamy w uzasadnieniu projektu.

Lidia Pogodzińska

redaktor prowadząca

Niektóre jednostki skorzystają z uproszczeń w sprawozdaniach sporządzanych za 2014 rok

Koniec roku to dla firm, które stosują ustawę o rachunkowości, czas związany z przygotowaniem sprawozdania finansowego. W tym roku po raz pierwszy może być to sprawozdanie według tzw. reżimu jednostek mikro.

Uprawnienia do stosowania przez jednostkę uproszczeń „mikro” są uzależnione od podjęcia przez organ zatwierdzający decyzji o wyborze stosowania takich uprawnień. Jeśli nie zostanie podjęta odpowiednia decyzja (np. w formie uchwały lub postanowienia), to nawet jeśli jednostka spełnia kryteria wielkościowe lub organizacyjne, musi sporządzać sprawozdanie finansowe według zasad ogólnych.

Warto zatem przygotować dla członków organu zatwierdzającego projekt uchwały/postanowienia, które przyjąć będą mogli właściciele w sprawie sporządzania uproszczonych sprawozdań.

Organem uprawnionym do podjęcia decyzji są:

•Właściciel – jeśli jest prowadzona tzw. jednoosobowa działalność gospodarcza.

•Wspólnicy – w przypadku spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej.

•Komplementariusze – w przypadku spółki komandytowej, komandytowo-akcyjnej.

•Wspólnicy w przypadku spółki z o.o.

•Akcjonariusze w przypadku spółki akcyjnej.

•Członkowie spółdzielni – w przypadku spółdzielni socjalnej.

•Członkowie stowarzyszenia – w przypadku stowarzyszenia.

•Fundator lub rada fundatorów ewentualnie rada nadzorcza – w przypadku fundacji.

Ważne

W uchwale/postanowieniu w zakresie stosowania uproszczeń należy wskazać, że sprawozdanie finansowe za 2014 rok powinno być sporządzone z zastosowaniem art. 46 ust. 5 pkt 4, art. 47 ust. 4 pkt 4, art. 48 ust. 3, art. 48a ust. 3, art. 48b ust. 4 lub art. 49 ust. 4 ustawy o rachunkowości (dalej: uor).

Kiedy klient jest jednostką mikro

Definicje jednostek mikro, które mogą prowadzić działalność gospodarczą, są zawarte w art. 3 ust. 1a pkt, 1, 3 i 4 oraz art. 3 ust. 1b ustawy. Po pierwsze, jednostkami mikro, po podjęciu stosowanej decyzji przez organ zatwierdzający, mogą być zgodnie z art. 3 ust. 1a pkt 1 uor:

•spółki handlowe (osobowe i kapitałowe, w tym również w organizacji) oraz spółki cywilne z wyjątkiem tych spółek osobowych i cywilnych, gdzie wyłącznymi udziałowcami są osoby fizyczne,

•inne osoby prawne,

•oddziały przedsiębiorców zagranicznych, w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Ważne

Z uproszczeń mikro nie mogą skorzystać jednostki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o rachunkowości, czyli jednostki organizacyjne działające na podstawie (lub ubiegające się o działanie na podstawie) przepisów:

•Prawa bankowego, obrocie papierami wartościowymi, funduszach inwestycyjnych,

•działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej,

•spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych lub organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.

Aby jednak zaliczyć te jednostki do kręgu mikro, nie mogą one w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy, a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność w roku obrotowym, w którym rozpoczęły działalność, przekroczyć co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:

a) 1.500.000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

b) 3.000.000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,

c) 10 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty.

Do jednostek mikro nie mogą być zaliczone jednostki należące do sektora finansów publicznych, które posiadają osobowość prawną.

PRZYKŁAD 1.

Jednostki zaliczane do podmiotów mikro

W spółce z o.o. AJK przychody za 2013 rok wyniosły 2.900.000 zł, a suma bilansowa 1000.000 zł. Udziałowy w tej spółce mogą podjąć decyzję o zastosowaniu uproszczeń przy sporządzaniu sprawozdania finansowego.

Do jednostek mikro na podstawie art. 3 ust. 1a pkt 3 mogą być zaliczone, oczywiście również po podjęciu stosownej decyzji przez organ uprawniony do zatwierdzania sprawozdania finansowego:

•osoby fizyczne,

•spółki cywilne osób fizycznych,

•spółki jawne osób fizycznych oraz

•spółki partnerskie, jeżeli

– przychody netto tych jednostek ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych wyniosły równowartość w walucie polskiej nie mniej niż 1.200.000 euro i nie więcej niż 2.000.000 euro za poprzedni rok obrotowy, a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą – w roku obrotowym, w którym rozpoczęły działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą.

Ważne

Progi wielkościowe 1.200.000 euro i 2.000.000 euro przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych przelicza się na walutę polską po średnim kursie ogłoszonym przez Narodowy Bank Polski, na 30 września roku poprzedzającego rok obrotowy. Wartość progowa na koniec 2013 roku wynosiła 2.000.000 euro × × 4,1472 zł/euro = 8.294.400 zł

Kolejnymi jednostkami mikro mogą być podmioty wskazane w art. 3 ust. 1b uor. Ten nowo wprowadzony do ustawy przepis daje możliwość sporządzania uproszczonego sprawozdania finansowego spółkom prawa handlowego, innym osobom prawnym, a także oddziałom przedsiębiorców zagranicznych, w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeśli w jednym z dwóch lat (bieżącym lub obrotowym) przekroczone zostały progi wartościowe.

Ustawa z 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy o rachunkowości wskazuje, że w 2014 roku do jednostek mikro będą zaliczone te podmioty, pod warunkiem że w 2013 roku jednostki te osiągnęły przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych w wysokości mieszczącej się w przedziale 1.200.000–2000.000 euro.

Ważne

Do jednostek mikro zalicza się też podmioty wskazane w art. 3 ust. 1a pkt 1 uor, z wyłączeniem jednostek rozpoczynających działalność, pod warunkiem że w roku obrotowym kończącym się po dniu wejścia w życie ustawy (2013) oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy (2013) jednostki te nie przekroczyły, co najmniej dwóch z wymienionych w tym przepisie wielkości.

Liczy się decyzja organu stanowiącego

Dodatkowo należy wskazać, że sprawozdania dla jednostek mikro mogą także sporządzać osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, które stosują zasady rachunkowości na podstawie art. 2 ust. 2, czyli dobrowolnie, mimo że nie przekroczyły w poprzednim roku limitu przychodów 1.200.000 euro. Oczywiście i w tym przypadku organ zatwierdzający musi podjąć decyzję w sprawie sporządzania sprawozdania finansowego z zastosowaniem art. 46 ust. 5 pkt 4, art. 47 ust. 4 pkt 4, art. 48 ust. 3, art. 48a ust. 3, art. 48b ust. 4 lub art. 49 ust. 4.

Dotychczasowe uproszczenia bilansowe

Druga grupa podmiotów mikro, do których będzie miała zastosowanie nowelizacja ustawy, to jednostki, które dotychczas mogły stosować uproszczenia w rachunkowości na podstawie rozporządzenia ministra finansów z 15 listopada 2001 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości dla niektórych jednostek niebędących spółkami handlowymi, nieprowadzących działalności gospodarczej.

Obecnie regulacje te zostały przeniesione do ustawy o rachunkowości, a sam art. 82 pkt 1 uor dający ministrowi finansów możliwość wydania rozporządzenia wykonawczego dla takich jednostek jest uchylony. Jednostki mikro niebędące przedsiębiorcami zostały wskazane w art. 3 ust. 1a pkt 2 uor. Mogą nimi być między innymi stowarzyszenia, fundacje, a także związki zawodowe, organizacje pracodawców, izby gospodarcze, przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych, w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, społeczno-zawodowe organizacje rolników, organizacje samorządu zawodowego, organizacje samorządu gospodarczego rzemiosła i Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych – jeżeli nie prowadzą działalności gospodarczej. Aby nabyć status jednostki mikro na potrzeby sprawozdawczości finansowej, konieczne jest jednak, aby organ zatwierdzający (rada fundatorów, komisja rewizyjna, rada nadzorcza, walne zgromadzenie członków z zależności od organizacji) podjął decyzję w sprawie sporządzania sprawozdania finansowego z zastosowaniem uproszczeń przewidzianych dla tych jednostek.

Korzyści wynikające z nowych przepisów

Uproszczenia w wycenie nie mają w praktyce przełożenia na rachunkowość w małej firmie – niesłychanie rzadko zdarzają się tam aktywa i pasywa, które mogłyby być wyceniane w wartości godziwej lub skorygowanej cenie nabycia.

Jeśli natomiast chodzi o sprawozdanie finansowe, to należy rozważyć dwa aspekty. Po pierwsze, sprawozdanie dla jednostki mikro nie musi zawierać takich elementów, jak rozbudowana informacja dodatkowa, rachunek przepływów pieniężnych czy zestawienie zmian w kapitale własnym. Te jednostki nie muszą także sporządzać sprawozdania z działalności. Takie uproszczenie ma zatem przede wszystkim znaczenie dla spółek z o.o. i spółek akcyjnych.

Więcej znajdziesz w wersji pełnej publikacji

Tematy publikacji w pełnej wersji

Niektóre jednostki skorzystają z uproszczeń w sprawozdaniach sporządzanych za 2014 rok

40.797 małych podmiotów skorzysta na zmianach w rachunkowości

Arkusze spisowe muszą być sporządzone przy zachowaniu szczególnej staranności

Niedobory można zaliczyć w koszty

Przy połączeniu jednostek warto stosować metodę nabycia

Zapłata kary umownej nie jest dostawą towaru

Sprawozdanie finansowe podpisuje kierownik i księgowy

Faktury prognozowe nie są kosztem podatkowym

Odpisy i wpłaty na PFRON nie mogą być kosztem uzyskania przychodu

Polecenie księgowania stosuje się w przypadku ksiąg rachunkowych

Refaktury można prezentować na koncie sprzedażowym 702

Karty multibenefit trzeba księgować na specjalnym koncie

Podczas spisu wystarczy obecność jednej osoby materialnie odpowiedzialnej

Skutki zmian kursów wymiany walut obcych