Redakcja

Autor

Bogdan Majkowski

Kierownik grupy wydawniczej

Agnieszka Konopacka-Kuramochi

Wydawca

Agnieszka Gorczyca

Redaktor

Renata Kajewska

Koordynator produkcji

Mariusz Jezierski

Korekta

Monika Rychalska

Skład i łamanie

Triograf, Dariusz Kołacz

Druk

Drukarnia Miller

Nakład 300 egz.

ISBN 978-83-269-3492-6

NR PRODUKTOWY UOW 49

Copyright by Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

Warszawa 2014

Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

ul. Łotewska 9a, 03-918 Warszawa

tel. 22 518 29 29, faks 22 617 60 10, e-mail: cok@wip.pl

NIP: 526-19-92-256, KRS: 0000098264 – Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie

XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego,

Wysokość kapitału zakładowego 200.000 zł.

Publikacja „Składki 2015. Zmiany, dokumentacja, rozliczenia z ZUS” została opracowana we współpracy z Wydawnictwem VNR Verlag für die Deutsche Wirtschaft AG z Niemiec. „Składki 2015. Zmiany, dokumentacja, rozliczenia z ZUS” chronione jest prawem autorskim. Przedruk materiałów zamieszczonych w publikacji „Składki 2015. Zmiany, dokumentacja, rozliczenia z ZUS” oraz w innych dostępnych elementach subskrypcji – bez zgody wydawcy – jest zabroniony. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło. Publikacja „Składki 2015. Zmiany, dokumentacja, rozliczenia z ZUS” została przygotowana z zachowaniem najwyższej staranności i wykorzystaniem wysokich kwalifikacji, wiedzy i doświadczenia autorów oraz konsultantów. Zaproponowane w publikacji „Składki 2015. Zmiany, dokumentacja, rozliczenia z ZUS” oraz w innych dostępnych elementach subskrypcji wskazówki, porady i interpretacje nie mają charakteru porady prawnej. Ich zastosowanie w konkretnym przypadku może wymagać dodatkowych, pogłębionych konsultacji. Publikowane rozwiązania nie mogą być traktowane jako oficjalne stanowisko organów i urzędów państwowych. W związku z powyższym redakcja nie może ponosić odpowiedzialności prawnej za zastosowanie zawartych w publikacji „Składki 2015. Zmiany, dokumentacja, rozliczenia z ZUS” lub w innych dostępnych elementach subskrypcji wskazówek, przykładów, informacji itp. do konkretnych przykładów. Wydawca nie odpowiada za treść zamieszczonej reklamy; ma prawo odmówić zamieszczenia reklamy, jeżeli jej treść lub forma są sprzeczne z linią programową bądź charakterem publikacji oraz interesem Wydawnictwa Wiedza i Praktyka.

Informacje o prenumeracie tel.: 22 518 29 29, e-mail: cok@wip.pl

Wykaz skrótów użytych w książce

SN – Sąd Najwyższy

ZUS – Zakład Ubezpieczeń Społecznych

MPiPS – Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej

PIP – Państwowa Inspekcja Pracy

GIP – Główny Inspektorat Pracy

Kodeks pracy – ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2014 r. poz. 1502)

ustawa systemowa – ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.)

ustawa chorobowa – ustawa z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn.: Dz.U. z 2014 r. poz. 159)

ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę – ustawa z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. nr 200, poz. 1679 ze zm.)

Ordynacja podatkowa – ustawa z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.)

ustawa o zwolnieniach grupowych – ustawa z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (tekst jedn.: Dz.U. nr 90 poz. 844 ze zm.)

ustawa emerytalna – ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.)

ustawa o ZFŚS – ustawa z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r. poz. 592 ze zm.)

rozporządzenie składkowe – rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106 ze zm.)

Rozdział 1.

Zmiany w składkach w 2015 roku

Rok 2015 przyniósł kolejne zmiany w rozliczaniu składek do ZUS, a także w obowiązkach płatników składek w tym zakresie. Część z nich wprowadza nowelizacja ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: ustawa systemowa), część zmian zaś ma związek z nową kwotą minimalnego wynagrodzenia za pracę, która wynika z rozporządzenia Rady Ministrów z 11 września 2014 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2015 roku.

Krótszy termin na informację o zmianach w zgłoszeniu płatnika składek

Pierwszą z istotnych zmian, która weszła w życie jeszcze w 2014 r., a konkretnie – z dniem 1 grudnia tego roku, jest skrócenie terminu na poinformowanie ZUS o zmianach w danych wykazanych w zgłoszeniu płatnika składek. Od tej daty na przekazanie takiej informacji płatnik ma 7 dni od zaistnienia zmian, stwierdzenia nieprawidłowości we własnym zakresie lub otrzymania zawiadomienia o stwierdzeniu nieprawidłowości przez ZUS. Przypomnijmy, że poprzednio termin ten był dłuższy i wynosił 14 dni od zaistnienia jednej z wymienionych okoliczności.

Objęcie obowiązkiem ubezpieczeń członków rad nadzorczych

Drugą ze zmian – wprowadzoną tym razem z dniem 1 stycznia 2015 r. – jest objęcie członków rad nadzorczych otrzymujących wynagrodzenie z tytułu pełnienia tej funkcji obowiązkiem ubezpieczeń emerytalno-rentowych. Przed zmianą podlegali oni obowiązkowo tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu. Rolę płatnika składek pełni tu podmiot, w którym działa rada nadzorcza, a podstawę składek stanowi przychód z działalności wykonywanej osobiście przez osoby należące do składu rady nadzorczej, niezależnie od sposobu ich powoływania.

Roczna informacja o pobranych składkach

Płatnicy składek mają obowiązek przekazania osobom ubezpieczonym informacji zawartych w imiennych raportach miesięcznych w podziale na poszczególne miesiące, za rok ubiegły w terminie do 28 lutego roku następnego. Z uwagi na to, że w roku bieżącym 28 luty przypada w sobotę, obowiązującym w 2015 roku jest 2 marca. Informacje te powinny być przekazane w formie dokumentu pisemnego lub elektronicznego – o ile zainteresowani wyrażą na to zgodę.

Przypomnijmy, że na przekazanie pierwszej rocznej informacji płatnicy mieli czas do 28 lutego 2013 r.

Żeby ułatwić realizację wspomnianego obowiązku, rozporządzenie z 9 września 2013 r. wprowadziło nowy wzór specjalnego formularza, który został zatytułowany „Informacja roczna dla osoby ubezpieczonej”.

Zmiana wynagrodzenia minimalnego

Zmiana wynagrodzenia minimalnego od 1 stycznia 2015 r. spowodowała wzrost obciążeń składkowych płaconych za niektóre grupy ubezpieczonych, minimalnych świadczeń chorobowych przysługujących pracownikom, a także konieczność ponownego sprawdzenia, czy za daną osobę należy odprowadzać składkę na Fundusz Pracy. Wysokość wynagrodzenia minimalnego ma również wpływ na istnienie obowiązku ubezpieczeń społecznych przy niektórych zbiegach tytułów. Zmiany te nakładają na płatników składek lub świadczeń chorobowych obowiązek dokonania stosownych przeliczeń.

Składki na ubezpieczenia społeczne

Wzrost obciążeń za niektórych pracowników

Podstawę wymiaru składek w przypadku pracowników stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzyskany z tytułu pozostawania w stosunku pracy – z pewnymi nieistotnymi tu wyłączeniami. Dla znacznej części pracowników przychód ten odpowiada kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę w latach 2014–2015

Pełne wynagrodzenie minimalne

Wynagrodzenie minimalne w pierwszym roku pracy zawodowej

2014 rok

1.680 zł

1.344 zł (80% pełnego wynagrodzenia minimalnego)

2015 rok

1.750 zł

1.400 zł (80% pełnego wynagrodzenia minimalnego)

Zmiana wynagrodzenia minimalnego pociąga więc za sobą zmianę podstaw wymiaru składek, a tym samym składek u pracowników otrzymujących takie właśnie wynagrodzenie. To z kolei nakłada na pracodawców konieczność przeprowadzenia stosownych przeliczeń.

Przykład

Z umowy o pracę wynika, że pobory pracownika składają się tylko z wynagrodzenia

zasadniczego, którego wysokość odpowiada aktualnemu minimalnemu wynagrodzeniu

za pracę. Staż zawodowy tej osoby wynosi 3 lata. Składki na ubezpieczenia społeczne,

finansowane ze środków pracodawcy, należne za grudzień 2014 r. wyniosły więc:

na ubezpieczenie emerytalne – 163,97 zł (1.680 zł × 9,76%),

na ubezpieczenia rentowe – 109,20 zł (1.680 zł × 6,5%),

na ubezpieczenie wypadkowe (przy założeniu, że tego płatnika obowiązuje stopa

wynosząca 2,53%) – 42,50 zł (1.680 zł × 2,53%),

na Fundusz Pracy – 41,16 zł (1.680 zł × 2,45%),

na Fundusz Gwar.

Razem z własnych środków pracodawca musiał więc zapłacić 358,51 zł. W związku

ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia za pracę od stycznia 2015 r. wzrosła podstawa wymiaru składek za tego pracownika. Począwszy od stycznia 2015 r., pracodawca

opłaca z własnych środków następujące kwoty składek:

na ubezpieczenie emerytalne – 170,80 zł (1.750 zł × 9,76%),

na ubezpieczenia rentowe – 113,75 zł (1.750 zł × 6,5%),

na ubezpieczenie wypadkowe – 44,28 zł (1.750 zł × 2,53%),

na FP – 42,88 zł (1.750 zł × 2,45%),

na FGŚP – 1,75 zł (1.750 zł × 0,1%).

Razem obciążenia te wynoszą 373,46 zł, a to oznacza wzrost w stosunku do roku ubiegłego

o 14,95 zł. Podwyżka minimalnego wynagrodzenia za pracę spowodowała także

odpowiedni wzrost wysokości składek finansowanych ze środków pracownika.

Większe daniny zusowskie przedsiębiorców

Wzrost wynagrodzenia minimalnego znalazł również odzwierciedlenie w wysokości składek płaconych przez prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, spełniających wymogi określone w art. 18a ustawy systemowej, dla których najniższa podstawa składek odpowiada 30% aktualnego minimalnego wynagrodzenia za pracę. Przypomnijmy, że z możliwości takiej mogą skorzystać – przez okres pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia działalności – osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szcze-gólnych.

Więcej znajdziesz w wersji pełnej publikacji

Tematy publikacji w pełnej wersji

Wykaz skrótów użytych w książce

Zmiany w składkach w 2015 roku

Składki emerytalno-rentowe

Składka chorobowa

Składki wypadkowe po 31 marca 2014 r.

Składki na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych

Składka zdrowotna

Składki w dokumentacji ZUS

Składki z tytułu pracy na urlopach macierzyńskich i wychowawczych

Składki zleceniobiorców i wykonawców dzieła

Składki dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą

Wyciąg z aktów prawnych

Przygotowanie do wersji elektronicznej: RASTER studio, 603 59 59 71