Praktyczny informator

OCENA RYZYKA

ZAWODOWEGO

listy kontrolne l wzory l dokumenty

Rozdział I

Zasady i metody oceny ryzyka zawodowego

1. Wprowadzenie 7

Podstawa prawna 7

Zasady przeprowadzenia oceny ryzyka
zawodowego 7

2. Definicje 7

Bezpieczeństwo i higiena pracy 8

Działanie korygujące 8

Działanie zapobiegawcze 8

Identyfikacja zagrożenia 8

Niezgodność 8

Ocena ryzyka zawodowego 8

Ryzyko zawodowe 8

Stanowisko pracy 8

Wymaganie 8

Zagrożenie 8

Zagrożenie znaczące 9

Zdarzenie potencjalnie wypadkowe 9

3. Cel oceny ryzyka zawodowego 9

4. Obowiązki pracodawcy i rola służby bhp 10

A. Obowiązki pracodawcy 10

Kodeks pracy 10

Kiedy przeprowadzać ocenę ryzyka zawodowego 10

Okresowa ocena ryzyka zawodowego 11

B. Rola służby bhp 12

Obowiązki osób wykonujących zadania służby
bhp 12

5. Przygotowanie oceny ryzyka zawodowego w firmie 12

Polecenie (zarządzenie) pracodawcy o przeprowadzeniu oceny ryzyka zawodowego w firmie 12

Kto powinien oceniać ryzyko zawodowe 13

A. Wykaz stanowisk pracy i ich analiza 13

Rozszerzenie oceny ryzyka zawodowego

na pozostałe stanowiska pracy 13

B. Charakterystyka stanowiska pracy 14

Elementy charakterystyki stanowiska pracy 14

Wykonywane zadania 16

Miejsce wykonywania zadań 16

Wykaz wykonywanych czynności 16

Niedogodności 16

Poziom wykształcenia i przygotowania zawodowego oraz wymagane uprawnienia i predyspozycje 16

Inne osoby, które mogą być narażone
na ryzyko związane z charakteryzowanym stanowiskiem pracy 17

C. Dodatkowe informacje 17

D. Zespół do oceny ryzyka zawodowego w firmie 17

Pracownicy nadzoru – kierownicy i majstrowie 17

Kwalifikacje powołanych osób 17

Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego
przez podmiot zewnętrzny 18

6. Informowanie o ryzyku zawodowym 18

Sposób przekazywania informacji 18

7. Metody oceny ryzyka zawodowego 18

A. Wybór metody 18

Akceptowalny poziom ryzyka zawodowego 20

B. Metoda PHA (z ang. Preliminary Hazard Analysis) – wstępna analiza zagrożeń 20

Parametry ryzyka 20

Wzór – metoda PHA 20

Szacowanie parametrów ryzyka 20

Wartościowanie ryzyka 21

C. Metoda matrycy ryzyka dla niemierzalnych czynników środowiska pracy wg Polskiej Normy PN-N-18002:2011 Systemy zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy – Ogólne wytyczne do oceny ryzyka zawodowego 21

Parametry ryzyka 21

Szacowanie parametrów ryzyka 21

Wartościowanie ryzyka 22

D. Metoda oceny ryzyka dla mierzalnych czynników środowiska pracy wg Polskiej Normy PN-N-18002:2011 Systemy zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy – Ogólne wytyczne do oceny ryzyka zawodowego 23

Charakterystyka metody 23

Czynniki mierzalne 23

Wartościowanie ryzyka 23

Zmniejszenie poziomu ryzyka 24

Zwiększenie poziomu ryzyka 24

E. Metoda Risk Score (metoda wskaźnika ryzyka) 24

Wzór – metoda Risk Score 24

Ocena parametrów ryzyka 24

Rozdział II

Identyfikacja zagrożeń i ocena ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy

1. Wprowadzenie 29

2. Identyfikacja zagrożeń 29

Lista stanowisk pracy 31

Źródła informacji o zagrożeniach 31

Analiza stanowiska pracy 32

Lista kontrolna 33

Przykłady list kontrolnych 33

Sytuacje i czynniki a zagrożenia 39

Ergonomia i pracownicy 40

3. Szacowanie i ocena ryzyka zawodowego 40

Parametry oceny ryzyka zawodowego 40

Stopień możliwej straty 41

Wystąpienia zdarzenia niebezpiecznego 41

Prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia 41

Częstość i czas narażenia na zagrożenie 42

Możliwość uniknięcia lub ograniczenia strat 42

Wartościowanie (ocena) ryzyka zawodowego 43

Przykłady kart oceny ryzyka zawodowego 43

Rozdział III

Profilaktyka ryzyka zawodowego

1. Wprowadzenie 49

Charakter oceny ryzyka zawodowego 49

Efekty oceny ryzyka zawodowego 49

Bardzo małe ryzyko zawodowe 49

2. Ocena istniejących środków
bezpieczeństwa 49

Zminimalizowanie ryzyka zawodowego 50

Działania korygujące i działania zapobiegawcze 50

3. Rodzaje działań profilaktycznych 50

A. Eliminacja zagrożenia 50

Możliwość wyeliminowania ryzyka zawodowego 50

B. Ograniczanie ryzyka zawodowego 51

Możliwość obniżenia poziomu ryzyka zawodowego 51

Zmniejszanie zagrożenia – zastępowanie 51

Środki ochrony zbiorowej 51

Organizacja pracy 52

Środki ochrony indywidualnej 52

Pierwsza pomoc 52

Przygotowanie pracowników 52

C. Wybór sposobu zmniejszenia ryzyka
zawodowego 53

4. Planowanie profilaktyki 54

Program naprawczy po ocenie ryzyka
zawodowego na stanowisku pracy 54

5. Skuteczność profilaktyki 54

Błędy w ocenie ryzyka zawodowego 54

Skutki błędów w ocenie ryzyka zawodowego 55

Nieskuteczność działań profilaktycznych 55

Rozdział IV

Dokumentowanie oceny ryzyka zawodowego

1. Proces oceny ryzyka zawodowego w firmie 59

Kto powinien oceniać ryzyko zawodowe 59

Wstępna faza oceny ryzyka zawodowego 59

2. Dokumenty z przeprowadzonej oceny
ryzyka zawodowego 60

Dokumentacja dla pracodawcy 60

Dokumentacja dla pracownika 61

3. Wzory dokumentów z praktycznym
komentarzem 61

A. Informacja pracodawcy o ryzyku zawodowym związanym z pracą w zakładzie pracy 62

B. Informacja o zapoznaniu pracownika
z ryzykiem zawodowym 64

C.Karta oceny ryzyka zawodowego wg Polskiej
Normy PN-N-18002:2011 66

D. Program naprawczy po ocenie ryzyka
zawodowego przeprowadzonej w dniach ... r. 68

Rozdział V

Lista kontrolna procedury oceny ryzyka zawodowego

1. Wprowadzenie 73

2. 21 pytań, na które trzeba odpowiedzieć
– lista kontrolna 73

Rozdział VI

Problemy praktyczne w 30 pytaniach

i odpowiedziach

1. Pracownik wykonujący ręczne prace
transportowe – identyfikacja i weryfikacja
zagrożeń 79

2. Uprawnieni do przeprowadzania oceny ryzyka zawodowego 80

3. Pracownik fizyczny – konserwator oczyszczalni ścieków – identyfikacja i weryfikacja zagrożeń 81

4. Ocena zagrożeń i ryzyka zawodowego
pracownika administracyjno-biurowego
zatrudnionego w dziale kadr 82

5. Aktualizacja oceny ryzyka zawodowego 84

6. Ocena zagrożeń i ryzyka zawodowego
na stanowisku pracy pracownika zatrudnionego
przy pracy na wysokości (stanowisku pracy
dekarza) 86

7. Instrukcja oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy 87

8. Ocena zagrożeń i ryzyka zawodowego pracownikaniepełnosprawnego na stanowisku
pracy z komputerem 90

9. Ocena ryzyka zawodowego w zakładzie gastronomicznym 93

10. Ocena zagrożeń na stanowisku pracy 94

11. Ocena ryzyka zawodowego w firmie
produkującej substancje rakotwórcze 96

12. Montażowe stanowisko pracy – identyfikacja i weryfikacja zagrożeń 97

13. Co robić, gdy w firmie nie przeprowadzono
oceny ryzyka zawodowego 98

14. Przechowywanie dokumentów oceny ryzyka zawodowego 99

15. Centrum dokumentacyjne – identyfikacja
zagrożeń 100

16. Zarządzanie ryzykiem zawodowym
spawaczy 101

17. Ocena zagrożeń i ryzyka zawodowego
na stanowisku pracy kierowcy samochodu dostawczego przewożącego sprzęt rtv 102

18. Ocena ryzyka zawodowego kobiet
w ciąży i karmiących piersią 103

19. Ocena zagrożeń i ryzyka zawodowego
na stanowisku pracy płetwonurka 103

20. Charakterystyka stanowiska pracy stolarza obsługującego stołową pilarkę tarczową z posuwem ręcznym i frezarkę dolnowrzecionową 106

21. Ocena zagrożeń i ryzyka zawodowego
na stanowisku pracy sprzątaczki biurowej 108

22. Zadaniowa ocena ryzyka zawodowego 110

23. Ocena zagrożeń i ryzyka zawodowego
na stanowisku pracy nauczyciela wychowania fizycznego 111

24. Informowanie pracowników o ryzyku
zawodowym 113

25. Ocena zagrożeń i ryzyka zawodowego
na stanowisku pracy pielęgniarki w domu
pomocy społecznej dla psychicznie chorych 114

26. Częstotliwość oceny ryzyka zawodowego 116

27. Ocena zagrożeń na stanowisku pracy z tomografemkomputerowym 117

28. Górnik strzałowy w chodniku węglowym
kopalni węgla kamiennego – identyfikacja
i weryfikacja zagrożeń 119

29. Ścieżka oceny ryzyka zawodowego
w szkole 120

30. Ocena ryzyka zawodowego na stanowisku
pracy projektanta przy projektowaniu
wspomaganym komputerem 121

Zasady i metody

oceny ryzyka zawodowego

Rozdział I

.

1. Wprowadzenie

Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy powinno być jednym z ważniejszych celów każdej firmy – niezależnie od jej wielkości – z 3 powodów, mianowicie:

1) narastania sprzeciwu społecznego przeciwko hekatombie ludzkiej w pracy (wg Międzynarodowej Organizacji Pracy corocznie na świecie ginie około 180 tys. ludzi, a ponad 100 mln odnosi obrażenia w wypadkach przy pracy),

2) wymagania przez społeczeństwo zagwarantowania ze strony państwa i pracodawców bezpieczeństwa w środowisku pracy i środowisku naturalnym,

3) przekonania, że bezpieczeństwo to czysty zysk (likwidacja i ograniczenie zbędnych strat).

Niezbędne jest więc monitorowanie i kontrolowanie środowiska pracy polegające na obserwowaniu warunków pracy, zachowań pracowników, a także śledzeniu wyników działań podejmowanych w celu poprawy bezpieczeństwa i higieny pracy. Obejmuje ono przede wszystkim:

● analizę przyczyn wypadków przy pracy i chorób zawodowych,

● identyfikację zagrożeń,

● ocenę ryzyka zawodowego.

Uwaga!

Kluczowym elementem umożliwiającym stworzenie sprawnie funkcjonującego systemu zarządzania bhp w firmie jest ocena ryzyka zawodowego, poprzedzona rzetelną i wykonaną profesjonalnie identyfikacją zagrożeń. Pozwala ona na opracowanie (np. w postaci instrukcji, zarządzeń) wytycznych dotyczących monitorowania bezpieczeństwa i higieny pracy.

Polityka, w której pracodawca (najwyższe kierownictwo) określa swoją strategię w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy, jest tworzona i formułowana głównie na podstawie wniosków wynikających z oceny ryzyka.

Podstawa prawna

Polskie prawo pracy nakłada na pracodawcę obowiązek przeprowadzania udokumentowanej oceny ryzyka zawodowego na wszystkich stanowiskach pracy w firmie.

Przepisy dotyczące oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy znajdują się w:

✔ ustawie z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2014 r. poz. 1502),
dalej: kp (art. 226 pkt 1 i 2 kp)  Kodeks pracy (str. 10),

✔ rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2003 r. nr 169, poz. 1650 ze zm.), dalej: ropbhp (§ 39 ust. 2 pkt 2 oraz 39a ust. 1, 2 pkt 1 i 2, ust. 3 pkt 1 lit. a–e, a także pkt 2 oraz 3).

Zasady przeprowadzenia oceny ryzyka zawodowego

Podstawowe zasady przeprowadzenia oceny ryzyka zawodowego znajdują się w Polskiej Normie PN-N-18002:2011 Systemy zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy – Ogólne wytyczne do oceny ryzyka zawodowego. Nie jest to norma do obowiązkowego stosowania, ale stanowi przykład właściwego podejścia do oceny ryzyka zawodowego.

Przepisy i zasady dotyczące oceny ryzyka zawodowego w równym stopniu dotyczą wszystkich pracodawców – bez względu na wielkość i złożoność organizacji czy prowadzoną działalność. Jednak w praktyce, w warunkach rzeczywistych, mogą wystąpić duże różnice między poszczególnymi firmami, z powodu różnicy w specyfice zagrożeń, a także braku specjalistów potrafiących zidentyfikować i ocenić zagrożenia.

2. Definicje

Znajomość i zrozumienie poniższych pojęć jest podstawą oceny ryzyka zawodowego w firmie. Każdy specjalista ds. bhp powinien je znać, ponieważ bezpośrednio – w mniejszym lub większym stopniu – dotyczą jego codziennej, ciężkiej pracy.

Opracowane definicje (zgodnie z Polską Normą PN-N-18001:2004 Systemy zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy – Wymagania) ułożone są w porządku alfabetycznym. Niektóre z nich składają się z różnych pojęć, które również zostały wyjaśnione.

Bezpieczeństwo i higiena pracy

Bezpieczeństwo i higiena pracy to stan warunków oraz organizacji pracy i zachowań pracowników zapewniający wymagany poziom ochrony ich zdrowia oraz życia przed zagrożeniami występującymi w środowisku pracy.

Działanie korygujące

Działanie korygujące to działanie w celu wyeliminowania przyczyny lub przyczyn wykrytej niezgodności lub innej wykrytej niepożądanej sytuacji.

Działanie zapobiegawcze

Działanie zapobiegawcze to działanie w celu wyeliminowania przyczyny lub przyczyn potencjalnej niezgodności albo innej potencjalnej niepożądanej sytuacji.

UWAGA!

Działanie zapobiegawcze podejmowane jest w celu zapobieżenia wystąpieniu potencjalnej niezgodności lub innej potencjalnej sytuacji niepożądanej. Natomiast działanie korygujące podejmowane jest w celu zapobieżenia ponownemu wystąpieniu wykrytej niezgodności lub innej wykrytej niepożądanej sytuacji.

Identyfikacja zagrożenia

Identyfikacja zagrożenia to proces rozpoznawania, czy zagrożenie istnieje, i określenia jego charakterystyki.

Niezgodność

Niezgodność to po prostu niespełnienie określonego wymagania.

Ocena ryzyka zawodowego

Ocena ryzyka zawodowego to proces analizowania ryzyka zawodowego i wyznaczenie jego dopuszczalności.

Ryzyko zawodowe

Ryzyko zawodowe to prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych zdarzeń związanych z wykonywaną pracą, powodujących straty. W szczególności chodzi tu o wystąpienie u pracowników niekorzystnych skutków zdrowotnych w wyniku zagrożeń zawodowych środowiska pracy lub sposobu jej wykonywania. Ryzyko zawodowe definiowane jest również jako „kombinacja prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzenia zagrażającego oraz ciężkości urazu lub pogorszenia stanu zdrowia pracowników powodowanego tym zdarzeniem” (wg wytycznych MOP zawartych w dokumencie Guidelines on occupational safety and health management systems, ILO-OSH 2001).

Stanowisko pracy

Stanowisko pracy to przestrzeń pracy z wyposażeniem w środki i przedmioty pracy, w której pracownik lub zespół pracowników wykonuje pracę.

Wymaganie

Wymaganie to potrzeba lub oczekiwanie, które zostało ustalone, przyjęte zwyczajowo lub jest obowiązkowe. Przyjęte zwyczajowo oznacza, że istnieje zwyczaj lub powszechna praktyka organizacji, jej klientów i innych zainteresowanych stron, iż dana potrzeba lub oczekiwanie jest przyjęte. Można zastosować kwalifikator do wskazania specyficznego rodzaju wymagania (np. wymaganie dotyczące wyrobu, zarządzania jakością, klienta). Wymaganie wyspecyfikowane jest jednym z wymagań ustalonych (np. w określonym dokumencie). Wymagania mogą być stawiane przez różne zainteresowane strony.

Zagrożenie

Zagrożenie to stan środowiska pracy mogący spowodować wypadek lub chorobę.

PRZYKŁAD

Zagrożenie to na przykład praca:

● na wysokości,

● w wykopach,

● przy maszynach w ruchu,

● przy urządzeniach elektrycznych pod napięciem.

● w kontakcie z niebezpiecznymi czynnikami chemicznymi.

Zagrożenie znaczące

Zagrożenie znaczące to takie, ktore może spowodować poważne i nieodwracalne uszkodzenie zdrowia lub śmierć, występujące w szczególności podczas wykonywania prac szczególnie niebezpiecznych lub w sytuacjach poważnych awarii.

Zdarzenie potencjalnie wypadkowe

Zdarzenie potencjalnie wypadkowe to niebezpieczne zdarzenie związane z wykonywaną pracą, podczas którego nie dochodzi do urazów lub pogorszenia stanu zdrowia.

PRZYKŁAD

1. Podczas szlifowania przedmiotu nastąpiło pęknięcie tarczy szlifierskiej, jednak jej odłamki nikogo nie zraniły dzięki szczęśliwemu zbiegowi okoliczności – pracownik nie znajdował się na linii lotu odłamków.

2. Spadły deski pomostu rusztowania, ale nikt nie doznał urazu dzięki szczęśliwemu zbiegowi okoliczności – w pobliżu rusztowania nie było żadnej osoby.

Każde z powyższych zdarzeń potencjalnie wypadkowych powinno być przeanalizowane w taki sposób, jak wypadek przy pracy, aby wykryć przyczyny jego zaistnienia i w przyszłości wyeliminować, czyli ograniczyć ryzyko wypadku.

3. Cel oceny ryzyka zawodowego

Celem oceny ryzyka zawodowego jest umożliwienie pracodawcy podjęcia odpowiednich kroków zapewniających bezpieczeństwo i higienę pracy pracownikom.

Zawsze należy dążyć do ograniczenia ryzyka do poziomu najniższego, jaki można osiągnąć w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony. Ocena ryzyka zawodowego polega na przewidywaniu, jakie szkody (np. urazy, schorzenia) i jak często mogą spotkać pracownika zatrudnionego na danym stanowisku pracy oraz zaplanowaniu, co trzeba zrobić, aby ich uniknąć.

Poniżej przedstawione zostały kluczowe zasady oceny ryzyka zawodowego. Oto one:

1) pracodawca powinien zapewnić udział wszystkich zatrudnionych w danym miejscu pracy pracowników (lub ich przedstawicieli) kierowników w ocenie ryzyka zawodowego oraz przeprowadzić z nimi konsultacji wszystkich działań mających związek z oceną ryzka w zakresie bhp (art. 23711a § 1 pkt 1–5 kp);

2) oceniając ryzyko zawodowe, należy zachować następujący porządek postępowania:

● opisać stanowisko pracy,

● zidentyfikować zagrożenia,

● ustalić, kto może być narażony na dane zagrożenie,

● określić możliwe skutki zdrowotne od poszczególnych zagrożeń,

● oszacować poziom ryzyka zawodowego (wg przyjętej metody),

● ocenić dopuszczalność ryzyka zawodowego,

● rozważyć, czy ryzyko zawodowe można wyeliminować, a jeżeli jest to niemożliwe, to jakie środki jego ograniczenia i kontroli należy zastosować,

● ustalić priorytety zaproponowanych działań;

3) należy uprzednio zdecydować, jaką metodą będzie oceniane ryzyko i jakiego obszaru działalności firmy ocena będzie dotyczyć, upewniając się, że obejmie:

● całe stanowiska pracy,

● wszystkie wykonywane rodzaje robót i czynności, łącznie z wykonywanymi poza normatywnym czasem pracy i poza stanowiskiem pracy,

● wszystkie zagrożenia.

4) jeżeli pracodawca jest jednym z wielu działających w tym samym miejscu, ocenę ryzyka zawodowego należy prowadzić w porozumieniu z koordynatorem ds. bhp i uwzględnić wzajemny wpływ prac wykonywanych przez uczestników procesu pracy na ich bezpieczeństwo i higienę pracy.

4. Obowiązki pracodawcy i rola służby bhp

A. Obowiązki pracodawcy

Kodeks pracy

Każdy pracodawca ma obowiązek:

● oceny i dokumentowania ryzyka zawodowego związanego z wykonywaną pracą,

● stosowania niezbędnych środków profilaktycznych zmniejszających ryzyko zawodowe,

● informowania pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą, i zasadach ochrony przed zagrożeniami

(art. 226 pkt 1 i 2 kp).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2003 r. nr 169, poz. 1650 ze zm.).

Pracodawca:

● realizuje obowiązek zapewnienia pracownikom bezpieczeństwa i higieny pracy, w szczególności przez zapobieganie zagrożeniom związanym z wykonywaną pracą, właściwą organizację pracy, stosowanie koniecznych środków profilaktycznych oraz informowanie, jak również szkolenie pracowników, na podstawie ogólnych zasad dotyczących zapobiegania wypadkom i chorobom związanym z pracą, przede wszystkim przez m.in. przeprowadzanie oceny ryzyka związanego z zagrożeniami, które nie mogą być wykluczone,

● ocenia ryzyko zawodowe występujące przy wykonywanych pracach, w szczególności przy doborze wyposażenia stanowisk i miejsc pracy, stosowanych substancji oraz preparatów chemicznych, biologicznych, rakotwórczych lub mutagennych, a także zmianie organizacji pracy,

● podczas oceny ryzyka zawodowego uwzględnia wszystkie czynniki środowiska pracy występujące przy wykonywanych pracach i sposoby ich wykonywania,

● prowadzi dokumentację oceny ryzyka zawodowego i zastosowanych niezbędnych środków profilaktycznych.

UWAGA!

Dokument potwierdzający dokonanie oceny ryzyka zawodowego powinien uwzględniać w szczególności:

● opis ocenianego stanowiska pracy, w tym wyszczególnienie:

– stosowanych maszyn, narzędzi i materiałów,

– wykonywanych zadań,

– występujących na stanowisku pracy niebezpiecznych, szkodliwych i uciążliwych czynników środowiska pracy,

– stosowanych środków ochrony zbiorowej i indywidualnej,

– osób pracujących na tym stanowisku pracy;

● wyniki przeprowadzonej oceny ryzyka zawodowego dla każdego z czynników środowiska pracy i niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko;

● datę przeprowadzonej oceny ryzyka zawodowego i osoby jej dokonujące.

Natomiast stosowane w następstwie oceny ryzyka zawodowego środki profilaktyczne, metody i organizacja pracy powinny:

● zapewniać zwiększenie poziomu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników,

● być zintegrowane z działalnością prowadzoną przez pracodawcę na wszystkich poziomach struktury organizacyjnej firmy.

Kiedy przeprowadzać ocenę ryzyka zawodowego

Zapis § 42 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp wymaga, aby zmiany w procesie technologicznym, konstrukcyjne urządzeń technicznych oraz w sposobie użytkowania pomieszczeń były poprzedzone oceną pod względem bezpieczeństwa i higieny pracy, w trybie ustalonym przez pracodawcę. Co należy rozumieć jako każdorazowe dokonywanie oceny ryzyka zawodowego albo weryfikowanie, uaktualnianie oceny już dokonanej.

Ocenę ryzyka zawodowego należy wykonywać zawsze, gdy:

1) utworzono nowe stanowisko pracy,

PRZYKŁAD

Firma zajmująca się produkcją urządzeń mechanicznych dotychczas zlecała na zewnątrz