Spis treści

Redakcja

Wstęp

Zadania pracodawcy i pracownika

Powstrzymanie się od wykonywania pracy

Tematy publikacji w pełnej wersji

Redakcja

Autor:

Jan M. Pióro

specjalista z zakresu prawa pracy,

biegły sądowy w dziedzinie bhp

Wydawca: Rafał Kępka Redaktor: Marek Kalman Koordynator produkcji: Mariusz Jezierski Projekt graficzny okładki: Piotr Fedorczyk Skład i łamanie: 6AN Studio Drukarnia: MDruk ISBN: 978-83-269-4025-5

Nakład: 200 sztuk

Cena brutto: 69 zł

Informacje i zamówienia:

e-mail: cok@wip.pl

infolinia: 22 518 29 29

faks: 22 617 60 10

Wydawnictwo Wiedza i Praktyka Sp. z o.o.

ul. Łotewska 9A, 03-918 Warszawa

NIP: 526-19-92-256

Numer KRS: 0000098264 – Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy Wysokość kapitału zakładowego: 200.000 zł

tel.: 22 518 29 29, faks: 22 617 60 10

© Copyright by Wydawnictwo Wiedza i Praktyka Sp. z o.o. Warszawa 2015 r.

Wstęp

Powszechnie akceptowany jest pogląd, że bezpieczeństwo i higiena pracy to zespół warunków i czynników zapewniających wyeliminowanie lub maksymalne ograniczenie ujemnego wpływu środowiska pracy na stan zdrowia pracujących. Szkolenie bhp jest ważnym czynnikiem profilaktyki wypadkowej, gdyż w szczególności umożliwia zrozumienie zagrożeń związanych z przebiegiem procesu pracy, sprzyja poznaniu sposobów postępowania także w sytuacjach odbiegających od normalnego toku pracy. Prezentujemy komentarz do rozporządzenia ministra gospodarki i pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. nr 180, poz. 1860 ze zm.). Jest on adresowany przede wszystkim do organizatorów i prowadzących szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz małych przedsiębiorców, dla których ma być pomocą w zrozumieniu zapisów rozporządzenia.

Komentarza nie należy traktować jako głosu w trwającej od dłuższego czasu dyskusji nad kierunkami zmian przepisów dotyczących szkoleń bhp. Jego celem jest jedynie przybliżenie kwestii uregulowanych rozporządzeniem.

Problematykę szkoleń bhp w zakresie dotyczącym ogółu pracowników regulują stosowne przepisy Kodeksu pracy (art. 207 § 2 , 237^3 – 237^5 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy; tekst jedn.: Dz.U. z 2014 r., poz. 1502 ze zm.; dalej: kp oraz rozporządzenia ministra gospodarki i pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. nr 180, poz. 1860 ze zm.). Pierwotny tekst rozporządzenia został znowelizowany przepisami:

- rozporządzenia ministra gospodarki i pracy z 28 czerwca 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. nr 116, poz. 972),

- rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 9 października 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. nr 196, poz. 1420).

Unormowania w tym rozporządzeniu oraz jego nowelizacjach są rezultatem wdrożenia Dyrektywy Rady (89/391/ EWG) z 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy (Dziennik Urzędowy WE L 183 z 29/06/1989 P. 0001–0008), w części dotyczącej kwestii związanych ze szkoleniem pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Zadania pracodawcy i pracownika

Obowiązkiem pracodawcy jest zapewnienie każdemu pracownikowi szkoleń bhp odpowiednich do rodzaju wykonywanej pracy: 1) wstępnych przed przystąpieniem do pracy (z wyłączeniem podjęcia przez pracownika pracy na tym samym stanowisku pracy, które zajmował u danego pracodawcy bezpośrednio przed nawiązaniem z tym pracodawcą kolejnej umowy o pracę), a ponadto w razie: – przeniesienia na inne stanowisko robocze,

– wprowadzenia nowej technologii,

– wyposażenia miejsca pracy lub jego zmiany;

2) okresowych, jeżeli jest to konieczne.

W nierozerwalnym związku z obowiązkiem pracodawcy zapewnienia każdemu pracownikowi szkolenia bhp pozostaje obowiązek pracownika brania udziału w szkoleniu i instruktażu z dziedziny bezpieczeństwa i higieny pracy oraz poddawania się wymaganym egzaminom sprawdzającym (art. 211 pkt 1 kp).

Obowiązek pracodawcy zapewnienia odpowiedniego szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczy nie tylko pracowników, lecz również uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu, studentów odbywających praktyki studenckie, stażystów.

Egzekwowanie odbycia szkolenia, w zakresie określonym przez pracodawcę (w zawartej umowie cywilnoprawnej), ciąży również wobec:

- osób fizycznych wykonujących pracę na innej podstawie niż stosunek pracy w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę bądź inny podmiot organizujący pracę,

- osób prowadzących na własny rachunek działalność gospodarczą w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę bądź inny podmiot organizujący pracę.

Pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy, do wykonywania której nie posiada wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych umiejętności, a także dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 237^3 § 1 kp). Pracownik ma prawo domagać się od pracodawcy (osoby działającej w imieniu pracodawcy) zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Pracodawca niedopełniający tego warunku dopuszcza się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika.

Nieprzestrzeganie przez pracodawcę, inną osobę przepisów lub zasad bhp może stanowić podstawę do pociągnięcia do odpowiedzialności za wykroczenia przeciwko prawom pracownika.

Powstrzymanie się od wykonywania pracy

W razie gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bhp i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, pracownik – z wyłączeniem pracownika, do którego obowiązków należy ratowanie życia ludzkiego lub mienia – ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy.

O przyczynie powstrzymania się od wykonywania pracy pracownik jest obowiązany powiadomić przełożonego. Przepisy prawa pracy nie definiują pojęcia „bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia”. W piśmiennictwie za taki stan uznaje się sytuację, w której może nastąpić znaczne prawdopodobieństwo wystąpienia szkody. Co prawda jeszcze nie nastąpiła, jednakże możliwość jej nastąpienia jest znaczna. Bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia powinno być realne i rzeczywiste. Oceny takiej dokonuje pracownik we własnym zakresie. Jeżeli powstrzymanie się od wykonywania pracy nie usuwa bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia lub życia pracownika lub innych osób, pracownik ma prawo oddalić się z miejsca niebezpieczeństwa, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego.

Więcej znajdziesz w wersji pełnej publikacji

Tematy publikacji w pełnej wersji

Wstęp

Zadania pracodawcy i pracownika Powstrzymanie się od wykonywania pracy Zakres przedmiotowy rozporządzenia Definicje

Obowiązki pracodawcy

Cel szkolenia

Prowadzenie szkolenia bhp

Obowiązki organizatora szkolenia Rodzaje szkoleń

Program szkolenia wstępnego i okresowego Szkolenie wstępne

Cel instruktażu ogólnego i stanowiskowego Ramowy program instruktażu ogólnego Istota bezpieczeństwa i higieny pracy Zakres obowiązków i uprawnień

Odpowiedzialność za naruszenie przepisów lub zasad bhp Zasady poruszania się na terenie zakładu pracy Zagrożenia wypadkowe i dla zdrowia Podstawowe zasady bhp związane z obsługą urządzeń Transport wewnątrzzakładowy

Zasady przydziału odzieży i obuwia roboczego Środki ochrony indywidualnej

Porządek i czystość w miejscu pracy Zasady sprawowania profilaktycznej opieki lekarskiej w odniesieniu do stanowiska instruowanego Ochrona przeciwpożarowa oraz postępowanie w razie pożaru Postępowanie w razie wypadku, w tym organizacja i zasady udzielania pierwszej pomocy Prowadzenie instruktażu ogólnego Prowadzenie instruktażu stanowiskowego Potwierdzenie odbycia instruktażu stanowiskowego Szkolenia bhp pracodawcy

Szkolenie okresowe bhp

Szkolenia na stanowiskach robotniczych Szkolenia na stanowiskach inżynieryjno-technicznych Szkolenia na stanowiskach administracyjno-biurowych Terminy szkoleń okresowych

Egzamin sprawdzający przyswojoną wiedzę Podnoszenie kwalifikacji zawodowych Wejście w życie przepisów dotyczących szkoleń bhp

Przygotowanie do wersji elektronicznej: RASTER studio, 603 59 59 71