Spis treści

Redakcja

Wstęp

Funkcja kierownika zamawiającego, zasady działania komisji przetargowej oraz planowanie zamówień

Tematy publikacji w pełnej wersji

Redakcja

Autor:

Andrzela Gawrońska-Baran

Redaktor prowadzący:

Klaudyna Saja-Żwirkowska

Wydawca:

Rafał Duluk

Korekta:

Zespół

Projekt okładki: Piotr Fedorczyk ISBN: 978-83-269-4423-9

Copyright© by Wiedza i Praktyka sp. z o.o., Warszawa 2015

Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

ul. Łotewska 9a, 03-918 Warszawa tel. 22 518 29 29, faks 22 617 60 10

e-mail: zamowieniapubliczne@wip.pl Skład i łamanie: Dariusz Ziach Druk: MDruk

Redakcja zastrzega sobie prawo dokonywania zmian i skrótów w nadesłanych artykułach i ich tytułach. Artykułów ani jakichkolwiek innych materiałów niezamówionych Redakcja nie zwraca.

Wszelkie prawa do niniejszej publikacji, w tym do jej tytułu oraz do treści zawartych w zamieszczonych w niej artykułach, podlegają ochronie prawnej przewidzianej w szczególności prawem autorskim. Ich przedruk oraz rozpowszechnianie bez wiedzy i zgody Redakcji są zabronione. Zakaz ten nie dotyczy cytowania ww. materiałów w granicach dozwolonego użytku, z powołaniem się na źródło.

Wszelkie materiały zawarte w niniejszej publikacji mają charakter wyłącznie popularyzacyjno-informacyjny i nie mogą być traktowane w sposób prawnie wiążący pomiędzy Czytelnikiem a Wydawcą lub Redakcją.

Redakcja dokłada wszelkich starań, aby informacje i dane zamieszczone w tych materiałach były poprawne merytorycznie i aktualne, jednakże informacje te nie mają charakteru porady czy opinii prawnej, jako że Wydawca ani Redakcja nie świadczą żadnych usług prawnych.

Nie mogą być one również traktowane jako oficjalne stanowisko organów i urzędów państwowych. Zastosowanie tych informacji w konkretnym przypadku może wymagać dodatkowych, pogłębionych konsultacji lub opinii prawnej.

Wobec powyższego Wydawca, Redakcja, redaktorzy ani autorzy ww. materiałów nie ponoszą odpowiedzialności prawnej, w szczególności za skutki zastosowania się lub wykorzystania w jakikolwiek sposób informacji zawartych w tych materiałach.

Wstęp

Kierownik zamawiającego odgrywa bardzo ważną rolę podczas udzielania zamówień publicznych. Odpowiada on bowiem za przygotowanie i przeprowadzenie postępowania przetargowego. Jednak należy pamiętać, że nie kto inny jak kierownik ponosi odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów, jeśli podczas procedury zostaną popełnione błędy i naruszenia przepisów. Jednym z jego obowiązków jest powołanie komisji przetargowej, jeżeli wartość zamówienia jest równa lub przekracza progi unijne. Komisja przetargowa jest zespołem pomocniczym kierownika zamawiającego. Informacje o tym, kto może zostać jej członkiem oraz jakie są obowiązki członków, piszemy w publikacji.

Natomiast planowanie zamówień publicznych sprzyja prawidłowemu ich udzielaniu, stanowiąc swego rodzaju wytyczną działania zamawiającego w określonej perspektywie czasowej. Dlatego też, choć przepisy ustawy Pzp nie przewidują wprost obowiązku sporządzania rocznego planu zamówień publicznych, większość zamawiających go sporządza. O tym, jak to zrobić, piszemy w publikacji.

„Kierownik zamawiającego, komisja przetargowa oraz planowanie zamówień” to kolejna pozycja z serii Wszczęcie postępowania. Zagadnienia przedstawione przez eksperta – praktyka, odpowiedzi na pytania Czytelników oraz wzory dokumentów tworzą kompleksowe omówienie tej tematyki. Warto się z nimi zapoznać, aby nie popełnić błędu w postępowaniu.

Z poważaniem

Klaudyna Saja-Żwirkowska

redaktor prowadzący

Funkcja kierownika zamawiającego, zasady działania komisji przetargowej oraz planowanie zamówień

Rola kierownika zamawiającego

Kierownik zamawiającego odgrywa bardzo istotną rolę w procesie udzielania zamówień publicznych. Odpowiada bowiem za przygotowanie i przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia (art. 18 ust. 1 ustawy Pzp). W praktyce nie są rzadkie jednak przypadki, gdy kierownik zamawiającego nie wykonuje zastrzeżonych dla niego czynności, lecz powierza je pisemnie pracownikom zamawiającego (np. prezes agencji wykonawczej powierza obowiązki zastępcy nadzorującemu komórkę organizacyjną odpowiedzialną merytorycznie za przedmiot zamówienia, dyrektor szkoły swojemu zastępcy).

Powierzenie czynności pracownikowi

Powierzenie pisemnego wykonywania czynności przez kierownika zamawiającego może nastąpić zarówno przed wszczęciem postępowania o udzielenie zamówienia, jak i później (np. od ogłoszenia o zamówieniu aż do zawarcia umowy). Takie powierzenie nie zwalnia zupełnie kierownika zamawiającego z odpowiedzialności za przygotowanie i przeprowadzenie postępowania. Trzeba pamiętać bowiem, że odpowiada chociażby z tytułu kontroli zarządczej. Jeżeli jednak kierownik zamawiającego sam podejmuje czynności w toku postępowania (np. składa podpisy pod poszczególnymi dokumentami, w tym pod zatwierdzeniem wyniku postępowania, informacją o wyborze najkorzystniejszej oferty lub umową w sprawie zamówienia publicznego), to nie kto inny jak kierownik ponosi odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. W takim wypadku np. komisja przetargowa pełni, zgodnie z jej podstawowym charakterem, jedynie funkcje pomocnicze i doradcze (por. orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej z 10 września 2012 r., BDF1/4900/62/62/RN-10/12/1661, Legalis). Jednocześnie inne osoby (np. sekretarz gminy), w zakresie w jakim powierzono im czynności w postępowaniu oraz czynności związane z przygotowaniem postępowania, także odpowiadają za ich prawidłowość (art. 18 ust. 2 ustawy Pzp).

Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny

Jeżeli zamawiający jest jednostką sektora finansów publicznych lub udzielane zamówienie publiczne jest finansowane ze środków publicznych, w przypadku naruszenia powodującego niezgodność z przepisami o zamówieniach publicznych w zakresie określonym w art. 17 ustawy z 17 grudnia 2009 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz.U z 2013 r. poz. 168), odpowiedzialność za to naruszenie ponosi nawet osoba niebędąca pracownikiem jednostki sektora finansów publicznych, której na podstawie przepisów o zamówieniach publicznych zamawiający powierzył przygotowanie lub przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, działająca jako pełnomocnik zamawiającego. Ma to służyć niepociąganiu do odpowiedzialności wyłącznie osoby, która udziela zamówienia, a więc najczęściej kierownika zamawiającego.

Podział obowiązków

Kierownik zamawiającego powinien zadbać o czytelne przypisanie obowiązków (np. w regulaminie udzielania zamówień) umożliwiające identyfikację osób wykonujących poszczególne czynności w procesie udzielania zamówień publicznych (np. osób odpowiedzialnych za postanowienia specyfikacji istotnych warunków zamówienia, za szacowanie wartości zamówienia, opis przedmiotu zamówienia). Stwarza to zwłaszcza w toku ewentualnej kontroli szansę na odtworzenie okoliczności prowadzących do podjęcia lub zaniechania określonych działań (np. kto i z jakich źródeł pozyskiwał informacje dotyczące przedmiotu zamówienia, jego wyceny).

Wykluczenie

Pamiętać trzeba, że stosownie do art. 17 ust. 2 ustawy Pzp osoby wykonujące czynności w postępowaniu o zamówienie publiczne składają, pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, pisemne oświadczenie o braku lub istnieniu okoliczności zdefiniowanych w art. 17 ust. 1 ustawy Pzp. Jeżeli zaistnieją wskazane w tym przepisie okoliczności, osoby wykonujące czynności w postępowaniu podlegają wyłączeniu. Jedną z nich jest sytuacja, gdy taka osoba (np. kierownik zamawiającego) przed upływem 3 lat od dnia wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia pozostawała w stosunku pracy z wykonawcą ubiegającym się o udzielenie zamówienia. Wyłączenie z wykonywania czynności powinno zatem nastąpić nie później niż w momencie, gdy fakt ubiegania się przez danego wykonawcę staje się znany kierownikowi zamawiającego. Może to być zaraz po ogłoszeniu o zamówieniu (np. poprzez fakt zadania przez wykonawcę pytań do siwz), ale też później (np. po otwarciu ofert).

W sytuacji, w której kierownik zamawiającego powierzy wykonywanie w ramach przeprowadzanego postępowania wszelkich zastrzeżonych dla niego czynności pracownikowi zamawiającego, nie musi on już składać oświadczenia. Ten obowiązek został uzależniony bowiem od faktu podjęcia przez daną osobę jakiejkolwiek czynności w postępowaniu. Stosowną informację o tym trzeba zamieścić w protokole postępowania.

Obowiązek powołania komisji

Przepisy ustawy Pzp nakładają na kierownika zamawiającego obowiązek powołania komisji przetargowej, jeżeli wartość zamówienia jest równa lub przekracza progi unijne. W pozostałych postępowaniach powołanie komisji przetargowej ma charakter fakultatywny. Jeżeli jednak zamawiający zdecyduje się powołać komisję przetargową pomimo braku takiego obowiązku, wówczas jest zobowiązany stosować przepisy ustawy Pzp odnoszące się do komisji. Obowiązek powołania komisji przetargowej może także zostać powierzony przez kierownika zamawiającego innemu pracownikowi zamawiającego.

Komisja przetargowa jest zespołem pomocniczym kierownika zamawiającego. Kierownik zamawiającego funkcjonuje zatem niejako „ponad” komisją przetargową, obok niej. To oznacza, że nie jest właściwe, aby był jej członkiem (zwłaszcza przewodniczącym). Prowadziłoby to do sytuacji, że musiałby niejako sam sobie przedstawiać propozycje, które w normalnym stanie rzeczy przedstawia mu komisja przetargowa. Jeżeli zatem nieobecność np. dyrektora instytucji zamawiającej jest długotrwała, należy dążyć do wyeliminowania sytuacji, gdy decyzyjność pozostałaby w gestii wyłącznie jednej osoby. Przemawia za tym m.in. pośrednio zasada bezstronności i obiektywizmu.

Komisja przetargowa

Przepisy dotyczące komisji przetargowej mają zastosowanie w różnych trybach udzielania zamówień, a nie tylko w trybach przetargowych, jak wskazuje na to nazwa. Komisja przetargowa może, w zależności od decyzji kierownika zamawiającego, mieć charakter:

- stały, tj. być powołana do postępowań (np. kilku albo wszystkich, które przeprowadza zamawiający),

- doraźny, tj. być powoływana do przygotowania lub przeprowadzenia określonego postępowania o udzielenie zamówienia (tak jest w większości przypadków, zwłaszcza u zamawiających o rozbudowanej strukturze organizacyjnej).

Powołanie komisji

Forma powołania komisji przetargowej nie została określona w ustawie Pzp. Można jednak kierować się pewnymi wskazówkami zawartymi we wzorach protokołów określonych w załącznikach do rozporządzenia prezesa Rady Ministrów z 26 października 2010 r. w sprawie protokołu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego (Dz.U. nr 223, poz. 1458). Wymienia się w nich jako podstawę powołania komisji: decyzję, zarządzenie, uchwałę lub inny akt. Jednocześnie nakłada się na zamawiającego obowiązek załączenia do protokołu odpowiedniego dokumentu o powołaniu.

Działanie komisji

Ustalając organizację, skład, tryb pracy oraz zakres obowiązków członków komisji, trzeba mieć na celu zapewnienie sprawności działania komisji, przejrzystości jej prac oraz indywidualizację odpowiedzialności jej członków za wykonywane czynności (art. 21 ust. 3 ustawy Pzp). Z uwagi na charakter tego rodzaju odpowiedzialności upoważnienie do działania powinno zostać udokumentowane w formie pisemnej poprzez regulamin pracy komisji przetargowej albo poprzez indywidualne powierzenie obowiązków.

Regulamin komisji

Zasady działania komisji przetargowej w praktyce określa zazwyczaj regulamin komisji przetargowej, wprowadzany do stosowania odrębnym zarządzeniem albo zamieszczany jako załącznik w zarządzeniu regulującym wewnętrzne zasady udzielania zamówień publicznych u danego zamawiającego.

Regulamin komisji przetargowej powinien określać w szczególności:

- organizację, skład, tryb pracy komisji oraz zakres praw i obowiązków jej członków,

- procedurę powoływania i odwoływania członków komisji,

- procedurę wyłączenia członka komisji z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia,

- zasady zatwierdzania przez kierownika zamawiającego (osobę upoważnioną) określonych dokumentów lub czynności,

- zasady udziału biegłych w pracach komisji.

Skład komisji

W akcie powołującym komisję przetargową niezbędne jest staranne określenie zakresu obowiązków poszczególnych członków komisji przetargowej. Przepisy ustawy Pzp nie określają w sposób szczegółowy, kto może wchodzić w skład komisji przetargowej. Wymaga się jedynie, aby była co najmniej 3-osobowa, przy czym jej członkami nie muszą być wyłącznie pracownicy zamawiającego. Przy minimalnym składzie komisji zasadne jest wyznaczenie jej przewodniczącego, sekretarza i członka. Jeżeli natomiast powołuje się komisję liczącą więcej niż 3 osoby, warto także przypisać jednej z nich funkcję wiceprzewodniczącego.

Więcej znajdziesz w wersji pełnej publikacji

Tematy publikacji w pełnej wersji

Wstęp

Funkcja kierownika zamawiającego, zasady działania komisji przetargowej oraz planowanie zamówień

Rola kierownika zamawiającego

Planowanie zamówień publicznych

Kierownik zamawiającego, zasady działania komisji oraz planowanie zamówień w pytaniach i odpowiedziach

Za nieprawidłowe przygotowanie i przeprowadzenie przetargu zawsze odpowiada kierownik zamawiającego

Protokół postępowania powinien zawierać jedynie informacje wymagane właściwym rozporządzeniem

Komisja przetargowa musi składać się z co najmniej trzech członków

Członek komisji przetargowej składa podpis w protokole, tylko jeśli faktycznie brał udział w pracach tej komisji

Członka komisji, który był związany z jednym z wykonawców umową o dzieło, nie trzeba wykluczać z jej prac

Przesłanki wyłączenia członka komisji z jej prac

Druku ZP-1 nie muszą składać osoby, które opisywały i szacowały przedmiot zamówienia publicznego

Zamawiający, wszczynając postępowanie, powinien mieć zabezpieczone środki na realizację zamówienia

Już na etapie planowania postępowania zamawiający powinien znać przewidywaną wartość zamówienia

Nieplanowana potrzeba udzielenia nowego zamówienia skutkuje ponownym szacowaniem wartości zamówień

Obowiązki kierownika zamawiającego w postępowaniu o zamówienie określa ustawa Pzp

Powołanie komisji przetargowej – wzór dokumentu

Regulamin prac komisji przetargowej – wzór dokumentu

Przygotowanie do wersji elektronicznej: RASTER studio, 603 59 59 71