Tytuł oryginału: A Foreign Country

Projekt okładki: Agencja Interaktywna Studio Kreacji (studio-kreacji.pl)

Redaktor prowadzący: Aleksandra Janecka

Redakcja: Jacek Ring

Redakcja techniczna: Karolina Bendykowska

Skład wersji elektronicznej: Robert Fritzkowski

Korekta: Małgorzata Kryszkowska, Ewa Mościcka

© Charles Cumming 2012

All rights reserved

© for the Polish edition by MUZA SA, Warszawa 2015

© for the Polish translation by Stanisław Bończyk

ISBN 978-83-7758-913-7

Warszawskie Wydawnictwo Literackie

MUZA SA

Warszawa 2015

Wydanie I

FRAGMENT

Dedykuję Carolyn Hanbury

Jest coś, o czym, jak sądzę, powinien pan wiedzieć przed podjęciem tego rodzaju zajęcia. I nie wolno panu o tym zapominać. Jeżeli się panu powiedzie, nikt panu nie podziękuje, a jeśli wpadnie pan w tarapaty, nikt nie pomoże. Odpowiada to panu?

– Jak najbardziej.

– A zatem życzę panu miłego popołudnia.

W. Somerset Maugham,
Ashenden, czyli brytyjski agent[1]

Przeszłość to obcy kraj – tam wiele rzeczy robi się inaczej.

L.P. Hartley, Posłaniec[2]

Spis treści

Tunezja, rok 1978

1

TERAŹNIEJSZOŚĆ

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

51

52

53

54

55

56

57

58

59

60

61

62

63

64

65

66

67

68

69

70

71

72

73

74

75

76

77

78

79

Beaune, trzy tygodnie później

80

Podziękowania

Przypisy

Tunezja, rok 1978

1

Jean-Marc Daumal ocknął się wyrwany ze snu donośnym śpiewem muezina i płaczem dzieci. Był duszny tunezyjski poranek, tuż po siódmej. Przez parę chwil, których jego oczy potrzebowały, by oswoić się ze światłem, nie pamiętał, w jak paskudnej znalazł się sytuacji. Zaraz jednak świadomość tego, co się stało, dopadła go jak zadyszka. Bliski płaczu wbił wzrok w spękany, pobielony sufit. Był żonatym czterdziestojednolatkiem zdanym na łaskę złamanego serca.

Amelia Weldon zniknęła przed sześcioma dniami. Bez ostrzeżenia i podania przyczyny, nie zostawiając nawet kartki. Wydawało się, że jeszcze przed chwilą była tuż obok – zajmowała się w willi jego dziećmi, gotowała dla nich i czytała im bajki na dobranoc. A zaraz potem ślad po niej zaginął. W poniedziałek o świcie żona Jeana-Marca, Celine, odkryła, że łóżko młodej niani jest puste. Z szafy zniknęły jej walizki, a ze ścian plakaty i fotografie. Rodzinny sejf w pomieszczeniu gospodarczym był zamknięty, ale zabrano z niego jej paszport i naszyjnik. W Port de la Goulette nie odnotowano, by odpowiadająca rysopisowi Amelii dwudziestoletnia Brytyjka wsiadła na prom do Europy. Amelia Weldon nie figurowała również w spisach pasażerów żadnej z latających z Tunisu linii. Żaden hotel ani hostel w mieście nie miał gościa o takim nazwisku, a nieliczni studenci i młodzi ekspatrianci, z którymi dziewczyna nawiązała w Tunisie kontakty towarzyskie, nie mieli pojęcia, gdzie może się znajdować. Przedstawiając się jako zatroskany pracodawca, Jean-Marc przeprowadził zwiad w ambasadzie brytyjskiej, wysłał teleks do paryskiej agencji pośrednictwa pracy, która zorganizowała pobyt Amelii, a także zatelefonował do jej mieszkającego w Oksfordzie brata. Zaczynało wyglądać na to, że nikt nie zdoła wyjaśnić tajemnicy jej zniknięcia. Odrobinę otuchy dawał fakt, że w żadnym z zaułków Tunisu i Kartaginy nie odnaleziono jej ciała i że nie przyjęto jej do żadnego z okolicznych szpitali po zdiagnozowaniu choroby, która mogłaby odebrać mu ją na zawsze. To z tym właśnie łączył nędzne resztki nadziei, jakie mu pozostały. Kobieta, która skazała go na wyrafinowaną torturę bycia zakochanym, zniknęła bez śladu jak echo w ciemnościach nocy.

Płacz dzieci nie ustawał. Jean-Marc zrzucił z siebie białe prześcieradło i usiadł na łóżku. Rozmasowując dłonią ból w lędźwiach, usłyszał głos Celine:

– Thibaud, ostatni raz ci powtarzam! Nie będzie kreskówek, dopóki nie skończysz śniadania!

Mnóstwo siły kosztowało go, by nie zerwać się z łóżka, nie zbiec w furii do kuchni i nie wymierzyć klapsa ubranemu w piżamę z Asterixem synowi. Daumal opanował się jednak i zamiast tego wypił trochę wody ze stojącej na nocnym stoliku, napełnionej do połowy szklanki. Rozchylił zasłony, wyszedł na balkon na pierwszym piętrze i spojrzał ponad dachami La Marsy. Na horyzoncie z zachodu na wschód płynął tankowiec. Dotarcie do Suezu zajmie mu jeszcze dwa dni. Może Amelia odpłynęła na prywatnej łodzi? Marc wiedział, że Guttmann trzyma w Hammamet jacht. Ten amerykański Żyd miał kontakty i uprzywilejowaną pozycję. Ludzie mówili, że jest związany z Mosadem. Daumal szybko zauważył, jak patrzy na Amelię. Od razu było widać, że ten człowiek, któremu w życiu nigdy niczego nie brakowało, ma ochotę ją zdobyć. Czy to on mu ją odebrał? Na poparcie tej hipotezy nie było żadnych poszlak. Żadnych poza strachem rogacza przed upokorzeniem. Odrętwiały z niewyspania Daumal opadł na stojące na balkonie plastikowe krzesło. Z sąsiedniego ogrodu dolatywał zapach wypiekanego chleba. O dwa metry od siebie, na okiennym parapecie, Marc dostrzegł paczkę marsów légère. Spokojnym ruchem sięgnął po papierosa i zapalił, krztusząc się przy pierwszym zaciągnięciu.

Odgłos kroków w sypialni. Dzieci przestały w końcu płakać. W balkonowych drzwiach pojawiła się Celine:

– Nie śpisz – powiedziała tonem, który sprawił, że chłód, jaki na myśl o niej czuł w sercu Marc, tylko się spotęgował. Wiedział, że żona wini go za to, co się stało. Nie znała jednak prawdy. Gdyby było inaczej, może nawet okazałaby mu wsparcie. Bądź co bądź jej własny ojciec, choć miał żonę, zadawał się z dziesiątkami kobiet. Marc zastanawiał się, dlaczego Celine po prostu nie zwolniła Amelii. Oszczędziłaby mu przynajmniej tego bolesnego okresu. Wyglądało to zupełnie tak, jakby zatrzymała ją w domu, chcąc z premedytacją przysporzyć mu cierpień.

– Nie śpię – odpowiedział, choć Celine dawno już w drzwiach nie było. Zamknęła się w łazience. Brała teraz swój codzienny zimny prysznic, szorując ciało, które po tym jak urodziła dzieci, stało się dla niego odrażające. Jean-Marc zdusił niedopałek, wrócił do sypialni i podniósł walający się po podłodze szlafrok. Zarzucił go na siebie i zszedł schodami do kuchni.

Fatima, jedna z dwóch pokojówek przypisanych do rezydencji Daumalów w ramach gwarantowanego przez francuskich pracodawców pakietu dla ekspatriantów, wkładała właśnie fartuch. Ignorując jej obecność, sięgnął po stojący na kuchence zaparzacz ciśnieniowy i zrobił sobie café au lait. Z sąsiedniego pokoju dobiegł śmiech Thibauda i Loli, ale Marc nie miał ochoty ich widzieć. Wolał usiąść w biurze i za zamkniętymi drzwiami łyk po łyku pić kawę. W każdym pokoju, zapachu i charakterystycznym elemencie willi czaiły się wspomnienia o niej. To właśnie w tym gabinecie po raz pierwszy się całowali. Pod oleandrami na tyłach posesji, które widział teraz z okna, pierwszy raz kochali się ze sobą – po ciemku, w samym środku nocy, gdy wewnątrz domu spała nieświadoma niczego Celine. W późniejszym okresie Marc nieraz podejmował kolosalne ryzyko, wymykając się z sypialni o drugiej czy trzeciej nad ranem. A wszystko po to, żeby być z Amelią – trzymać ją w ramionach, pożerać, łapczywie dotykać i bawić się jej ciałem, które odurzało go tak bardzo, że śmiał się teraz z samego siebie na wspomnienie tamtych sytuacji. Raz po raz przyłapywał się na snuciu podobnych myśli i wiedział, że bardzo niewiele dzieli go od użalającego się nad samym sobą romantycznego głupca. Ile razy był o krok od tego, by do wszystkiego się przyznać, powiedzieć żonie o romansie i wszystkich związanych z nim tajemnicach – o pokojach, które wynajmowali z Amelią w tuniskich hotelach, i o pięciu kwietniowych dniach, które spędzili razem w Safakis, gdy ona była z dziećmi w Beaune. Jean-Marc wiedział jednak od zawsze, że oszukiwanie Celine sprawia mu przyjemność. Mścił się w ten sposób za marazm w ich małżeństwie. Kłamstwa pozwalały mu nie zwariować. Amelia rozumiała to i być może ta właśnie wspólna skłonność do oszustwa tak ich do siebie zbliżyła. Był zdumiony, z jaką finezją dziewczyna prowadziła tę nierozważną grę i jak skutecznie zacierała ślady, sprawiając, że Celine niczego nie podejrzewała. Te jej swawolne kłamstwa przy śniadaniu („Tak, dziękuję. Świetnie spałam!”) doprawione wystudiowaną obojętnością wobec Marca we wszystkich sytuacjach, gdy obydwoje znaleźli się w towarzystwie jego żony. To Amelia zasugerowała, żeby za pokoje hotelowe płacił gotówką – lepiej unikać podejrzanie wyglądających transakcji na wyciągach bankowych. Ona też zdecydowała się nie używać perfum, by zapach Hermèsa Calèche nie wkradł się za Markiem do małżeńskiego łoża. Daumal nie miał żadnych wątpliwości: czerpała z tych potajemnych gierek ogromną satysfakcję.

Zadzwonił telefon. Bardzo rzadko zdarzało się, by ktoś dzwonił do domu przed ósmą rano, więc Jean-Marc stwierdził natychmiast, że to na pewno Amelia próbuje się z nim skontaktować. Sięgnął po słuchawkę.

– Oui? – odebrał tonem bliskim rozpaczy.

– John Mark? – spytała mówiąca z amerykańskim akcentem kobieta.

Żona Guttmanna, dziedziczka fortuny białych protestantów i córka senatora. Pieniądze jej rodziny cuchnęły na kilometr, odkąd jej przodkowie zsiedli z Mayflower.

– Joan?

– Tak. Dzwonię w złym momencie?

Nie miał czasu ubolewać nad jej beztroskim odgórnym założeniem, że wszelkie rozmowy pomiędzy nimi powinny być prowadzone po angielsku. Ani Joan, ani jej mąż nie podjęli najmniejszego wysiłku, by opanować choćby podstawy francuskiego, nie wspominając o arabskim.

– Nie, to nie jest zły moment. Właśnie zbierałem się do pracy. – Podejrzewał, że chce umówić się na spędzanie z dziećmi dnia na plaży. – Dać ci Celine?

Chwila ciszy. Z głosu Joan uleciała właściwa mu energia. Gdy znów się odezwała, mówiła tonem bardzo poważnym, by nie powiedzieć – złowieszczym.

– Właściwie to chciałam pomówić z tobą.

– Ze mną?

– Dzwonię w sprawie Amelii.

Joan wie. Dowiedziała się o romansie. Czy teraz go wyda?

– O co chodzi? – Jego ton brzmiał teraz wrogo.

– Prosiła, żebym przekazała ci wiadomość.

– Widziałaś się z nią?

To było jak usłyszeć, że uznany za zmarłego krewny żyje i ma się dobrze. Był teraz pewien, że do niego wróci.

– Widziałam – odparła Joan. – Ona się niepokoi.

Daumal, gdyby tylko nie musiał podtrzymać kłamstwa, na ten wyraz oddania rzuciłby się jak wygłodniały pies na kość.

– No tak… Celine bardzo się martwiła. Dzieci też. Jednego dnia Amelia była tu z nimi, a następnego zniknęła bez śladu…

– Nie niepokoi się o Celine ani o dzieci, tylko o ciebie.

Poczuł, jak momentalnie ulatuje z niego nadzieja. Drzwi trzasnęły głośno popchnięte porywem wiatru.

– O mnie? Nie rozumiem.

Jeszcze jedna starannie wyważona pauza. Joan i Amelia zawsze trzymały się blisko. Podczas gdy Guttmann uwodził ją swoim urokiem i pieniędzmi, Joan odgrywała rolę starszej siostry, wzoru elegancji i wyrafinowania, do którego Amelia kiedyś może mieć szansę się zbliżyć.

– A ja myślę, że rozumiesz, John Mark.

Gierka skończona. Romans się wydał. Wszyscy wiedzą, że Jean-Marc Daumal idiotycznie i beznadziejnie zakochał się w dwudziestoletniej au pair. Stanie się teraz w kręgach ekspatriantów pośmiewiskiem.

– Zależało mi, żeby złapać cię przed pracą, bo chcę cię zapewnić, że nikt o sprawie nie wie. Nie rozmawiałam o tym z Davidem i nie zamierzam rozmawiać o tym z Celine.

– Dziękuję – cicho odpowiedział Jean-Marc.

– Amelia wczoraj wyjechała z Tunezji. Przez jakiś czas będzie podróżować. Chciała, żebym ci przekazała, że jest jej bardzo przykro, że tak to wszystko wyszło. Nie zamierzała cię skrzywdzić ani porzucić w taki sposób twojej rodziny. Bardzo jej na tobie zależy, ale po prostu to wszystko zaczęło ją przytłaczać. Miała w głowie mętlik. Wyrażam się zrozumiale, John Mark?

– Tak, zrozumiale.

– Więc powiedz może Celine, że to Amelia dzwoniła z lotniska. I przekaż dzieciom, że nie wróci.

– Tak zrobię.

– Tak będzie najlepiej, zgodzisz się chyba? Najlepiej o niej zapomnij.

TERAŹNIEJSZOŚĆ

2

Philippe i Jeannine Malotowie z Rue Pelleport 79 w Paryżu planowali swoje wymarzone wakacje w Egipcie od ponad roku. Philippe’owi, który niedawno przeszedł na emeryturę, udało się odłożyć trzy tysiące euro i znaleźć linię lotniczą gotową (choć o szóstej rano) przewieźć pasażerów do Kairu za mniej, niż kosztuje taksówka tam i z powrotem na lotnisko De Gaulle’a. Malotowie wyszukali w internecie najlepsze hotele w Luksorze i Kairze i skorzystali ze zniżki dla gości „sześćdziesiąt plus” w luksusowym kurorcie Szarm el-Szejk. To tam zamierzali spędzić ostatnie pięć dni wyjazdu.

Przylecieli do Kairu w wilgotne letnie popołudnie i wylądowali w łóżku tuż po tym, jak zamknęli za sobą drzwi hotelowego pokoju. Kiedy skończyli się kochać, Jeannine zajęła się rozpakowywaniem rzeczy. Philippe został w łóżku i czytał Echnatona – króla heretyka Nadżiba Mahfuza. Lektura sprawiała mu średnią przyjemność. Po krótkim spacerze po okolicy Malotowie zjedli kolację w jednej z trzech hotelowych restauracji, po czym zasnęli przed północą przy wtórze przytłumionych odgłosów kairskiej ulicy.

Trzy kolejne dni były udane, choć wyczerpujące. Jeannine, mimo lekkich dolegliwości żołądkowych, wytrzymała w Muzeum Egipskim pięć godzin. Eksponaty oglądała z szeroko otwartymi oczami, a skarby Tutanchamona, jak sama to ujęła, „zrobiły na niej kolosalne wrażenie”. Drugiego dnia pobytu tuż po śniadaniu Malotowie wsiedli do taksówki, by niedługo spostrzec ze zdumieniem, jak wszyscy po raz pierwszy odwiedzający Gizę, że piramidy stoją w odległości ledwie kilkuset metrów od nijakiego osiedla na obrzeżach miasta. Zaczepiani co krok przez sprzedawców świecidełek i niedouczonych przewodników obeszli w ciągu dwóch godzin cały teren. Na koniec poprosili ogolonego na łyso turystę z Niemiec, żeby zrobił im zdjęcie na tle Sfinksa. Jeannine miała wielką chęć wejść do piramidy Cheopsa, ale musiała na zwiedzanie udać się sama. Philippe, który cierpiał na lekką klaustrofobię, został przed wyjazdem ostrzeżony przez jednego ze znajomych, że wewnątrz jest potwornie ciasno i nieznośnie duszno. Później Jeannine, rozradowana i z poczuciem, że doświadczy czegoś, o czym marzyła od dzieciństwa, zapłaciła pewnemu Egipcjaninowi równowartość piętnastu euro za krótką przejażdżkę na wielbłądzie. Zwierzę niechętnie człapało i śmierdziało olejem napędowym. Następnego dnia przy obiedzie kobieta próbowała uporządkować zdjęcia w pamięci aparatu i skasowała przez pomyłkę to, na którym w siodle siedział jej mąż.

Do Luksoru pojechali nocnym pociągiem, stosując się do rekomendacji z czasopisma we francuskim stylu. Nocleg zarezerwowali w hotelu Winter Palace – to było coś, choć spać mieli nie w oryginalnym budynku z czasów kolonialnych, tylko w dobudowanym do niego czterogwiazdkowym aneksie zwanym pawilonem. Agencja turystyczna oferowała gościom wycieczki na osłach do Doliny Królów – wyjazd o piątej rano. Malotowie zdecydowali się natychmiast. Dzięki tak wczesnej pobudce tuż po szóstej następnego dnia byli świadkami widowiskowego wschodu słońca ponad świątynią Hatszepsut. Dzień spędzony na wyjazdach do świątyń w Denderze i Abydos zgodnie uznali później za najlepszy z całego pobytu. Ostatniego wieczoru w Luksorze Philippe i Jeannine pojechali taksówką do świątyni w Karnaku, by obejrzeć słynne przedstawienie „światło i dźwięk”. Philippe po dziesięciu minutach usnął.

We wtorek przyjechali do Szarm el-Szejk na półwyspie Synaj. Hotel, w którym się zatrzymali, szczycił się trzema basenami, salonem fryzjerskim, dwoma koktajlbarami, dziewięcioma kortami tenisowymi i dostateczną liczbą ochroniarzy, by powstrzymać całą armię muzułmańskich fanatyków. Pierwszego wieczoru Malotowie postanowili wybrać się na spacer po plaży. Wszystkie pokoje były zajęte, jednak gdy opuszczali alejką teren hotelu i schodzili na wciąż ciepły piasek, w świetle księżyca nie było widać żadnych turystów poza nimi.

Oceniono później, że napaść na nich musiało co najmniej trzech mężczyzn, każdy uzbrojony w nóż i metalową pałkę. Perły z naszyjnika, który zerwali z szyi Jeannine, rozsypały się po piasku. Z jej palca zniknęła złota obrączka. Philippe’owi zarzucono na szyję pętlę i duszono go na stojąco. Jednocześnie któryś z napastników poderżnął mu gardło i kilkakrotnie pchnął go nożem w klatkę piersiową i nogi. Mężczyzna w ciągu dziesięciu minut wykrwawił się na śmierć. Krzyki Jeannine stłumił oddarty kawałek tkaniny, który wepchnięto jej do ust. Jej również poderżnięto gardło. Na rękach, brzuchu i biodrach miała liczne sińce – ślady uderzeń metalową rurką.

Para z Kanady, która spędzała miesiąc miodowy w sąsiednim hotelu, zauważyła szamotaninę na plaży i usłyszała zdławione krzyki. W słabnącym świetle księżyca nie dało się jednak dostrzec, co dokładnie się dzieje. Nim tych dwoje dotarło na plażę, mężczyźni, którzy napadli i zamordowali starszą parę z Francji, zniknęli w ciemnościach, pozostawiając po sobie krwawe pobojowisko. Władze egipskie niezwłocznie uznały zajście za losowy akt przemocy popełniony przez niepowiązanych z nikim wyrzutków społeczeństwa. „Istnieje znikome prawdopodobieństwo, żeby do tego rodzaju zdarzenia doszło ponownie” – brzmiało oficjalne stanowisko władz.

3

Zgarnąć kogoś z ulicy to równie proste, jak zapalić papierosa, powtarzali mu. Teraz, siedząc w furgonetce, Akim Errachidi był pewien, że ma jaja, by sprawę załatwić.

Był poniedziałek. Lipcowa noc. Cel otrzymał pseudonim „Holst”, a jego ruchy śledzono od czternastu dni. Telefon, e-mail, sypialnia, samochód – zespół miał oko na wszystko. Trzeba szefostwu oddać, że są dokładni i zdecydowani, pomyślał Akim. Każdy szczegół wzięli pod uwagę. Pracował teraz z zawodowcami i faktycznie było widać różnicę.

Obok niego, za kierownicą vana, siedział Slimani Nasah, który bębnił palcami w rytm lecącego w radiu przeboju R&B i bardzo obrazowo opisywał, co miałby ochotę zrobić z Beyoncé Knowles.

– Jaka dupka, chłopaku! Dałbyś mi z nią pięć minut… – Przesunął dłońmi po wyimaginowanym konturze jej ciała i przyciągnął je do sugestywnie poruszających się bioder. Akim się zaśmiał.

– Wyłącz to gówno – nakazał szef, który przykucnął przy bocznych drzwiach i czaił się już do skoku. Slimani wyłączył radio.

– Holst w zasięgu wzroku. Trzydzieści sekund.

Było dokładnie tak, jak zapowiadali: pogrążona w mroku ulica, dobrze znany skrót, większość paryżan od dawna w łóżkach. Akim zobaczył cel. Był po przeciwnej stronie ulicy, minął właśnie skrzynkę na listy i wszedł na jezdnię.

– Dziesięć sekund. – Szef był w szczytowej formie. – Pamiętaj, nikt nikomu nie robi krzywdy.

Akim wiedział, że cała sztuka polega na tym, by poruszać się jak najszybciej i jak najciszej. Na filmach jest odwrotnie: krzyk, powalanie przeciwnika, wjazd nabuzowanej drużyny SWAT, granaty hukowe, czarne karabiny i rozwalanie ścian.

– Ale nie u nas – powiedział szef. – U nas ma iść cicho i gładko. Otwieramy drzwi, wrzucamy Holsta na pakę i pilnujemy, żeby nikt nie widział.

– Pięć sekund.

– Czysto – powiedział przez radio kobiecy głos. Był to dla Akima sygnał, że w zasięgu wzroku nie ma cywili.

– Dobra, zaczynamy.

Były w tym swoiste piękno i choreografia. W chwili, gdy Holst mijał drzwi samochodu Akima, trzy rzeczy wydarzyły się jednocześnie. Slimani uruchomił silnik, Akim wysiadł od strony ulicy, a szef odciągnął przesuwne drzwi z boku auta. Jeśli cel zauważył, co się dzieje, to nie dał tego po sobie poznać. Akim oplótł lewą ręką jego szyję i zakneblował mu dłonią otwarte usta. Prawą dźwignął ciało i wcisnął do vana. Szef dokończył sprawę, chwytając Holsta za nogi i wpychając je do środka. Akim wsiadł za nim i zatrzasnął drzwi – tak jak ćwiczyli to dziesiątki razy. Przycisnęli pojmanego do podłogi.

– Jedź. – Akim usłyszał głos szefa, spokojny i opanowany jak u kogoś, kto kupuje bilet na pociąg.

Wszystko trwało mniej niż dwadzieścia sekund.

4

Thomas Kell obudził się w obcym łóżku, w obcym domu, w mieście, które znał aż za dobrze. Była jedenasta rano. Sierpień – ósmy miesiąc od narzuconego mu przejścia na emeryturę w Tajnej Służbie Wywiadowczej. Był czterdziestodwuletnim mężczyzną żyjącym w separacji ze swoją czterdziestotrzyletnią żoną. Miał kaca, który intensywnością i rozmachem mógł się równać z reprodukcją obrazu Pollocka na ścianie jego tymczasowej sypialni.

Gdzie, do cholery, jestem? Kell fragmentarycznie przypominał sobie czterdziestkową imprezę na Kensington, wypchaną taksówkę do baru na Dean Street, później klub nocny gdzieś w Hackney. A potem czarna dziura.

Odrzucił kołdrę i zorientował się, że spał w ubraniu. W kącie pokoju piętrzył się stos zabawek i czasopism. Wstał i rozejrzał się za szklanką wody, ale nigdzie jej nie zobaczył. Rozsunął zasłony. Czekając, aż oczy oswoją się ze światłem, poczuł suchość w ustach i nieznośny ucisk w skroniach. Poranek był szary, niemrawy i mokry. Wyglądało na to, że wylądował na pierwszym piętrze bliźniaka stojącego w bliżej niezidentyfikowanej spokojnej dzielnicy mieszkaniowej. Na podjeździe stał mały różowy rower zabezpieczony grubym jak pyton elastycznym łańcuchem. Sto metrów dalej w połowie manewru zawracania na trzy zgasł właśnie samochód z napisem „Jackie – nauka jazdy”. Kell zasunął zasłony i nasłuchiwał oznak życia wewnątrz domu. Bardzo pomału, jak tylko do połowy zapamiętana anegdota, strzępy poprzedniego wieczoru zaczynały składać się w większą całość. Były tace wypełnione kieliszkami absyntu i tequili. Był taniec w suterenie o bardzo niskim stropie. Spotkał sporą grupę studentów z Czech, z którymi długo gadał o serialu Mad Men i Donie Draperze. Był też niemal pewien, że w którymś momencie wieczoru jechał jedną taksówką z potężnym facetem o imieniu Zenon. W młodości Kellowi nieraz urywał się film, ale już dawno nie obudził się, nie pamiętając prawie nic z poprzedniej nocy. Dwadzieścia lat pracy dla wywiadu nauczyło go, że pozostanie ostatnim na placu boju przynosi korzyści.

Rozglądał się po pokoju za spodniami, gdy zaczął dzwonić jego telefon. Numer zastrzeżony.

– Tom?

W pierwszej chwili otumaniony kacem nie rozpoznał głosu. Dopiero po chwili intonacja dzwoniącego zabrzmiała mu znajomo.

– Jimmy? Boże…

Jimmy Marquand, jeden z dawnych kolegów Kella, należał teraz do kierownictwa MI6. To jego dłoń uścisnął ostatnią, nim opuścił Vauxhall Cross[3] w chłodny grudniowy poranek przed ośmioma miesiącami.

– Mamy problem.

– Tak bez żadnych grzeczności? Nie jesteś ciekaw, jak życie obchodzi się ze mną w sektorze prywatnym?

– To poważna sprawa. Lazłem osiemset metrów do budki w Lambeth, żeby nie przechwycili połączenia. Potrzebuję twojej pomocy.

– Prywatnie czy zawodowo? – Kell znalazł spodnie pod kocem wiszącym na oparciu krzesła.

– Straciliśmy numer jeden.

To go trafiło. Kell wyciągnął rękę i oparł się o ścianę. Nagle był znów trzeźwy jak dziecko i w pełni przytomny.

– Że co?

– Zniknęła. Pięć dni temu. I nikt nie ma sensownego pomysłu, gdzie się mogła podziać ani co się z nią mogło stać.

– Z „nią”?

Klika przeciwko Stelli Rimington[4] wewnątrz MI6 od dawna reagowała alergicznie na sam pomysł, by na czele służby postawić kobietę. Było niemal nie do uwierzenia, że samce z Vauxhall Cross zgodziły się w końcu na to, by najbardziej prestiżowe stanowisko w wywiadzie brytyjskim przypadło komuś odmiennej płci.

– Kiedy to się stało?

– O wielu sprawach nie wiesz – odparł Marquand. – Sporo się zmieniło. Ale nie mogę powiedzieć ci więcej w takiej rozmowie.

To po co w ogóle gadać? – pomyślał Kell. Czy oni chcą, żeby po tym wszystkim, co się wydarzyło, wrócił do służby? Czyżby Kabul i Yassina tak po prostu zamieciono pod dywan?

– Nie będę pracować dla George’a Truscotta – powiedział, oszczędzając Marquandowi wysiłku związanego z zadaniem następnego pytania. – Nie wracam, jeśli Haynes wciąż kieruje firmą.

– Wróć na tę jedną sprawę.

– Mowy nie ma.

Kell mówił prawie szczerze. Po chwili usłyszał samego siebie dodającego jeszcze:

– Zaczynam lubić to, że nie mam nic do roboty.

To już było wierutne kłamstwo. Po drugiej stronie coś zatrzeszczało. Może to nadzieje Marquanda skwierczały oblane zimnym prysznicem.

– Tom, to ważne. Potrzebujemy człowieka, który był w służbach i wie co i jak, a tylko tobie możemy zaufać.

Kim są ci „my”? Tą samą zbieraniną dygnitarzy, którzy wywalili go za Kabul? Tymi samymi, którzy z chęcią poświęciliby go w publicznym dochodzeniu wiszącym nad MI6?

– Zaufać? – spytał, wkładając but.

– Tak, zaufać – odpowiedział Marquand i zabrzmiało to niemal szczerze.

Kell podszedł do okna i wyjrzał na zewnątrz. Spojrzał na różowy rower i samochód szkoły jazdy Jackie, którego kierowca wrzucał kolejne biegi. Co czeka go w dalszej części dnia? Aspiryna, oglądanie telewizji i Krwawa Mary na klina w Grayhoundzie. Prawda była taka, że spędził osiem miesięcy, kręcąc się w kółko. Tak wyglądało jego życie „w sektorze prywatnym”, czarno-białe filmy w TCM i przepijanie pieniędzy w pubach. Osiem miesięcy prób ratowania małżeństwa, którego uratować się nie dało.

– Musi być ktoś inny, kto się nada – powiedział, licząc tak naprawdę na to, że takiej osoby nie ma. Miał nadzieję, że właśnie wraca do gry.

– To nie jest pierwsza lepsza osoba – odpowiedział Marquand. – Nowym numerem jeden miała być Amelia Levene. Za sześć tygodni powinna objąć stanowisko.

Marquand rzucił na stół swojego asa. Kell przysiadł na łóżku i pochylił się nieco. Obecność Amelii w całej sprawie wszystko diametralnie zmieniała.

– Właśnie dlatego musisz to zrobić ty, Tom. Chcemy, żebyś to ty jej szukał, bo jako jedyny z całego biura rozumiałeś, dlaczego robi różne rzeczy. – Przymilał się, na wypadek gdyby Kell wciąż się wahał. – Nie tego właśnie chciałeś? Drugiej szansy? Załatw to, a sprawa Yassina zostanie zamknięta. To informacja z samej góry: znajdź ją, a wrócisz do łask.

5

Kell wrócił do swojej kawalerki rozklekotanym fiatem punto. Bliski mechanicznego zgonu samochód prowadził Sudańczyk, który trzymał na desce rozdzielczej paczkę cukierków Lockets i zaczytany egzemplarz Koranu. Chwilę po tym, jak ruszyli spod domu (faktycznie należącego do towarzyskiego, kochającego ćwiczyć na siłowni Polaka o imieniu Zenon, z którym jechał po pijaku taksówką z Hackney), Kell rozpoznał wynędzniałe ulice Finsbury Park. Kiedyś przeprowadzał tu wspólną akcję z MI5. Próbował teraz sobie przypomnieć szczegóły całej operacji. Facet z IRA, spisek mający na celu wysadzenie centrum handlowego, potem zwolnienie terrorysty na mocy porozumienia wielkopiątkowego. Szefową Kella była wtedy Amelia Levene.

Jej zniknięcie było z pewnością najpoważniejszym kryzysem, z jakim MI6 musiała się zmierzyć od czasów fiaska poszukiwań broni masowego rażenia w Iraku. Oficerowie wywiadu tak po prostu nie znikają. Nie zostają porwani ani zabici. Nie dezerterują. A już na pewno nie oddalają się samowolnie sześć tygodni przed objęciem najważniejszego stanowiska w Służbie. Jeśli wiadomość o zniknięciu Amelii przecieknie do mediów… Co tam – jeśli przecieknie choćby na korytarze Vauxhall Cross, rozpęta się piekło.

Kell wziął w domu prysznic i dojadł resztkę kupionego na wynos libańskiego dania. Spacyfikował kaca dwoma tabletkami kodeiny i pół litrem letniej coli. Godzinę później stał już o sto metrów od Serpentine Gallery, czekając pod jaworem na nadchodzącego Jimmy’ego Marquanda, który miał taką minę, jakby groziło mu odebranie emerytury. Przyszedł prosto z Vauxhall Cross. Miał na sobie garnitur i krawat, ale w jego ręku nie było aktówki, którą zabierał zazwyczaj na oficjalne spotkania. Drobnej postury, szczupły weekendowy rowerzysta. Cały rok był opalony, a dzięki gęstej, lśniącej czuprynie zyskał w MI6 przydomek „Melvyn”. Kell raz po raz powtarzał sobie w duchu, że ma wszelkie prawo odrzucić jego ofertę, a jednak wiedział, że tego nie zrobi. Skoro Amelia zniknęła, to właśnie on musiał ruszyć na poszukiwania.

Uścisnęli sobie pospiesznie dłonie i ruszyli na północny zachód, w stronę pałacu Kensington.

– No to jak tam życie w sektorze prywatnym? – spytał Marquand. Nie grzeszył poczuciem humoru, zwłaszcza gdy był zestresowany. – Znajdujesz sobie zajęcia? Dobrze się prowadzisz?

Kell nie do końca rozumiał, po co tamten się wysila.

– Raczej tak – mruknął.

– Czytasz te wszystkie dziewiętnastowieczne powieści, tak jak sobie obiecałeś? – Marquand mówił, jakby wygłaszał słowa napisane przez kogoś innego. – Pielęgnujesz ogród? Piszesz pamiętniki?

– Pamiętnik jest gotowy – powiedział Kell. – Bardzo źle w nim wypadłeś.

– Nie gorzej, niż zasłużyłem. – Marquand chyba nie miał pomysłu na dalszą rozmowę. Kell wiedział, że pozory serdeczności w jego wykonaniu to tylko maska, za którą skrywa ciężką, instytucjonalną panikę spowodowaną zniknięciem Amelii. Postanowił ukrócić jego męki.

– Jimmy, kurwa, jak to się stało?!

Marquand próbował uchylić się od odpowiedzi.

– Niedługo po tym, jak odszedłeś, odezwało się Downing Street. Zażyczyli sobie arabistę i kobietę. Na posiedzeniu Połączonego Komitetu Wywiadu zrobiła na premierze duże wrażenie. Jeśli on się dowie, to kaplica.

– Nie o to pytałem.

– Wiem, że nie o to pytałeś – odparł oschle Marquand i odwrócił głowę, jakby wstydząc się, że do kryzysu doszło na jego wachcie.

– Dwa tygodnie temu miała odprawę u Haynesa. Tradycyjne spotkanie w cztery oczy, podczas którego stary szef przekazuje pałeczkę nowemu. Wymiana tajemnic, niewiarygodnych opowieści i informacji, które mają nie dotrzeć do ciebie, do mnie ani do poczciwych brytyjskich obywateli.

– Na przykład?

– Ty mi powiedz.

– Czyli co? Kto zabił J.R. Ewinga[5]? Piąty samolot z jedenastego września? Mówmy o faktach, Jimmy. Co on jej takiego powiedział? Darujmy sobie to pieprzenie.

– Dobrze już, dobrze. – Marquand odgarnął włosy. – W niedzielę rano dała znać, że musi jechać do Paryża na pogrzeb i bierze dwa dni urlopu. W środę dotarła do nas inna wiadomość, tym razem e-mail: czuje się po pogrzebie wycieńczona i postanowiła zrobić sobie krótkie wakacje. Jedzie na południe Francji. Tak bez ostrzeżenia. Chciała wykorzystać ostatnie luźniejsze dni, zanim nowe stanowisko pozbawi ją resztek wolnego czasu. Kurs malarstwa w Nicei – coś, „co zawsze chciała zaliczyć”.

Kell miał wrażenie, że wyczuł powiew alkoholu w oddechu Marquanda. Inna sprawa, że równie dobrze mógł poczuć własny.

– Dała znać, że wraca za dwa tygodnie i że w nagłych sytuacjach jest dostępna pod takim a takim numerem w takim a takim hotelu.

– A potem co?

Marquand przytrzymywał włosy, chroniąc je przed gwałtownymi porywami londyńskiego wiatru. Zatrzymał się po chwili w miejscu. U jego stóp przeleciała po nieskoszonej trawie niesiona wiatrem niebieska torba foliowa, która zaraz zahaczyła o pobliskie drzewo. Ściszył głos, jakby wstydził się tego, co ma zaraz powiedzieć.

– George wysłał za nią człowieka. Nieoficjalnie.

– Po co?

– Nabrał podejrzeń, bo zrobiła sobie wakacje tuż po odprawie u Haynesa. To nie wydawało się do końca normalne.

Kell wiedział, że George Truscott, zastępca dyrektora generalnego, był szykowany do zastąpienia Simona Haynesa jako numeru jeden. Zdaniem większości wtajemniczonych miała to być tylko kwestia zatwierdzenia nominacji przez premiera. Truscott już miał szyć sobie garnitur, zamawiać meble na wymiar i rozsyłać pocztą opieczętowane zaproszenia. Amelia Levene zwinęła mu nagrodę główną sprzed nosa. Kobieta. W strukturach MI6 obywatel drugiej kategorii. Musiał czuć do niej zapiekłą urazę.

– Co jest takiego niezwykłego w tym, żeby o tej porze roku wziąć urlop?

Kell podejrzewał, że zna odpowiedź na własne pytanie. Ta cała sytuacja z Amelią nie miała sensu. Kurs malarstwa – rzecz kompletnie nie w jej stylu. Kobieta taka jak ona nie potrzebowała hobby. Przez wszystkie lata, odkąd ją poznał, wakacje traktowała jako czas relaksu. Spa, zabiegi, usuwanie toksyn z organizmu, pięciogwiazdkowe letniska z barami sałatkowymi i masażystami o wymiarach dwa na dwa – to lubiła. O tym, że ma chęć malować, nigdy nie wspominała. Gdy Marquand zastanawiał się, co odpowiedzieć, Kell wszedł na nieskoszony trawnik, odczepił od drzewa torbę foliową i wcisnął ją do tylnej kieszeni spodni.

– Wzorowy z ciebie obywatel, naprawdę. – Marquand utkwił spojrzenie we własnych butach i westchnął ciężko. Sprawiał wrażenie kogoś, kto ma dość usprawiedliwiania błędów innych.

– Oczywiście nie ma nic niezwykłego w braniu urlopu o tej porze roku. Tylko że na ogół dowiadujemy się z większym wyprzedzeniem. Z reguły rzecz jest wpisana do kalendarza kilka miesięcy wcześniej. To wyglądało na decyzję podjętą nagle, na reakcję na coś, o czym powiedział jej Haynes.

– A jak zareagował sam Haynes?

– Zgodził się z Truscottem, więc poproszono parę przyjaciół z Nicei, żeby mieli ją na oku.

Kell ponownie zachował swoje zdanie dla siebie. Pod koniec kariery w wywiadzie sam stał się ofiarą paranoi Truscotta i jego posunięć, które robiły czasem wrażenie motywowanych przywidzeniami. Mimo to był jednak autentycznie zdumiony, że dwóch najważniejszych ludzi w MI6 dało zielone światło śledzeniu jednego ze swoich.

– Kim są „przyjaciele z Nicei”? Jakieś miejscowe kontakty?

– Na Boga, nie! Za wszelką cenę unikamy żabojadów. Uruchomiliśmy naszych dawnych ludzi, Billa Knighta i jego żonę Barbarę. Po przejściu na emeryturę w dziewięćdziesiątym ósmym zamieszkali w Menton. Kazaliśmy im zapisać się na ten kurs malarstwa. Widzieli Amelię, kiedy przyjechała w środę po południu. Chwilę sobie porozmawiali. Bill zgłosił jej zaginięcie, kiedy nie pojawiła się przez trzy kolejne poranki.

– To takie nietypowe?

Marquand zmarszczył brwi.

– Nie jestem pewien, czy za tobą nadążam.

– Czy Amelia nie mogła sobie zrobić paru dni wolnego? Może się rozchorowała?

– No właśnie. W żaden sposób tego nie zgłosiła. Barbara zadzwoniła do hotelu, ale nie było tam po niej śladu. Zadzwoniliśmy do męża Amelii…

– Gilesa – wtrącił Kell.

– Tak, Gilesa. Nie miał od niej żadnych wiadomości od momentu jej wyjazdu z Wiltshire. Jej komórka jest wyłączona. Nie odpowiada na maile. Zero ruchu na kartach kredytowych. Cisza i spokój.

– A policja?

– Bof – rzucił z francuskim akcentem Marquand, unosząc krzaczaste brwi. – Nie zeskrobali jej z autostrady ani nie wyłowili z Morza Śródziemnego, jeśli to masz na myśli.

Zauważył reakcję Kella i uznał, że powinien przeprosić.

– Daruj, to było w kiepskim stylu. Nie chciałem się silić na nonszalancję. Cała ta sprawa to jedna wielka pieprzona niewiadoma.

Kell przebiegał myślami listę możliwych wyjaśnień, równie niewyczerpaną jak arbitralnie ułożoną. Rosyjski lub irański trop w prywatnym życiu Amelii, tajne porozumienie z Amerykanami związane z Libią albo Arabską Wiosną, nagły kryzys wiary spowodowany czymś, co usłyszała od Haynesa. W okresie bezpośrednio poprzedzającym zawodową śmierć Kella w MI6 Amelia była mocno zaangażowana w działania na terenie francuskojęzycznych krajów Afryki Zachodniej. Mogła tym wzbudzić zainteresowanie Francuzów albo Chińczyków. No i jeszcze niegasnąca przyczyna niepokoju – muzułmańscy fundamentaliści.

– Znacie jakieś jej fałszywe tożsamości? – Kell poczuł suchość w ustach i odrętwienie w ciele. Znów dawały o sobie znać kac i tylko trzy przespane godziny. – Możliwe, że prowadzi działania w ramach operacji, o której nie wiedzą nasze papużki nierozłączki?

Marquand rozważał taką ewentualność, ale nie wiedział, co mogłoby być tak poufne, by Amelia zniknęła bez śladu, nie zapewniwszy sobie nawet wsparcia GCHQ[6].

– Posłuchaj – zaczął Marquand – wiedzą o tym tylko Haynes, Truscott i Knightowie. Oddział w Paryżu nie ma pojęcia, co się stało, i tak ma zostać. Jeśli sprawa wycieknie, to cała służba stanie się pośmiewiskiem. Bóg jeden wie, do czego to może doprowadzić. Za dwa tygodnie zaplanowano oficjalne spotkanie Amelii z premierem. Nie da się go odwołać, nie wywołując rozpierduchy na całe Whitehall. W Waszyngtonie się wściekną, jeśli się dowiedzą, że straciliśmy najważniejszego szpiega w kraju. Haynes chce ją znaleźć w ciągu kilku dni i udawać potem, że nic się nie stało. Powinna wrócić w poniedziałek… – Marquand spojrzał nagle w prawo, jakby usłyszał niespodziewany hałas. – Wiesz, może sama się jeszcze znajdzie. Okaże się pewnie, że w całym tym „zniknięciu” chodzi o jakiegoś pięknisia z Paryża, jakiegoś Jeana-Pierre’a albo innego Xaviera z dużym kutasem, i wypad na dymanie do Aix-en-Provence. Wiesz sam, jak jest z nią i facetami. Madonna by się mogła uczyć.

Kell zdziwił się, że Marquand tak wprost mówi o reputacji Amelii. Seks na lewo i prawo, podobnie jak picie, stanowiły w firmie niemalże wymóg. Ale to był męski sport, traktowany z przymrużeniem oka i uprawiany nieoficjalnie. Przez cały okres znajomości z Kellem Amelia miała nie więcej niż trzech kochanków, co nie zmienia faktu, że mówiono o niej tak, jakby przeleciała trzy czwarte służby cywilnej.

– Dlaczego akurat Paryż?

– Zatrzymała się tam po drodze do Nicei.

– Pytanie pozostaje. Dlaczego Paryż?

– Pojechała tam na pogrzeb, który odbył się we wtorek.

– Czyj pogrzeb?

– Pojęcia nie mam. – Choć Marquand był karierowiczem perfekcjonistą, najwyraźniej nie przejmował się zbytnio tą luką w wiedzy. – Wszystko działo się bardzo szybko, Tom. Nie zdążyliśmy ustalić nazwiska. Giles myśli, że pojechała do krematorium w czternastej dzielnicy. Montparnasse i pewnie jakiś znajomy z lat studenckich.

– Giles z nią nie pojechał?

– Powiedziała mu, że nie jest zaproszony.

– No a Giles robi to, co mu się każe. – Kell aż za dobrze znał mechanizmy działania małżeństwa Levene’ów. Przestudiował je starannie jako przestrogę. Marquand wyglądał tak, jakby miał ochotę się roześmiać, ale uznał, że lepiej się opanować.

– Dokładnie tak. Syndrom Dennisa Thatchera. Mężów powinno być widać, nie słychać.

– No to musisz ustalić, kim jest jej przyjaciel – podsumował Kell, ale Marquand nie wiedział za bardzo, co powiedzieć.

– Mam przez to rozumieć, że mi pomożesz?

Kell spojrzał w górę. Gałęzie drzew przesłaniały grafitowe niebo. Zbierało się na deszcz. Pomyślał o Afganistanie i o książce, którą miał pisać, o nudnych nocach spędzanych samotnie w kawalerskiej norze na Kensal Rise. Pomyślał o swojej żonie i o Amelii. Był przekonany, że ta druga żyje i że Marquand coś przed nim ukrywa. Ilu jeszcze przywróconych do służby za nią wysłano?

– Ile proponuje Jej Królewska Mość?

– A ile potrzebujesz? – Kasa była cudza, więc Jimmy Marquand był gotów nią szastać. Kell ani trochę nie dbał o pieniądze, ale zadał pytanie, by nie wyjść na niechluja. Odpowiedź na pytanie Marquanda wziął wprost z szarego, popołudniowego nieba:

– Tysiąc dziennie plus koszty. Będą mi potrzebne szyfrowane laptop i komórka, tożsamość Stephena Uniacke’a i porządny samochód na lotnisku w Nicei. Jeśli zastanę tam trzydrzwiowego peugeota z radiem na kasety, wracam do domu.

– Jasne.

– Aha, i George Truscott płaci wszystkie moje mandaty za prędkość.

– Załatwione.

* * *

koniec darmowego fragmentu
zapraszamy do zakupu pełnej wersji

[1] Przekład Jana S. Zausa.

[2] Przekład Ryszardy Grabowskiej.

[3] Przy Vauxhall Cross w Londynie znajduje się siedziba główna MI6.

[4] Stella Rimington, dyrektor generalna brytyjskiej służby bezpieczeństwa (MI5) w latach 1991–1996.

[5] Jeden z bohaterów serialu Dallas.

[6] Government Communication Headquarters – Centrala Łączności Rządowej: brytyjska służba zajmująca się zdobywaniem i analizą danych telekomunikacyjnych.

Warszawskie Wydawnictwo Literackie

MUZA SA

ul. Marszałkowska 8

00-590 Warszawa

tel. 22 6211775

e-mail: info@muza.com.pl

Dział zamówień: 22 6286360

Księgarnia internetowa: www.muza.com.pl

Wersja elektroniczna: MAGRAF s.c., Bydgoszcz