Tytuł oryginału: The Accident

Projekt okładki: Paweł Panczakiewicz/PANCZAKIEWICZ ART.DESIGN

Redakcja: Małgorzata Burakiewicz

Redaktor prowadzący: Aleksandra Janecka

Redakcja techniczna: Karolina Bendykowska

Skład wersji elektronicznej: Robert Fritzkowski

Korekta: Mariola Hajnus

Zdjęcia na okładce

© Victoria Davies/Trevillion Images

© Tischenko Irina/Shutterstock

© 2014 by Chris Pavone. By arrangement with the author.

All rights reserved

© for this edition by MUZA SA, Warszawa 2015

© for the Polish translation by Paweł Wolak

ISBN 978-83-287-0007-9

Warszawskie Wydawnictwo Literackie

MUZA SA

Warszawa 2015

Wydanie I

FRAGMENT

DLA MEM

Czy można osiągnąć swój cel i nikogo nie zdradzić?

Jean Renoir

Spis treści

Prolog

Część I Ranek

Rozdział 1

Rozdział 2

Rozdział 3

Rozdział 4

Rozdział 5

Rozdział 6

Rozdział 7

Rozdział 8

Rozdział 9

Rozdział 10

Rozdział 11

Rozdział 12

Rozdział 13

Rozdział 14

Rozdział 15

Rozdział 16

Rozdział 17

Rozdział 18

Część II Popołudnie

Rozdział 19

Rozdział 20

Rozdział 21

Rozdział 22

Rozdział 23

Rozdział 24

Rozdział 25

Rozdział 26

Rozdział 27

Rozdział 28

Rozdział 29

Rozdział 30

Rozdział 31

Rozdział 32

Rozdział 33

Rozdział 34

Część III Noc

Rozdział 35

Rozdział 36

Rozdział 37

Rozdział 38

Rozdział 39

Rozdział 40

Rozdział 41

Rozdział 42

Rozdział 43

Rozdział 44

Rozdział 45

Rozdział 46

Rozdział 47

Rozdział 48

Rozdział 49

Rozdział 50

Rozdział 51

Rozdział 52

Rozdział 53

Rozdział 54

Rozdział 55

Rozdział 56

Rozdział 57

Podziękowania

Prolog

Budzi się nagle struchlały z przerażenia. Przeszukuje wzrokiem najciemniejsze kąty pokoju gościnnego zalanego niebieską poświatą księżyca. Siada wyprostowany, przekrzywia głowę, nasłuchuje. Wyciąga rękę i sięga po pistolet.

Po chwili jest już mniej zaspany i zdaje sobie sprawę, co go obudziło. Broń nic tu nie pomoże. Kładzie pistolet na niskim stoliku obok stojącej tam jak zawsze karafki z wodą. Pociąga łyk, ale łapie go skurcz żołądka i udaje mu się przełknąć dopiero po kilku sekundach.

Idzie do gabinetu na końcu korytarza. Pod oknem stoją tylko biurko i krzesło. Odbicie księżyca migocze na powierzchni Jeziora Zuryskiego. Zaledwie jedna przecznica dzieli je od tej wiktoriańskiej budowli z cegieł i kutego żelaza pokrytej kwitnącą wisterią, której zapach wlewa się przez okna i przenika przez ściany.

Potrząsa myszką, aby ożywić komputer, wpisuje hasło, uruchamia program do odtwarzania multimediów i włącza transmisję wideo na żywo. Umieszczona gdzieś wysoko w zaciemnionym pokoju kamera przekazuje obraz, w którego centrum znajduje się leżąca na łóżku pogrążona w lekturze kobieta. Kobieta zaciąga się papierosem i strzepuje popiół do wielkiej szklanej popielnicy.

Odwraca wzrok od ekranu i skupia się na znajdującym się pod blatem biurka niewielkim panelu z klawiaturą. Sprawnie wystukuje odpowiednią kombinację znaków, słychać suchy trzask otwierającej się szuflady.

Wyciąga plik kartek ściągniętych grubą zieloną gumką. Otwiera manuskrypt mniej więcej w jednej trzeciej i przebiega wzrokiem stronę, starając się zidentyfikować miejsce akcji. Przewraca kolejne dziesięć kartek, potem jeszcze pięć. Wreszcie na samym dole strony 136 znajduje to, czego szukał, dokładnie w taki sposób, jak we śnie, z którego zbudził się w środku nocy. Jedno słowo. Cztery sylaby.

Powiedziałem.

Myślał, że wszystko wyłapał.

Miał przed sobą trzecią wersję manuskryptu. Ostateczną. Wstępny szkic został napisany w pierwszej osobie, ale nie on był narratorem. To miały być wspomnienia wydane oficjalnie przez kogoś innego. On miał był jedynie ghostwriterem, może współautorem; jeszcze nie zdecydowali, jaki będzie jego udział.

Zmieniły się jednak okoliczności. Kiedy ponownie zabrał się za ten projekt, napisał całą historię ze swojego punktu widzenia, w pierwszej osobie: zrobiłem to, zobaczyłem tamto. Dzięki temu książka miała być bardziej szczera, bardziej autentyczna.

Gdy na ostatniej stronie napisał KONIEC, przeczytał wszystko jeszcze raz i doszedł do wniosku, że musi się jednak ukryć za zasłoną wszechwiedzy i anonimowości. Musi zasiać w czytelniku wątpliwość co do prawdziwego autorstwa. Powinien dać sobie szansę na przeżycie. Przestudiował więc ponownie cały rękopis, zmieniając narrację na trzecioosobową: wszedł w długi niebezpieczny zakręt. Miał strach w oczach. Usunął fragmenty, które straciły sens, i dopisał akapity – nawet całe rozdziały – które dopiero teraz nabrały znaczenia.

Wykonał ogromną pracę redakcyjną, ale nie było w tym nic wyjątkowego. Tak to już jest, gdy się coś modyfikuje, przepisuje i koryguje. Jeśli autor zmienia rodzaj narracji, musi przejrzeć każdą stronę w poszukiwaniu podmiotów i orzeczeń. Dziesiątki, setki razy.

Przeoczył jednak ten czasownik, może dwa. Niewielki błąd, parę literówek. To nie jest sprawa życia lub śmierci.

Wypadek str. 488

EPILOG

Nie ma nikogo, kto mógłby zweryfikować autentyczność całego tekstu. Jest jednak ktoś, kto mógłby spróbować: główny bohater, Charlie Wolfe. Są też inni. Odpowiednio zmotywowani mogliby poświadczyć prawdziwość poszczególnych scen i pojedynczych wydarzeń, w których brali bezpośredni udział. Być może ta książka będzie dla nich zachętą, impulsem do podzielenia się wiedzą i uwiarygodnienia całej historii.

Autor nie należy jednak do tego grona i nie jest jednym z możliwych świadków. Ponieważ jeśli to, co teraz czytacie, jest skończone, wydrukowane, oprawione, jeśli jest teraz książką sprzedawaną na całym świecie, to ja, autor, prawie na pewno, jestem martwy.

KONIEC

Część I
Ranek

Rozdział 1

Niedługo będzie świtać. Isabel Reed przewraca ostatnią kartkę. W połowie strony ze zdziwienia otwiera usta, a jej serce zaczyna bić gwałtowniej. Błyskawicznie przebiega wzrokiem kolejne linijki manuskryptu. Gdy dochodzi do ostatniego akapitu, przyśpiesza jeszcze bardziej, rozpaczliwie dążąc do odkrycia tajemnicy i potwierdzenia swoich podejrzeń. Nabiera powietrza i wstrzymuje oddech. Zostało tylko kilka zdań.

Wpatruje się w ostatnią kropkę, w małą czarną plamkę tuszu… Nie może oderwać od niej wzroku…

Oddycha głęboko.

– Mój Boże. – Jest wstrząśnięta potwornością tego, co przeczytała; zawiedziona, że nie potwierdziły się jej przeczucia; wściekła z powodu prawdziwego znaczenia maszynopisu; przerażona zagrożeniami, które ze sobą niesie. Przede wszystkim jest jednak zrozpaczona ogromem zdrady. A właściwie liczbą zdrad.

Odkłada ostatnią stronę na wysoki stos kartek leżący na łóżku, obok pogniecionej paczki papierosów i wypełnionej po brzegi niedopałkami kryształowej popielnicy, nieco złośliwego prezentu urodzinowego od kolegi z pracy, który jest typem pasywno-agresywnym. Podnosi manuskrypt obiema rękami, obraca go i kciukami wyrównuje strony. Cała się trzęsie. Stara się uspokoić i znów bierze głęboki oddech. Plik uporządkowanych kartek kładzie na kolanach. U góry strony na samym środku widnieją trzy słowa:

Wypadek

Autor nieznany

Isabel wpatruje się w czarną pustkę panoramicznego okna na przeciwległej ścianie pokoju. Surowość gładkiej tafli szkła, przez które nicość zdaje się wdzierać do miękkiego kokonu jej sypialni, jest jedynie nieznacznie łagodzona przez w połowie opuszczone rolety. Mrok rozświetla tylko mała obła lampka do czytania zamocowana nad wezgłowiem łóżka. Wąski snop światła skierowany jest bezpośrednio na Isabel. Odbity w oknie blask unosi się nad jej twarzą i jak miniaturowe słońce rozświetla czubek jej głowy, tworząc coś w rodzaju aureoli. Isabel wygląda jak anioł. Ale nim nie jest.

Czuje, jak jej ciało sztywnieje, szczęki się zaciskają, a mięśnie kurczą w napadzie wściekłości. Stara się opanować. Zagryza wargi, usiłując trzymać nerwy na wodzy.

Wychodzi spod narzuty i z trudem siada. Od wielu godzin nie zmieniła pozycji. Nogi i plecy ma obolałe i sztywne. Gdyby miała opisać swoje stawy, musiałaby użyć przymiotnika „stare”. Przesuwa się na skraj materaca i palcami stóp szuka kapci na misiu.

Na całej długości ściany wiszą długie rzędy aluminiowych półek – kilkadziesiąt metrów wypełnionych starannie poukładanymi manuskryptami z nazwiskami autorów wypisanymi po bokach grubym czarnym flamastrem. Dziesiątki tysięcy stron rozmaitych propozycji wydawniczych, ogromny wybór tekstów będących źródłem wiedzy i rozrywki, napisanych z mniejszym lub większym talentem.

Młodzi redaktorzy czytają teraz manuskrypty w wersji elektronicznej. Niektórzy starsi też. Isabel czuje się jednak z czytnikiem w ręku nieswojo i nienaturalnie. Należy do pokolenia, które jest wystarczająco stare, by mieć wrodzone opory przed najnowszą technologią. Gdy zaczynała pracę, nie miała nawet komputera. Pierwszy pojawił się na jej biurku dopiero rok później.

Może, powiedzmy za rok, zacznie używać czytnika, ale na razie wciąż korzysta z wydruków, przewraca strony, robi notatki długopisem, żyje w otoczeniu stosów kartek, cegiełek tworzących mur, który ma ją chronić przed atakiem przyszłości. Jeśli chodzi o Wypadek, to nie miała nawet wyboru. Prawie wszystkie nowe propozycje są wysyłane do jej biura drogą elektroniczną, ale ten manuskrypt był wyjątkiem.

Wchodzi w ciemność korytarza, szurając nogami. Zapala światło w kuchni i uruchamia ekspres do kawy, przestawiając przełącznik z pozycji AUTO-ON, która oznacza, że zgodnie z ustawieniami urządzenie zacznie pracować dopiero za godzinę, na ON. Włącza też mały telewizor. Małe puste mieszkanie wypełnia się szumem elektronicznego życia.

Przez większą część nocy Isabel pogrążona była w gorączkowej lekturze. Starała się znaleźć choćby jedno fałszywe stwierdzenie lub pojedynczy wątek, które nie pasowałyby do reszty i stanowiły klucz do całej historii. Od chwili, gdy rano, jeszcze w biurze, zaczynała lekturę, aż do wieczora, gdy już w domu przerwała na stronie dwieście którejś, narastało w niej zniechęcenie. Zasnęła parę minut po jedenastej. Przeczytała wtedy więcej niż połowę. Obudziła się o drugiej nad ranem. Nie była w stanie uspokoić myśli, musiała wiedzieć, jak to się skończy. Redaktorzy często mówią: „Nie mogłem się od tego oderwać”, „Czytałem przez całą noc”, „Połknąłem tę książkę w jeden dzień”. Tym razem tak właśnie było.

Wzięła do ręki manuskrypt i ponownie zatopiła się w lekturze, pochłaniając kolejne strony aż do świtu. Przypominało to nieco czasy, gdy Tommy był niemowlakiem, a ona, ciągle niewyspana, musiała czuwać, gdy cały świat pogrążony był we śnie. Są w życiu takie momenty, kiedy z bardzo konkretnych powodów ludzie nie śpią o czwartej nad ranem: na przykład kochają się, ponieważ chcą mieć dzieci lub, gdy już je mają, nie śpią, bo muszą się nimi opiekować. W rozpaczliwych godzinach tuż przed świtem miasto spowite jest zasłoną ciszy.

W tej cienkiej materii jakieś mole wygryzły jednak drobne szczeliny, przez które od czasu do czasu przenika teraz pomruk pociągu jadącego linią kolejową w New Jersey lub odległe wycie syreny ambulansu. Potem słychać już tylko głuchy odgłos gazety upadającej na wycieraczkę, zwiastujący koniec nocy, nawet jeśli na zewnątrz jest wciąż ciemno.

Nic, co przeczytała na tych 488 stronach, nie zabrzmiało fałszywie. Isabel wpatruje się w telewizor. Na ekranie widzi twarz prezentera kanału Wolfe… Ten cholerny sukinsyn…

Nie jest w stanie powstrzymać rosnącego gniewu i traci panowanie nad sobą.

Bierze zamach i z całej siły ciska pilotem. Ten odbija się od drzwi lodówki i z hukiem roztrzaskuje na podłodze w drobny mak. Zapada martwa cisza. Słychać tylko stłumiony brzęk toczącej się po kafelkach baterii i lekkie stuknięcie, gdy zatrzymuje się na listwie przypodłogowej.

Isabel ociera spływające po policzkach łzy.

Ekspres zaczyna syczeć i wyrzuca z siebie ostatnie krople kawy, które z głośnym pluskiem wpadają do szklanego dzbanka. Isabel spogląda na wyświetlacz pokazujący godzinę – 5.48 zamienia się właśnie na 5.49. Ekspres stoi w rogu starannie uporządkowanego blatu, który wygląda jak studium kątów prostych w sprzętach kuchennych z błyszczącej stali nierdzewnej. Isabel jest gorącą zwolenniczką idealnego ładu. Niektórzy uważają, że ma bzika na punkcie linii prostych.

Otwiera lodówkę. Na drzwiach widać rysę po uderzeniu pilota, którego resztki kopnęła na bok, przechodząc przez kuchnię. Wyjmuje ćwierćlitrową butelkę chudego mleka i wlewa odrobinę na dno kubka. Podnosi dzbanek i napełnia kubek zawiesistym, gorącym i gorzkim płynem bogatym w kofeinę, która przywróci ją do życia. Upija mały łyk, potem większy. Dolewa do pełna i znowu ociera łzy.

Wraca do przedpokoju, w którym teraz pali się światło. Na ścianach wiszą rodzinne zdjęcia, odnalazła je, gdy wyprowadzała się od męża. W nowym mieszkaniu w innej dzielnicy miała zacząć życie singielki, z dala od bolesnych wspomnień z apartamentu w centrum miasta, gdzie spotykała zbyt wiele matek z dziećmi. Były to kobiety, które znała z placów zabaw, zajęć muzycznych, supermarketów, sklepów z zabawkami, siłowni i kawiarń lub które spotykała w przychodni pediatrycznej albo w przedszkolu. Ich dzieci robiły się coraz starsze i coraz większe, wszystkie te Emmy i Stelle w ślicznych ubrankach w szkocką kratę, Asherowie i Amosowie z rozczochranymi kędzierzawymi czuprynami, jeżdżący na skuterach w obcisłych dżinsach. Wszyscy ci zadowoleni z siebie hipsterscy rodzice, bezwstydnie dumni ze swoich nad wiek rozwiniętych pociech.

Kupiła w modnej dzielnicy kawalerkę z wszelkimi wygodami. Było to mieszkanie dla kogoś, kto pogodził się z faktem, że będzie samotny. W jej wieku i sytuacji tryb życia wydaje się stały i niezmienny – jest taki, jaki jest, i aż do śmierci się nie zmieni. Robiła wszystko, by jej samotność była wygodna. Opieka paliatywna.

Gdyby nie miała alergii, najprawdopodobniej trzymałaby w mieszkaniu kilka kotów, które czaiłby się po kątach i obserwowały ją z pogardą.

W nowym przedpokoju – drewniana podłoga, zdobione gzymsy, gniazdka elektryczne w wybranych przez nią miejscach – postanowiła powiesić oprawione w ramki fotografie. Oto ona – uśmiechnięta dziewczynka trzymana w wyciągniętych ramionach przez jej porażająco piękną matkę. Są w Central Parku, na placu zabaw niedaleko muzeum, kilka przecznic od przedwojennego ośmiopokojowego apartamentu na Park Avenue, na który tak naprawdę jej rodziców nie było stać. Na tym zdjęciu trzyma za rękę swojego zadziwiająco pozbawionego ambicji ojca. Właśnie zaczyna czwartą klasę w małej szkole publicznej w dolinie rzeki Hudson po tym, jak na dobre wyjechali „na wieś”, aby zamieszkać w starym majątku rodzinnym, który podzielili na półakrowe parcele i stopniowo wyprzedawali, żeby mieć się z czego utrzymać. Na kolejnej fotografii stoi w todze i birecie na uroczystym zakończeniu szkoły średniej. Nie wybierała się jednak ani na Harvard, ani na Yale, ani nawet na porządny uniwersytet stanowy. Miała studiować w drugo-, a może nawet trzeciorzędnym prywatnym college’u w głębi stanu, ponieważ mogła tam liczyć na pełne stypendium, pokrywające koszty zakwaterowania i wyżywienia. Co więcej, nie wymagało to kosztownych podróży, ponieważ uczelnia znajdowała się zaledwie kilka godzin jazdy samochodem od domu.

Rodzice mówili na nią Belle. Zresztą nadal tak robią. Gdy była już wystarczająco duża, by zrozumieć, co to znaczy, czuła, że nie powinni jej tak nazywać. Dlatego zaczęła nalegać, by zwracali się do niej Isabel.

Chciała kontynuować studia na uniwersytecie, zrobić magisterium z literatury amerykańskiej i być może zostać wykładowcą akademickim. Ten plan powstał jednak, zanim poznała zasady działania podstawowych mechanizmów wolnego rynku. Dostała pracę w wydawnictwie – jeden ze szkolnych kolegów jej ojca był znaną postacią w tej branży – i naiwnie liczyła, że przez rok, może dwa lata, uda się jej uzbierać pieniądze na dalszą edukację. Myślała, że ta posada będzie w jej życiu tylko epizodem, ale zaczęła odnosić pierwsze skromne sukcesy, w redakcji panowała przyjazna atmosfera, a rynek wydawniczy przeżywał rozkwit. Na dodatek nigdy nie udawało się jej odłożyć nawet centa. Gdy miała dwadzieścia pięć lat, nie myślała już o magisterce. No może czasem.

Na następnej fotografii stoi na scenie podczas ceremonii wręczania nagród literackich w krótkiej czarnej sukience wizytowej i odbiera statuetkę w imieniu pisarza, który wyjechał do Ameryki Południowej w poszukiwaniu inspiracji do kolejnej powieści. Na tym zdjęciu grupowym zrobionym obiektywem panoramicznym ma na sobie długą białą suknię, a jej twarz promienieje. Trzydziestosześcioletnia panna młoda w otoczeniu swoich druhen bierze ślub z mężczyzną, z którym zaczęła się spotykać zaledwie osiem miesięcy wcześniej. Czas uciekał, więc całkowicie świadomie przymknęła oko na oczywiste ułomności jego charakteru, na które życzliwi znajomi odważyli się zwrócić uwagę dopiero, gdy ich związek się rozpadł.

Skończony sukinsyn.

Jest zdziwiona, jak szybko młodość przeciekła jej przez palce i jak bardzo ograniczyło się jej pole manewru. Wystarczyło związać się z kilkoma niewłaściwymi osobami – jeden facet wcale nie miał zamiaru się angażować, inny okazał się dupkiem – by nieskończone możliwości romansowania, które miała jeszcze przed trzydziestką, skurczyły się nagle do wąskiego grona kawalerów do wzięcia skłonnych umówić się z trzydziestopięcioletnią kobietą. Chodziła na randki z każdym niewzbudzającym odrazy mężczyzną, który zagadnął ją na imprezie lub zaczepił w barze. Zdarzało się, że jeśli facet był ledwie akceptowalny, przedstawiała się swoim drugim imieniem, chcąc w ten sposób uniknąć ewentualnej nachalności. Przez te wszystkie lata spotykała się z przynajmniej kilkoma mężczyznami, którzy nie znali jej prawdziwego imienia. W większości wypadków oszustwo wyszło jej na dobre.

Na kolejnym zdjęciu, tym razem mniejszego formatu, leży na szpitalnym łóżku, trzymając w ramionach płaczącego Tommy’ego w niebieskiej czapeczce zawiniętego w kocyk w paski. Wróciła do pracy już po trzech miesiącach, ale w tym czasie wiele się wydarzyło, a ona przyjęła te zmiany z zadowoleniem. Mąż zaczął nagle bardzo dużo zarabiać, więc Isabel zatrudniła nie tylko nianię, lecz także gosposię. Dla kogoś z zewnątrz jej życie wydawało się godne pozazdroszczenia – czterodniowy tydzień pracy, nieskazitelnie czysty luksusowy loft, wyjazdy na weekend lśniącym samochodem do domku na kamienistej plaży, idealne dziecko, bogaty, przystojny, inteligentny i zabawny mąż.

Ale potem…

Zatrzymuje się przed ostatnią niewielką fotografią, czarno-białą, mocno oświetloną, umieszczoną na samym środku dużej, jaskrawobiałej podkładki. Skalista plaża, mały roześmiany chłopiec w pływaczkach na ramionach ucieka przed niewielką falą. Isabel całuje czubki palców i przekazuje pocałunek chłopcu. Robi tak każdego ranka.

Idzie do łazienki. Jeszcze w przedpokoju rozpina flanelową górę od piżamy i rozwiązuje tasiemkę w spodniach, które zsuwają się z jej bioder, gdy tylko puszcza węzeł. Zdejmuje majtki, które na podłodze przypominają małą kałużę bawełny.

Gorący prysznic uderza w napięte mięśnie jej zmęczonych ramion. W kabinie kłębią się gęste obłoki pary, które przez otwarte drzwi przedostają się na korytarz i do sypialni. Isabel nie słyszy telewizora, ponieważ woda w uszach tłumi wszelkie odgłosy świata zewnętrznego. Jeśli w mieszkaniu jest jeszcze jakieś inne źródło hałasu, jest tego nieświadoma.

Co zamierza zrobić z manuskryptem? Wytrząsa wodę z włosów, oblizuje górną wargę, przestępuje z nogi na nogę, zmienia pozycję. Stoi pod prysznicem, rozkojarzona, bezbronna i coraz bardziej zaniepokojona. W jej głowie, pod strumieniem gorącej wody, kotłują się myśli o manuskrypcie, chłopcu, przeszłości, starych i nowych winach oraz wstrząsających odkryciach ostatnich godzin. Zaczyna bać się o pracę. I może nawet o życie.

Wkłada biały, gruby, miękki płaszcz kąpielowy. Osusza włosy ręcznikiem. Przeciera ręką zaparowane lustro i przygląda się swoim zmęczonym oczom. Są podkrążone i przekrwione, a w kącikach widać wyraźne zmarszczki. Tego ranka mocne lampy zamontowane w łazience nie są dla niej zbyt przychylne. Już od dawna z różnych powodów nie sypia dobrze. Zdążyła się nawet do tego przyzwyczaić, ale z każdym upływającym rokiem jest coraz trudniej ukryć fizyczne oznaki bezsenności.

Z włączonego telewizora dochodzi do niej głos spikera prezentującego bezsensowne wiadomości – nieistotne dane o wpływach z kinowych hitów, drobne zdrady małżeńskie, narkotykowe eskapady celebrytów. Lustro znowu pokrywa się parą. Isabel patrzy, jak duże krople wody spływają powoli z górnej krawędzi, tworząc wąskie ścieżki wolne od mgły. W tych jasnych prześwitach jest w stanie dostrzec własne odbicie…

Nagle czuje, że coś jest nie tak. Po plecach przebiega jej nerwowy dreszcz. Przez ułamek sekundy widzi jakiś obraz i ogarnia ją hitchcockowski strach. W jednej z czystych smug na tafli lustra coś się zmieniło. Światło jest inne, ciemniejsze, jakby do jej mieszkania wszedł cień.

Tylko jej się zdawało, to po prostu odbicie ekranu telewizora, dalsza część wczorajszych wiadomości z zagranicy. Od dziś musi zacząć analizować serwisy informacyjne z zupełnie innej perspektywy. I zawsze już tak będzie.

Zakłada śnieżnobiałą bluzkę, elegancki granatowy kostium i buty na niskim obcasie. Strój służbowy dla kogoś, kto chce dobrze wyglądać, ale nie dba o najnowsze trendy. Włącza suszarkę, szczotkuje sięgające ramion jasne włosy, robi makijaż i zakłada soczewki. Przegląda się w dużym lustrze. Widzi zmęczoną kobietę w średnim wieku i wzdycha zawiedziona. Makijaż nie jest w stanie zatuszować tego, że spała tylko trzy godziny.

Jej wzrok ponownie przyciąga napis na samym dole okładki manuskryptu. Kontakt z autorem: 40004026@worldmail.net. Pisze kolejnego maila – w ciągu ostatnich dwunastu godzin wysłała na ten adres już dwa. „Skończyłam. Jak możemy się spotkać?” Naciska „wyślij”. Znowu dostaje frustrującą wiadomość zwrotną: „Nierozpoznany adres”.

To bez sensu. Komu by się chciało pisać coś takiego, a potem być nieosiągalnym? Będzie dalej próbować, mając nadzieję, że to tylko jakiś techniczny problem, który w końcu zostanie rozwiązany. Wpatruje się w ekran swojego laptopa – widzi otwarte okna w różnych odcieniach szarości i srebrną obudowę. Na samej górze znajduje się niewielka czarna kropka skrywająca malutką kamerę internetową, z której nigdy nie korzysta i nie zwraca na nią żadnej uwagi.

Mogłaby po prostu zniszczyć manuskrypt. Wrzucić go do kominka i podpalić fikuśnymi długimi zapałkami, które dostała w prezencie od skąpej ciotki z okazji przeprowadzki. Mogłaby udawać, że nigdy nie czytała tego tekstu, a nawet że w ogóle go nie dostała. Mogłaby o tym wszystkim zapomnieć.

Może skontaktuje się z władzami i wyjaśni, co się stało? Niech się tym zajmą. Do kogo jednak się zwrócić? Na pewno nie do CIA. FBI?

Albo pójdzie z tym do mediów. Do „New York Timesa” lub CNN. A może nawet do samego Wolfe’a, to mogłoby być interesujące.

Albo zadzwoni do prezydenta. Przynajmniej spróbuje. Przez chwilę na serio zastanawia się, czy to w ogóle możliwe, by ona, znana agentka literacka pracująca dla jeszcze bardziej znanej agencji, uzyskała połączenie telefoniczne z prezydentem Stanów Zjednoczonych. Nie, to jednak kompletna bzdura.

Albo zrobi to, co uważa, że powinna, i co tak naprawdę chce zrobić – wyda ten tekst szybko i po cichu, aby siebie zabezpieczyć. Ta historia będzie miała ogromny wpływ na opinię publiczną, a waga sformułowanych w niej oskarżeń wywoła szum medialny – to będzie jej parasol ochronny. Przecież nie aresztują jej ani nie zabiją na oczach całego świata. Prawda?

Isabel bierze do ręki telefon i wyjmuje papierosa z leżącej na gzymsie srebrnej papierośnicy. Na ścianie nad kominkiem, tam, gdzie zwykle umieszcza się różne ładne przedmioty w ramkach, wisi jedyne posiadane przez nią dzieło sztuki. Isabel wychodzi na taras i zapala papierosa. Zaciąga się głęboko, po czym wydmuchuje dym wysoko nad siebie. Opiera ręce na balustradzie i wpatruje się w ciemność. Najpierw widzi wyglądającą złowrogo ciemną zieleń Central Parku, potem linię dachów Piątej Alei, by w końcu na północnym wschodzie dojrzeć skrawek lazurowego nieba i podnoszącą się znad horyzontu ognistopomarańczową kulę. Trzeba przyznać, że z wypełnionego roślinami tarasu jej mieszkania, urządzonego w spokojnych, neutralnych kolorach przez profesjonalnego architekta wnętrz, rozciąga się imponujący widok. Można odnieść wrażenie, że Isabel wiedzie przyjemny żywot.

Zdaje sobie sprawę, że wybór agenta literackiego, który powinien zająć się tym projektem, jest oczywisty i nieunikniony. To musi być ona. Jest też dla niej jasne, kto powinien być redaktorem odpowiedzialnym za nabycie praw do oryginału – to jej bliski znajomy, który uwielbia wszelkie teorie spiskowe niezależnie od tego, jak bardzo są absurdalne i jak bardzo szaleni są ich twórcy. Ma już na swoim koncie efektowne sukcesy związane z tego rodzaju literaturą, nawet jeśli jej autorzy nie są do końca normalni. Najwyraźniej całkiem sporo ludzi, którzy kupują książki, zamieszkuje krainę leżącą poza granicami racjonalnego myślenia. Na pewno jej kolega zgodzi się wydać kolejną pozycję tego typu. Szczególnie, gdy dowie się, o kogo chodzi.

Isabel ponownie stara się zapanować nad rosnącym w niej strachem. Zaciąga się po raz ostatni, strzepuje żarzący się niedopałek, a potem pstryknięciem wyrzuca za balustradę stosunkowo niegroźny filtr, który przez ułamek sekundy wydaje unosić się nad Central Park West jak Kojot z kreskówki Looney Tunes, po czym spada, trzepocząc w powietrzu.

Isabel przewija listę kontaktów w swoim telefonie, znajduje numer i naciska „Połącz”.

Rozdział 2

Hayden wsuwa zakładkę do grubego podręcznika islandzkiego dla początkujących. Kładzie go na kołonotatniku, tworząc w ten sposób niewielki stos obok wysokiej pryzmy rozmaitych publikacji encyklopedycznych: prawie nowych podręczników w plastikowych oprawach, poszarpanych paperbacków w różnych stadiach rozpadu posklejanych taśmą lub spiętych solidną elastyczną gumą. Coraz więcej książek jest już dostępna w formie elektronicznej, Hayden woli jednak trzymać w rękach papierowe wersje i przebiegać wzrokiem poszczególne strony i kolumny w poszukiwaniu jakiegoś słowa, obrazu, faktu. Jego zdaniem ten wysiłek sprzyja procesowi uczenia się. Wystarczająco długo chodzi po tym świecie, by wiedzieć, że przez resztę życia będzie w stanie przyswoić jedynie ograniczoną ilość wiedzy, chce to zatem zrobić dobrze.

Pada na podłogę, robi pięćdziesiąt pompek i pięćdziesiąt brzuszków – jego późnoporanny minitrening. Na podkoszulek wkłada koszulę z francuskimi mankietami, zapina emaliowane spinki, zawiązuje szeroki krawat w tureckie wzory. Narzuca sportową marynarkę i spogląda w lustro. Poprawia poszetkę.

Zaczął nosić gładkie białe lniane chusteczki w górnej kieszonce marynarki, gdy został po raz pierwszy wysłany za granicę. Chciał wyglądać jak amerykański młody ambitny urzędnik konformista; typ faceta, który bez wysiłku przeszedł drogę Groton-Harvard-Europa ze starannie złożoną w prostokąt białą poszetką wetkniętą do brustaszy. Dziwi się, że tak wiele postanowień powziętych wtedy, gdy dorosłość wydawała się rozciągać w nieskończoność, okazało się obowiązywać dłużej, niż ktokolwiek się spodziewał – decyzje dotyczące karier zawodowych i zainteresowań, poglądów politycznych i gustów literackich, fryzur i poszetek.

Słońce wpada przez oszklone drzwi balkonowe, rzucając jaskrawy blask na pobieloną podłogę, białe ściany z cegieł, białą tapicerkę i stojące gdzieniegdzie modne meble z drewna tekowego w duńskim stylu. W kuchni jest jeszcze jaśniej. Światło odbijające się od urządzeń kuchennych niemal oślepia.

Misternie rzeźbione drzwi wejściowe są pokryte wielusetletnią skorupą niezliczonych warstw farby. Zadrapania, odpryśnięcia i głębokie rysy ukazują to bladozielone, to ciemnoniebieskie prześwity. Wyjmuje z kieszeni zapałki i wkłada jedną między drzwi a framugę, cztery centymetry nad długim nacięciem w drewnie.

Na ulicy jest zielono, przez liście przebijają promienie słońca, słychać śpiew ptaków. Na szerokim chodniku, kilka przecznic od Pałacu Amalienborg, oparty na stojaku wśród kilkunastu innych jednośladów czeka na Haydena jego rower. Wsiada i pedałuje nieśpiesznie przez spokojne ulice w kierunku klasycystycznego budynku z cegły przy Kronprinsessegade, w którym mieści się Kolekcja Davida, jedno z najważniejszych miejsc w Europie związanych z jego nowym hobby – sztuką islamu. Przez pół godziny ogląda zbiory pochodzące z wczesnośredniowiecznej Hiszpanii, z czasów, gdy Kordoba była największym miastem w zachodniej Europie. Akurat Kordoba!

Hayden Gray jest w końcu attaché kulturalnym. Jego przestronne luksusowe biuro mieści się czterysta kilometrów na południe stąd, w amerykańskiej ambasadzie na placu Paryskim tuż obok Bramy Brandenburskiej. Hayden na stałe nadal mieszka w Monachium, ale nowe obowiązki służbowe wymagają częstych wizyt w Berlinie i biura z prawdziwego zdarzenia. Rzecz jasna, Berlin od dawna fascynował Haydena, jak zresztą każdego w jego branży. Los Angeles ma przemysł filmowy, Paryż – modę, a Berlin – szpiegów. Nie jest to jednak szczególnie atrakcyjne miasto, a to, co w nim interesujące – dynamicznie rozwijająca się kultura młodzieżowa, niskie koszty życia, praktycznie takie jak w krajach rozwijających się, oraz niewyczerpany potencjał nocnych rozrywek – nie przedstawiało dla niego większej wartości. Tak naprawdę wolałby mieszkać gdzie indziej.

Z powrotem wsiada na rower, mija rozbuchaną zieleń Ogrodu Królewskiego i jedzie przez most w kierunku dzielnicy Nørrebro. Otacza go uliczny gwar typowy dla tej pory dnia – na ulicach widać młodych duńskich hipsterów i nowych imigrantów, alternatywne lokale sąsiadują z barami z kebabem, które służą również jako kluby towarzyskie. Przypina rower dokładnie w chwili, gdy zaczyna padać; najpierw spada ledwie kilka kropel, ale po chwili leje już jak z cebra.

Pędem otwiera lśniące drzwi, wspina się po stromych schodach i wchodzi do mieszkania, wysokiego, z dużymi oknami, ale zaniedbanego i niemal pustego. Miejsce, w którym spędził kilka ostatnich nocy, znajduje się po drugiej stronie centrum Kopenhagi i objęte jest długoterminową umową najmu – dokładnie na ćwierć wieku. Mieszkanie na Nørrebrogade zostało pośpiesznie zorganizowane zaledwie tydzień temu przez kobietę, która teraz siedzi przy oknie. W ręku trzyma okulary.

– Cześć – mówi, nie odwracając się do niego. Widzi jego odbicie w szybie.

– Coś nowego?

– Nic. Nuda.

Hayden podchodzi do niej i wygląda przez okno. Widzi zawieszoną na drutach ogromną latarnię, witrynę sklepową po drugiej stronie bulwaru i znajdujące się nad nią mieszkanie. To właśnie na nim skupia wzrok.

Kobieta obrzuca go przelotnym spojrzeniem.

– Niezły krawat – mówi. – Masz dziś dla mnie coś ciekawego?

– Jak zawsze. Zastanówmy się… To jest dobre: Thomas Jefferson i John Adams umarli tego samego dnia.

– Ale nie w tym samym roku?

– Chodzi właśnie o to, że zmarli dokładnie tego samego dnia. Czwartego lipca tysiąc osiemset dwudziestego szóstego roku.

Spogląda na niego.

– Nieprawda.

– Ależ prawda.

– Hm, za to mogę dać dziewiątkę.

– Co mam zrobić, żeby dostać dziesiątkę?

– Będę wiedziała, jak to zrobisz. – Odwraca się do okna, żeby kontynuować obserwację.

Hayden zdejmuje okulary w rogowej oprawie i przeciera je poszetką z irlandzkiego lnu. Patrzy pod światło, sprawdzając, czy na szkłach nie zostały jeszcze jakieś smugi.

– Długo to trwa – stwierdza ze współczuciem w głosie. Przynajmniej ma nadzieję, że tak to brzmi.

– To się chyba nigdy nie skończy.

Hayden wie, że chciałaby wrócić do domu, do Paryża. Do męża, dzieci i idealnego mieszkania w Saint-Germain-des-Prés. Od miesiąca włóczy się po Europie w poszukiwaniu pewnego nieuchwytnego, inteligentnego i niebezpiecznego mężczyzny.

– Powiedz, dlaczego to właśnie ja mam tutaj sterczeć?

Hayden przygląda się pięknej kobiecie jadącej wolno na rowerze w padającym deszczu. Jedną rękę trzyma na kierownicy, a w drugiej dzierży duży parasol chroniący nie tylko ją, lecz także drewnianą skrzynię z przodu roweru, w której siedzi trójka małych dzieci w płaszczach przeciwdeszczowych i dobranych kolorystycznie czapkach.

– Chodzi o to – wyjaśnia – że wcale nie mówię po duńsku i nie znam dobrze Kopenhagi. Nie dysponuję też żadną szczególną wiedzą o tym facecie, kimkolwiek jest.

W oknie po drugiej stronie ulicy za biurkiem siada niechlujnie ubrany mężczyzna. Jak zwykle widać tylko jego profil. Jens Grundtvig, trochę student, trochę pisarz, ale niemal na pewno ćpun. Czasem pisze coś na komputerze, czasem tylko rusza myszką i zbiera materiały, czasem rozmawia przez telefon, gromadząc cytaty i weryfikując informacje. Wydaje się, że Grundtvig sprawdza dokumentację projektu, którego autorem jest ktoś inny. Zadaniem Haydena jest znalezienie właśnie tej osoby. Po trzech miesiącach mieszkający w Kopenhadze Jens Grundtvig jest jego jedynym istotnym tropem.

– Ponieważ ufam twoim przeczuciom – odpowiada Hayden – a poza tym, parafrazując Prousta, jesteś, moja droga, uroczym ogrodnikiem, który sprawia, że moja dusza rozkwita.

Kobieta w odpowiedzi tylko prycha. Zdaje sobie sprawę, że choć może jest w tym ziarnko prawdy, to zasadniczo kompletna bzdura i że Hayden nie mówi jej wszystkiego. Akceptuje swoją niewiedzę; w końcu to część ich układu.

Prawda jest jak zawsze skomplikowana, a fakty dotyczące tej operacji są następujące: jest ściśle tajna i nie ma o niej wzmianki w żadnych dokumentach. Wydatki na cały zespół, w którego skład wchodzi kobieta w mieszkaniu, dwóch mężczyzn ustawionych po obu stronach kwartału budynków oraz ich dwóch zmienników, są pokrywane ze szwajcarskiego konta. Wszyscy są wolnymi strzelcami, opłacanymi z ręki do ręki, bez żadnych umów.

– Jesteś bohaterem – mówi Hayden, poklepując ją po ramieniu.

– Powtarzam to samo swojemu mężowi – odpowiada – ale on mi nie wierzy.

– Bohaterem, Kate, oraz męczennikiem.

Rozdział 3

Dzwonek telefonu, zapowiadający strach, bardzo złe wiadomości lub spotkania, na które właśnie się spóźnił, wyrywa Jeffa Fieldera z płytkiego niespokojnego snu.

Spod przymrużonych powiek Jeff stara się dojrzeć w małej zagraconej sypialni diabelskie urządzenie. Wszędzie walają się książki i piętrzą sterty papierów – na biurku, komodzie, stolikach, nawet na sporej części drewnianej podłogi z szerokich desek. Na wypaczonym, lekko powgniatanym parkiecie stoi też prawie pusta butelka burbona – czy pił coś wczoraj wieczorem, gdy wrócił do domu? Obok leży druga powieść jego byłej żony. Napisała ją po tym, jak rzuciła nie tylko Jeffa, lecz także pracę w renomowanym czasopiśmie i wyjechała z Nowego Jorku do Los Angeles, ponieważ jacyś ludzie z telewizji zainteresowali się jej artykułem o rozpadzie małżeństwa, który opublikowała, zanim Jeff w ogóle się zorientował, że w ich związku coś nie gra.

Czytał powieść zrywami zwykle wtedy, gdy był nieźle wstawiony. Musiał przyznać, że Sara miała talent, ale z oczywistych względów nie podobało mu się to, co napisała.

Jeff wyciąga rękę po coś czarnego i błyszczącego, zrzucając przy tym chwiejny stos papierów z krzesła windsorskiego. Okazuje się, że to nie telefon, ale etui na okulary.

Kolejny dzwonek wwierca się przez uszy i niemal rozsadza mózg. Gdzieś na podłodze Jeff widzi migoczące czerwone światełko. Tak, to musi być telefon, pod tym egzemplarzem korekty…

– Halo? – Z jego gardła, wysuszonego i opuchniętego po wypitym wczoraj alkoholu, wydobywa się skrzek.

– Jeffrey?

Słysząc jej głos, siada zbyt gwałtownie i kręci mu się w głowie. Wbrew sobie, wbrew wszystkiemu, jego puls przyśpiesza za każdym razem, gdy w telefonie słyszy głos Isabel.

– Uhm.

– Wszystko w porządku?

– Mmm – mruczy bez przekonania. Kątem oka zauważa, że za oknem świta. – Nie jest za wcześnie?

– Nie marudź – odpowiada Isabel.

Jeff nie jest pewien, czy powiedziała to żartem, czy jest rozdrażniona.

– A ty się na mnie nie wyżywaj – mówi. – Któż to w końcu dzwoni i mnie budzi?

Isabel zaczyna chichotać. Jeff wie, że chodzi o jego „któż”. Dla ludzi, którzy znają się od dawna, taki chichot może naprawdę wiele znaczyć.

– Słuchaj, panie Któż – mówi łagodniejszym tonem – wyświadczam ci przysługę.

– Uhm.

– Zjedzmy razem śniadanie.

– Jasne. Będę za trzy, cztery minuty.

– Mówię serio.

– Isabel. Jest… A właściwie która jest teraz godzina?

– Wpół do siódmej. Mam coś dla ciebie.

– Dobrze. Ale czy to nie może poczekać, aż dotrę do biura? Albo przynajmniej aż się obudzę?

– Nie.

– Dlaczego?

– Bo to coś dużego.

– I długiego? Wiesz, że ja…

– Przestań, idioto – robi krótką pauzę. – To naprawdę coś wielkiego.

Przez lata Jeff niejeden raz słyszał w jej głosie ironię, parę razy panikę, ale zawsze była szczera i nigdy nie kłamała.

– Co to takiego? – Jest już w pełni rozbudzony i nie kręci mu się w głowie. Ból nadal rozsadza czaszkę, ale przynajmniej świat przestał wirować.

Może chodzi o książkę, na którą zawsze czekał? O ten tekst, z powodu którego redaktor wstaje rano, idzie do pracy i nie śpi po nocach. Bestseller, dzięki któremu zrobi karierę i odmieni swoje życie – w przeciwieństwie do tych wszystkich błahych, przeciętnych manuskryptów i projektów wydawniczych zalegających na jego biurku, wypełniających torbę, stojących na półkach, wgranych na czytnik i nawet na ten cholerny telefon. Obecnie pracuje nad kilkudziesięcioma różnymi nadesłanymi propozycjami, które są na różnych etapach oceny. Lub są właśnie odrzucane. Lub realizowane bez specjalnego przekonania. Lub z premedytacją ignorowane. Lub najzwyczajniej w świecie czekają w kolejce na jego obiektywną decyzję i czas, którego będzie miał więcej w przyszłości.

– Po prostu się ze mną spotkaj.

– Dobra, dobra. Tam gdzie zwykle?

– Tak. Siódma piętnaście?

Jeff wybucha śmiechem.

– Wpół do ósmej? – Isabel koryguje swoją wstępną propozycję, łamiąc doskonale im znane zasady negocjacji.

Jeff ma ochotę nadal milczeć, żeby sprawdzić jak bardzo się w to wplącze, jak bardzo jest zdesperowana, przekonać się, ile razy ustąpi, zanim zmusi go do zajęcia stanowiska. Ale to przecież tylko śniadanie z Isabel.

– Ósma – proponuje Jeff.

– Za kwadrans?

– Okay, widzimy się.

– * –

Z każdą chwilą Jeff czuje się coraz lepiej – albo raczej coraz mniej źle. Powoli wstaje, przedziera się przez sterty papierów, mija leżące na podłodze i zwisające z mebli ubrania, przechodzi nad porozrzucanymi butami i tenisówkami. Otwiera skrzypiące drzwi do łazienki, odkręca kran z ciepłą wodą. Musi poczekać przynajmniej dwie minuty, zanim zrobi się naprawdę gorąca. Niefachowo załatane odpryski wokół odpływu starej zardzewiałej i wyszczerbionej umywalki wyglądają, jakby je ktoś próbował zamazać korektorem. Za każdym razem, gdy wymienia uszczelkę, okazuje się, że coś znowu przecieka. Tak jest zawsze. Kupowanie i wymienianie uszczelek stało się rutynową czynnością.

Jest jak przez nikogo nieopłacany konserwator. W zasadzie sam do tego dokłada – dwa tysiące sześćset dolarów miesięcznie za kupowanie i wymienianie uszczelek w ohydnej umywalce. Do tego trzeba czekać jeszcze wieki, zanim zacznie lecieć ciepła woda.

Pod strumieniem powoli nagrzewającej się wody kładzie maszynkę do golenia i myjkę do twarzy. Patrzy w lustro. Nie jest zadowolony z tego, co widzi. Wczoraj został dłużej w biurze, żeby popracować nad manuskryptem. Nie miał jednak spokoju, ponieważ mimo późnej pory wydzwaniał do niego jeden z autorów, narzekając, że bezzasadne poprawki korektora – „miernoty niszczącej jego tekst” – doprowadzają go do szaleństwa. Mason domagał się satysfakcji. Użył dokładnie tego słowa, satysfakcja, jakby chciał wyzwać na pojedynek biednego, bezimiennego korektora zatrudnionego na umowę-zlecenie.

– Czego właściwie ode mnie chcesz? – spytał Jeff.

– Chcę się z tobą upić – odparł rzeczowo Mason. Ten facet miał w sobie duże pokłady nieukierunkowanej złości i często nadużywał alkoholu, co zarówno łagodziło, jak i pogłębiało jego frustrację. – Jestem na dole.

Jeff przystał na tę propozycję, ponieważ od czasu do czasu musiał robić takie rzeczy w ramach swoich obowiązków służbowych. Parę kufli piwa, kilka darmowych kieliszków tequili zagryzanych obrzydliwymi nachosami, do tego przerażająca porcja ostrych skrzydełek z nieodłącznym sosem serowym w plastikowym kubeczku i kilkoma łodygami włóknistego, rozmiękłego selera naciowego. Na sąsiednim stołku barowym siedział utyskujący Mason w starannie dobranej oldskulowej koszulce i z bujną, umyślnie zaniedbaną brodą – wydawało się, że obowiązek noszenia takiego zarostu jest obecnie częścią umowy podpisywanej przez młodych pisarzy. Mason wściekał się i złościł na wszystko, na co wściekają się i złoszczą literaci. Było to nie do wytrzymania.

Jeff byłby szczęśliwy, gdyby dziś nie musiał się golić. Niestety, jest wtorek i jak co tydzień odbędzie się kolegium redakcyjne, na które przyjdzie szefostwo. We wtorki Jeff stara się wyglądać profesjonalnie. Goli się więc jak zwykle, choć tym razem lekko drżą mu ręce i w okolicach jabłka Adama robi się nerwowo.

Kilka lat temu Jeff uległ panującej modzie i również zapuścił bujną, choć miejscami trochę postrzępioną brodę. Zarost sprawił, że trochę zaczął przypominać rabina, a jeśli czegoś w życiu naprawdę chciał uniknąć, to tego, żeby wyglądać jak swój daleki kuzyn, rabbi Abe Feinberg.

Zamiast rzadkiej brody postanowił więc, że zapuści półdługie, falujące włosy. Jego znajomi z college’u, którzy zarabiają miliony w kancelariach prawniczych i bankach inwestycyjnych, nie mogą nosić długich włosów. On może, więc to wykorzystuje.

Umyty, ubrany i wypielęgnowany idzie do łazienki z kluczem francuskim w ręku. Wymontowuje uszczelkę z umywalki i wkłada ją do kieszeni. W drodze powrotnej wstąpi do sklepu z artykułami przemysłowymi i kupi nową.

Z szafy wyjmuje sportową marynarkę, wiszącą między torbą golfową, nartami, kijkami, rakietą tenisową z zerwanym naciągiem, płóciennym workiem z piłkami, butami, czapkami i rękawicami – typowy ekwipunek niedzielnego sportowca.

Wychodząc z mieszkania, widzi kopertę, którą ktoś wsunął pod drzwi wejściowe. Odwraca szybko wzrok, udając, że jeśli jej nie podniesie, nie potwierdzi jej istnienia, to koperta przestanie mieć znaczenie, jakby jej w ogóle nie było. Wiadomość, że zalega z czynszem. Kolejny eksponat do kolekcji jego porażek finansowych.

– * –

Chinatown jest już całkiem rozbudzone. Choć dopiero świta, jest głośno i brudno. Gdy odeszła Sara, nie było go stać na dalsze wynajmowanie dwupokojowego mieszkania w Greenwich Village, przeprowadził się więc na Mulberry Street. Ludzie myślą, że to w modnej NoLita, zamieszkanej przez celebrytów, pełnej butików i barów. Jeff wcale nie próbuje wyprowadzić ich z błędu. Tak naprawdę mieszka jednak kilka przecznic na południe od tej dzielnicy o śmiesznej nazwie, w zdecydowanie niemodnej części Małej Italii, która w rzeczywistości nie jest już Małą Italią, lecz raczej odnogą Chinatown, gdzie na kilku ulicach znajduje się bardzo dużo całkiem przeciętnych włoskich restauracji.

Okazało się, że jedyna dogodnie położona część centralnego Manhattanu, na którą go stać, to Chinatown. Mieszka nad sklepem spożywczym, specjalizującym się, jak mu się wydaje, w różnego rodzaju suszonych krewetkach. W piwnicy działa wytwórnia chińskich pierożków. Po wiecznie zatłoczonej ulicy snują się turyści, w powietrzu unoszą się spaliny z krążących ciężarówek dostawczych, a na chodnikach paraduje tłum Chińczyków z czerwonymi plastikowymi torbami na zakupy.

Jeff myślał, że Chinatown przypadnie mu do gustu, i pewnie by tak było, gdyby miał dwadzieścia pięć lat. Ale nie ma. Na tym etapie swojego życia szczerze nienawidzi tej dzielnicy i okoliczności, które sprawiły, że się tu znalazł.

Bardzo prawdopodobne, że niedługo nie będzie go stać nawet na Chinatown. Wchodzi do nowo otwartej kawiarni na rogu. To jeden z tych lokali, gdzie serwują kawę fair trade, podając dane plantatora, nazwę regionu, z którego pochodzą ziarna wyhodowane z poszanowaniem praw człowieka, oraz poziom kwasowości sprzedawanego napoju. Zamawia macchiato za trzy dolary. Obsługuje go zatrważająco muskularna i ekstrawagancko wytatuowana kobieta w mycce i koszulce na ramiączkach. Ekspres do kawy przypomina lamborghini i nie jest to tylko luźna metafora. Mimo że jest dopiero wpół do ósmej rano z głośników huczy muzyka house, czuć duszący zapach paczuli. Ta kawiarnia to znak ostrzegawczy, sygnalizujący nieuchronny wzrost cen wynajmu nawet małych mieszkań w kamienicach bez wind, z obskurnymi łazienkami, w których ciekną rury.

Przegląda się w dużym lustrze wiszącym na ścianie. Widzi czterdziestoparoletniego redaktora w stroju służbowym: szare spodnie, marynarka w jodełkę, niebieska koszula, krawat w paski. W tym zawodzie i po takim college’u to rodzaj przydziałowego munduru. Tak naprawdę jedyna przyzwoita część jego dzisiejszej garderoby to marynarka, trochę już wyświecona. Kupił ją z osiemdziesięcioprocentową zniżką na wyprzedaży ubrań znanych projektantów zorganizowanej w sali balowej hotelu Midtown. To było jeszcze w czasach, gdy Sara starała się zrobić z niego modnego faceta. Zawsze wiedziała, gdzie odbywają się atrakcyjne wyprzedaże, dostawała zaproszenia dla dwóch osób do restauracji na specjalne wieczory degustacyjne „tylko dla rodziny i znajomych” oraz darmowe bilety do kina na pokazy przedpremierowe. Krótko mówiąc, miała dostęp do gratisów, dzięki którym wiecznie spłukani młodzi nowojorczycy mogli udawać, że wiodą światowe życie.

Sara chciała wszystkiego. Chciała co wieczór wychodzić do miasta i być na każdej liście gości. Pragnęła przebywać w towarzystwie bogatych i sławnych, żeby pewnego dnia do nich dołączyć. Na początku ich znajomości dała się jednak omamić. Jeff zabierał ją na ceremonie wręczania nagród literackich i imprezy promocyjne w czasach, gdy ich organizowanie było czymś oczywistym. Miała nadzieję, że będą chodzić na coraz więcej coraz bardziej prestiżowych przyjęć, a jej przystojny, ustosunkowany i odnoszący sukcesy mąż pomoże jej się przebić.

Gdy zdała sobie sprawę, że Jeff nie potrafi albo nie chce jej pomóc, postanowiła odejść, ale wcześniej wykorzystała go po raz ostatni, tym razem jako materiał do prozy. Jej powieść została już przerobiona na sztukę teatralną, wystawioną, ku jego rozpaczy, w teatrze off-broadwayowskim. Na dodatek, jest całkiem prawdopodobne, że zrobią z tego film.

Jeff był zdumiony, jak wiele niektórzy potrafią zrobić dla kariery. Nie mógł uwierzyć, że ożenił się właśnie z kimś takim. Poślubił niewłaściwą kobietę. Albo ona poślubiła niewłaściwego mężczyznę. Pewnie i jedno, i drugie.

Wychodzi z kawiarni. Stoi na chodniku i rozgląda się to w prawo, to w lewo, nie wiedząc, czego tak naprawdę szuka. W końcu idzie powoli na północ.

Wieczorem weźmie tabletkę. Przez ostatnie kilka miesięcy źle sypia; zrozpaczony przewraca się z boku na bok i zamartwia się dosłownie wszystkim, nie tylko pracą. Sam przyznaje, że już od wielu lat jest w zawodowym dołku. Problemem jest całe jego życie. Nigdy nie walczył o to, na czym mu zależało – tak naprawdę nie postarał się nawet, żeby otwarcie powiedzieć, że kocha. To Sara mu się oświadczyła i to ona bez żadnych konsultacji zdecydowała, że z nimi koniec.

Niebawem wszystko się jednak zmieni. Odniesie wielki sukces jak za starych dobrych czasów. Kupi przyzwoite mieszkanie, będzie płacił na czas rachunki i odłoży na emeryturę.

Zastanawia się, czy wszyscy zauważyli, że jego kariera utknęła w martwym punkcie – koledzy, szef, znajomi z college’u i pierwszej pracy, Isabel. Czy spotykają się i mówią, że jest im go żal? Nigdy nie przyszło mu do głowy, że może być nieudacznikiem. Czy przez te wszystkie lata był w błędzie? Czy nieudacznicy wiedzą, że są nieudacznikami?

Te wątpliwości sprawiły, że trzy miesiące temu podjął decyzję. Decyzję, żeby wreszcie naprawdę i w pełni wydorośleć, żeby robić to, co należy, i znaleźć się wśród odnoszących sukcesy dojrzałych ludzi, żeby być gotowym na prawdziwe poświęcenie.

Wczoraj wieczorem, gdy siedział w pubie z Masonem, miał nadzieję, że spotka tego mężczyznę. Faceta, który wcześniej zaczepił go w tym lokalu i złożył mu dziwną propozycję.

***

koniec darmowego fragmentu
zapraszamy do zakupu pełnej wersji

Warszawskie Wydawnictwo Literackie

MUZA SA

ul. Marszałkowska 8

00-590 Warszawa

tel. 22 6211775

e-mail: info@muza.com.pl

Dział zamówień: 22 6286360

Księgarnia internetowa: www.muza.com.pl

Wersja elektroniczna: MAGRAF s.c., Bydgoszcz