Silna gorączka

Spis treści

Karta tytułowa

KOCIOŁ

SILNA GORĄCZKA

TRZECI DZIEŃ

NIEDZIELA

POPRANIEC

PODRYGI

ŚWIĘTA

LOS

ROBAKI

Karta redakcyjna

Marek Nowakowski

Silna gorączka

Fragment

KOCIOŁ

To śmieszne o tym pisać, tylko wstyd. To zaczyna się przeważnie od takich zajobów-kotłów w środku, te żelazne szczęki, które trzymają człowieka w spokojnym nastroju, rozluźniają się i zaczyna się kołowanina, cały ciąg spraw wyłazi ze spodu natrętnie, wszystkie drańskie i męczące. I to jest szpas, nie można sobie z tym dać rady. Albo jeszcze inaczej – jest ze mną ktoś, dziewczyna, liczę na nią, mój świat to również ona, duży kawał mojego świata, pozbyć się jej – to znaczy wyrwać coś z siebie, coś stracić – bolałoby to cholernie. Więc na początku są lekkie jakieś niepokoje w środku, idziesz do swojej dziewczyny, liczysz na Bóg wie jaką jej wszystkowiedzę albo taką mądrą, przenikliwą samiczą intuicję, przychodzisz do niej sztywny jak drut, taki szklisty, ostry, wsłuchany w swoje drgania i winy cholerne i czekasz na tę jej wszystkowiedzę, z ogromnym napięciem czekasz... Napięcie jest tak drańskie, że nigdy, choćby już dziewczyna dochodziła powoli, po omacku do twego bólu – że nigdy nie przyjdzie wtedy spokój, to Coś jadowite, które siedzi w tobie przyczajone, dopiero zaczyna wierzgać, odpychasz wszelką pomoc, ona, myślisz wtedy jak w transie, ona jest w świetnym nastroju, ona nie może pomóc, ona jest obca, ona nic nie rozumie, ona jest przeciw tobie – ten łańcuch nie kończy się. To drańskie Coś, które zniszczy cię na długie tygodnie, już się zaczęło... Najgorzej, że nie wiadomo, kiedy to z ciebie wyskoczy.

Bo wtedy było zupełnie dobrze i nic nie wskazywało na to, że zacznie się wielki klops. Wstałem raniutko, pogwizdywałem nawet, ogoliłem się, zjadłem śniadanie i próbowałem zabrać się do roboty, ale nic mi nie wychodziło, sprawa raczej prosta, ostatnio przez tydzień nad tą robotą siedziałem, jestem więc wypluty i na razie nic z siebie nie wyduszę.

Poszedłem do pracowni galanterii plastikowej. Do tego Ładnego Współczesnego. On tam pracował, właściciel tego interesu też młody, w ogóle wszyscy tam młodzi, modni, tacy życiowi chłopcy, co po studiach postanowili nie bidę klepać, ale forsę zarabiać. Tego Ładnego Współczesnego poznałem niedawno, fajny facet, ostrzyżony krótko, jakby amerykański chłopak, a przy tym nie krzykliwy, nie głupio pewny wszystkiego jak ci inni modni współcześni, co to takie rozróby niby-bitnikowskie robią, niby zbuntowani, niby straceńcy, a w ciuchy drogie się ubierają i od starych niemało waluty dostają (bo kupa wśród nich jedynaków z zamożnych, solidnych domów – więc te ich bitnikostwo gówniarskie i żenujące). Ten mój znajomek, Ładny Współczesny, też w dżinsach niebieskich, krótki włos na bok i chód taki typowy miał, koci, przeginany, taki deanowski chód. Ale polubiłem go, bo on bez tego wrzasku frajerskiego, uważny, bystry i bardzo na życie ciekawy, bardzo na życie zachłanny, i wyczułem go, że nie tchórz, ryzykant raczej w odróżnieniu od tych wszystkich w dżinsach, co to nigdy w niczym dupy nie umoczą. A przy tym był dla mnie symbolem tych współczesnych chłopaków, i czułem się przy nim trochę jak mędrzec, stary i doświadczeniem wyładowany, stary już choćby dlatego, myślałem, czekając aż skończy wykrawać na maszynie duże, różowe damskie torby z plastiku, więc stary dlatego choćby, że bezzębny (ta górna, pusta szczęka) i bronchit chroniczny, typowy dla palaczy mam, maszyna do szycia tych torebek terkotała sucho, do pracowni wpadły dwie furkoczące halkami dziewczyny, ładne i pogardliwe, szczebiotały zalotnie z tym moim znajomkiem, on gadał z nimi niedbale, przymilały się do niego, on z tą swoją taką jakby amerykańską urodą powodzenie u dziewczyn miał, imponowało mi to, bo za śmiały nie jestem.

Śmieszna ta nasza znajomość, myślałem, i to, że ja tak jak starzec, mędrzec czuję się wobec niego, ale coś z prawdy w tym było, najważniejsze już to, że on zawsze trzymał z rówieśnikami, czy to w domu, czy na studiach, czy teraz w tej plastikowej robocie, on ciągle wśród tych chłopaków rosłych, dobrze ubranych, kocio chodzących; a ja miałem zawsze do starszych skłonności, w dzieciństwie jeszcze do tego się rwałem, ci starsi jak tytany dla mnie, i odtąd tak mi się układało, że ze starszymi ciągle – a chociażby ci węglarze albo ci z więzienia, te cwaniaki, zakapiory, pomarszczone, siwe chłopy, i ja z nimi, na równi przez nich traktowany, taki mędrek małoletni, siłą rzeczy mam więc w sobie coś starczego, coś od nich, nie zapalam się byle czym, mało mówię i nie przepadam za efektownym pozerstwem, szumem, całą tą fanfaronadą młodych.

Wreszcie skończył szyć te w guście Chmielnej torebki i wyszliśmy z pracowni. Cieszył się, że go odwiedziłem, on chyba też mnie lubi, może bawię go jako okaz nieznanego mu sortu, siedzimy przy kawie, on mówi, co tam kawa, wypijemy coś. I zaszliśmy do knajpy. Chlupnęliśmy po dwie pośpieszne. Poczułem się w niebie. To moje niebo to takie ożywienie, sprężystość większa, gadam chętniej, a jak mam fajnych ludzi koło siebie, to trochę błaznuję, taką mowę na błysk mam, ten sposób na błysk związany jest z moimi przeżyciami, które po wódce mocniej ciążą, właściwie czystego aktorstwa w tym mało, może to być chęć pokazania się ludziom mało mnie znającym – dokładniej, barwniej, w ogóle jest to też jakaś rekompensata za stan przed wódką, bo wtedy nastroszony jestem, skryty, szary, nieśmiały też, ustępuję chętnie i daję się za nos jak wiejski Jasio wodzić.

A więc gadka przy gorzale to pokazywanie takich błyskotek, kolorowych piórek, odgrzewanie wszystkiego, co już dla mnie kolor straciło. On, Ładny Współczesny, pięknie słuchał, te jego oczy wchłaniające moje miny, coraz taki dziwny ruch dłonią, takie zaciśnięcie dłoni w półpięść. Zresztą niektóre moje gadki... Na przykład ta, jak w celi kapusia nocą w koc owijają i robią mu podrzut – do góry i na beton, łup, łup, albo to rozprawiczanie małoletnich frajerków, te ohydne, pełne wspomnień o dziwkach rozmowy starych wyrokowców i to ich lubieżne spojrzenie na upatrzonych, i to, jak tych upatrzonych dokarmiają, dolewka, kawałek chleba, więcej tłuszczyku, no weź, masz, popal se, i cały czas przy tym takie pożądanie gęste, niecierpliwe... Więc te niektóre moje gadki, z dobrze wymierzonym szczegółem, gwarą więzienną nieco szpikowane – nieźle nadają się do słuchania. A on słuchał pięknie.

Chlupnęliśmy jeszcze po większej. Potem zaczęło się tempo. Do kumpli moich, postanowiłem, do tych, co poświadczą sobą moje opowieści, no, jasne, do nich. Taka trasa cyrkowa, taki obchód menażerii (i w tym jestem śmierdzący błazen, bo przecież sam mógłbym tam...).

Początek przy dworcu, tam pod rozkładem jazdy wózek z czeską biżuterią, przy tym wózku baba z gębą jak sagan, taka warszawska Mamuńcia, cwaniara jak licho, o oczkach okrutnych, chytrych, co to w niedzielę popielice wkłada i dwadzieścia deka złota na łapy, przy Mamuńci krząta się Genek Łapka, czarniawy, o żydowskiej twarzy, taki złodziej-emeryt, kochanek Mamuńci, jej pokorny pomagier i pochlebca. To etap pierwszy. Lubimy się z Genkiem, siedzieliśmy kiedyś razem – więc wypijamy teraz ćwiartkę w bramie. Mamuńcia przykazuje surowo, tylko ćwierć i ani łyka więcej, Mietek, też niezły aktorek, rozpoznał w tym moim Ładnym Współczesnym wdzięcznego słuchacza i od razu błyskotki swoje wyciągnął, gada kminą, wspomina więzienne pierepałki, wspomina siebie z czynnego życia, był wtedy z niego niezły złodziejski fachowiec, rozstajemy się wreszcie, bo Mamuńcia pokrzykuje niecierpliwie, Ładny Współczesny chce żegnać się z Mietkiem, lecz ten cofa swą dłoń, mówi z namaszczeniem, lepiej się witać niż żegnać, odchodzimy, Ładny Współczesny oszołomiony, tłumaczę mu z zadowoleniem, to taki zwyczaj fatalistyczny urków, bo żegnać się pachnie wpadką... Zmierzamy teraz do budki z piwem, ten punkt niedaleko Mamuńci, trasa doskonale zorganizowana. Ta budka w dobrym miejscu, zawsze przy niej jakieś okazy. Teraz na beczce przegniłej siedzi Adolf Jąkała, taki staruch, co nocą handluje kwiatami, pijany jak bąk, gada z trampem, zbieraczem śmietnikowym, obaj fioletowi, brodaci, Adolf pomachuje naręczem kluczy do wind, kluczami handluje w dzień, a nocą wtyka rozbawionym parom pęczki fiołków i róże pod kawiarnią.

Wchodzimy do kiosku od tyłu, to tylne wejście tylko dla zaprzyjaźnionych, znam doskonale tego w kiosku; facet jak góra, z wąsikiem maleńkim, zupełnie jak szynkarz z powieściowej speluny, wizerunek klasyczny, bo i brzuch baloniasty, i fartuch brudny, i łapy jak kloce, porośnięte rudawym włosem. Przyjaźnimy się od dawna, popijamy porter, fajnie siedzieć w kiosku i spoglądać na korowody ludzi zdmuchujących pianę, wypijających zachłannie tę najtańszą zaprawkę – duże jasne.

Adolf krzyczy cienko: – Nie mmam, nnie... – Ten zbieracz śmietnikowy zręcznie podwija mu nogawkę, na nodze Adolfa suchej, ze smugami brudu, kilka banknotów dwudziestozłotowych przyciśniętych podwiązką.

– ... bo ttto to mnie – zaperza się Adolf – ttto na czarną gggodzinę...

– Widzisz – mówię do Ładnego Współczesnego – jakie smutne, wariackie życie.

On patrzy ze skupieniem, zamyślony i poważny jakiś.

Myślę: „Duży cyrk robię, taki pokaz gratów, ale program dziś dobry, bo i komplet, i dużo usłyszy ten Ładny Współczesny”.

Jestem już trochę zaprawiony, postanawiam, na Dół pojedziemy, do tych cwaniaczków-szakali, co zbierają się tam przy rogu Czerniakowskiej i Śniegockiej. Tak, na Dół. Ładny Współczesny cały przeniknięty już gotowością do tej egzotyki nieznanej, wódka potęguje jeszcze jego chłonność, jak prądem wyładowany tą gotowością.

Mówię do niego z powagą, skanduję słowa jak kamienie: – Tam zbierają się same kozaczki, rozumiesz, fajnie tam, speluny z wódą, tylko – cmokam z frasunkiem – trochę wygląd masz taki podpadający, te farmerki niebieskie, to uczesanie i but nosaty, ten sweter moherowy...

Ładny Współczesny zastanawia się, mówi powoli, no tak, oni nie lubią tego wszystkiego, tego frajerstwa, może być kocka z tego powodu i obciach dla ciebie... (Cha, cha, on już używa tego cwaniacko-złodziejskiego żargonu, te słowa od Genka, Dodka Piwiarza wpadają w niego jak w studnię.) Nagle twarz mu się rozjaśnia: – Płaszcz zapnę i chociaż tego swetra nie będzie widać.

Dodek Piwiarz patrzy na mnie z uśmiechem, mówi: – Gdzie go ciągniesz, rozfartowałeś się już, w cug się szykujesz – klepie mnie swoją łapą-klocem po plecach.

Dodek uważa mnie za równego chłopa, nie wie, że tyle we mnie kombinacji, udawania, w ogóle gnoju takiego, co wszystko zapowietrzy. Już ciemno, szukamy taksówki, wreszcie mamy i pędzimy (ten motyw też ważny, taksóweczką jedziemy na Dół, wygodnie w samochodziku zdążamy do osobliwego życia w rejonie Czerniakowskiej i Śniegockiej).

Na Dole całkiem czarno, bardziej niż na górze, bo tu latarń mało, jesteśmy na miejscu, ta Śniegockiej uliczka wąwoziasta, ponura, z parku dobiegają przeciągłe okrzyki: „Hija! Hiiija!!!” To Rysiek Długi ten okrzyk wymyślił, doskonale pasuje do tutejszej scenerii, pusto, stare, poobijane domy, ten park szumi, w parku pijaków rozbierają, co krok to meta, co krok to ci szakale z Dołu obślizgują cię uważnym spojrzeniem i przy tym wszystkim to: „Hija” – jak zawołanie szczepowe lub okrzyk wojenny.

– Więc jesteśmy na Dole – ogłaszam patetycznie.

Mijamy dwie rudery, brama, schodki bez poręczy, i już to mieszkanie, Długi rozwalony na tapczanie stęka żałośnie, do południa, mówi Iza, przyprawił i teraz odsypia, na podłodze raczkuje dzieciak, to dziecko Długiego i Izy, dwóch cwaniaków siedzi przy stole, pokrzykują do dziecka: „Hija, hija” – niech się przyzwyczaja, mówią, jeden z tatuażem na dłoni, o ostrym, przebiegłym spojrzeniu, to spojrzenie obmacuje uważnie Ładnego Współczesnego, drugi to Polder, brat Witka, dobrze się zapowiadającego kozaczka, co to zakłuli go nożami na Chłodnej, zemsta to była, Polder nieboszczyk okradł kiedyś kozaczka z innej ferajny, i za to go właśnie. Ten Polder II też niezły zakapiorek, mówi do nas: – Git, że przyszliście, złożymy się na flaszkę.

Wstał już Długi, jak tę rozmowę posłyszał, wysoki przystojniak, podniszczony mocno, kiedyś najlepsze dziwki w nim się kochały, teraz on już tylko na Dole siedzi i z Izą żyje, z tą Izą ruchliwą, zwinną, o twarzy jak łasica, bez wieku i zniszczenia, gładką, bladą. No i zachlustaliśmy niezgorzej na tym Dole. Byliśmy jeszcze u drugiego równego chłopaka, u Bródki (Bródka dlatego, że nosi krótką, gęstą brodę, tu zjawisko prawie niespotykane). Bródka znów ma period nieszczęsny, dwa lata nie pił, mieszkanie przez ten czas urządził nowocześnie, mebelki jasne, kinkiety, cepeliowskie obrusy i dwa garnitury sobie sprawił, i znów złapał go ten period potworny, chla (on ma taki notes i w nim te cugi-periody zapisuje, każdy dzień cugu krzyżykiem oznacza, długie te periody, trzydziesto- czterdziestodniowe), drobniejsze ciuchy już sprzedaje i oczy ma takie biedne, żałosne, jakaś bezradność w nich mistyczna wobec tego periodu-potwora. Więc siedzimy u niego, mój Ładny Współczesny zdążył mi szepnąć o Bródce swą opinię, cholernie interesujący facet, trochę to mnie zezłościło, bo jakim prawem taki byczek zdrowy, ładny – tak o Bródce, a ten Polder II i cwaniaczek z tatuażem raz po raz zerkają do szafy, tam w tej szafie dwa garnitury.

Myślę: „Oni go schlają, Bródka głodny gorzały, więc tak go schlają specjalnie, żeby jeszcze na jeden łyk miał wielki apetyt i wtedy powiedzą, no, Bródeczko, waluty już nie ma... i pokażą mu te garnitury... on skinie głową umęczony i głodny, oni te garnitury w mig wyniosą...”.

Myślę: „Nie mogę do tego dopuścić... Lubię Bródkę, i żal tych garniturów, Bródka ciężko tyra, a przecież inteligenciak z niego, teraz tokarz, świetny rzemiecha samouk, łapy ma pościerane i jak róg twarde, szkoda... Samouk rzemiecha dlatego, że on kiedyś urzędniczą posadę miał, ale jak zaczęły się te wódy długofalowe to z pracy go wywalili, i wiedział, że dalej z każdej takiej urzędniczej posady będą go wywalali, więc nauczył się tokarstwa, wiedział, że z takim fachem wszędzie go przyjmą, i jest to jego życiowe zabezpieczenie... I teraz znów rozwala mu się wszystko, te mebelki, garnitury diabli mogą wziąć, będzie znów chlał do dechy, samotnie, byle tylko wóda była, będzie zamykał się na klucz i gorzałę ciągnął, będzie marzył, żeby już ta gorzała wykończyła go, bo przecież nie może z tym sobie dać rady... szkoda...”.

Mówię do Poldera II: – Nie patrz tam, w tę szafę, nie patrz!

Wściekłość nagle ogarnęła tych szakali, Poldera II i cwaniaczka z tatuażem, co ty, warczą, a ten z tatuażem nawet od tyłu mnie zaszedł i chciał trzasnąć, tylko Długi go odciągnął, Długi w tej sprawie z garniturami rozdarty boleśnie, wie, że z ciuchów wóda, a znów głupio mu trochę, co ty, Krzysztof, powtarzał, co ty, a do nich, chłopaki, co wy, wreszcie udał pijanego i sztucznie zachrapał. Byłem już w strachu, jedyny sojusznik wycofał się. Ładny Współczesny nie wie, o co chodzi, błądzi oczyma po nas i nic nie wie. Bródka przyssał się do butelki i pije zachłannie, nic go teraz nie oderwie, a w oczach tych dwóch szakali chciwość i złość.

Polder II, taki mały, nabity jak bryłka osiłek, czółko na dwa palce i graby jak młoty, podsuwa się do mnie i warczy, ty nie znasz jeszcze ręki Poldera, nie znasz... I wtedy Ładny Współczesny zauważył tatuaż na ręku drugiego szakala, taka nad dłonią tapeta ozdobna, czaszka, naga baba, a wyżej święta panienka.

Ładny Współczesny zachwycił się, pochwalił te tatuaże. Polder II zazdrosny, rozpiął koszulę na piersi i pokazał mu swoje tatuaże. No, nieźle, ten Ładny Współczesny rozładował trochę tę parszywą sytuację. Zaraz zbudził się też Długi i opowiedział historyjkę o Polderach, oni są z rzeźnickiej rodziny, mówił, ich tatuś krew świeżą z wołu wypijał, dziennie trzy szklaneczki, tak, przytaknął Polder II, to jest najlepsze, taka krew, sam koncentrat...

A później Bródka otrzeźwiał jakby, udało mi się szepnąć o tych garniturach.

Nieznacznie wymknąłem się z mieszkania, za mną Ładny Współczesny.

Myślałem: „Nie wiadomo co będzie z tymi garniturami. Bródka miał takie błędne, obce oczy”.

Ładny Współczesny powiedział: – Ale meksyk, ale typy, ale życie...

Przytrzymałem go za rękaw i powiedziałem zduszonym głosem: – Mogli nas zabić, kapujesz, kosami zarżnąć.

Jego radosne spojrzenie stężało nagle w oszołomieniu.

Po chwili dodałem: – Ale musiałem się wtrącić, bo Bródka równiak.

Wyszliśmy na ulicę. Ładny Współczesny odetchnął głęboko.

– Tak, to duży charakterniak – przytaknął – a oni mu chcieli przewalane zrobić. (Już bez przerwy gwary więzienno-cwaniackiej używał.)

Z tym zarżnięciem to lipę wstawiłem, znów teatralność przemówiła ze mnie, owszem, czasem coś złego zrobią, ale w warunkach dobrych, gdzieś na uboczu, choćby w parku, tam, owszem, ten Polder II zmarszczyłby czółko na dwa palce, oczy białe od gorzały i zażarte, tam w parku mogliby, na przykład, rozebrać. Ale to nieważne, bajałem nieprzerwanie, dalej ten Dół malowałem na czarno, tydzień temu zegarmistrz stąd pił po śmierci żony, wypatrzył go Polder i chodził za nim cały dzień, wreszcie dopadł go w parku, kosę wyciągnął i forsę zabrał. To prawda, ta opowieść bez picu, ale po co to gadałem, już garnitury Bródki mi zobojętniały, tylko podniecony jak po dobrym przedstawieniu snułem krwiożercze opowieści.

Sprawa raczej wyrazista, co za kołomyja robi się ze mną, to wyszukiwanie nastrojów, te wędrówki, potęgująca się kołomyja.

Ładny Współczesny – barczysty, z otwartą gębą, w takich obcisłych farmerkach, zgrabny jak świca, na pewno tańczy znakomicie, tak specjalnie, z wygibami, na pewno tak, dziewczyną owija, jej kiecka fruwa, nogi w wirującym szale, oni przecież prywatki często robią, adapter, niekiedy magnetofon, wino, wóda i taka wesoła, młoda zabawa idzie pełną parą. Więc z nim ta moja ponura kołomyja, ten obchód menażerii, bo on chłodny, pełen ciekawości życia, jeszcze takiego, on myśli, z taką egzotyką i ja z nim te kołowroty robię, jak wrak, błazen, taki bezzębny, niestary przecież, a jakby wypalony nygus ze mnie. Zawstydziłem się trochę, głupio przecież. Szybko wynieśliśmy się z Dołu.

Jesteśmy w śródmieściu. Ładny Współczesny cieszy się wrażeniami, pasuje mi to wszystko, powiada, idzie ulicą zaczepny, wyzywający. Przy sklepowej wystawie przystaje obok dziewczyny z dumną, czystą twarzą. Coś gada, ona, ta wyniosła dziewczyna, uśmiecha się do niego, spodobał się jej, ma taką twarz portretową, piękną, uśmiecha się przyzwalająco do niego. Ładny Współczesny za nic ma jej przyzwolenie, całą tę chęć w jej niebieskich, wielkich oczach psuje od razu, mówi do niej tak, te, równiaczka, jak chcesz, to możemy się zblatować, zachichotał uszczęśliwiony. Jej mina, niesmak, oburzenie; odeszła.

Wtedy pomyślałem: „Pójdziemy do mojej Eli”. Zawsze po tych wycieczkach do niej wracam, czasem przyprowadzam ze sobą tych różnych facetów poznanych na trasie, lubię tak wracać, pokazać jej, poznać ją z kimś interesującym, to jak gdyby przecież usprawiedliwia moje włóczęgi, bogata galeria typów przewinęła się więc przez to mieszkanie Eli, dziś też będzie nowy, Ela zawsze fajnie ich przyjmowała, nigdy zła, cieszyło mnie jej opanowanie, bo żadna to właściwie przyjemność dla niej, nuda przecież siedzieć wśród miotających się i zaprawionych, cieszyła mnie ogromnie ta jej wyrozumiałość dla mnie.

Gites zaprawka, cieszył się Ładny Współczesny, dobrze, że jeszcze nie koniec...

Zapukaliśmy do niej. Ładny Współczesny mamrotał, ale ty masz mety wszędzie, w całym mieście... ho, ho...

– Moja laleczka – przedstawiłem Ładnemu Elę – równiaczka, duża równiaczka.

Tak, pamiętam, w ten sposób powiedziałem, Ładny Współczesny potknął się o próg, ale zwinna z niego sztuka, wykonał przysiad, podskok, nie przewrócił się, taki jak sprężynka, smukły i bardzo obciśle ubrany. U Eli była koleżanka, pulchna rumiana lekarka, twarz okrągła, śmiesznie tłusta i w tej okrągłości grymas gorzki przy ustach, dziwnie ostry grymas.

Ten grymas stąd chyba, opowiadała mi Ela, że ta lekarka w swych sprawach z mężczyznami zawsze doznaje zawodu, nie wychodzi jej nic, te jej miłości rozwiewają się już na początku, mówi mi Ela, że ona za bardzo staroświecka i sztywna.

Ela dziś bardzo fajna. Wino wyciągnęła. Miła. A przecież wiem, co to za męka być wśród zaprawionych, nuda na trzeźwo przysłuchiwać się bełkotom i widzieć gęby wódą pokrzywione. Szepnęła też mi Ela, że mógłbym skończyć już tę zabawę, cały dzień przecież...

I jak zabraliśmy się do wina, pomyślałem tak: „Ta Ela niby tak bardzo moja, oddana, wierna, a byle czym można przecież udowodnić, że nie jest nigdy tak, żeby ktoś bezwzględnie i prawdziwie należał do kogoś”. Wrednie pomyślałem, bez żadnego powodu. Tyle w oczach Eli zaufania do mnie, trochę smutku, że cały dzień tak się tytłam w wódzie wędrownej. Ale ja byłem już z tą gębą swoją, niby kamienną, i ten skrzyw ust wredny, zły. Zaczynałem też mówić lekceważąco, po alfonsiacku, takie maniery lewe miałem przy winie, no, lalka, daj coś na ząb, i może jeszcze trochę wińska, no... Rozparłem się niedbale, gęba coraz bardziej wredna.

Ela poszła do kuchni robić zakąskę, ja za nią, oczy już miałem nieufne, przeciw niej oczy, i mówię słodko, ładny chłopak, nie, taki współczesny modniak, polubiliśmy się, będę z nim kolegował się.

Wypiliśmy wino, potem skoczyłem do dozorczyni po wódkę, na zakąskę był boczek i pomidory.

Ładny Współczesny dobrze się poczuł, gadkę zalotną, towarzyską wstawiał. A u mnie w środku ten kocioł zaczynał już wrzeć, bulgotać, co kieliszek obsuwałem się coraz głębiej, Ładny Współczesny rozprawiał gestykulując, obserwowałem pilnie Elę, patrzyła na niego niekiedy, myślałem, podoba ci się ten w dżinsach byczek, ona chyba skrycie lubi takich chłopaczków, pełnych życia, prostych, świeżych, zawsze za takim okiem strzeli, na pewno pociąga ją taki lżejszy konszacht z chłopami, bez tych moich zajobów, nastrojów, tego jadu, no tak, ona jak najbardziej obca, chyba z rozpędu tylko trzyma się mnie.

Przypominałem wszystkie takie jej spojrzenia na ładnych w kinie, na ulicy, w kawiarni, zaczął mnie ogarniać rój tych jej spojrzeń, ona coraz bardziej obca, jak wróg dla mnie, a ja frajer, ciężki frajer, myślałem, oszukany frajer, obsuwałem się coraz głębiej...

Na głos zaś, całą twarzą, przytakiwałem tokowaniu Ładnego Współczesnego, mieniłem się sztucznym zachwytem, kiwałem głową, Ładny Współczesny zadowolony, tokował coraz bardziej, szpikując to nieco powiedzonkami z Dołu... Ela zna te moje obłudne gierki, więc i teraz wiedziała, że to potakiwanie Ładnemu Współczesnemu wyraża moją wrogość wobec niej, pogardę, obojętność. Złapała mnie fala nienawiści. Myślałem: „Aż piszczysz za takim smacznym gdakaniem, pełnym przechwałek i zalotności słodkiej jeszcze przy tej jego urodzie, zdrowej, jasnej, ty mała blond jak aniołek dziwko, to ci jest potrzebne jak powietrze, on podoba ci się, taki pociągający swą modną młodością, takie oczy niebieskie, lekko skośne i brwi zrośnięte, a jeszcze te ruchy jego kocie, deanowskie, tak, tak – wgryzałem się zaciekle w swoją nienawiść – dość już masz tych moich siupów, tej mojej mordy wyblakłej, zmęczonej, tej paszczy z zepsutymi zębami, grymasem jakimś zawsze wykrzywionej, obłudnie tylko udajesz, ale to kłamstwo, więc dać ci tylko sposobność, więc...”.

Ładny Współczesny nachylił się nad radiem, znał jakąś stację z dżezem znakomitym, zaczął suwać gałką, wreszcie złapał tę stację, śpiewaczka ochrypła, głos niski, wibrujący. Ładny Współczesny zatańczył z tą lekarką pulchną i w miłości nieszczęśliwą. Wyginali się, nie myślałem, że ta werterowska pulchność umie tak prężyć się i dygotać zadkiem, włazili w siebie, okręcali się, ta lekarka popiskiwała nawet, i jej podobał się Ładny Współczesny. A Ela patrzyła na ten taniec od niechcenia, ziewnęła nawet w dłoń, niby stateczna, niby obojętna, ale też ci się chce tej zabawy, blond dziwko, zgrzytnąłem zębami, niezły kocioł u mnie, wir jak ten taniec (teraz właśnie kręcili się jak frygi), cały się rozwalałem, klepka po klepce.

Skończyli tańczyć. Lekarka zadyszana, radosna. Znów dżez bełkotliwy z radia popłynął.

– Teraz niech Ela też – powiedziałem – zatańcz, no...

I Ela zatańczyła z Ładnym Współczesnym. Przez cały czas tańca sączyłem wódkę, nie smakowała mi już właściwie, ale ten kocioł w środku potrzebował wódy jak ogień drzewa. Ela wiruje, wygina się, Ładny Współczesny przytupuje, Ela uśmiecha się, przegina głowę, piersi jej falują, śmiech coraz bardziej natarczywy, niby to towarzyski śmiech, ale nie, to tokowanie samicy, odzew na zaloty samca, sprawdza się wszystko, myślałem, zacisnąłem pięści pod stołem, byłem prawie pewny swego, tylko jeszcze parę minut, może trochę więcej, i już, niekiedy jeszcze przeciw tej pewności jakieś resztki rozsądku występowały, przecież sam to organizujesz, kierujesz cały czas tym spektaklem, co chcesz od Eli, ona nie chce, ale zaraz ten rozsądek osuwał się gdzieś na dno, przywalała go jadowita pewność, że już nic nie ma oprócz kłamstwa i złudzeń, zaraz zresztą to się okaże, szeptało mi Coś w środku, przecież ten taniec też ci chyba wyjaśnia, spojrzałem na Elę, rozchylone usta, zadowolona, no, to Coś ziało pewnością, no...

Zerwałem się od stołu, szarpnąłem Elę za rękę, przyciągnąłem do siebie i wykręciłem jej dłoń, to było bardzo bolesne, ale twarz Eli nie wyraziła nic.

Ładny Współczesny zbaraniał na chwilę, ponieważ jednak przywykł już dziś do nieoczekiwanych efektów, spokój wrócił mu na twarz i nawet uśmiechnął się wesoło. Ela usiadła przy stole i wypiła duszkiem dwa kieliszki gorzały.

Zacząłem śmiać się paskudnie, mam taki śmiech parszywy, prowokujący (coś w tym z błazna i pogromcy), spojrzałem też z zadowoleniem na rękę Eli, mocno wykręciłem, czerwona obrączka na przegubie i chyba puchnie już.

Powtarzałem szeptem, ty dziwko, dziwko... Ta koleżanka Eli, lekarka, przerażona, jej zmętniałe oczy wpatrywały się we mnie jak w raroga. Ściągnąłem twarz, karczemność zdusiłem w sobie i powiedziałem bezbarwnym głosem: – Po prostu uniosłem się, zresztą to nie ma znaczenia, ona jest zwykła... (przeżułem przekleństwo) – powtórzyłem – zwykła... – Krzysztof – odezwała się błagalnie Ela – jesteś zmęczony, niech on już pójdzie stąd, niech wyjdzie ten chłopak, po co on przy tym...

Odepchnąłem ją. – Udowodnię ci – wykrztusiłem – zobaczysz. – Co mam udowodnić, nie wiedziałem dokładnie, byłem jednak pewien, że stanie się coś takiego, co skopie mnie i zeszmaci do ostatka, przecież starannie zająłem się całą sprawą... Nikły głos rozsądku odzywał się jeszcze, przecież, mówił mi, jesteś niezłym reżyserem, ta heca z Dołem i Ładnym Współczesnym piękna robota reżyserska, więc nic się nie stanie, umiesz reżyserować, więc reżyseruj odpowiednio, ale zaraz natrętnie pojawiało się to Coś w środku i wir ogarniał mnie ze zdwojoną siłą.

Pulchna lekarka spojrzała chyłkiem na Ładnego Współczesnego, podobał się jej ten chłopak, zalotnie wybałuszała gały. Ładny Współczesny poprosił ją do tańca, w tańcu uśmiechał się pięknie, ujmująco, ona skręcała się pod tym jego zabójczym spojrzeniem, podniecona, dysząca, i jej piersi miękko kolebały pod sukienką.

Ela siedziała z opuszczoną głową, nogi szeroko rozstawione, taka sylwetka zmęczona i nieefektowna.

Ładny Współczesny i lekarka usiedli na dywanie pod szafą, ona blada, dyszała śmiesznie, on objął ją wpół, zachichotała, taki chichot histeryczny, napastliwy, on uśmiechnął się ujmująco, pulchna lekarka przymknęła oczy.

Zacząłem też chichotać, ona już prawie rozpracowana, myślałem: „Taka staropanieńska i sztywna, pełna surowych wymagań wobec mężczyzn, miłości, tu na dywanie topi się jak wosk i tylko tłuste piersi coraz szybciej falują, gorzkie zmarszczki wokół ust jakby zatarły się, i ten jej chichot wyzywający”.

Więc ten chichot, kombinowałem, to prawda najgłębsza o niej, bo tamto, marzenie o wielkiej miłości, gorycz niespełnienia się ideału to tylko pozór, to obłudna skóra, i tylko ta zmysłowość dobywająca się teraz z jej tłustego ciała mówi coś o niej, choć może i to, i tamto prawda o niej, jednakowo ważna.

Ela nadal tkwiła w tej pozycji zmęczonego człowieka, nogi szeroko rozstawione, głowa wtulona nisko, była jakaś chuda, biedna, coś mamrotała monotonnie.

Zaciekawiony wsłuchałem się w to mamrotanie, ona powtarzała: – Dlaczego to zrobiłeś, boli mnie ręka... dlaczego... – Zrobiło mi się jej żal, przecież ona niczemu nie winna, to ja jestem bydlę, kołuję dziewczynę, siedzi zupełnie złamana; ale ten kocioł w środku nie pozwolił mi być za długo sprawiedliwym. Jednym gwałtownym posunięciem zamotałem wszystko i po raz drugi spojrzałem na Elę już tylko z mściwą nienawiścią. Ela nie patrzyła na mnie, w ogóle pogrążona w jakichś posępnych rozmyślaniach.

Ładny Współczesny wstał z podłogi, zatoczył się bezwładnie i plecami rąbnął w oszkloną szafę, szkło posypało się z brzękiem, on już porządnie zaprawiony. Zaprowadziłem go do kuchni, podstawił głowę pod kran, puściłem strumień wody, trochę go to otrzeźwiło, powtarzał głupawo, ale u ciebie git meta, dziweczki równe, ho, ho... (Ten żargon cwaniacki był już wyłącznym jego językiem dzisiaj).

„Więc on nic dalej nie kapuje, nie wie dotąd, że Ela to naprawdę moja dziewczyna, po prostu dla niego dziweczka równa, uważa to mieszkanie za metę, swoją drogą bystry on nie jest, dla niego wszystko dzisiaj jest metą i dziwką, to ładny głupek” – pomyślałem bez złości.

Wesoły, równy, dansior zawołany, niefrasobliwy byczek, nieźle takiemu, takie psie, pijane oczy, uśmiech ujmujący, otwarty, i ta fajna, krótko strzyżona, na bok przylizana czuprynka.

To i dobrze, powtarzałem, doskonale, sprawdzi mi się wszystko w oczywisty, bez niedomówień sposób, jeszcze sekundy, minuty, wiedziałem, sprawdzę wszystko, doprowadzę do końca, to jest nieuchronne.

Wróciliśmy do pokoju. Ładny Współczesny objął lekarkę, przytuliła się miękko do niego, twarz miała zadowoloną, wyczekującą, pogładził ją po policzku, zachichotała. Ela płakała cicho.

– Co za cmentarz! – ryknąłem – bawić się! – Na cały regulator nastawiłem radio. Ładny Współczesny i lekarka poszli do drugiego pokoju, on wychodząc zerknął na mnie chytrze i zamknął drzwi za sobą. Potem zza drzwi śmiech, jego głos, jej szept, tupot, szelest, radio huczy... Ela popłakiwała nadal.

– Przestań beczeć – szydziłem okrutnie – zaraz i ty z nim zatańczysz. Nie bój się, ja dopilnuję kolejności... A ładny z niego chłopak, przystojniak, co... i taki zdrowy, przejrzysty, nie nadgniły...

Co ja od niej chcę, nie wiem, ale zastawiałem tę sieć na nią gęstą i głos mój taki zimny, bezbarwny, twarz bez wyrazu, obca. Ela podniosła dłoń do góry, palce wpiła w policzki. Ustał tupot, ustały głosy, cisza w tamtym pokoju.

„Więc już” – pomyślałem. Ostrożnie zajrzałem tam. Chwycił mnie śmiech, z trudem zdusiłem. Oni leżeli na tapczanie. Splątani, ruchliwi, kłębili się na tapczanie. Ta lekarka, dusiłem się śmiechem, taka cnota godna, wóda ją wzięła, Współczesny ją wziął.

Pociągnąłem Elę za rękę. – Patrz – szeptałem – wszystko się sprawdza. – Co się sprawdza, nie wiedziałem, ale czułem, że do czegoś to prowadzi.

Ona spojrzała na skłębione, obnażone ciała. Wyrwała mi się gwałtownie. Podbiegła do stołu. Tę resztkę wódki wypiła z butelki. Oczy zupełnie błędne. „Już skołowana” – pomyślałem.

Widok tej koleżanki lekarki, z uporem szukającej prawdziwej miłości, niezłomnej w tych uczuciowych wątkach, zdecydowanej i nieugiętej, teraz splątanej z Ładnym Współczesnym w bezwstydnym układzie na tapczanie – mnie też przeraził. I po raz pierwszy w tym spektaklu poczułem strach i niepokój, ale zawracać już nie można, za późno. I dalej mówiłem spokojnym, bezbarwnym głosem (sam jad w tym głosie):

– Widzisz, twoja przyjaciółka, wzór niedościgły, te jej czyste, niespełnione marzenia... i teraz... na wszystko jest sposób... bycza kuracja... A i ty – ściszyłem głos do świstu – zobaczysz... – Oczy Eli błędne, pełne zwierzęcego strachu, zupełnie już skołowana.

Oni wrócili do pokoju roześmiani, trzymali się za ręce, Ładny Współczesny jeszcze bardziej pijany.

Pulchna lekarka rozczochrana, uśmiech na jej twarzy sztywny, napięty jak grymas. Wtedy pomyślałem: „Ona tak sobie postanowiła, ona chciała Tego wszystkiego nie od dziś i z tej okazji postanowiła To zrobić...”.

Ela wybucha histerycznym płaczem.

– Idźcie stąd! – krzyczy – idźcie...

Znów przeszył mnie strach. Co z tego będzie?

Ale nie mogłem długo się zastanawiać, martwisz się, powiedziałem sobie, zobaczysz, lepiej wcześniej niech ci się oczy otworzą, nie możesz stchórzyć.

Ela podbiegła do pulchnej lekarki, chciała ją uderzyć, źle wymierzyła, trzepnęła dłonią w ścianę, mocne uderzenie, dłoń czerwona, spuchła jak befsztyk...

– Balecik, balecik się zaczyna – mówiłem swoim ostrym, z wielu igiełek złożonym głosem.

– Teraz – zwróciłem się do Ładnego Współczesnego – powinieneś zatańczyć z Elą. Jej też się należy – mrugnąłem do niego znacząco.

On ciągle nic nie rozumiał, przeniknięty tą pozorną zabawą, radosny i zadyszany, pewnie te wszystkie baleciki mu się przypominały, na studiach czy już w tej galanterii torebkowej, chata wolna, zbiera się ich kilku, dziewczynki modne też są, tańcują, wino żłopią; to wszystko prowadzi do wesołego, przyjemnego końca (najwyżej kilka bolesnych westchnień i wielkich miłosnych przyrzeczeń).

I ten balecik tutaj spodobał mu się bardzo, bo taki inny, z obudową ciekawszą, to wykręcenie Eli ręki (cholernie spuchła teraz, widzę), ta lekarka bezwolna... Nic Ładny Współczesny nie rozumiał.

Teraz nagle rzucił się skokiem do korytarza. Ale drzwi trzasnęły mu przed nosem. Stukot obcasików na schodach. To pulchna lekarka uciekła. Szybko, zręcznie wymknęła się z mieszkania. – Jedna już po zastrzyku – zażartowałem po chamsku.

Ela zaczęła czesać się starannie, upudrowała nos, chusteczką przetarła oczy, już nie płacze, twarz jak maska, blada, zastygła. Strach patrzeć. Ona zdecydowała. Nie patrzy w ogóle na mnie. Oczy skupione, zimne. Zdecydowała. Strach zaświdrował natarczywie.

– Tańczyć! – ryknąłem. – Tańczyć!... Bawić się!

Tańczyli. Sączyłem to wstrętne, owocowe wino, we łbie jeden wielki wir, nie ma spokoju, nie ma nic, wali się wszystko, po co złudzenia, upić się, kierować sprawą do pointy, podpowiada to wszechwładne Coś, już niedługo, zobaczysz spustoszenie, oni tańczą zajadle, ładny chłopak, świetne wygiby i nuci tak dziko, gardłowo, Ela uroczysta, skupiona, nie ma już nic...

Oni zwolnili tempo. Ładny Współczesny przycisnął Elę, pocałował. Nie broniła się. Więc już. Przesunęli się do drugiego pokoju. On zaczął nogą, tak po cwaniacku, nieznacznie przymykać drzwi.

Dostrzegłem twarz Eli. Dziwne to, była przecież potężnie pijana, chwiała się, a twarz jak odlew, nic w niej nie rozłaziło się (zwykle przecież po wódzie twarz jak wata, rozmamłana), i oczy miała przenikliwe, ostre.

Opuściłem głowę. Nie było odwrotu. Tylko wir w środku, i nie sposób żadnej znaleźć rady. Podszedłem do nich, popchnąłem silnie Elę, upadła na tapczan jak kukiełka.

– Na razie – wykrztusiłem – zostaniesz sama... bez nikogo... Ale może – dodałem – później zdecyduję inaczej...

Ładny Współczesny poszedł za mną. Przystanęliśmy w bramie. Było już dobrze po północy.

„Pójdę na Polną – pomyślałem – mam jeszcze forsę, będę pił na placu”.

Ładny Współczesny przytrzymywał mnie za rękaw.

– Oh, zostawiłem zegarek tam – szepnął.

Popatrzyłem na niego z uśmiechem.

– Muszę dokończyć baletu – rzekł mrugając chytrze lewym okiem.

– Dobrze, pękaj!

Odszedł. Zostałem sam. Popatrzyłem za nim. Taka zgrabna, sprężysta sylwetka.

Na Polnej ruch, badylarze zjeżdżali taborem, wozy z piramidami kapusty, kalafiorów. Lampki przy wozach migotały jak błędne ogniki.

„Więc klops” – pomyślałem i szybko przygryzłem wargi, bo bardzo wyć, ryczeć mi się chciało.

Kręciłem się po placu. Właziłem w gromady handlarzy i chłopaków w butach z cholewami. Chciałem spotkać kogoś znajomego. Pogadać, napić się wódy. Przy kiosku dreptały dziwki. Może któraś znajoma? Ukłoniłem się. Poczęstowałem papierosami. Stare, wysłużone dziewczyny. Nie znam ich.

– Może masz chęć – zapytała któraś – nie wstydź się.

– Nie – odparłem – wracam z baletu. Tam było tego po uszy...

Roześmiały się.

Od baby w fufajce kupiłem ćwiartkę z zakąską. Cztery dychy to kosztuje. Na zakąskę kawałek ciepłej kaszanki. Rozglądałem się niecierpliwie. Nikogo znajomego. Podjeżdżały taksówki, wysiadali faceci. Niektórzy w czarnych garniturach, odstrojeni, pewnie zjechali tutaj z nocnych knajp i dansingów na doprawkę. Ulicą przechadzał się milicjant, ale blatny, bo baby z wódą w słomianych koszykach nawet nie zwracały na niego uwagi.

Ten Książę Nocy, Rysiek, co ma wariackie papiery, wyrósł przede mną niespodzianie. Wynurzył się zza wozu z pomidorami i chwycił mnie za rękę.

– Witam w królestwie nocy – powiedział. – W moim królestwie...

Z nim się napiję. Wyciągnąłem butelkę. Książę pociągnął z flaszki. Nie żałowałem mu. Zakrztusił się i wylazły mu oczy. Przystawiłem sobie do ust butelkę. Zaleciało ostrym, jakby denaturowym smrodem. Właściwie nie miałem już chęci pić. I trzeźwy też byłem, jakbym nic nie pił, trzeźwy, diabelnie zmęczony i pusty jakiś wewnątrz, jak wydrążony, nic nie myślałem, poruszałem się jak manekin i nie słyszałem, co gada Książę.

Pociągnąłem mały łyk, ale poczułem taki wstręt, że zaraz wyplułem.

– Nie marnuj – wykrzyknął Książę – daj mnie. – Zabrał mi flaszkę i wsunął do kieszeni. Uśmiechał się przymilnie, łasił się do mnie za tę flaszkę.

Jakiś handlarz w skórze po kostki wskazał na Księcia, cała gromadka wybuchnęła śmiechem. Właściwie wszyscy nocni cwaniacy pogardzali teraz Księciem. Łachudrowaty, zawsze bez grosza i stuknięty. Książę pogroził im pięścią. Bardzo zły, dygotał. Taki mały, wychudzony człowieczek. Już i baby za boki się brały od śmiechu. Śmiech ze wszystkich stron. On coraz bardziej jak w febrze dygotał. Też zadrżałem. Ten śmiech ze wszystkich stron. Do Eli parę kroków stąd.

– Chodź – pociągnąłem go za sobą.

Ukryliśmy się za wozem.

Znam tego Księcia od dawna, jeszcze z czasów kiedy był z niego sprężysty, cwany przystojniak z cieniutkim jak przecinek wąsikiem, alfonsiak to był przedniego sortu, inteligentny i wymowny, bo i dwa lata studiów miał, zawsze mucha, garniturek. Teraz dwa zęby śmiesznie mu wychylają się spod warg, robi miny niby groźne, żałosne.

Dawniej te jego miny wstrząsały mną, w ogóle Książę ucieleśniał wtedy całe to mitologiczne w mojej wyobraźni, ciemne, skłócone z prawem życie, sny miałem o tym niespokojne.

– Te zęby to chyba ostre masz? – zapytałem z kpiącą miną.

– No, jednemu gardło tak rozorałem, cholernie ostre – wykonał szeroki gest kosiarza. Uspokoił się już, przestał dygotać.

– Jak chcesz – powiedział – możemy się przekimać... Mam tu hotelik.

Poszliśmy. Na końcu placowej uliczki wśród handlarskich bud rozwalony stragan.

...Ładny Współczesny już jest tam. Widziałem dokładnie, jak wchodzi, uśmiecha się ujmująco... To zależało ode mnie. Tylko. Męcząca świadomość. Gdyby nie ta wóda... tandetna, teatralna eskapada. Gdyby nie ten atak na Elę, małą, biedną, skołowaną. Gdyby nie puścić Ładnego Współczesnego.

Jeszcze teraz pójść tam, jeszcze jest czas... O, rany, rany...

– Daj łyk – powiedziałem do Księcia.

Wypiłem do końca. Ułożyliśmy się na deskach w tym rozwalonym straganie. Książę wyciągnął derkę śmierdzącą końskim potem. Nakryliśmy się. On zaraz zachrapał.

– O, rany, rany – powtarzałem, strach ściskał gardło, nic nie mogłem zrobić, nic...

To był późny ranek. Wstałem ostrożnie, żeby nie zbudzić Księcia. Przez dziurę w płocie wyszedłem z bazaru. Najbliższa budka telefoniczna przy rogu. Automat czynny. Wykręciłem ten numer. Głos Eli.

– Więc? – zapytałem. I czekałem ściśnięty mocno, największy ucisk w piersiach i gardle.

– Byłam zupełnie nieprzytomna – odpowiedziała po długiej chwili – on położył się obok, nawet nie wiedziałam...

Powiesiłem słuchawkę.

Jeszcze kilka godzin temu nie było tego piekła. I mogło nic nie być. A teraz.

Osłupiały tkwiłem w telefonicznej klatce. Zebrało się już kilka osób. Pukali w szybę. Wyszedłem. Zniszczone wszystko.

Przecież całą swą umiejętność, maskaradową umiejętność włożyłem we wczorajszą historię, miny moje kamienne, odpychające, oczy jak brzytwy, pełne chciwego oczekiwania na jej załamanie, broniła się długo, piła, śmiała się, tańczyła, jednak – kruszyła się jej odporność, nienawiść do siebie rozpętałem w niej, tak płakała cicho, monotonnie, kiedy koleżanka lekarka wróciła z Ładnym Współczesnym z drugiego pokoju, i wtedy złapał mnie strach, i nic nie mogłem na to poradzić, posuwałem się do końca, i jak umiejętnie prowadziłem ten gnilny wątek, znakomicie, każdy szczegół precyzyjnie opracowany, wbijałem w nią oczy, one mówiły, jeszcze nie, ale za chwilę, jeszcze trochę, i...

Ta atmosfera gęstniała, otoczyła Elę duszną powłoką, nie było żadnego wyjścia. Widziałem teraz tę sprawę przeraźliwie jasno. A wystarczyło wtedy tylko wziąć się za mordę, zgnieść to Coś w sobie, stłamsić, nalewać spokojnie wódkę, pić rozsądnie, żartować, śmiać się, jak to ludzie przy wódce, wreszcie powiedzieć, no starczy już, dość, Ładnemu Współczesnemu powiedzieć idź, późno, cześć.

Ale na kocioł nie ma przecież sposobu. Ten jest dzisiaj, wczoraj nie. I to jest właśnie kocioł. Hodowałem przez trzy lata sprawę z Elą, to najlepsza, powiadałem z promienną pewnością, najfajniejsza sprawa mego życia, wiedziałem też, że wszędzie jest gnój, kupa gnoju, ale w tej mojej sprawie, mówiłem, nie ma gnoju, nie może być gnoju. I przez jeden wieczór zgnoiło się wszystko. I tyle było szans uciec od tego. Tyle. Przecież mogłem Ładnego Współczesnego nie puścić tam, na plac z nim iść, pod końską derką we trzech byśmy się zmieścili.

I dokładnie widzę teraz Elę, złamaną, przerażoną, leży jak worek, traci świadomość, sen ogarnia ją ciężki, zły, on wraca z ulicy, taki Ładny Współczesny, wraca kończyć tę fajną zabawę, ten balet prima sort, myśli pewnie o mnie, ten Krzysztof umie urządzać ciekawskie imprezy, stoi nad Elą w tych farmerkach niebieskich, sztywnych, i cieszy się... Nic nie ma, zawaliło się wszystko. To jest właśnie kocioł.

O, rany, rany, jak ja się pozbieram do kupy.

SILNA GORĄCZKA

To zaczęło się od drapania w gardle, kilku niewinnych kichnięć, niby nic, ale wiem doskonale, że u mnie tak się zaczyna. No i następnego dnia z rana dreszcze i wredne samopoczucie. A miałem akurat przed sobą miły dzień, imieniny kolegi w B. Lubię imieniny u niego, w ogóle mam sentyment do tej rodziny w B., kupiłem zawczasu dwie paczki amerykanów, mizerny prezent, ale kolega wie przecież, że z forsą u mnie rozmaicie, i właśnie złapały mnie te cholerne dreszcze, gorączka. Pełen złości (ale liczyłem jeszcze, że wywinę się z tego), poszedłem na górę do Korwina-Piotrowskiego. Korwin siedział w fotelu, ta jego drewniana noga w skarpetce i bucie obok, czytał książkę. Dawno już takiej nie czytałem, ucieszył się z mego przyjścia, dobra, miłosna książka, mąż, żona i ten trzeci. Wziął tę drewnianą nogę, przypiął, stanął, zaskrzypiało. Ja też tak kiedyś, powiada, znałem jedną mężatkę, zachodziłem do niej, bo mąż na delegacje wyjeżdżał, raz w nocy, u niej, nad ranem, pukanie, psiakrew, mąż wrócił, ona blada, nie otwieraj, mówię, i godzinę walił, wreszcie zmęczył się i wyszedł na podwórze, ja od razu za drzwi i piętro wyżej...

Czułem, że gorączka wzmaga się, oczy pieką, takie szczypanie w kącikach oczu, po tym najlepiej można rozeznać się na gorączce.

Wróciłem do siebie, miałem już pewność, że nie wywinę się z tego, klops, zapakowałem się do łóżka, na kołdrę położyłem jeszcze koc i poduszkę, bo choć dzień ciepły, to szczękałem zębami raz po raz. Nic Korwinowi nie mówiłem, po co, on w tych sprawach chorobowych oswojony, więc co będę mówił mu o jakiejś gorączce, dreszczach, to przy tym, co on miał, tylko mikrochoroba albo jeszcze mniej. Pod tymi betami dreszcze ustąpiły, gorąco teraz i ból głowy. Korwin na górze protezą stuka, podśpiewuje, odkąd może już swobodnie sikać, po tej operacji pęcherza, przeważnie wyśpiewuje takie legionowe piosenki, wyciąga starczo junackim głosem i stuk, stuk, łazi po mieszkaniu.

Kolega z B. będzie zły, obrażony, pomyśli sobie, że nie chciało mi się albo że inną, lepszą okazję miałem. A bardzo chciałem tam jechać, fajnie w B., zielony domek, ni to chałupka, ni willka, w ogrodzie, śmieszna rodzinka, babka na czele rodu, taka po siedemdziesiątce, oczy ma bystre, zimne, trzęsie całą rodziną, kolega mówił, że u babki bank ziemny nielichy, po wojnie sklepik z obuwiem miała, kasa pancerna u babki pod łóżkiem, ciężka, metalowa skrzynka, kolega podrzucił troczek od pidżamy do kasety i jak zatrzaskiwali, to przez ten troczek nie zamknęli dokładnie, kolega zakradł się nocą pod łóżko i rękę do kasety wsadził, wyciągnął całą garść banknotów, ale szczęścia nie miał, co najdrobniejsze dostały mu się w dłoń. Ta babka jeszcze ma coś z tego, choć dawno już sklepiku nie ma, jakieś rubelki, dolarki, przypuszcza kolega, i ciągle szuka tego banku ziemnego, ale nie może znaleźć.

Bardzo lubię wyjazd do B., już droga do zielonego domku przyjemna, łąki, wille, chałupy, tak jakby na wsi. A potem imieninowy stół, babka na honorowym miejscu w czarnej sukni z koronkami, nieruchoma, podparła się łokciami, i te oczy zimne, bystre.

Najgorzej, że Ela nie przyjedzie do mnie dziś. Rozłożyłem się, a nie ma co marzyć nawet, żeby ona przyjechała. Jej rodzice urządzają przyjęcie, w ogóle tu przyjęcia, tam przyjęcia, a ja z tą gorączką przywalony kołdrą, kocem i poduszką, to przyjęcie z okazji sześćdziesiątej rocznicy urodzin, oboje ukończyli w tych dniach po sześćdziesiątce i w tę sobotę uroczystość. Ela zajęta więc w domu, a gdyby spróbowała się wyrwać, to dopiero zrobiliby woltę. Chociaż... Ale gdzież tam. Już widzę jej fatra, zza okularów rzuca żmijowate spojrzenie, udała się córeczka, mówi, hm, postukuje paznokciami w poręcze fotela, mama robi bolesne oczy, Eli fater nazywa to ładnie, oczy gazeli, no i afera gotowa.

W parę dni potem oficjalna rozmowa, znów bolesne oczy, znów postukiwanki, hm, jesteś już dostatecznie, hm, dorosła, by zacząć, hm, samodzielne życie, i tak często, coraz częściej. Ela myśli, żeby się wyprowadzić, ale do tego na razie nie można dopuścić, Ela kiepsko zarabia teraz, a moje dochody też śmiesznie małe.

Mimo wszystko czuję jednak, że nawet bez żadnego powodu ta wyprowadzka wkrótce nastąpi, zbliża się grudzień, w tamtym roku też w grudniu Ela wyprowadziła się. Znaleźliśmy wtedy sublokatorski pokoik na Powiślu (bo ja jeszcze swego nie miałem i mieszkałem kątem u kolegi w B.), to był skurwysyński pokoik. Do dziś ten smród czuję, co to z kuchni do nas wyłaził i mieszał się z czadem z pieca, smród ryb, starej kapusty, wilgoci, ten nasz pokoik ledwie dziewięć metrów, rano budziliśmy się z bólem głowy, a nawet rzygać się chciało, w kość nam dała ta klitka. Sprawę rozstrzygnął ostatecznie pożar, Ela zasnęła z papierosem, mnie wtedy nie było, no, nie taki wielki pożar, ale zapalił się dywan, makata, materace i kawałek tapczanu. Więc od pożaru amnestia, starzy przyjęli ją z powrotem, niby więc lepiej dla Eli, ale nadal, prawdę mówiąc, kiepsko. Starzy nie dają Eli spokoju z mojego powodu, że pijaczek jestem, że degenerat, że bez zawodu, a ona ma już dwadzieścia pięć łat i nie myśli o żadnej stabilności, ładzie, te rozmowy często, co wieczór prawie, bolesne oczy, stuki paznokietkami w oparcie fotela, i jeszcze cała gama zjadliwych sposobów. Biedna Ela porządnie skołowana.

Ciąg dalszy w wersji pełnej

TRZECI DZIEŃ

Dostępne w wersji pełnej

NIEDZIELA

Dostępne w wersji pełnej

POPRANIEC

Dostępne w wersji pełnej

PODRYGI

Dostępne w wersji pełnej

ŚWIĘTA

Dostępne w wersji pełnej

LOS

Dostępne w wersji pełnej

ROBAKI

Dostępne w wersji pełnej

Projekt okładki i stron tytułowych

Andrzej Heidrich

Korekta

Mirosława Kostrzyńska

Copyright © by Marek Nowakowski 2012

Copyright © by Wielka Litera, Sp. z o.o., Warszawa 2012

Wielka Litera Sp. z o.o.

02-953 Warszawa, ul. Kosiarzy 37/53

ISBN 978-83-63387-18-1

Plik mobi opracowany przez firmę eLib.pl

al. Szucha 8, 00-582 Warszawa

e-mail: kontakt@elib.pl

www.eLib.pl