MAREK BIEŃCZYK

TWORKI

Fragment

Siostrze

1

Gdzieś spod mej powieki, z samych źródeł rzeki na świat przyszły te słowa. Tak, na początku było pismo, niezbyt ładne, literki wysokie, ściśnięte, odmawiające sobie miejsca, a zdaniom żagli. Ktoś by powiedział: nie śpieszą się słowa do kropki, ktoś inny: coś je powstrzymuje, ale wszyscy razem, a ja to na pewno: chciałyby się jeszcze cofnąć, zawrócić, lecz już nie mogą. Trzeba dać im wreszcie szansę wypełnienia całej linii, pełnego oddechu od marginesu do marginesu, teraz kiedy już po wszystkim, albo i wszystko jedno:

Drogi Jurku!

Bądź dobry dla Janki i nie myśl źle o mnie. Polubiłam Cię bardzo. Jesteś arcyporządny chłopak. Los jest dziwny! Widocznie tak musiało być! Pozdrów wszystkich, których przez Ciebie poznałam i polubiłam, a przede wszystkim Twoją Matkę. Pocałuj i Ty jeszcze raz ode mnie Tego, który był dla mnie całym życiem. Tobie ściskam dłoń.

S.

PS Bądź szczęśliwy.

S.

Jurek przeczytał kartkę dwa razy, jak każdy krótkowidz mrużąc podejrzliwie oczy, włożył ją w męczoną od dawna powieść, za stronę o upragnionym dzwonku po lekcji polskiego, i wyleciał z pokoju niby oparzony. Przy drzwiach na dole spotkał Antyplatona, który oznajmił mu łagodnie: „w sieni też się pleni”, lecz nawet nie machnął pobłażliwie ręką i przeskakując kałuże pobiegł wprost do pierwszych słów listu w osobie Janki, już bolejącej, jeszcze nie płaczącej.

Gdyby Jurek ogórek kiełbasa i sznurek miał w tamtej chwili czas i sposobność rozważyć list równie dokładnie, jak cztery lata wcześniej rozbierał na pisemnej maturze dramat poety, ten, już wtedy, o ciemności i głuchości, zwróciłby może uwagę na cztery szczupłe słupki wykrzykników. Dlaczego S., zwana dalej, podobnie jak wówczas, Sonią, w chwili tak ostatecznej, gdy gardło wypełniała jej stalowa kula, gdy w przegubach dłoni zagnieździło się mrowisko i usta drżały niczym poruszona woda, nie zapomniała o swych dwóch podpisach, jeden pod drugim, tak równo na samym środku kartki? Dlaczego pamiętała o interpunkcji? Dlaczego dochowała wierności epistolarnej formie zwrotu tytułowego, a następnie akapitu od nowej linii, dlaczego wzmocniła znakiem graficznym życzenia szczęścia dla adresata oraz zdania o profilu ogólnokształcącym, a nawet humanistycznym z uwzględnieniem Grecji? Los jest dziwny! – wybiła mocno jak przodujący Sofokles, podwoiła wykrzyknikiem niczym chór komentujący w tragedii zdarzenie. Widocznie tak musiało być! – zdublowała wykrzyknikiem wypowiedź, oddając Fatum, co królewskie, na odejście robiąc przed Fatum głębokie chapeau bas, bezwzględne do niego à propos.

Odpowiem po wielekroć na te i inne pytania, w końcu nie tak wiele mam alibi. Może posłużyła się wykrzyknikami, bo gdzieś już o tym przeznaczeniu czytała. Coś o nim wiedziała, cokolwiek słyszała, na przykład to, że dotyczy wszystkich ludzi tu nazwanych i ciągle żywych. Ale dawała do zrozumienia, że padło akurat na nią, ją właśnie chwyciło w sieć lub podbierakiem, do niej mrugnęło niejednym oczkiem. I, odchodząc, wskazywała tym graficznym sposobem, że ona się zgadza i że całą sobą, skupioną w okrzyku, pokornie i śmiało, ze zgrozą i spokojem staje, jak tylu przed nią, do drogi. I tradycyjnie, w dozwolonej ludzkości formie postscriptum, życzyła głośno, pełną piersią, lepszej przyszłości tym, co tu jeszcze zostaną. Toteż myślę, że właśnie po tych wykrzyknikach mogę podjechać niczym po szynach, po wąskich torach, magiczną kolejką, w tamte okolice; że gimnastycznym wysiłkiem zejść mogę po nich aż pod kwadratowy pokój Soni, aktualnie z wciąż zasapanym Jurkiem i płaczącą już Janką; opuścić się po nich na tamtą stronę, w pobliże jej roztykanego tik tak zegarka, obok jej czarnej krawatki w białe grochy i kwiecistej sukienki; że mogę przebiec nimi lunatycznie z wysokich dachów wieżowców na obwisłe okapy szpitalnych pawilonów i przybudówek, bo przecież ja również co nieco czytałem i słyszałem, i któregoś dnia, jeśli tylko starczy mi sił w opuszkach palców i wzroku, by trafić w klawisze, dostawię na pożegnanie kilka wysmukłych kresek z okrągłą jak Ziemia kulką u podstawy.

2

Dla Jurka furka i burka cała ta historia także zaczęła się od wykrzyknika. – Wysokie pobory! – górnolotnie twierdziło ogłoszenie. – Darmowy wikt i kwaterunek na miejscu!! – dopowiadało w ostatniej linijce. A we wcześniejszych poszukiwało do pracy w administracji szpitala młodego mężczyzny z referencjami i z dobrą znajomością języka istotnego dla świata raz na jakiś czas, a dla Europy zawsze, zapytajcie Goethego.

– Wysokie pobory – powtórzyła z naciskiem matka, pochylając się nad gadzinówką. – Twój ojciec pierwszą robotę też znalazł z ogłoszenia. Niestety tej obecnej – westchnęła – nie szukał.

– Darmowy wikt i kwaterunek na miejscu! – zawtórował Jurek, zagryzając razowcem, który sam wystał w kolejce – a ja księgować umiem, cyfry cudownie rozmnażam i wiem, gdzie dojrzewa cytryna.

– Mógłbyś przyjeżdżać co niedzielę na obiad, przecież to blisko – dodała raźnie mama i dokroiła chleba.

Następnego dnia posłał więc Jurek bitte podanie z życiorysem krótkim jak dzieje Niepodległej, przepisanym na maszynie Continental Werke A.G. Chemnitz u mamy Olka, przyjaciela z klasy i boiska. Dołączył zaświadczenie z delegatury aprowizacyjnej, bowiem ze wszystkich powierzanych mu czynności wywiązywał się sumiennie ku całkowitemu zadowoleniu kierownika Góreckiego, i, po chwili namysłu, przypiął spinaczem nieco już pogniecione podziękowanie z komitetu samopomocy społecznej, wysłane w swoim czasie tym, którzy za obywatelski honor sobie poczytując pracę nad łagodzeniem cierpień ludności stołecznej oraz tej, którą do miasta przywiodły wypadki wojenne, swoje siły bezinteresownie oddali akcji. W poniedziałek otrzymał wezwanie na rozmowę, już zaraz na wtorek.

– Jutro wtorek, więc do Tworek! – zachichotał Jurek. – Mama wyprasuje mi białą koszulę, tę, co ojciec dostał na Gwiazdkę.

Cały wieczór spędził przy podręczniku, odświeżając pamięć aż po odległe plusquamperfectum i gehen razem tylko z sein, a nazajutrz po drugim śniadaniu, połykając w pośpiechu ostatnią już kromkę razowca, wrzucił do teczki świadectwa, tomik poezji z dokumentem tożsamości, rozdzielającym stronice przeczytane od jeszcze nie przeczytanych, ucałował matkę w oba mokre policzki i gdy odwróciła się, aby ukryć łzy, oknem skrócił sobie drogę na przystanek tramwajowy.

Jazda na dworzec trwała krótko i Jurek nie wyjmował tomiku; tramwaj minął szybko kościółek przy Sowińskiego, ksiądz Wojtek znowu siedział na ławeczce i czytał w oryginale ballady Schillera; dojrzałe jak na koniec marca słońce zahaczyło promień o złote literki okładki. Na pierwszym przystanku w śródmieściu wsiadło sporo ludzi i Jurek ustąpił miejsca starszej pani z rąbanką, przepchnął się do wyjścia i pierwszy, zanim jeszcze tramwaj zahamował, wyskoczył na placu Zawiszy.

Teraz szyny nieco szersze, obok pojedynczych siedzenia podwójne i więcej miejsc wolnych, nie wszyscy z tramwaju zdążyli, bo kolejka ruszyła z nieswojską punktualnością. Najpierw szare kamienice, a po chwili mijane już tylko drzewa, pola przecinane z szacunkiem dla siewów, miasto coraz bardziej odległe i wpychane wciąż w horyzont. Jeszcze kilka stacji, jeszcze kilka wersów, jeszcze po lewej długi zielony płot, a po prawej staw bez łódek, ale rybak jest, i będzie Jurek na miejscu. Te wersy na przykład bardzo mi się podobają, stwierdza Jurek, „w obliczu gwiazd milczących dusza moja klęka / I pobladłymi usty, którym tchu nie starczy...”, tylko blade usta mnie nie zachwycają, wolałbym dla duszy inny kolor, szczególnie na wargach. Tymczasem zapiszczały żałośnie hamulce, więc szybko kenkartę w książkę, już za wierszem o spowiedzi duszy, książkę buch w teczkę, teczkę pod ramię i w dół po stopniach jednak ostrożnie, żeby okulary nie spadły jak trzy kwadranse wcześniej przy skoku z pędzącego tramwaju.

Chciałeś, to jesteś, do Tworek we wtorek, tutaj peron, a tam wejście – myślał Jurek zastygły przed bramą, po drugiej stronie torów. Ponuro dosyć wokół, pod wiatą żebrak gra na skrzypcach smętną sonatę, wartownik strzeże bramy na groźnym spocznij, dobrze, że przynajmniej do kolejki blisko, do domu nie tak daleko, a topole wzdłuż muru rosną takie same jak pod oknem na Ulrychowie, choć nieco karniej ustawione. Może pójść tam, gdzie prowadzą – przeszło mu przez głowę – co trzy metry nowy pień i nowy krok aż po siną dal, po co coś zaczynać, kiedy jeszcze tyle czasu i serce bije nam.

– Ja w sprawie pracy – mruknął do zielonego rozziewanego z brązową kaburą przy pasie i karabinem w ręku. – Ogłoszenie było, w „Nowy Kurierze”, a tu mam wezwanie.

Rozespane i znudzone rzuciło okiem na papier, coś sobie przypomniało, może czasy, gdy było bileterem w kinie Parsifal, skinęło głową i wręcz grzecznie przepuściło, i w ten sposób Jurek znalazł się w środku, Jurek bramę z piskiem odsuniętą przekroczył i uruchomił stoper swych nowych dziejów. Kiedy zapukał do wskazanego lufą gabinetu, upływała pięćdziesiąta sekunda od początku odliczania, kiedy wychodził z papierami w ręku i kluczykiem zawieszonym na serdecznym palcu, minuta dziewiętnasta, sekundy diabli wzięli.

Wyszedł na alejkę przed budynkiem administracji. Była porządnie wyżwirowana, z pobielonymi, półokrągłymi krawężnikami na brzegach. Wzdłuż niej rzucały cień wysokie drzewa, jakby już ciut zielone, a na czystym niebie żadnych dziś nie było widać pierzastych ozdóbek, żadnej łuny i dymów rozchodzących się w, powiedzmy, nicości. Pobory raczej z tych niskopiennych, przypomniał sobie, spoglądając na krzewy pod klonami, oszukali mnie wykrzyknikiem i najzacniejszą mamę nabrali graficznie, na buty, żeby tak skórzane, nieszybko starczy. Ta zupa, co ją czuć dookoła, też chyba nie z młodych porów ani ze świeżej karotki, jeśli mięso na drugie, to kto wie, czy naprawdę z uboju, ale w zamian miejsce jest dziwnie ciepłe, od środka bezpieczne niby dolina wśród gór, i wkrótce, wraz z kwietniem, ulubioną przez poetów wegetacją szczelnie zasłonięte, jeśli korzenie swoje pociągną, a gałązki dobrze wypuszczą. Ponadto papiery gwarantują tu pewne, utytłane w gut pieczątkach, no i wstaje się chyba późno, bo dwunasta już dawno wybiła, a na alejkach trwa leniwa promenada piżam, pionowo, jak każe najnowsza moda, prążkowanych, choć tradycyjnie rozchełstanych i pożółkłych w centralnych miejscach ciała.

Czując się trochę nieswojo w ciemnym garniturze ojca, elegancko przegryzionym kremem płaszcza rzuconego na ramię, ruszył na spacer wśród oddychających ciepłem skwerów, spostrzegł las za jednym murem, a za drugim tory kolejki, biedne domki i konika na uwięzi. Przyjrzał się wyścigowi trójki oszalałych marcem i pręgowanych jak piżamy kotów, a potem skarpetkom, majtkom i chustkom suszącym się na kratach okien, smutnym i wystawiającym na widok swe najczystsze strony, jakby chciały prosić o zmianę właściciela. Od baraku z dwoma dymiącymi na sino kominami człapał w stronę Jurka zgięty w pół dziad, mozolnie ciągnąc na rzemieniach ciężki i skrzypiący wózek. Nie zdążył Jurek spojrzeć w niebo, tam gdzie wzlatuje to, co najlepsze i w najlepszym stanie, a już przed oczyma stanęły mu cztery zardzewiałe i chlupoczące wiadra. Zebrało się w nich wszystko, co odrzucił człowiek godzien lepszej strawy i piękniejszych kolorów. W różowej nieprzejrzystej toni pływały ćwiartki ziemniaków i połamane gnaty, swe pleśnie wystawiały na wierzch coraz miększe pajdy chleba, a w tłustych okach zbierał się złoty osad, ostatni ślad po smaku. Dziad ruszył dalej, zaduch zniknął i Jurek pomyślał, że może jednak przeżyje tę wojnę.

Kwaterę zapowiadano za godzinę, teraz zostało już pół; trzy wiersze, do tego chwila zadumy i jakoś przeleci, obliczył, i usiadłszy na brzegu ławki, nie dociskając pleców do wyrżniętego serca przebitego strzałą, wyjął z teczki tomik, lemoniadę oraz żółte jabłko, nie bardzo wiadomo skąd, pewnie od sąsiadki pani Zofii via mama niewidzialna rączka, mama kochana, mama biedna bez ojca, który już od roku siedzi u obcych na robotach.

Na tej samej bodaj ławce, w każdym razie czwartej na lewo od głównego budynku, lecz już żelaznej, usiadłem wczoraj i ja z komputerem dwadzieścia pięć centymetrów na dwadzieścia i samozasilaniem na trzy godziny, mówią nań Pentium Texas 2000, ja mówię Mazowsze for ever; i usiądę tam znowu za tydzień, to będzie wtorek, i w kolejny wtorek również. Ławka będzie pusta, dzień bez odwiedzin, śmietniki ziejące czernią, a za bramą stukot kolejki coraz bliższy, coraz dalszy, refren bez zwrotek, elektryczne memento o powracaniu, wkrótce już może elektroniczne, a za parę lat pewnie poduszkowe i jednoszynowe, ale wciąż z kontrolą biletów. I siedząc tak, noga na nogę w sandałkach i skarpetkach w prążki, i czekając jak spóźniony pasażer na koniec świata, opowiadać będę chętnym oraz przypadkowym, wybiegłym z kolejki lub czekającym na jej przyjazd, ciąg dalszy tej historii i jej rzeczywisty, nieprawdopodobny finał, ostateczne rozwiązanie, tak zwany szlus.

Na tej samej ławce, ponownie drewnianej, usiadła obok pochylonego nad książką Jurka piżama jak inne wokół, w prążkowanych dziurawych skarpetkach, i stwierdziła nieśmiało:

– Twarde będzie rozsiane, a proste rozbabrane.

Jurek pochylił się jeszcze głębiej i wtulił w tomik. Usta twoje, dziewczyno, całowań łakome / Śnią dziwy, co się własną trwożliwością płoszą.

– No a co pan czyta? – usłyszał nad głową szept, cichy, delikatny.

Jurek bez słowa pokazał okładkę.

– Wiersze takie – objaśnił. – Różne.

Piżama skrzywiła się lekko.

– Pan pozwoli, Antyplaton jestem. Piękna dzisiaj pogoda, jak na tę porę roku. Wkrótce wiosna w całej krasie. Koniec cytatu.

Jurek wybąkał swoich kilka liter, zapewnił, że mu miło, i zanurzył się w lekturę.

– Usta twoje, dziewczyno, całowań łakome,

Śnią dziwy, co się własną trwożliwością płoszą...

Obietnicy ust męskich jeszcze nieświadome,

Czują, że jest im tajne coś, co rozkoszą...

– wyrecytował rytmicznie Antyplaton i skrzywił się jeszcze mocniej. – Tak już się nie pisze. W Tworkach tak się już nie pisze. Tak się pisało przed Tworkami. Czy wie pan, co to Tworki?

– No jak to co? Przecież tu jesteśmy – powiedział Jurek i podirytowany zatrzasnął książkę. Jednak wariat, pomyślał, wariatkowo, wariaci, kuku na muniu i w głowie niedobrze, lecz za to dęby odwieczne, pobory, wikt, mniejsza o tę zupę, no i kwatera. Zwariować można. Czy ta wesolutka panna przebrana za księgową to też wariatka? Tu niby zarękawki, a pod spodem najprawdziwsza piżama?

– Przepraszam panią – ponad ramieniem sąsiada zapytał przechodzącą i pogwizdującą – którędy do pawilonu C?

– Proszę za mną – odpowiedziała nieznajoma, uśmiechając się promiennie do Antyplatona, który nagle poczerwieniał – właśnie tam idę.

Właśnie tam szła, panna wysoka, panna kwiecista, prawym biodrem zagarniając przestrzeń natychmiast oddawaną lewym, do podkucia z tyłu wzrokiem podając na przemian to tę, to tamtą stópkę, więc Jurek podkuwał, półobcas był z korka, a nad butami czyżby naga skóra bez pończoszki i pierwsze bawełniane kwiatki, tam gdzie zapowiedź kolana, samolubnej rzepki i gilgi gilgi, gdyby tak z tyłu połaskotać, jeszcze wyżej zaś ukryte minirajce już na pełnym kobiercu kwiatów, wiosna w całej krasie, bo i róże, a anemony, i może też goździki naprzemiennie podnoszące się i opadające, tam gdzie karci się dzieci, więc teraz potknięcie Jurka, w arkadii też w końcu były kamienie, a może były również i te głupie zarękawki biurowe jak czarne przeczucia na skraju ogrodu, jak żałobne pokrowce na naturę i kulturę razem wzięte; na szczęście wyrosłe z ich czerni palce, smagłe i długie, zwinnie przekładające pogwizdywanie na język gestów, świergotliwym melodiom rachujące takty, każą zapomnieć o wszelkich przypuszczeniach i przy nagłym alegretto wzmocnionym przez molto vivace wyprowadzają wzrok Jurka w górę, tam gdzie wzniesione w tej sekundzie dyrygenckie ramię, polecające kotłom bić, a smyczkom przyśpieszać aż do finału, wpada w rozwiane i lśniące rudoblond fale, jeszcze tego wieczora ujęte przez Jurka w ostatniej kolejce jako „włosów Niagara” do rymu z „wiara”, i zapisane w ten sposób na okładce tomiku, lecz na razie śledzone baranim wzrokiem aż po swe rozliczne dwubarwne źródła, rozdzielone po lewej stronie przedziałkiem i nieco tylko okiełznane nad uszami przepaską w kolorze fioletu, z tyłu głowy tracącą nad tą burzą jasnego jedwabiu panowanie, wszakże pasującą do twarzy, na pewno śniadej i chyba dość ładnej, która, na chwilę odwrócona, uśmiecha się promiennie i sprawdza, czy Jurek podąża do pawilonu C, bo właśnie tam panna szła, tam właśnie panna szła.

Czym by tu siebie oddać, co korzystnie powiedzieć, zastanawiał się Jurek, dochodząc do drzwi z masywnego drzewa, czy zacząć skromnie od imienia, czy od razu rozwinąć cały wachlarz, niestety bez -ski na niezbyt pięknym końcu, czy lepsza połowa, czy gorsza całość, oby szybko, jeszcze przed tym schodkiem. A co to tak słychać?

– Na imię panu Jerzy – słyszy Jurek. – Jest pan nowy w naszej administracji, zaczyna pan od jutra i będzie pan w tym wolnym pokoju mieszkać. On na drugim piętrze jest. Może pana zaprowadzić?

– Na imię ma pani Beatrycze. Ma pani piękne ciemne oczy i promienny uśmiech. Jest pani przewodnikiem po alejach i pawilonach i wszystkim pani dobrze życzy. Przeto wszyscy przynoszą pani kwiaty i pisują do pani wiersze.

Krótki chichot, długie schody. Na drugim piętrze coś zaskrobało, metalicznie brzękło, cicho zajęczało, jakby zaklęło, poszurało, wreszcie dwukrotnie zgrzytnęło. To Jurek krótkowidz w półmroku otworzył drzwi. Spodziewał się czterech kremowych ścian i przeczucia go nie zawiodły, myślał o jednym szerokim łóżku z kocem w czerwono-niebieską kratę, łóżka były dwa, wąskie, z białym numerem ewidencyjnym na żelaznej ramie i kocem w kolorze niedojrzałych truskawek; marzył o biurku przed oknem, a za oknem o dębie wiecznym, i biurko takie miał, a dąb stał. Czego mógł więcej oczekiwać, przecież nie tego obrazka nad łóżkiem ze śniegiem i pingwinem w roli szwarccharakteru, i nie tej panny obok, w kwiecistej sukience i pantofelkach na półobcasie, która mówiła:

– Ja się nazywam Sonia, będziemy razem w buchalterii pracować. Ja mam podobny pokój, ale stąd nie widać, bo to pawilon B jest. A u mnie na obrazku są palmy i pusta łódka na plaży.

– So-nia – dwusylabicznie powtórzył Jurek i pierwszy rym, który przyszedł mu do głowy, był z uszami jak wachlarze i wielką trąbą. – Sonia. Co za ładne imię. Tylko trochę tak śmiesznie mówić do pani pani Soniu.

– Ja teraz muszę na parter do pralni zejść, znowu gdzieś prześcieradła poginęły. A potem mogę panu teren i biura pokazać... jeśli pan chce... No to za chwilkę w sieni.

– Chcę, mogę, muszę – wyliczył Jurek, zamykając cicho drzwi. – Jestem, mam, posiadam, stoję, myślę, pragnę, wiem. Nokaut.

Rozejrzał się uważniej po pokoju. Ściany już wymienione, biurko i łóżka zauważone, ciemna szafa po prawej stronie od drzwi jeszcze nie, za oknem wciąż dąb. Za oknem także, lecz dopiero teraz, sylwetki dwóch białych kitli, mijających się na alejce i ściskających sobie pospiesznie dłoń, i kot, na szczęście też biały, zdziwiony, że ptak fruwa, w sercu zaś Jurka obraz pustyni i oazy raju na skraju, w kraju ciągle wojna, a świat wbrew kotkowi pieski; pieski, czarny i zły.

Komu, gdzie, co i jak? – zadumał się Jurek, siadając na biurku, tyłem do okna. Czy u Pana Boga za piecem, a piec z kremowymi kaflami też tu jest, w samym kącie obok szafy, można jeszcze mieć normalne pytania, kiedy wszystko wrze, kiedy jedni drugim i człowiek człowiekowi. Lepiej pytać wąsko, na przykład, czy już skończyła na dole w pralni liczyć prześcieradła, czy w sieni każe już falować kwiatom i lśnić zarękawkom.

Zalśniła też uśmiechem, gdy Jurek zaproponował bruderszaft lemoniadą, póki nie przywiezie czegoś lepszego.

– Pan Jurek... Jurek będzie tam często jeździł... często będziesz do Warszawy jeździł? – spytała, gdy wyszli na alejkę za pralnią. – Ja tam się prawie nigdy nie wybieram. Nie lubię tego miasta; tutaj jest chociaż tyle drzew i na wiosnę zieleni, i nawet w nocy można na niebo i na gwiazdy popatrzeć wyjść. Trochę jak nad moim morzem.

Jej morze, jak się zaraz wyjaśniło, było kiedyś także naszym morzem, jej fale oblewały nasze plaże na odcinku dwustronnie wyznaczonym i międzynarodowo zatwierdzonym, jej bursztyny należały do naszego państwa potencjalnie w piasku i konkretnie w broszkach oraz koralach, lecz jej miasto rodzinne nasze całkiem nie było; jej miasto było – śmiał się Jurek – jak panna na wydaniu, jak taksówka albo riksza bez pasażera, jak ślimak niebożę, aż do pierwszych strzałów z pancernika.

– Ach, to dlatego oczy Soni szerokie jak prawdziwe morskie muszle i stąd urocza składnia Soni, to znaczy czasownik najlepiej na końcu, i akcent, nieduży.

– Nieduży? – Sonia się uśmiechnęła i pokazała, że skręcą w alejkę po prawej stronie. – Najgorzej chyba z tym r.

Rzeczywiście, zbyt może było chrapliwe, jak na piękną szyję, gdy Sonia pokazywała fermę z germańskimi już kurami i w ogóle drobiem na użytek szpitala, i z czarną krową w kropki niemal bordo; gdy oprowadzała Jurka po różnych zakamarkach, tam gdzie mur kręcił się niczym serpentyna i gdzie na skwerku będą wkrótce kwitły róże i rosen w konfliktowym, jak to one, towarzystwie. Dziwne było r i dziwna była chyba cała Sonia, skoro bardziej niż o wieczności zaczął Jurek myśleć o czasie przyszłym prostym, pewnie zbyt prostym, i skoro mówił jeszcze więcej niż myślał:

– Jak tu tak chodzimy z panią Sonią, no... z Sonią, odnoszę chwilami wrażenie, że to miejsce jest mi przeznaczone. Że mnie tu czeka wiele niezwykłych rzeczy. Bo już teraz tak tu się dobrze przy pani, przy Soni znaczy, czuję.

Obejrzeli jeszcze kuchnię z piekielnym, wymruczał Jurek, kotłem za pewne grzechy, potem świetlicę o tej porze zamkniętą niczym, wedle porównania Jurka, większość niewieścich serc i zawrócili na centralną aleję, mijając leniwie spacerujące w pełnym słońcu grupki piżam. Przeszli obok ławki na nowo pustej, lecz jakże już pamiętnej, obok kotłowni z pagórkiem węgla przy wejściu i dotarli do głównego budynku administracji, na prawo od bramy, gdy przez nią wchodzić, na lewo dla uciekających. Weszli do dużego pokoju na parterze i Sonia starannie zamknęła drzwi.

– Honnette, dyrektor, ma gabinet naprzeciw – powiedziała zniżając głos. – Ludzki człowiek, całymi dniami czyta. Przyjechał z Freiburga, w Schwarzwaldzie. Bardzo gruby i wciąż mu grdyka lata, to podobno oznaka dobrego charakteru. Czasami do niego przyjeżdżają. Ci na czarno, szczególnie dwóch takich, ale nic się nie dzieje. Z tym, co cię przyjmował, z Kaltzem znaczy, też można wytrzymać, on jest z Weimaru, ani słowa nie mówi po polsku i się go omotać da... ty pewnie dobrze niemiecki znasz?

Jurek przytaknął opuszczeniem powiek, krągłych za grubymi szkłami jak muszelki, szkoda, że tylko słodkowodne, i podszedł za szerokim gestem Soni do najbliższego biurka.

– Tu nasza maszynistka Bronka siedzi. Świetna dziewczyna i pracownik, stuka obiema rękami, całą dziesiątką, nawet po pięć stron na godzinę. Bardzo miła, trochę nieśmiała i smutna. Ma dwa śliczne czarne warkocze.

– Lepiej chyba nie ciągnąć – mruknął Jurek i stanął przy drugim biurku.

– Tutaj siedzę ja, tutaj Jabłkowska Fela, sekretarka głównego, na nią trzeba uważać. Tutaj Quick, z Heidelbergu, zamknięty w sobie, dokładny, ale niezbyt mądry i całkiem niegroźny.

Trzem dalszym biurkom nie przydzielono jeszcze pracowników; przy pierwszym wolnym, niestety tuż za Jabłkowską, Sonia posadziła na próbę Jurka, dwa pozostałe rezerwując dla pary wciąż nieznanej, wkrótce pewnie zatrudnionej, bo w Tworkach coraz więcej chętnych, w miarę jak frontu przybywa, na zupę o stałej godzinie i obłędną porcję chleba rano, gdy kur zapieje. Tymczasem Jurek obejrzał teczki, klasery i ołówki równo ułożone w pudełku, liczydło z czarnymi i żółtymi krążkami i maszynę do pisania, tyle że z gotycką czcionką. Dotknął ostrożnie jej metalowej ściany, przesunął delikatnie wałek i znienacka wypalił kilka razy w klawisze, przerywając ciszę głośnym huk puk stuk oraz wpisując czarne na białe, rozstrzelonym, jak nakazywał zeitgeist, drukiem: „ W biurze Fela jest i Bronia, mnie króluje panna Sonia”. Sonia pochyliła się, Niagara wylała swe wody na ramię autora. Po wspólnej lekturze Jurek sam usłużnie zmiął kartkę i wrzucił ją zręcznie do kubła, choć ostatnio zwyczaj zalecał podpałkę, rumieńcem odpowiedział na rumieniec i wyrozumiałym uśmiechem na wskazany zegarek.

– Muszę już gonić – powiedziała Sonia – już prawie piąta.

Jurek usłużnie przepuścił Sonię w pierwszych i drugich drzwiach, krok w bok, korpus lekko w dół, serce raczej w gardle, na ustach półsłodkie „proszę uprzejmie”. A potem były już tylko szybkie kroki w przód, dla jednych brama wyjściowa, dla innych żwirowa alejka, aż do zniknięcia śmigłej sylwetki, lecz gdzie – nie wiadomo, bo przez kratę kiepsko widać i metal boleśnie wrzyna się w policzki, i metal wrzyna się w policzki.

Ciąg dalszy w wersji pełnej

3

Dostępne w wersji pełnej

4

Dostępne w wersji pełnej

5

Dostępne w wersji pełnej

6

Dostępne w wersji pełnej

7

Dostępne w wersji pełnej

8

Dostępne w wersji pełnej

9

Dostępne w wersji pełnej

10

Dostępne w wersji pełnej

11

Dostępne w wersji pełnej

12

Dostępne w wersji pełnej

13

Dostępne w wersji pełnej

14

Dostępne w wersji pełnej

15

Dostępne w wersji pełnej

16

Dostępne w wersji pełnej

17

Dostępne w wersji pełnej

18

Dostępne w wersji pełnej

19

Dostępne w wersji pełnej

20

Dostępne w wersji pełnej

21

Dostępne w wersji pełnej

22

Dostępne w wersji pełnej

23

Dostępne w wersji pełnej

24

Dostępne w wersji pełnej

Zapowiedzi

Dostępne w wersji pełnej

Redakcja

Donata Lam

Korekta

Magdalena Hildebrand

Copyright © by Marek Bieńczyk, Warszawa 2012

Copyright © Wielka Litera Sp. z o.o., Warszawa 2012

Pierwsze wydanie niniejszej książki ukazało się w 1999 roku nakładem Wydawnictwa Sic!

Wielka Litera Sp. z o.o.

ul. Kosiarzy 37/53, 02-953 Warszawa

ISBN 978-83-63387-61-7

Plik ePub przygotowała firma eLib.pl

al. Szucha 8, 00-582 Warszawa

e-mail: kontakt@elib.pl

www.eLib.pl