Courtney Miller Santo

Sekret Drzewa Oliwnego

Fragment

Z angielskiego przełożyła Małgorzata Miłosz 

Dla Winnie i Sofii,

które są początkiem i końcem

pięciu pokoleń mojej rodziny

W gaju oliwnym potrzeba mądrości w stopach

i szaleństwa w głowie.

Przysłowie włoskie (sycylijskie)

CZĘŚĆ PIERWSZA
Pierwsze pokolenie
Anna jesienią

ROZDZIAŁ PIERWSZY
Przyjazd

Anna Davison Keller chciała zostać najstarszą osobą na świecie. Uważała, że zasłużyła na ten zaszczyt, gdyż zawsze bardzo troszczyła się o otrzymaną od Boga ziemską powłokę. W razie gdyby Pan akurat patrzył w jej stronę, codziennie rano po wstaniu posłusznie klękała do modlitwy. Mówiła do Pana w Jego języku, prosząc o dodanie kolejnych dni do stu dwunastu lat, które już przeżyła, o zdrowie dla ciała i pokrzepienie kości. Nie sugerowała wprost, żeby Pan spuścił grom z jasnego nieba na długowiecznego Chińczyka, który pozbawia ją tytułu, ale po tylu latach Bóg z pewnością znał jej pragnienia.

Lato 2006 roku było wyjątkowo długie i cała dolina Sacramento wyglądała jak przetrzymane w wazonie polne kwiaty. Pozostała jeszcze godzina do świtu i mimo że zaczął się już listopad, powietrze było ciepłe i ciężkie. Anna ubrała się w ciemności, podczas gdy terier Bobo podgryzał jej pięty, chcąc przyspieszyć moment wyjścia z pokoju. Rozkoszowała się iluzją prywatności, którą zapewniało wstawanie przed świtem. Dzieliła dom z córką i wnuczką, chociaż często ze względu na wiek ludzie brali je za trzy siostry. Ludzie widzą to, co chcą, a w oczach młodych kobieta, która przekroczy sześćdziesiątkę, i kobieta, która przekroczy setkę, wyglądają podobnie. Od kilku dni przygotowywała się na przyjazd doktora, genetyka, który zamierza prowadzić badania nad długowiecznością jej i jej potomstwa. Powiedziano jej, że doktor poszukuje klucza do długowieczności ukrytego w genach niektórych ludzi, których nazywa superstulatkami. Anna pomyślała, że jego badania przypominają poszukiwanie Świętego Graala, ale nie odważyła się tego powiedzieć głośno.

Dzięki Bogu, że przyjeżdża już dzisiaj, całe to oczekiwanie niekorzystnie wpływało na jej życiowe czynności, na przykład na sen. Zeszłej nocy śniły się jej pępowiny i twarz kobiety, której nie potrafiła rozpoznać. Straciła także apetyt. Gdy tylko próbowała coś zjeść, miała wrażenie, że jej żołądek wypełniają jego własne kwasy. Musiała zająć czymś myśli, a dziś, po zakończeniu zbiorów, pozostawione na drzewach oliwki już na nią czekały.

Rzuciła Bobowi skórki od tosta i poszła za nim na ganek, czekać na świt.

Porastająca zbocze trawa w ciemności była szara i ciężka od rosy. Bobo zbiegł po schodach i pomknął poprzez trawnik, do rodzinnego gaju. Anna nie widziała w ciemności drzew oliwnych, ale słyszała szeleszczące w podmuchach wiatru liście. Poprzedniego dnia zakończyły się zbiory. Zacisnęła usta. Niespokojny, stłumiony wewnętrzny głos usiłował wydobyć się na zewnątrz: Trzeba pozbierać owoce. Oliwki tak dojrzałe, że ich skóra pęknie pod najlżejszym dotykiem. Każdy podmuch wiatru zrzuca na ziemię dziesiątki owoców. Gniją tam i karmią szkodniki.

Po każdych zbiorach borykała się z poczuciem winy. Mogli zebrać jedynie dziewięć dziesiątych plonów. Nigdy nie potrafiła się pogodzić z takim marnotrawstwem. Nadmierna oszczędność to brzemię odziedziczone po rodzicach. Jak to ludzie mówili? Pokaż Szkotowi albo Irlandczykowi wieżę Eiffla, to spyta, co za głupek zmarnował tyle dobrej stali. Tak więc, pomimo oczekiwanej wizyty genetyka, Anna naciągnęła stojące na ganku zabłocone kalosze i opróżniła kosz z podpałką. Bóg świadkiem, jeśli nie ona, nikt inny tego nie zrobi. Przypominało to trochę walkę z wiatrakami, ale chciała wierzyć, że któregoś roku uda się jej wyzbierać wszystkie owoce, co do jednego.

Schodząc ze wzgórza, spotkała Boba. Schyliła się, żeby pogłaskać go po łepku, zanim pobiegnie w stronę domu. Ze zdziwieniem stwierdziła, że jej myśli przeniosły ją z listopadowego poranka do momentu sprzed ponad stu lat. Anna wiedziała, że czas nie zawsze układa się w linii prostej, bo chwilami wspomnienia jej zmarłych w latach trzydziestych rodziców były tak bliskie i żywe, jakby wracały tamte dni. Wiedziała, że mózg rejestrował każdą sekundę jej życia i czasami zaskakiwał ją obrazem zdarzenia, którego nigdy wcześniej sobie nie przypominała.

We wspomnieniu, które ją teraz ogarnęło, czuła zapach wilgotnej flaneli i słyszała śmiech. Anna i jej brat Wealthy mieli zbierać opadłe oliwki. Na pokrytej rosą ziemi wyznaczone były dwa kwadraty – jeden na dobre owoce, drugi na popękane lub wyschnięte. Oni jednak, zamiast sortować oliwki, siedzieli po turecku i grali w łapki. Była dużo wolniejsza niż brat i jej dłonie poczerwieniały od ciągłego uderzania. Trzymała ręce tuż nad rękami Wealthy’ego i wypatrywała w jego oczach pierwszych oznak ruchu. Z całej siły pragnęła wygrać, żeby mieć okazję plaskać w ręce brata. Żadne nie widziało nadchodzącego ojca.

Był szczupłym mężczyzną. Anna wyobrażała sobie, że gdyby zdjąć z niego skórę, tak jak struga się korę, znalazłaby pod spodem zielonkawe drzewo. Jego klapsy bolały jak uderzenia witki. Ojciec chwycił uszy Wealthy’ego w obie ręce i wydarł się na nich za marnowanie czasu. Korzystając z okazji, Anna pacnęła dłonie brata i poderwała się do ucieczki. Pamięta, jak odwróciła się, żeby spojrzeć na ojca i brata, dostrzegła ich otwarte usta i złość przechodzącą w uśmiech, po czym upadła.

Skaleczenie nie było duże i nie pozostała po nim blizna, ale krwawiło, jakby przecięła tętnicę.

– Rany głowy zawsze są niebezpieczne – powiedział ojciec, wpatrując się w małe rozcięcie nad lewą brwią. Przycisnął skaleczenie chusteczką i wysłał Wealthy’ego, żeby nazbierał jak najwięcej pajęczyn. Chłopiec wrócił z kulką posklejanych niteczek i oboje cierpliwie nakładali je na ranę, aż krew prawie przestała się sączyć.

Anna zatrzymała się na skraju trawnika i zaklęła. Poranne słońce nie oświetlało dostatecznie gaju. Drzewa oliwne zatrzymywały i rozpraszały nawet południowe promienie słońca w taki sposób, że gaj pozostawał ocieniony. Powinna była pamiętać o świetle. Psiakrew. Nie znosiła popełniać tak głupich błędów. Poczuła niepokój i przejechała palcami po brwi. Wygładziła zmarszczki i przesunęła opuszkami po resztce brązowych włosków. Nic. Żadnego zgrubienia czy zmiany na skórze, która uwiarygodniłaby jej wspomnienia, ale mimo to ufała swojej pamięci.

Niebo zmieniło się z fioletowego na niebieskie. Na przekór własnemu zapominalstwu Anna poszła na skraj gaju, gdzie było wystarczająco widno, żeby pozbierać resztę owoców. Dotykała rosnących z brzegu gałązek, starając się wyczuć kształt i ciężar oliwek, które będą się nadawały do wyciśnięcia. Napełniała kosz, a jej myśli wróciły do pajęczych nici i zapomnianych metod leczenia. Martwiło ją, że tego typu wiedza nie jest przekazywana z pokolenia na pokolenie. Pragnęła, żeby ktoś jej wysłuchał. Naprawdę wysłuchał. Świat nienawidzi starych ludzi. Nawet jej rodzina uważa, że Anna nie może ich już niczego nauczyć. Nikt z nią już niczego nie konsultuje, a gdy ona o czymś opowiada, córka albo wnuczka zawsze jej przerywają. Brakuje im właściwej perspektywy, nie rozumieją, jak wiele Anna ma jeszcze do przekazania.

Potrzebowałaby następnego życia, żeby wyjawić im wszystkie swoje sekrety, a przecież przeżyła już dwa życia.

Światło zaczęło ześlizgiwać się po zboczach doliny i Anna chciała wejść w głąb gaju, ale koszyk był prawie pełen. Córka ponownie wykrzyczała jej imię, tym razem z nutą niepokoju, przy czym zawtórował jej cienki głos wnuczki. Anna cieszyła się, że jest potrzebna. Rosa parowała z oliwnych liści jak dym. Wspinając się na wzgórze, po cichu dziękowała, że najstarsze córki zawsze zostawały w pobliżu – przywiązane do oliwek, rdzawej ziemi, siedliska i Anny.

– Tu jesteś! – powiedziała Elizabeth, a właściwie Bets, bo nikt nie nazywał jej córki pełnym imieniem.

– Jak możesz włóczyć się tak po ciemku? – zapytała Calliope.

– Na początku był ze mną pies – odparła Anna.

Trudno jej było uwierzyć, że córka i wnuczka wyglądają tak staro.

– Mimo wszystko się martwię – powiedziała Bets.

Była postawną kobietą o karnacji nieco ciemniejszej niż reszta rodziny, obdarzoną gęstymi brwiami i głęboko osadzonymi oczami. Zbliżała się do dziewięćdziesiątki i podobnie jak w przypadku innych kobiet z Kellerów wiek jej nie spowalniał. Pozwoliła posiwieć włosom, które w ciągu paru ostatnich lat zjaśniały i w słońcu mieniły się niczym srebro.

– To jest nas dwie – dodała Callie przez siatkowe drzwi.

Anna zdjęła zabłocone buty i usiadła na ganku na jednym z bujanych foteli. Callie powinna pozwolić włosom posiwieć, pomyślała. W tym miesiącu zniszczone od nadmiaru chemikaliów włosy jej wnuczki miały odcień miedzianego blondu. Callie odmawiała również noszenia bezkształtnych ubrań dla starszych pań. Mimo że była dobrze po sześćdziesiątce, wciskała się w gorsety i nosiła bieliznę modelującą jej biust w spiczaste piramidki. W gruncie rzeczy Annę najbardziej drażnił jednak jej sposób chodzenia. Callie kulała w wyniku wypadku, który zdarzył się wiele lat temu, i według Anny zaczęła się prowokacyjnie pochylać w jedną stronę. Callie twierdziła, że zawsze chodziła w ten sposób, ale Anna była przekonana, że wnuczka nabyła tych wyzywających ruchów po tym, jak jej noga roztrzaskała się na drobne kawałki.

– Babciu? Słuchasz mnie? – spytała Callie poprzez siatkowe drzwi. – Co o tym myślisz?

– O czym?

Bets uchyliła lekko drzwi.

– O tym, żeby poczęstować doktora lunchem – wyjaśniła.

– Powiedz babci, żeby zostawiła te zabłocone buty na trawie, później je wyczyszczę – powiedziała Callie i zaczęła przeglądać zawartość lodówki, zastanawiając się na głos, czy wystarczy czasu, żeby odmrozić pieczeń.

Genetyk to pomysł Callie, która mitologizowała swoją rodzinę. Od maleńkości odczuwała potrzebę odróżniania się od reszty świata i wkładała mnóstwo energii w budowanie swej indywidualności. Anna obwiniała jej ojca. To on nalegał na to wymyślne imię.

Calliope – ładne słowo, ale okropne imię. Nie chciała go wymawiać, dlatego zwykle używała zdrobnienia.

– Wszystko w porządku, babciu? – spytała Callie przez drzwi.

Anna musiała wypowiedzieć jej imię głośniej, niż zamierzała. Nie chcąc, by wyszło głupio, poprosiła o szklankę ciepłej wody, z kroplą oliwy i plasterkiem cytryny. Usadowiła się w fotelu bujanym i zaczęła przebierać oliwki. Zepsute rzucała pulchnym ptaszkom, które grzebały w ziemi w poszukiwaniu owadów.

– To jest twój sekret? – zapytała Callie, podając jej szklankę, i usiadła na fotelu obok. Ze względu na nogę nie mogła długo stać. – Może powinnyśmy powiedzieć Amritowi, że nie ma sensu robić analiz krwi, że sekret długowieczności to sok z cytryny, oliwa z oliwek i H₂O?

– Amrit? Myślałam, że nazywa się Hashmi, doktor Hashmi – odrzekła Anna.

Zaskakiwała ludzi tym, że wciąż ma w pełni sprawny umysł. Zdawała sobie sprawę, że jej wiek i przypominająca pestkę brzoskwini twarz sprawiały, iż ludzie zakładali, że nie wie, co się dookoła niej dzieje. Od paru tygodni starała się zapamiętać nazwisko genetyka, nawet czytała o jego badaniach, żeby podczas spotkania uświadomić mu, że stara nie znaczy zniedołężniała.

Callie oblała się rumieńcem.

– Nie, nie. Masz rację, powinnyśmy nazywać go doktor Hashmi, po prostu tak często z nim rozmawiałam, że czuję, jakbyśmy zostali przyjaciółmi.

– O czym rozmawialiście?

– O nas, o tobie. O tym wszystkim. – Calliope odwróciła wzrok od Anny i wpatrywała się w gaj. Wyjęła z kieszeni małą białą pigułkę i połknęła. – Nie jest zainteresowany jedynie twoją długowiecznością. Fascynują go pokolenia i pierworodne potomstwo. W Indiach zdaje się córki uważane są za ciężar.

Anna nie mogła się powstrzymać i odpowiedziała irlandzkim przysłowiem, które słyszała z ust matki niezliczoną ilość razy.

– Syn jest synem, póki nie weźmie żony, córka jest córką na całe życie.

Wszyscy synowie Anny zmarli (ostatni pięć lat temu), ale żeńska linia pozostawała nienaruszona – pięć pokoleń pierworodnych córek. Anna kołysała się i recytowała swą prywatną litanię:

– Anna powiła Elizabeth, Elizabeth powiła Calliope, Callie powiła Deborah, a Deborah powiła Erin.

– Zawsze znajdzie się miejsce dla synów – powiedziała Bets, wychodząc na ganek. Anna wiedziała, że jej córka jest dumna z chłopców, mimo że wszyscy opuścili Kalifornię i osiedli w miastach, skąd pochodziły ich żony.

– Callie powiedziała, że tam, skąd pochodzi ten doktor, córki uważa się za ciężar – powiedziała Anna.

– Wszyscy zawsze pragną synów, ale czasy się zmieniają. Synowie odchodzą poznawać świat. Nie widziałam moich chłopców już dwa czy trzy Boże Narodzenia, chociaż Matthew chciał, żebym przyleciała w zeszłym roku do Bostonu.

– W Indiach jest inaczej – odrzekła Callie. – Jeśli chcesz wydać córkę za mąż, musisz za nią zapłacić.

Anna pomyślała, że jej wnuczka jest romantycznie zainteresowana genetykiem. Sama była wdową od kilku dekad i nigdy nie pragnęła w swoim życiu innego mężczyzny. Callie natomiast była niezwykle kochliwa.

– Pomyśleć, ile mogłabym zarobić. Pięciu dorodnych synów mogłoby mi zapewnić wystarczająco dużo pieniędzy, żeby opuścić Kidron i przenieść się do Australii – rozmarzyła się Anna.

– Może i byli dorodni, ale z pewnością nie grzeszyli inteligencją – odparła Bets. Nigdy nie mogła się powstrzymać, żeby nie dopiec braciom, nawet po ich śmierci.

– A ja myślę, że to romantyczne – powiedziała Callie.

Anna przyjrzała się wnuczce. Pomimo soboty miała na twarzy niedzielny makijaż, dżinsy za sto dolarów, w których, jak twierdziła sprzedawczyni z Nordstrom, wyglądała na góra pięćdziesiąt lat, zamiast na swoje sześćdziesiąt pięć. Anna uważała, że absolutnie każdy wygląda śmiesznie w ogrodniczkach. Wygładziła spódnicę i ściągnęła ze szwu zabłąkaną nitkę.

– To nauka, nie romans – odrzekła Anna. Nie chciała, żeby Callie robiła sobie niepotrzebne nadzieje, tak jak zdarzyło się to jakiś czas temu, gdy nawiązała kontakt telefoniczny z jednym z dostawców i myślała, że znalazła prawdziwą miłość.

– Callie wie – wtrąciła Bets. Jej córka nie lubiła konfliktów, więc Anna nie była zdziwiona, że Bets zmieniła temat. – O której ma przyjechać?

– Przed lunchem – odrzekła Callie i zaczęła poprawiać bluzkę, aż całkowicie zakryła dekolt.

– W takim razie pomóż mi przy oliwkach – poprosiła Anna. – Zdążymy je jeszcze wycisnąć i będzie świeża oliwa na lunch.

– Zbieracze zrobili w tym roku kawał dobrej roboty. Lindseyowie twierdzą, że ich ekipa uzbierała tonę z akra, u nas było podobnie – zauważyła Bets.

Anna była innego zdania.

– Zostało jeszcze dużo do zebrania.

Bets westchnęła i połknęła przynętę.

– A co? Według ciebie nie zebrali wystarczająco dużo oliwek? Wiem, że Benny zatrudnił nowego brygadzistę, ale to syn Diega i wiesz, że pracował z ojcem na polach Lindseyów, odkąd nauczył się chodzić.

Anna spojrzała na lejek ręcznej prasy, którą trzymały na ganku. Potrzebowała jeszcze jednego kosza oliwek.

– Nie mówię, że pracownicy zrobili gorszą robotę niż w zeszłych latach. Ale z pewnością praca nie była zrobiona lepiej niż w roku, gdy wszyscy mężczyźni byli na wojnie, a zbiory spadły na kobiety i dzieci.

– Tata zawsze twierdził, że kobiety lepiej zbierają. Jakie jest to stare przysłowie? – zapytała Beth.

– W gaju oliwnym potrzeba mądrości w stopach i szaleństwa w głowie – odparła Anna z uśmiechem. Przypomniała sobie słowa ojca, że tylko kobiety miały wystarczająco dzikie dusze, żeby wyczyścić drzewko co do jednej oliwki. Nie mówił tego jako komplement, ale Anna tak to przyjmowała.

– Nigdy nie mogłam tego zrozumieć. – Callie pokręciła głową. – Myślę, że powinnyśmy pozwolić zbieraczom używać maszyn. Miałybyśmy pewnie tonę i ćwierć z akra. – Tym stwierdzeniem otworzyła odwieczną dyskusję i Anna pomyślała, że wnuczka szuka po prostu tematu do rozmowy.

– Hałas zabiłby mnie, a szarpanie zapewne zabiłoby drzewka – odpowiedziała pogodnie. Wiedziała, że Callie chce wywołać dyskusję, bo Bets ucięła rozmowę o doktorze.

Callie często mówiła ludziom, że tego dnia, gdy babcia nie będzie się oburzać, zaczną planować jej pogrzeb. Wszystkich to niezmiernie bawiło, zwłaszcza młodych, którzy nie wyobrażali sobie, by w wieku Anny można było nie mieć kilkakrotnie zaplanowanego pochówku.

Siedziały na ganku, wałkując stare żale, aż suchy listopadowy wiatr wygonił je do domu. Anna schyliła się po kosz z zamiarem ponownego odwiedzenia gaju, gdy usłyszała chrzęst kół samochodu na żwirowym podjeździe.

– Przyjechał za wcześnie – stwierdziła Callie, po czym podniosła się i pokuśtykała do głównego wejścia. Pies, zbyt stary, żeby usłyszeć samochód, podniósł się, dopiero gdy nad nim przeszła.

Bets przytrzymała drzwi przed Anną i spojrzała na stojący na pianinie pozłacany brązowy zegar.

– Ciekawe, w jaki sposób udało mu się tak szybko przyjechać z lotniska. W Oakland zawsze jest taki ruch.

Przed głównym wejściem nie było ganku. Na żwirowy podjazd prowadziły trzy betonowe, półokrągłe schody. Anna zatrzymała się na najwyższym z nich i osłoniła oczy od słońca, gdy ciemnoniebieski sedan podjeżdżał pod dom.

– Dlaczego jedzie tak wolno? – zaniepokoiła się Callie.

– Pewnie nie wykupił ubezpieczenia – odparła Bets. – Kazaliby mu zapłacić za najmniejszą rysę.

Anna przymrużyła oczy i zobaczyła, że za kierownicą siedzi kobieta. Bobo zaskoczył wszystkich – stanął na tylnych łapach, wyciągnął przednie do góry i wywinął salto. To była sztuczka, której nie robił od wielu lat. Samochód zatrzymał się i Anna zdała sobie sprawę, że nie przywiózł oczekiwanego gościa, gdy z auta wysiadła jej praprawnuczka Erin.

ROZDZIAŁ DRUGI
Erin

Erin wyjechała z Kidronu dwa lata wcześniej, po ukończeniu college’u, i była to jej pierwsza wizyta w domu. Mówiła zbyt szybko, żeby Anna mogła coś zrozumieć, ale było oczywiste, że wpadła w jakieś kłopoty. Miała cieniutki głosik, ziemistą cerę, a jej gesty przeczyły słowom.

– Potrzebuję chwili oddechu, ten stres... – a tymczasem jej ręce zatoczyły krąg, jakby chciały zasygnalizować jakiś większy problem, tak wielki, że nie sposób o nim mówić.

Pies wspiął się na kolana Erin i zwinął w kulkę.

– Musisz coś zjeść – oznajmiła Bets, przynosząc talerz oliwek i krakersów. – Jesteś zbyt chuda i masz zapadnięte policzki. Czym oni cię tam karmią? Myślałam, że we Włoszech jedzą tylko makaron i chleb.

– Przyleciałaś nocnym lotem z Nowego Jorku? Dlaczego nie zadzwoniłaś, żeby nas uprzedzić? Nie musiałabyś wynajmować samochodu, przyjechałabym po ciebie.

Erin pozwoliła Callie trajkotać i nie odpowiadała na żadne z jej pytań. Oparła głowę na jej ramieniu i zamknęła oczy.

– Musimy położyć ją spać. – Anna chciała porozmawiać z córką i wnuczką na osobności. Musiały zebrać do kupy strzępki informacji, które każda posiadała, i razem zastanowić się nad dziwnym zachowaniem Erin.

– Jestem już wystarczająco duża, żeby sama położyć się spać – rzekła Erin, nie otwierając oczu, i Anna zaczęła podejrzewać, że dziewczyna płacze. – W ostatniej chwili zdecydowałam się na przyjazd i było już za późno, żeby dzwonić.

Bets głaskała ją po głowie i szeptała kojące słowa. Jedynie Anna dostrzegła, że podobna scena już raz miała miejsce. Gdy Erin była dzieckiem, straciła rodziców i niespodziewanie zamieszkała z nimi w Hill House. Anna wsłuchiwała się w hipnotyzujący głos Bets – był w nim pewien rytm, tempo, które koiły instynkt ucieczki – a potem patrzyła, jak jej córka, osoba w wieku, w którym sama mogłaby potrzebować pomocy, zaprowadziła Erin do jej dawnego dziecinnego pokoju. Bobo pobiegł za nimi.

Anna otworzyła sekretarzyk w salonie i wyjęła wszystkie papiery związane z pobytem Erin we Włoszech. Było tam kilka napisanych na cieniusieńkim papierze listów wypełnionych opisami pozostałych muzyków z opery, wycieczek krajoznawczych i wyjątkowo długa relacja o tym, jak Erin obawiała się, że zostawiła w autobusie nuty. Był tam także pakiet informacyjny, który Erin dostała, podpisując kontrakt z Akademią Santa Cecilia.

Callie i Bets przyszły do pokoju i usadowiły się na sofie. Rozmowa z Erin nie zmęczyła ich, a wręcz przywróciła im resztki młodości. Rozmawiały ze sobą po cichu i Anna nawet nie próbowała usłyszeć, o czym mówią. Szukała kopii kontraktu, który dostała od Erin, gdy spytała, z czego dziewczyna zamierza żyć we Włoszech. Erin miała pieniądze, o których nie wiedziała – z polisy ubezpieczeniowej jej ojca – ale Anna czekała na właściwy moment, żeby jej o nich powiedzieć. Wreszcie znalazła to, czego szukała, pod stosem listów. Rozłożyła papier i zobaczyła, że wszystko napisane jest po włosku. Na nic.

– Ma jakieś kłopoty – powiedziała Bets, wciągając Annę do rozmowy.

– Jeszcze nigdy tak bardzo nie przypominała swojej matki – zauważyła Callie. – Może powinnyśmy przeszukać samochód? Muszą być tam jakieś wskazówki, dlaczego tak nagle przyjechała.

Bets wzięła od Anny papiery i zaczęła je przeglądać.

– Może przeczytasz niektóre słowa – powiedziała do córki. – Hiszpański i włoski są do siebie podobne. Obydwa należą do języków romańskich, prawda?

– Wcale nie są podobne – odparła Callie, nawet nie spoglądając na papiery. – Nie jestem pewna, czy powinnyśmy się wtrącać. Jak będzie gotowa, sama nam o wszystkim powie.

– Jej matka nigdy nam o niczym nie mówiła – zauważyła Bets, poprawiając kosmyk srebrnych włosów, który wysmyknął się z jej koka.

Anna wiedziała, że powinna włączyć się do ich rozmowy. Poczucie odpowiedzialności i wzajemne obwinianie się za to, co stało się z matką Erin, były tak głęboko zakorzenione, że na zawsze zmieniły ich wzajemne relacje.

– Każda kobieta ma prawo do sekretów – powiedziała, myśląc o wszystkim, co ukrywała przed własną matką i córką, czyli o podejrzeniach, że żadna z nich nie jest tym, kim myśli.

Bets wstała i zebrała z sofy papiery. Była tak wysoka jak ojciec i odziedziczyła jego brodę – spiczastą i kanciastą, chociaż on zwykle nosił zarost, który łagodził rysy twarzy. Bets nie miała tej możliwości i ludzie często odnosili wrażenie, że jest zbyt krytyczna.

– Gdybyśmy wiedziały, mogłybyśmy temu zapobiec – powiedziała. – Nie zamierzam dopuścić do kolejnych sekretów tylko dlatego, żeby chronić czyjąś jakże ważną prywatność. Mam gdzieś prywatność.

Anna usłyszała trzaśnięcie drzwi i chrzęst stóp Bets na żwirze.

– Niczego nie znajdzie – powiedziała do Callie. – Zajrzałam do samochodu, gdy Erin wysiadła cała zapłakana, i nie widziałam żadnego bagażu, tylko papier po hamburgerze.

– To nie ma znaczenia. Mama myśli, że znowu stanęłaś po mojej stronie. – Callie spojrzała na zamknięte drzwi pokoju Erin.

– Nie ma żadnych stron – powiedziała Anna, biorąc wnuczkę za rękę. – Nigdy nie było żadnych stron. Wszystko jest jednym wielkim, niekończącym się cyklem.

– Nie chcę tu siedzieć, gdy wróci – oznajmiła Callie.

Była nadąsana, jakby znów miała czternaście lat, długie czarne włosy i opalone nogi. Wiecznie w biegu. Jako dziecko, a później jako nastolatka uciekała Bets, nie dawała się okiełznać. Wszystkie jej marzenia i życzenia niezmiennie zakładały ucieczkę z Kidronu. Callie zawsze uważała, że wielki, nieznany świat czeka na nią z otwartymi ramionami.

– Chodź ze mną do gaju, potrzebuję jeszcze jednego kosza oliwek – zaproponowała Anna z nadzieją, że będą mogły spokojnie porozmawiać.

Callie pomasowała nogę przez sztywne dżinsy.

– Za bardzo mnie boli, żeby iść tak daleko. Zacznę robić obiad, muszę wymyślić nowe danie, bo Erin nie zje tej pieczonej szynki.

Anna wstała i podziękowała Bogu za sprawne ciało. Nigdy nie znosiła bezczynności. Callie nie wykorzystywała swej ułomności, żeby próżnować, ale mogła chować się w kuchni czy spiżarni i wykonywać tylko te prace, które lubiła. Anna wyciągnęła z szafy sweter, wzięła kosz i wyszła tylnymi drzwiami do gaju. Przyjazd Erin sprawił, że dzień wydał się jej chłodniejszy.

Gdy przyjedzie genetyk, dom będzie w stanie chaosu. Anna zastanawiała się, jakim człowiekiem jest doktor Hashmi i czy zauważy panujący wokół niego zamęt. Mężczyznom zwykle brakuje intuicji. Zeszła ze wzgórza i odwróciła się, żeby spojrzeć na dom. Był budowany etapami. W miarę jak rodzina powiększała się i bogaciła, dodawali nowe pokoje. Podobnie jak wiele posiadłości w dolinie Sacramento, wzorowano go na zabudowaniach misji, które Hiszpanie opuszczali po przegranej wojnie. Parterowy, z tynkowanymi ścianami i pokrytym dachówką dachem. Stojąc z tyłu, widziała dwa prostopadłe skrzydła odchodzące od najstarszego zabudowania. Większość północnego skrzydła zajmowała kuchnia, w której przez wiele lat przetwarzali swoje oliwki. Południowe skrzydło, które zawierało trzy sypialnie i łazienkę, było nieco dłuższe. W głównym budynku mieściła się niedawno odnowiona największa sypialnia, salon, jadalnia i biblioteka.

Dom, który od zawsze nazywali Hill House, został zbudowany przez ojca Anny, Percy’ego Davisona. Anna często zastanawiała się, w jaki sposób mężczyzna mógł skonstruować dom tak idealny dla zamieszkujących go kobiet. Pamiętała, jak wprowadzili się tu z porozstawianych na skraju gaju namiotów; ojciec nie nazwał go wtedy zamkiem, ale świątynią. Nie był to najstarszy dom w Kidronie, ale jako jeden z nielicznych w tej części doliny stał na wzgórzu i wraz z należącym do jednej rodziny od ponad stu lat gajem stanowił przystanek na przebiegającym przez miasteczko szlaku turystycznym. Broszura, którą Anna powiesiła na lodówce, nazywała go „San Simeon Kidronu”. Oczywiście był dużo mniejszy, ale jak na Kidron i tak dostatecznie imponujący i prywatnie Anna zgadzała się z tym porównaniem. Nigdy głośno się do tego nie przyznała z obawy, że świat nie podziela jej wizji miasteczka i posiadłości.

Im bliżej podchodziła do gaju, tym młodziej się czuła. Weszła między przewyższające ją o zaledwie parę centymetrów drzewa i poczuła woń zgnilizny. Nieubłaganie zbliżała się jesień, ale tu, pośród szaro-zielonych liści drzewek oliwnych, cały czas panowało lato. Owoce zaczęły zmieniać kolor z zielonkawego na fioletowy. Sięgnęła i chwyciła najbliższą gałązkę. Szelest liści poruszanych jej dłonią i dźwięk spadających do kosza oliwek brzmiały jak głos ojca, który znał tyle opowieści, ile gwiazd na niebie, a początkiem i zakończeniem każdej z nich były drzewa.

ROZDZIAŁ TRZECI
Kidron

Anna kochała swojego ojca, ale nigdy go specjalnie nie lubiła. Podejrzewała, że wszyscy to czują w stosunku do jednego z rodziców, albo przynajmniej brata lub siostry. Bóg nie ma w zwyczaju otaczać cię ludźmi, których łatwo kochać – życie to jeden wielki test. Bo jak możesz kochać mazgajowatego, chorowitego brata? Czy możesz kochać swoją głupią, chociaż pełną jak najlepszych chęci matkę lub zimnego jak stal ojca? Anna zawsze mówiła dzieciom, że żadne z boskich przykazań nie nakazuje lubić ludzi, i przez lata nauczyła się, że można kogoś kochać, nie mając dla niego w sercu wiele sympatii.

Pod nieprzeniknionym spojrzeniem ojca Anna zawsze czuła się niewystarczająco dobra. Poczucie, że ani ona, ani jej starszy brat nie spełnili oczekiwań ojca, sprawiło, że Wealthy opuścił dom, a Anna została w Kidronie. Zabawne, jak dwoje ludzi wychowanych w tym samym domu może odmiennie reagować. Oczywiście rodzisz się z określonymi cechami. Doświadczenie Anny mówiło, że wychowywanie dzieci jest nie tyle modelowaniem gliny, co odłupywaniem granitu przy pomocy noża kuchennego. Jej ojciec nigdy nie próbował zmieniać swoich dzieci, po prostu był rozczarowany, że nie potrafiły spełnić jego oczekiwań. Jakiś tydzień po jego śmierci Anna znalazła w Biblii kartkę papieru, która to potwierdzała. U góry napisał swym pochyłym pismem „Wspaniałe życie Percivala Keenana Davisona”, a pod spodem widniała lista:

1. Pierwszy człowiek, który zaczął uprawiać oliwki w Kalifornii

2. Dwukrotny mistrz Meath w zapasach

3. Znalazca piątego pod względem wielkości aluwialnego samorodka złota w Au stralii

4. Przeniósł Kidron na obecne miejsce

5. Ojciec Wealthy’ego Davisona i AnnyDavison Keller Leciał samolotem

Anna nie wiedziała, czy wykreślił dzieci z listy, bo chciał udokumentować innego rodzaju osiągnięcia, czy też gdy dorosły, okazały się mniejszym osiągnięciem niż lot dwupłatowcem na festynie.

Wiedziała, że lista nie była całkowicie zgodna z prawdą. To Hiszpanie jako pierwsi sprowadzili oliwki do Nowego Świata. Gdy podbili Kalifornię, sadzili gaje oliwne wokół swoich misji, wykorzystując oliwę do obrzędów religijnych. Podobnie jak większość religii, drzewa oliwne potrzebowały cywilizacji, żeby przetrwać, i kiedy Hiszpanie wyjechali, pozostawione przez nich gaje zmieniły się w dziki, wyjałowiony busz. Percy przyjechał pół wieku później, mógł więc jedynie przypisać sobie zasługę wskrzeszenia upraw oliwnych.

Veda, matka Anny, nazywana Mims, twierdziła, że samorodek był wielkości dwóch pięści. Wspólnicy oszukali Percy’ego i w rezultacie rodzice Anny opuścili Australię z sumą pieniędzy, która ledwie wystarczała na osiedlenie się w Kalifornii. Gdy wyjechali z Brisbane, Anna miała zaledwie cztery lata, nie rozumiała więc, dlaczego musieli zaczynać wszystko od nowa. Wiedziała tylko, że przeprowadzka miała coś wspólnego z astmą Wealthy’ego i żałobą matki po śmierci dzieci, które straciła między narodzinami Anny i jej brata.

Mieszkańcy Kidronu opowiadali o Percym dziesiątki historii, te zaś na różne sposoby mijały się z prawdą o ojcu, którą znała Anna. Gdyby był bardziej rozmowny, może księgi historyczne byłyby bardziej zgodne, ale przynajmniej wiadomo, co wydarzyło się po ich przyjeździe do doliny Sacramento. Rodzina Davisonów przybyła do San Francisco w tysiąc osiemset dziewięćdziesiątym ósmym roku. Po wielu tygodniach przebywania na zatłoczonym statku Percy nie mógł znieść tłumów, odstręczał go smród miasta, wyruszył zatem na poszukiwanie ziemi w łagodnym klimacie.

Anna, Wealthy i ich matka zostali w motelu i strzegli najcenniejszego rodzinnego skarbu – sześciu drewnianych skrzyń z sadzonkami. Anna wiedziała, że zabrali z Brisbane więcej drzewek, ale nie wszystkie przetrwały podróż. Przez wiele lat jej rodzice używali skrzyń jako stolików nocnych. Anna wyrzuciła je dopiero po ich śmierci i kupiła zestaw z katalogu Penney’s. Czasami żałowała, że to zrobiła, ale wtedy jeszcze nie ceniła przedmiotów z historią.

Ostatecznie Percy zdołał rozplątać połowę drzewek. Pieniądze przeznaczone na budowę domu wydał na roczne drzewka z Hiszpanii i połączył je z odnóżkami tych przywiezionych z Australii. Przechadzał się po okolicy wokół Kidronu, odcinając pędy dziko rosnących drzew oliwnych. I z zadowoleniem patrzył, jak szybko rośliny przyzwyczaiły się do nowej ziemi. W ciągu roku urosły na wysokość trzyletnich drzewek z Australii. Wyliczył, że nie po dziesięciu, ale już po sześciu latach urodzą tyle owoców, że spłaci inwestycję i zacznie odkładać pieniądze. Głównym problemem Percy’ego był brak pieniędzy. Ojciec Anny nie miał wystarczająco dużo gotówki, żeby czekać sześć lat na zbiory. Potrzebował zaufania inwestorów, którzy zrozumieliby jego wizję podzielenia ziemi na małe dziesięcio- i dwudziestoakrowe działki zapewniające rodzinie utrzymanie. Dwóch największych posiadaczy ziemskich w hrabstwie Tehama, James Mayfield i John Woodburn, szybko dało się namówić na urzeczywistnienie wizji Percy’ego. Gdy tylko podano do publicznej wiadomości lokalizację linii kolejowej, wspólnicy ogłosili powstanie Maywood Colony. Podzielili całą ziemię na dziesięcioakrowe działki i posadzili po dziewięćdziesiąt drzewek na każdym akrze, po czym rozreklamowali się w najlepszych gazetach, obiecując ponad stuprocentowy zysk na ziemi. Było to zresztą niemal zgodne z prawdą. Dochód z drzewek umożliwiał nabywcom spłatę rat za ziemię i domy, zapewniając także pieniądze na utrzymanie. Inwestorzy zatrudnili Percy’ego do doglądania drzewek i płacili mu procent od każdej sprzedaży.

Była to bardzo udana inwestycja. Księga pamiątkowa Kidronu przedstawiała Percy’ego jako wizjonera – człowieka, który przewidział, że motorem rozwoju Zachodu staną się nowi osadnicy, ludzie łaknący przestrzeni, której nie znajdą na zatłoczonym wschodzie kraju. A także znudzone hodowlą bydła lub pragnące uwolnić się od niepewności cen pszenicy dzieci farmerów. Percy żył wystarczająco długo, żeby przeczytać o sobie w kronikach, i bardzo mu to pochlebiało.

Zanim odnieśli sukces – a Maywood Colony okazała się ogromnym sukcesem – Percy musiał udobruchać George’ a Kidrona. Jako założyciel miasta George cieszył się ogólnym poważaniem. Zapytany o kolonię, przepowiadał upadek przedsięwzięcia i nazwał Percy’ego zagranicznym oszustem, który czatuje na pieniądze naiwnych. Postawa ta zaniepokoiła wspólników Percy’ego, którzy zmusili go, żeby zawarł z George’em pokój. Ojciec Anny spotkał się z George’em w momencie, gdy wspólnicy podpisali kontrakt i zatrudnili architekta, który miał zaprojektować domy i dochodzące do nich uliczki i rozwiązać problem pobliskiej linii kolejowej. George spodziewał się łapówki. W tamtych latach w Kalifornii bezprawie i korupcja były na porządku dziennym. Percy miał jednak inny plan. Doskonale wiedział, że nieudana próba odbudowy miasta jako węzła komunikacyjnego pozostawiła wielką dziurę w sercu staruszka, więc zamiast proponować mu pieniądze, Percy zaproponował przeniesienie miasta.

Od tego momentu zaczynają się wspomnienia Anny. Zawsze myślała o dniu przeniesienia miasta w 1900 roku jak o dniu swoich narodzin. Gdzieś w zakamarkach jej pamięci kryły się pojedyncze obrazy z Brisbane – jakaś nieznajoma kobieta w fartuchu z worka po mące, wielki jak stół żółw, ojciec dźwigający kosz poczerniałych na słońcu oliwek. Chciałaby znaleźć jakiś sposób dostępu do tych wspomnień, móc obejrzeć je jak film, bo wierzyła, że kryją prawdę o jej pochodzeniu, ale były to zaledwie zamazane przebłyski. Dzień, kiedy miasteczko przesunęło się o milę w stronę linii kolejowej, był jak film, który na zawsze zapisał się w każdej komórce jej ciała.

Tego dnia nie było szkoły, a dzieciom przykazano, żeby nie plątały się pod nogami. Starsi chłopcy, jak brat Anny, Wealthy, pomagali w wiązaniu lin i wspinali się na najwyższe budynki. Anna natomiast miała iść do domu i opiekować się ciężarną matką. Byli pełni optymizmu, że w końcu donosi ciążę, ale dowiedziawszy się o licznych poronieniach, położna kazała jej leżeć w łóżku. Anna nie miała talentu do posług i wkrótce matka odesłała ją do miasteczka, żeby czuwała nad ojcem i bratem. Anna pamięta słowa matki: „Gdybyśmy ich straciły, byłybyśmy zgubione”.

Na przekór temu ponuremu proroctwu Mims albo, jak nazywały ją dzieci Anny, Veda rozkwitła, gdy zabrakło w jej życiu mężczyzn. Była niską, okrągłą kobietą, której twarz, gdy była jeszcze szczupła, przypominała pyszczek myszy. Kiedy zrobiła się starsza i przytyła, jej buzia wyglądała jak narysowane przez dziecko słoneczko. Taką Mims pamiętały dzieci Anny, ale tego dnia w 1900 roku skóra Vedy ciasno opinała kości – zamartwianie się o dziecko, gaj i kolonię pozbawiły jej ciało ostatnich rezerw tłuszczu.

Gorące pustynne powietrze ze wschodu przywiało nad Kidron drobinki piasku. Po dwóch latach mieszkania w dolinie Anna cały czas czuła się tu obco, jednak odczucie to podzielała większość mieszkańców Kidronu. Podsłuchała, jak ojciec zwierzał się napotkanym w sklepie mężczyznom, że co rano czuje, jakby włożył nie swoje spodnie. Anna pomyślała, że ludzie wtedy nie odczuwali ciągłości. Większość mieszkała tu zaledwie od jednego, dwóch pokoleń. Teraz, gdziekolwiek spojrzeć, Kidron zamieszkują wnuki i prawnuki stojących wtedy w sklepie mężczyzn, którzy utyskiwali, że w podmuchach tego gorącego wiatru nie czują się jak w domu.

Główny sklep Kidronu był imponującym prostokątnym budynkiem z przybudówkami. Sześcioletniej Annie wydawało się, że wszystko powstało wraz z jej narodzeniem. W dniu przeprowadzki karmiła marchewkami konie i rozmyślała o przedmiotach, które istniały dłużej niż ona.

Zdecydowano, że saloon nie pasuje już do nowoczesnego charakteru miasta, więc został na miejscu wraz z – jak to nazywał jej ojciec – „domem kobiet” na dawnej głównej ulicy. Gdy Bets wyszła za Franka, zamieszkali na tej ulicy, gdzie, ku zdziwieniu Anny, oba budynki przetrwały. Dom kobiet, w którym niegdyś mieścił się burdel, zamieszkiwali dwaj ekscentryczni bracia, którzy w zimie wynajmowali pokoje włóczęgom. A w historycznym saloonie mieściła się restauracja. Właściciel zainstalował drzwi wahadłowe, jak w filmach z Johnem Wayne’em, ale Anna twierdziła, że saloon nigdy nie miał wahadłowych drzwi. To takie niepraktyczne, chyba że chcesz urządzić strzelaninę.

W dniu przeprowadzki na obydwu budynkach widniało namalowane ogromne „X”. Anna przechadzała się pośród koni przygotowanych do przeciągania budynków i zatrzymała się, żeby posłuchać, jak rzeźnik opowiadał ojcu i paru innym mężczyznom, którzy przyjechali pomóc w przeprowadzce z Maywood Colony o podobnym przedsięwzięciu w Iowa.

– Cholerni głupcy wykończyli połowę koni, a drugą połowę musieli dobić ze względu na okaleczenia. Widziałem, jak jeden facet został przygnieciony przez przesuwany budynek – mówił rzeźnik, wypluwając na ulicę przeżuty tytoń. – Wyglądał zupełnie inaczej, niż myślicie. Nie pękła mu skóra ani nic się z niego nie zaczęło wylewać. To stało się dopiero później.

Mężczyźni zaczęli dyskutować o śmierci, o tym, że ciała nigdy nie wyglądają tak, jak się spodziewali. Rzeźnik opowiadał, jak przygnieciony mężczyzna zaczął puchnąć, a skóra na nogach popękała jak na przejrzałych brzoskwiniach.

– Zmarł przed zachodem słońca – obwieścił.

Stojący wokoło mężczyźni rozeszli się i zajęli końmi lub mocowaniem lin. Percy natomiast podszedł do rzeźnika i położył mu rękę na ramieniu. Anna skrzywiła się i przypomniała sobie, jak matka powiedziała rano ojcu, że najprostsze rozwiązania czasem okazują się niewykonalne. Mimo że Anna miała zaledwie sześć lat, wizja pękającej jak nadmiernie dojrzały owoc skóry wbiła się w jej pamięć, jakby była w miasteczku w Iowa i oglądała cierpienia tamtego mężczyzny.

Bacznie obserwowała ojca, który przechadzał się, notując, kto jest gotowy do przeprowadzki. Cały czas pozostawała parę kroków za nim. Gdy się odwracał, chowała się w przedsionkach lub szła głaskać konie. W tamtych czasach miasteczko miało inny zapach; siano połączone z potem ludzi i zwierząt. Tego dnia konie były mokre od potu i wydawały szczególnie silną woń. Ojciec miał doglądać zwierząt i upewnić się, że żaden zaprzęg nie będzie ciągnął zbyt dużego ciężaru. Patrzyła, jak pisze na budynkach numery wskazujące kolejność przenosin. Wreszcie doszedł do sklepu i narysował pionową linię na boku budynku, po czym podał kredę mężczyznom na dachu, którzy dokończyli linię. Odebrał kredę i na każdej połówce sklepu napisał inny numer.

Anna nie znała zbyt dobrze swego dwunastoletniego brata i nie czuła potrzeby, żeby go pilnować. W Brisbane był tak chorowity, że po przyjeździe rodzice niczego od niego nie wymagali i pozwalali mu włóczyć się dniami i nocami po okolicach Kidronu. Anna narzekała, że Wealthy nigdy nie musi pomagać, a rodzice tłumaczyli, że Bóg z pewnością odbierze swój dar, gdy zabronią mu korzystać ze zdrowego ciała. Słysząc to, zapragnęła, żeby znów zachorował. Patrzyła, jak wspina się po ścianach sklepu i demontuje ceglany komin, i życzyła mu, żeby spadł i złamał nogę.

Okorowane, gładkie pnie leżały pośrodku drogi niczym nogi olbrzymów. Wokół dwóch tuzinów budynków stały stosy mebli i przeróżnych przedmiotów i Anna opuściła piszącego numery ojca, żeby pooglądać zawartość domów, w których nigdy nie była. Panujący wokół hałas przebijających deski żelaznych zębów i pokrzykujących na konie mężczyzn wypełnił powietrze atmosferą oczekiwania. Szła pod wiatr, który przynosił słodki zapach świeżo ściętego drzewa. Poczuła się dumna z Kidronu, miasteczka, które nie poddało się upadkowi, tylko dlatego że Southern Pacific Railroad postanowiło poprowadzić linię kolejową poza jego zasięgiem.

Najpierw mieszkańcy pracowali nad przeniesieniem sklepu mięsnego. Dwa tuziny mężczyzn wsunęło pod podwaliny budynku deski, a czterdziestu innych podtrzymywało konstrukcję. Na komendę przyciśnięto deski, podczas gdy otaczający budynek mężczyźni podtrzymywali swoje części, żeby umożliwić wsunięcie kłód. W ciągu trzech minut sklep znalazł się na kłodach. Anna przyglądała się, jak mężczyźni mocują linami budynek i zaprzęgają sześć grup koni. Następnie każdy mężczyzna oparł rękę na budynku i szli razem za końmi do wypalonych w trawie linii wyznaczających nowe miejsce dla każdego budynku. Anna poszła na plac, skąd zabrali sklep, i wygrzebała stopą drobne kawałki kości i zaschniętej krwi, które wypadły przez szpary w podłodze.

Wealthy i chłopcy Lindseyów odepchnęli ją i zaczęli szukać czegoś, co mogliby wykorzystać w zabawie w kowbojów. „To nie jest miejsce dla dziewczyn”. Anna schowała do kieszeni fragment kości koloru słabej herbaty i usadowiła się na górze worków z mąką. Przeniesienie kolejnych osiemnastu budynków zajęło prawie dziesięć godzin. Przy dwóch ostatnich – aptece i kuźni – dano dzieciom pochodnie i pozwolono pójść na nową główną ulice miasta. Po przeniesieniu ostatniego budynku Anna patrzyła, jak ojciec idzie w stronę domu, po czym odwróciła się i pobiegła zobaczyć, co wypadło z każdego z budynków przez szpary w podłodze. Była to jedyna noc, kiedy wróciła do domu później niż Wealthy.

Przez wiele lat Anna przechowywała znalezione tej nocy skarby zawinięte w niebieską chusteczkę. Wyciągnęła ją z szuflady dopiero pewnego długiego letniego dnia, gdy jej małe dzieci na gwałt potrzebowały nowej rozrywki. Pokazywała im guziki, sprzączki, gwoździe, a nawet kości, dorabiając do każdego przedmiotu historię właściciela i jego szczególnych mocy. Teraz pomyślała, że opowieść o przeprowadzce zapewne wywarłaby większe wrażenie.

Usłyszała zgrzyt kół na żwirze i domyśliła się, że przyjechał genetyk. Szybko przebiegła rękami po paru najbliższych gałązkach, starając się ściągnąć jak najwięcej owoców. Stojący u jej stóp kosz był w dwóch trzecich pełny. Wystarczy.

ROZDZIAŁ CZWARTY
Superstulatka

Doktor był przystojny. Anna patrzyła, jak nakłada na talerz oliwki, zieloną fasolkę i ziemniaki. Zrezygnował z mięsa, ale wziął trzy upieczone przez Callie bułki. Rozglądał się wokół stołu i kłaniał się lekko za każdym razem, gdy natrafiał na spojrzenie którejś z kobiet. Wyglądał na około czterdzieści pięć lat. Callie zapewne była dla niego za stara; odnoszący sukcesy mężczyzna w tym wieku nie szuka kobiety, która by się z nim zestarzała. Z obserwacji Anny wynikało, że mężczyźni po pięćdziesiątce pragną młodej żony, która zaopiekuje się nimi na starość. Nie zmieniało to faktu, że miał ciepłe spojrzenie, które najczęściej kierował w stronę siedzącej naprzeciwko Callie.

Bets, która nadzorowała pieczenie szynki, chwyciła półmisek i usiłowała namówić go na kawałek mięsa.

– To nie jest wołowina, jeśli tym się pan martwi. Świeże mięsko, ubiłyśmy świniaka w zeszłym tygodniu.

Doktor Hashmi spojrzał na swój talerz.

– Nie spodziewałem się tak obfitego lunchu.

– Większość znajomych Hindusów to wegetarianie – wtrąciła Erin.

Wyłoniła się z sypialni, gdy witały doktora. Poinformowały go o niespodziewanym przyjeździe, a on przywitał Erin z szerokim uśmiechem, zachwycony, że ma okazję osobiście poznać piąte pokolenie.

– O tak. Amerykańskie jedzenie jest dość skomplikowane – powiedział, unosząc oliwkę do ust. – Ale za to smaczne.

– Cóż, ja też nie jem mięsa – oznajmiła Erin, zwracając się do niego. – Ze względów filozoficznych. Humanitarne traktowanie zwierząt i tak dalej.

Anna zesztywniała. Nieraz już o tym dyskutowały.

– Tę świnię hodował od maleńkości twój kuzyn Charley Spooner – powiedziała. – Odkąd kupił ją na aukcji, chodziła za nim wszędzie jak owieczka. Trudno o bardziej humanitarne podejście.

Bobo warczał pod stołem, a Erin zaskoczyła wszystkich, nakładając sobie plasterek szynki.

– Za długo mnie tu nie było. Zapomniałam, że żyjecie w świecie, gdzie można zjeść świnię, którą ktoś codziennie wyprowadzał na spacer. – Pokroiła mięso na maleńkie kwadraciki i nadziała na widelec kawałek nie większy od groszku. – Zapomniałam również, że Bets potrafi upiec tak delikatną szynkę, że rozpływa się w ustach.

Anna domyśliła się, że nikt nie wie, jak zareagować. Nie mogły poruszyć tematu dziwnego zachowania Erin w obecności gościa. Bets nałożyła prawnuczce kolejny plasterek mięsa.

– Jesteś taka chuda. Może dzięki tej szynce nabierzesz trochę ciała.

Okazało się, że Erin była jedyną osobą, która miała apetyt. Anna patrzyła, jak Bets zabiera na wpół pełne talerze z rozgrzebanym jedzeniem. Callie i doktor Hashmi stali z talerzami w kącie, jakby odnosili je do zlewu, i coś do siebie szeptali.

– Może zaczniemy? – zaproponowała Anna.

Po lunchu, w salonie, Callie usiadła tak blisko doktora, że dotykali się kolanami. A pobudzona posiłkiem Erin zarzucała go pytaniami.

– Ma pan ledwie dostrzegalny akcent. Skąd pan pochodzi?

– Tennessee. Mój ojciec wyemigrował do Ameryki w latach czterdziestych, żeby pracować przy tajnych eksperymentach nuklearnych.

Powiedział to w taki sposób, jakby się spodziewał, że nie będą wiedziały, o czym mówi, ale Anna wyprowadziła go z błędu.

– W Oak Ridge, prawda? Jeden z chłopaków Lindseyów pracował tam wtedy w ochronie. Oczywiście wszyscy myśleli, że zajmuje się uprawą orzeszków ziemnych. Może pana rodzice go znali?

Doktor Hashmi uniósł ramiona, jakby chciał jej odpowiedzieć, ale Bets, która zawsze nadmiernie przejmowała się tym, co pomyślą sobie o matce inni ludzie, wtrąciła:

– Ludziom w wieku mamy wydaje się, że wszyscy wszystkich znają. – Po czym zmieniła temat, pytając go, czy urodził się w Tennessee.

Doktor Hashmi pokręcił przecząco głową.

– Obawiam się, że mówiąc nie, zdradziłem swój wiek.

– Nikt w tym pokoju nie wstydzi się swojego wieku – odrzekła Callie. – Nie mógłby pan zostać szefem wydziału przed pięćdziesiątką. – Nachyliła się nieco, eksponując swe obfite wdzięki. – Nie mogłam uwierzyć, że asystent od razu mnie z panem połączył.

Anna uważnie obserwowała doktora. Przechylił nieco głowę w stronę Callie, ale nie widziała, na co patrzy. Zauważyła, że Callie ma słabość do doktora Hashmi i zastanawiała się, czy on czuje to samo.

– Od początku mojej kariery naukowej szukałem rodziny takiej jak wasza.

Ciąg dalszy w wersji pełnej

ROZDZIAŁ PIĄTY
Violet

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ SZÓSTY
Jedna na siedem milionów

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ SIÓDMY
Zalążki

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ ÓSMY
Szóste pokolenie

Dostępne w wersji pełnej

CZĘŚĆ DRUGA
Piąte pokolenie
Erin zimą

ROZDZIAŁ PIERWSZY
Fryzura

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ DRUGI
Chowchilla

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ TRZECI
Więzienna pieśń

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ CZWARTY
Druga strona

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ PIĄTY
Historia Deb

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ SZÓSTY
W co wierzyła Erin

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ SIÓDMY
Występ Erin

Dostępne w wersji pełnej

CZĘŚĆ TRZECIA
Czwarte pokolenie
Deborah wiosną

ROZDZIAŁ PIERWSZY
Wolność

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ DRUGI
Wybory

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ TRZECI
Wzorowa obywatelka

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ CZWARTY
Rodzina

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ PIĄTY
Głupcy

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ SZÓSTY
Matka i dziecko

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ SIÓDMY
Przyjazdy i odjazdy

Dostępne w wersji pełnej

FRAGMENTY KORESPONDENCJI E-MAILOWEJ
POMIĘDZY CALLIOPE A AMRITEM

Dostępne w wersji pełnej

CZĘŚĆ CZWARTA
Trzecie pokolenie
Calliope latem

ROZDZIAŁ PIERWSZY
Jedyna ocalała

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ DRUGI
Początki

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ TRZECI
Frank

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ CZWARTY
Sklep

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ PIĄTY
Dowód

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ SZÓSTY
Niepodległość

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ SIÓDMY
Kochankowie

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ ÓSMY
Bets

Dostępne w wersji pełnej

CZĘŚĆ PIĄTA
Drugie pokolenie
Bets pod koniec lata

ROZDZIAŁ PIERWSZY
Zaufanie

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ DRUGI
Bunyip

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ TRZECI
Odkrycie

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ CZWARTY
Wyjazd

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ PIĄTY
Grzech

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ SZÓSTY
Szczepienie

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ SIÓDMY
Rzeka

Dostępne w wersji pełnej

Keller, 1 sierpnia 2017 roku

Dostępne w wersji pełnej

Podziękowania

Dostępne w wersji pełnej

Tytuł oryginału

THE ROOTS OF THE OLIVE TREE

Redakcja

Maria Wirchanowska

Justyna Żebrowska

Korekta

Jadwiga Piller

Elżbieta Jaroszuk

Copyright © 2012 by Courtney Miller Santo

Copyright © for the translation by Małgorzata Miłosz, 2013

Copyright © Wielka Litera Sp. z o.o., Warszawa 2013

Wielka Litera Sp. z o.o.

ul. Kosiarzy 37/53

02-953 Warszawa

ISBN 978-83-63387-43-3

Plik ePub przygotowała firma eLib.pl

al. Szucha 8, 00-582 Warszawa

e-mail: kontakt@elib.pl

www.eLib.pl