Jan Pelc

…będzie gorzej

Przełożył Jan Stachowski

Wszelkie powielanie lub wykorzystanie niniejszego pliku elektronicznego inne niż jednorazowe pobranie w zakresie własnego użytku stanowi naruszenie praw autorskich i podlega odpowiedzialności cywilnej oraz karnej.

Tytuł oryginału czeskiego …A BUDE HŮŘ

Projekt okładki AGNIESZKA PASIERSKA / PRACOWNIA PAPIERÓWKA
Projekt układu typograficznego ROBERT OLEŚ / D2D.PL

Copyright © by JAN PELC
Copyright © for the Polish edition by WYDAWNICTWO CZARNE, 2014
Copyright © for the Polish translation by JAN STACHOWSKI, 2014

Redakcja MAŁGORZATA PASICKA
Korekta ANNA REWILAK / D2D.PL, KAMILA ZIMNICKA / D2D.PL
Redakcja techniczna ROBERT OLEŚ / D2D.PL

Skład wersji elektronicznej: MAGDALENA WOJTAS / VIRTUALO SP. Z O.O.

Dziękujemy Ministerstwu Kultury Republiki Czeskiej za dofinansowanie przekładu książki.

ISBN 978-83-7536-704-1

Od wydawcy

Książka, którą Czytelnik trzyma w ręku, jest pierwszym pełnym polskim wydaniem monumentalnej i swego czasu kultowej powieści …a bude hůř Jana Pelca, uważanego za czołowego pisarza czechosłowackiego undergroundu. Opowieść o burzliwym życiu czechosłowackich hippies i kontestującego panujący porządek społecznego „marginesu” włożona zostaje w usta narratora będącego zapewne – w pewnym stopniu – alter ego samego autora. Powieściowy Olin uczył się ślusarki, prowadził żywot hippisa i włóczykija, odsiadującego wyroki za „pasożytnictwo”, bywalca knajp i rockowych koncertów (co w Czechosłowacji równoznaczne było z polityczną kontestacją), wreszcie zbiegł na Zachód podczas jugosłowiańskiej wycieczki.

Powieść ukazała się na Zachodzie w 1985 roku, wywołując spore poruszenie w środowisku emigracyjnym i wśród rodzimej opozycji (krytykowano wielką śmiałość obyczajową, obsceniczny język, autora oskarżano nawet o pornografię). Polski przekład autorstwa Jana Stachowskiego ukazał się po raz pierwszy w 1989 roku, jeszcze w drugim obiegu, nakładem Solidarności Polsko-Czechosłowackiej, ale było to wydanie okrojone: zawierało tylko pierwsze dwie części powieści Pelca, Děti rodičů i Děti ráje. Część trzecia, Děti cest, przełożona została dopiero niedawno, przez tego samego tłumacza, na potrzeby niniejszego wydania.

Obecne wydanie pierwszych dwóch części, aczkolwiek zasadniczo będące wznowieniem wcześniejszego przekładu, różni się nieco od wydania samizdatowego. Przede wszystkim – zgodnie z dzisiejszym uzusem – przywrócono czeskie brzmienie i zapis nazw własnych (nazw miejscowych niemających oficjalnych polskich odpowiedników oraz imion i nazwisk, ale wyjąwszy imiona znaczące i przezwiska – te pozostawiono w przekładzie). Do oryginału zbliżono się także w warstwie stylistycznej, przywracając wiele wystąpień praesens historicum, niekiedy pomijanego w pierwotnej wersji przekładu, a obecnego w czeskim oryginale, co dodało dynamizmu relacjonowanym zdarzeniom.

Zgodnie z życzeniem Tłumacza i szanując jego przekonanie, że książka ta jest przede wszystkim dziełem literackim, a dopiero w drugiej kolejności dokumentem epoki, usunięto część przypisów obecnych w pierwszym wydaniu oraz nie wprowadzono nowych (oprócz jednego przypisu od redakcji), które mogłyby przybliżyć realia, kontekst polityczny i odwołania do mniej znanych elementów czeskiej tradycji literackiej. Dociekliwy czytelnik sięgnie więc z pewnością do stosownych źródeł.

Nie można nie wspomnieć o języku przekładu, który jest jego niewątpliwym atutem. Styl wypowiedzi czechosłowackich dzieci kwiatów i społecznego „elementu” – barwny, obfitujący w wulgaryzmy, często nie do końca poprawny stylistycznie i składniowo – a także ich niekiedy dość schematyczny sposób myślenia oddane zostały poprzez użycie slangu lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych, dzięki czemu klimat ówczesnej Czechosłowacji został przeniesiony w równoległe czasowo polskie realia językowe. Przekład części trzeciej utrzymany jest w tym samym rejestrze, dzięki czemu cała książka tworzy spójną stylistycznie całość.

Wydawca nie ingerował w zastosowaną przez Tłumacza strategię spolszczania terminów odnoszących się do realiów czechosłowackich. Dotyczy to przede wszystkim nazewnictwa funkcji i instytucji: tam, gdzie w oryginale pojawiają się czeskie akronimy (np. vébé, fonetyczny zapis skrótu VB – Veřejná bezpečnost; MNV – Místní národní výbor) w przekładzie znajdziemy ich odpowiedniki znane z realiów PRL-u (e-mo, fonetyczny zapis skrótu MO; GRN/MRN – Gromadzka/Miejska Rada Narodowa). Na prośbę tłumacza zachowano także spolszczony tytuł czasopisma „Průboj”: „Przodownik”, tudzież spolszczenia niektórych nazw ulic, na przykład Kamienna.

Za podstawę redakcyjnej obróbki przekładu posłużyło wydanie, które ukazało się nakładem oficyny Maťa w 1996 roku. Tam, gdzie znaleziono drobne rozbieżności między czeskim wydaniem emigracyjnym a wersją Mati, minimalnie zmodyfikowano przekład, dostosowując go do tekstu tej właśnie edycji.

Słowo od wydawcy czeskiego

Nie polecamy tej książki tym, którzy sądzą, że życie innych wygląda tak jak ich własne, że drudzy postępują, myślą i mówią tak jak oni sami; gdy zaś jest inaczej, nie przyjmują tego faktu do wiadomości, choć winien on skłonić ich do głębszej refleksji nad zastaną rzeczywistością.

Dzieci rodziców

Dedykuję panu P.T.

W tym momencie zapewne niektórzy panowie
stateczni dostojni prawomyślni
(w każdym reżimie o każdej porze dnia i roku)
odrywają się od swych absolutnie niezawodnych aut
małżonek i telewizorów
aby grzmiącym głosem tragików
oskarżyć o cynizm i brak moralności
najmłodsze pokolenie.

VÁCLAV HRABĔ

Olin miał wielką chętkę puścić dyma. Zaczął się nerwowo wiercić na tylnym siedzeniu „mydelniczki”, usiłując jednocześnie zobaczyć coś przez gęstą mgłę. Jego ruchy sprowokowały starego do wygłoszenia kolejnego kazania.

– Sam wybrałeś tę szkołę, więc już mogłeś tam wytrzymać. Poziom nie za wysoki, zresztą pierwszą klasę skończyłeś powyżej przeciętnej. Ale minęły trzy miesiące, a ty z góry na dół masz dwóje. Na dodatek te włosy, dżinsy, ta bezczelność. Co ty sobie wyobrażasz? Pan Olin myślał, że wystarczy zapuścić włosy, włożyć postrzępione portki, a świat padnie przed nim na kolana? Po przyjeździe do domu wrzucę te twoje spodnie do pieca, a potem pójdziemy do fryzjera. Każę cię ostrzyc tak samo jak siebie.

Zadowolony przejechał dłonią po swoim jeżu, który odpowiadałby nawet wymogom wojskowego regulaminu.

„Jasne, ale po moim trupie”, pomyślał złośliwie Olin. Znowu zamarzył mu się papieros. Ech, żeby tak zapalić przy zgredzie, ale by była afera. Pewnie by go szlag trafił.

Wreszcie mgła przerzedziła się, samochód wjechał do Žatca. Jeszcze kawałek, a w domu jakoś się stleni do ogrodu, gdzie będzie mógł zajarać.

– Rozmawiałem już z Menclem, dyrektorem naszej szkoły przyzakładowej. Weźmie cię od razu do trzeciej klasy, żebyś nie stracił roku, ale pod warunkiem, że wszystko nadrobisz. I nadrobisz, masz to jak w banku! Ze szkoły do domu i dalej do roboty. Do osiemnastki jesteś nasz i musisz się we wszystkim słuchać, czy ci się to podoba, czy nie. Potem możesz sobie iść, dokąd zechcesz, nikt cię nie będzie trzymał na siłę, ale przez te półtora roku dostaniesz wycisk. Miałeś szansę wykształcić się, być kimś. Skoro jednak nie chcesz, my musimy się o to zatroszczyć.

Dwa lata temu jechaliśmy tą samą drogą, tyle że w przeciwnym kierunku, po raz pierwszy do Mladej Boleslav. Trabant prychał pod ciężarem dwóch waliz, które spakowała mi matka. Byłem najszczęśliwszym chłopakiem pod słońcem: internat i tylko raz w miesiącu wizyta w domu. Życie jak w Madrycie. Koniec z codziennymi kazaniami, co mi wolno, a czego nie, z wiecznymi zezwoleniami, kiedy i do której mogę być poza domem. Koniec. Rada rodziny może się wypchać. Skończyłem piętnastkę, więc czego się jeszcze do mnie przypieprzają? Teraz wszystko jest już wyłącznie moją sprawą.

Jednak po kilku dniach internat sprowadził mnie na ziemię, a moje sny o wolności oberwały po dupie: reglamentowane wyjścia, uzależnione od postępów w nauce i punktów za czystość w pokoju. Jako tako było w soboty i niedziele, kiedy internat niemal całkowicie pustoszał i człowiek mógł się urwać do którejkolwiek. Z powrotem właziliśmy przez okno sracza przy ambulatorium. Tylko dokąd tu iść, skoro nie znało się nikogo w tym ohydnym młodym mieście, a zresztą nikt by mi jeszcze wtedy nie podał piwa? Przez całą pierwszą klasę wmawiałem sobie, że nadejdą lepsze czasy, ale po wakacjach, z których miesiąc zabrały obowiązkowe praktyki w potwornie francowatym pegeerze, odeszła mnie ochota do wszystkiego. Drugą klasę zaliczyłem wyłącznie dzięki częstym i hojnym wizytom jarego. Internat zmienił się w piekło. Tymczasem wsiowe chłopaki z mojego pokoju widziały się już na ciepłych posadkach mechanizatorów i techników w spółdzielniach kierowanych przez ich tatuśków. Jedyną rozrywką były tygodniowe praktyki, na które wysyłano nas po trzech, na każdego wypadało mniej więcej co półtora miesiąca. Wprawdzie na okrągło przerzucaliśmy gnój za oborą, ale wieczorem można było skoczyć do gospody albo kupić flachę alpagi i obciągnąć ją za rogiem. Mógłbym tam jeździć bez przerwy, ale się nie dało. Pod koniec roku poznałem Honzę i zaczął się wymarzony luz-blues. Chodził do klasy wyżej. Rok wcześniej wylali go z identycznej szkoły w Budziejowicach, jednak wpływowy jarecki z ministerstwa wcisnął go do naszej budy. Honza olewał wszystko. Mówił, że dzięki zgredowi i belfrom spietranym po weryfikacjach po sześćdziesiątym ósmym ma maturę w kieszeni, w najgorszym razie zrobi ją na Słowacji.

Nareszcie spełniło się moje marzenie – knajpy. Chwyt był prosty: Honza jako szczęśliwy posiadacz osiemnastu lat zamawiał piwo, ja lemoniadę, a piliśmy na pół z jednego kufla. Po raz pierwszy nawaliłem się do tego stopnia, że nie doszedłem do internatu i stłukłem sobie w parku ryło. Była z tego pierwsza nagana, uniesiony palec grożący wylaniem z internatu. A potem następne ochlaje, tyle że już z większą samokontrolą. Kiedyś poderwaliśmy dwie kelnerki, a mówiąc dokładniej, poderwał je Honza. Moja była starsza ode mnie o dwadzieścia lat. Powiedziała, że mógłbym być jej synem, i chciała dać mi lekcje dupczenia. Ja jej na to, że dupczę już od trzynastego roku życia. Zrobiła głupią minę, po czym syna wymieniła na Olina. Szkolne życie stało się różowe. Ku zdumieniu mojemu, ale przede wszystkim nauczycieli, zbierałem coraz lepsze stopnie. Jary zacierał ręce, tłumacząc sobie ten fakt swoimi pedagogicznymi odwiedzinami, podczas których odgrażał się, że jeżeli nie zdam, skręci mi kark.

W soboty i niedziele zaliczaliśmy z Honzą okoliczne dyskoteki i koncerty. Pierwszy raz widziałem w akcji Plastyków¹. Zapuściłem pióra, nosiłem wytarte dżinsy, wierząc, że nie mam i nie będę miał nic wspólnego z ludźmi wysiadującymi ze mną w szkolnej ławce.

Na jednej dyskotece podłapaliśmy dwie Polki, a od nich trypra. Dyro i zgred, stojąc pod oknem wenerologa, rzygali stekiem wyzwisk.

– Jesteście zakałą szkoły! – ryczał ten palant, a mnie chciało się śmiać.

Ta chryja pachniała już poważnie wylaniem, ale w dniu kiedy z naszego powodu miała się zebrać rada pedagogiczna, pod szkołę zajechała wypucowana limuzyna. Szofer w liberii otworzył drzwi, w których pokazał się odpicowany ważniak – stary Honzy. Spędził chwilę w gabinecie dyrektora, po czym się stlenił. O tryprze nie usłyszeliśmy w szkole już ani słowa.

Zaliczyłem jakoś drugą klasę, a w trzeciej pożegnałem się z Honzą. Rzeczywiście jechał zdawać maturę na Słowację. Zapytałem go głupkowato, jak sobie poradzi ze słowackim na pisemnym. Obśmiał się ze mnie:

– Podczas matury zachoruję i napisze to za mnie chyba dyrektor albo jakiś inny przygłup. Najgorsze, że będę musiał jeszcze iść na studia, ale pocieszam się, że mogą tam być niezłe jaja.

Honza wyjechał. Internat pogrążył się w zasranej szarzyźnie. Nudy na pudy. Chłopaczki z hektarów kręcili nade mną głowami, uważając mnie za egzotyczne stworzenie, które w trzeciej klasie mechanizacji nie odróżni krowy od byka. Nojmík, mój współspacz, rwał sobie włosy z głowy:

– Co z ciebie za głupek! Moja pięcioletnia siostra wie o rolnictwie więcej niż ty. A zresztą, twoja strata. Czy ty wiesz, jakie to cudne: wyjść z chałupy o piątej rano, kiedy dnieje, i zanurzyć się w pachnącą rosą oziminę?

Miał przy tym zawsze przymknięte oczy. Pisywał wiersze. Wpieprzał mnie jak cała reszta, a także jak moja przyszłość wśród krów.

Obmyśliłem plan. Przestanę się uczyć, wtedy mnie wyleją, a ja pójdę do Pragi budować metro. Jakoś odpękam tych osiem godzin, a potem myk na Malą Stranę do knajpek, które tak wysławiał Honza, na koncercik na ulicy Nerudy. Później wieczór z panienką, co to będzie miała cyce jak donice, w winiarni, gdzie będziemy pogryzać solone migdały, słuchając ze zblazowanymi minami popularnych kawałków. Piękna wizja. Potrafiłem wylegiwać się z nią w łóżku całymi dniami.

Pierwsza część planu się powiodła: wylali mnie. Metro i Praga są na razie za horyzontem.

– Poszedłbym pracować do metra – zdobyłem się wreszcie na odwagę.

W „mydelniczce”, symbolu rodzinnej fortuny, nawet motor zamilkł z przerażenia. Jary w ostatniej chwili zatrzymał się kilka centymetrów od samotnej gruszy.

– Coś ty powiedział? – rozległo się wśród grobowej ciszy. – Ja ci dam Pragę! Nie podobało ci się w domu, więc mogłeś mieszkać w internacie, ale teraz ja wezmę wszystko w swoje ręce, na półtora roku – pocieszał się. – Przez półtora roku dostaniesz taki wycisk, jakiego nie znałeś. Do śmierci popamiętasz, zobaczysz. A pretensje miej tylko do siebie.

Mgła znowu zgęstniała, widać było ledwie przód auta. Przed nami zamajaczyło czerwone światło.

– Skąd tu się wzięły tory? – spytał zgred milczącą matkę, która miała pełnić funkcję pilota.

– Nie wiem, może źle jedziemy.

– Źle? Jak to – źle? Chyba patrzysz na drogę i tablice, co?

Przy oknie stanęła postać w jasnozielonym mundurze:

– Tendy niet, tendy niet.

– Przetłumacz! – wrzasnął na mnie spietrany stary.

– Mówi, że tu nie ma drogi. Teren wojskowy.

Za żołnierzykiem przygnał oficer. Ten już się z nami tyle nie cackał, tylko kazał jaremu wysiąść, wziął od niego dokumenty i długo go opieprzał. Wreszcie po półgodzinie pozwolił nam odjechać. W samochodzie zrobiło się jak w rodzinnym grobowcu.

– No to ci się udało, fakt. Jak nasmarują coś do roboty, wtedy etat majstra przejdzie mi koło nosa. Koło nosa! – Potwornie wielkie łapsko starego tłukło w kierownicę. – A wszystko przez ciebie. Będziesz zadowolony, jak napiszą, co? Pewnie, że będziesz!

Przez pozostałe trzydzieści kilometrów przytłaczały mnie tony pogróżek, do których dołączyła też matka, żeby zrehabilitować się za złą nawigację.

Wreszcie zatrzymaliśmy się przed chałupą. Z budy wyszedł Reks i dwa razy szczeknął od niechcenia.

– Ty też będziesz pyskował, palancie jeden?

Pochyliłem się nad nim, dyskretnie wyjmując z pudełka fajkę. Jarecki wstawił cadillaca do garażu i zasuwa do mnie. Wypalam tylko pół peta, więc jestem wściekły. Jednak przynajmniej na początku muszę trzymać gębę na kłódkę, zanim obadam, gdzie można by prysnąć.

– Teraz się rozpakujesz, a później spać.

Zegar nad naszymi głowami wskazuje siódmą. Ładne kwiatki!

– Czołem, braciacho! – wita mnie w moim pokoju długonogie, wielkookie stworzenie. Hanka, moja siostrunia.

– Od dziś ten pokój jest wspólny. Tak zarządziła głowa rodziny. Spać będziemy na górze, każdy we własnym pokoju, starzy będą lulać na dole – ogłasza, strojąc błazeńskie miny. Dobrze, że chociaż ona tu jest. Jedyny członek rodziny, do którego żywię jakiekolwiek uczucia.

– Dlaczego ta reorganizacja? Pewnie nie wiesz, co?

– Jasne, że wiem, podsłuchiwałam wczoraj pod drzwiami – odparła rezolutnie. – Chcą mieć jasność, kiedy chodzisz spać. I jeszcze dlatego, że na parterze zawsze można otworzyć okno i wyjść, choćby o północy… – umilkła i otworzyła pierwszy z brzegu zeszyt.

– Hanka, skocz na chwilę do kuchni.

– Już się robi, tato – mówi potulnie, puszczając do mnie oko.

– Tutaj będziecie się uczyć, ty i Hanka, a spać będziesz w naszej dawnej sypialni. Teraz daj mi tę książeczkę oszczędnościową od babci. Jeżeli nie wydam tych oszczędności na twoje wychowanie, oddam ci ją, jak będziesz pełnoletni. Potrzebujesz przyzwoitego ubrania. Te łachy, które masz na sobie, dasz mi jutro.

Wręczam mu książeczkę, na którą tak bardzo liczyłem. Pięć kafli – na początek byłoby całkiem nieźle. Została mi raptem setka, dzięki Bogu nie wie o niej.

– No, fajnie. A teraz do nauki. Przede wszystkim matematyka i geometria, rosyjski też będzie ci potrzebny.

Siedzę nad zeszytami zakrywającymi „Bravo” ze zdjęciem gromady długowłosych oberwańców, którzy trzymają w rękach margerytki. Pod spodem napis: „Dzieci kwiaty – hippies”.

Zgred budzi mnie o piątej rano. Wlokę się z nim do tej zasranej fabryki, gdzie mam tyrać, i po drodze przeklinam Nojmíka z jego stukniętymi wierszykami o oziminie spowitej poranną mgłą. Aż do ósmej muszę kiblować w hali, gdzie przy dziwnych maszynach siedzi kilkadziesiąt starych spracowanych kobiet i wpycha w nie jakieś krążki. Jeden, drugi, trzeci. Dziesięć tysięcy podczas zmiany. Szaleństwo. Przypominam sobie Chaplina w Dzisiejszych czasach i teraz wcale nie wydaje mi się zabawny. Śmiać może się tylko głupol, który nie widział tych facetek. Jeden, dwa, dziesięć tysięcy w ciągu ośmiu godzin za tysiąc pięćset koron. Dzień w dzień, sto siedemdziesiąt godzin miesięcznie.

Stary w czystym kombinezonie, z papierami w ręce i z miną ważniaka krąży wokół nich. Chce mi pokazać, jak pięknie jest być panem. Kobiety nabijają się z niego za plecami, ja też.

Wreszcie stoję przed nowym dyrkiem, nie przestając wstydzić się za tę kreaturę z papierami pod pachą, kreaturę, która dawno temu stworzyła mnie swoim kutasem.

– Tak, towarzyszu dyrektorze, oczywiście, praktyczne braki nadrobi w domu, osobiście tego przypilnuję. Zapewne wiecie, towarzyszu, że dłuższy czas byłem ślusarzem, więc przerobię z nim te sprawy. Ma się rozumieć, tak, oczywiście. – Mało nie pełza po ziemi.

Dyro prowadzi mnie do klasy. Jakiś belfer dokonuje prezentacji, podczas której z ławek posykuje paru kumpli, no, raczej znajomych z podstawówki. Sadza mnie w pierwszej ławce, po czym jarecki, zadowolony, znika.

– Mamy matematykę. Co ostatnio przerabialiście?

– Równania kwadratowe. I drugi rok geometrię wykreślną – rzucam mu półgębkiem, dodając w duchu: „nie zostanę tu dłużej, niż to będzie absolutnie konieczne”.

– Więc napiszemy mały sprawdzianik. My jesteśmy przy dzieleniu i mnożeniu większych liczb.

Klasa jest wkurzona. Oczywiście z mojego powodu. A przecież zawinił jary, tylko jak mam im to wyjaśnić? Machnąłem przykłady na suwaku logarytmicznym w ciągu pięciu minut i urywam się z klasy. Trochę odsapnę.

Na korytarzu zapalam peta. Otwierają się sąsiednie drzwi, a przez nie przeciska się dupeńka, niosąca dużą planszę przedstawiającą przekrój tokarki.

– Cześć! Nie pal tutaj, bo jak cię nakryją, potrącą ci dziesięć procent przy wypłacie. Na dyma chodzimy do sracza.

– Dzięki. Co robisz po szkole? – próbuję zastartować.

– Ty jesteś ten nowy, co? Jasne! Szybki Bill z ciebie. Idę do domu, ale spróbuj innym razem, zobaczymy. Mam na imię Ilona, jestem na tokarstwie.

Kończę fajkę w sraczu, a podczas przerwy klasa bierze mnie na spytki. Na następnej lekcji znowu matma. Przygłup w okularach przynosi już poprawione sprawdziany.

– Olin, dwója – oświadcza z satysfakcją. – Chciałem wyniki do czterech miejsc po przecinku, a u ciebie już przy trzecim są błędy.

– Pewnie, że mam błędy, bo na suwaku logarytmicznym tysięczne części normalnie są zaokrąglane, czego pan chyba nie wie – spieniłem się.

– Wiem, wiem, ale ja chciałem do czterech miejsc, więc dostałeś dwóję – uśmiechnął się. – Resztę klasy oceniam dobrze. Masz duże zaległości – dodał, ciągle z tym pedalskim uśmiechem.

– A pan nie ma? – poszedłem na całość. – Jak mi wiadomo, do weryfikacji pańskie miejsce zajmował profesor matematyki, a pan stał przy frezarce – korzystam z wiadomości nabytych podczas pauzy, spędzonej w sraczu na dymie.

– Odpowiesz mi za to! – ryczy jak bawół i ciągnie mnie do dyrektora. Zgred jakoś wszystko łagodzi, więc następne lekcje kibluję znowu w klasie. Wiem tylko jedno: nie będę na niego czekał o trzeciej przy bramie, tak jak kazał.

Lekcje skończone, zadają nam kupę materiału na następne zajęcia. Od jutra zaczyna się praktyka, buda będzie tylko raz w tygodniu. Syrena wyje trzecią, fajerant, ale jarecki na darmo wystaje pod bramą. Siedzę w najgorszej spelunie w tym mieście. Nazywa się U Boučków, obsługuje tu jednoręki barman zwany Łapą.

– Lemoniadę – mówię. Kiedy mi ją podsuwa, przymawiam się o piwo.

– Jeszcze nie masz osiemnastu, co? – Kręcę głową.

– Dobra, dam ci, a na rachunku zapiszę lemoniadę, ale jakby tu przyszli gliniarze, odsuń je i gadaj, że pijesz lemoniadę.

Siorbię piwko, jest mi fajnie. Tutaj stary chyba mnie nie wyszpera. Gdzieś po półgodzinie knajpa się zapełnia. Chciałbym być niewidzialny. Faceci, którzy się tu wpakowali, przeważnie są dziergani, nawet na gębach mają niebieskie malunki.

– Czego filujesz? – odezwał się jeden z wydzierganym na lewym policzku pająkiem. – Jesteś nowy? Chodź tu, pogadamy. – Ma sympatyczny głos, a ja przebieram nogami z radości, że mogę się komuś zwierzyć. Dziergani pękają ze śmiechu.

– Ale z ciebie palant! – wrzeszczy jeden z naprzeciwka. – To dlaczego nie olejesz wszystkiego i nie dasz dyla?

Nie zdążyłem z odpowiedzią: w drzwiach stoi jary.

– Jazda do domu! – drze się na całą knajpę. Siedzący obok mnie pajączek prezentuje swoją dwumetrową sylwetkę:

– Wolnego, chłopie! Młody pójdzie do domu, kiedy zechce. A ty spierdalaj i żebyś mi się tu nie pętał! Gdybyś chciał wezwać gliny, to on pije lemoniadkę, później służę wyjaśnieniami. No, spadaj! – wrzeszczy.

Staremu opadła szczęka. Znika, fioletowy ze złości. Towarzystwo dzierganych żuli ma z tego ubaw po pachy. Ja nie. Postawiony przez kogoś rum pali mi podniebienie. Za zasłoną spaceruje morda zgreda. Mam jasność, jak się to skończy. Znajduję jakąś wymówkę i z podkulonym ogonem pędzę do niego. Mordka zaczyna łagodnie. Tłumaczy, prosi, wróży mi fatalną przyszłość, a przecież on chce mojego dobra, tylko ja jestem dureń. Spodziewałem się czegoś znacznie gorszego, z mordobiciem włącznie. Czyżby miał stracha przed tymi żulami?

W domu ściągam buty i nieopatrznie odwracam się do niego plecami. Obrywam od tyłu. Olbrzymie trzepaczki walą we mnie jak w dywan podczas przedświątecznych porządków.

– Ty gnojku! – pędzi mnie przez korytarz aż do kuchni. – Chciałeś na ojca napuścić kryminalistów, tak? Ale teraz nosa nie wystawisz z domu i będziesz mnie słuchał. – Po kolejnej fandze padłem na kolana. – Coś się szanownemu panu nie podoba? Więc wprowadzimy jeszcze ostrzejszy reżim i wtedy zobaczymy. – Zamachnął się znowu, a ja bardziej odruchowo niż świadomie złapałem za leżący na stole nóż do krajania chleba:

– Spróbuj, a będziesz to miał w brzuchu. – Zrobił krok do tyłu, zastanawiając się, czy mówiłem poważnie.

– Olin – odezwała się Hanka od drzwi. Odwracam głowę i wtedy dostaję haka. Leżę na ziemi, wyjąc z bólu. Jary klęczy na mnie i bije. Uderzenia zlały się w niewyobrażalny ból oraz w postanowienie, że przy najbliższej okazji wepchnę mu tego majchra porządnie głęboko. „Kryminał można przeżyć” – mówił mi facet z pająkiem.

Wreszcie Hanka rozdziela nas i stary prostuje plecy. Wstaję z trudem. Cały jestem we krwi. Jarecki spogląda w bok, a ja walę w jego obwisły kałdun. Stęknął, ale nie padł. Inkasuję kolejną serię ciosów, tym razem pięścią. Ryczę z bólu i ze strachu, że mnie zabije. Już się nie bronię. Wreszcie szlus. Zakrwawiony czekam za drzwiami na Hankę. Kiedy je otwiera, dostaje po pysku. Poleciała aż na korytarz, ale nie zawołała zgreda, tylko się skrzywiła. Zasłużyła sobie na to. Gdyby się nie wtrącała, dziabnąłbym jarego w brzuch. Bardzo chętnie.

Następnego dnia stary znowu o piątej ciągnie mnie do pracy. Zaczynam tygodniową praktykę. „Dzień jakoś przeczekam, a o trzeciej znowu dam dyla”, wmawiam sobie, chociaż wiem, że to pic na wodę. Wiem, że coś we mnie złamał i że mam przed nim pełne portki strachu. Idę na swoją pierwszą dniówkę cały posiniaczony. Jakiś facio w berecie prowadzi mnie do warsztatu.

– Jardo, to jest nowy praktykant, przydzielili ci go. Poznajcie się, a potem zobaczcie, co z tą tokarką. Nawala w niej sprzęgło, a kobiety już czekają.

Jarda, młody chłopak, podaje mi grabę:

– U mnie się nie oberwiesz, ale wymagam precyzyjnej robótki. Gdzieś praktykował?

– Nigdzie, mam tylko praktykę w przerzucaniu gnoju, w pegeerze.

Wytrzeszczył oczy.

– Serio – uspokajam go. – Przed paroma dniami wylali mnie z budy.

– Więc nigdy nie zajmowałeś się ślusarką? – pyta skonsternowany. – A to limo podbił ci wczoraj jakiś brygadzista, kiedyś mu przyciął palce, co?

– Nie, to przez dziewczynę – bujam, ale Jarda już nie słucha.

– Ej, brygadzista! – drze się na cały warsztat. – On nie ma o niczym zielonego pojęcia, nie chcę go. Już go widzę przy prasie, jak sobie ciacha paluchy.

Czuję się jak współczesny niewolnik na targu i wstydzę jak obrzygana panienka. Brygadzista woła do siebie Jardę i długo mu coś tłumaczy. W końcu Jarda wraca, jednak nie jest zachwycony.

– No dobra, Młody, biorę cię. Jak cię do niczego nie dopuszczę, może jakoś przeżyję. Za to ty mógłbyś się za mną wstawić u starego. Już dwa lata czekam na ósmą grupę, a oni mają mnie w dupie.

Mam jasność, że nie pomogę mu, choćbym nawet chciał. Do przerwy śniadaniowej Jarda włóczy mnie po warsztacie, pokazując wszystkim jak niedźwiedzia morskiego w cyrku. Tamci kręcą głowami i składają mu szczere kondolencje. Potem wysyła mnie do bufetu po śniadanie, co trwa godzinę. Kolejka wystaje aż do hali. Głodny jestem jak wilk. Jarecki zabrał mi resztę forsy i nie pomyślał o śniadaniu. Kupuję ostatnich pięć plastrów szynkowej, co budzi wściekłość stojących za mną, Jarda natomiast nie posiada się z zachwytu.

– Widzę, Młody, że będą z ciebie ludzie. Takie żarcie ostatni raz dopadłem miesiąc temu. Ja też mam coś dla ciebie. Ta tokarka już jest na chodzie. Mamy labę, chyba że znowu się coś spieprzy.

Do warsztatu wpada młoda dziewczyna:

– Ty jesteś Olin? Ojciec posyła ci śniadanie. – Wciska mi zatłuszczony pakunek. Wbijam ręce w kieszenie.

– Nie chcę, nie jestem głodny. Proszę mu to oddać.

Dziewczyna wzrusza ramionami, jednocześnie odpychając Jardę, który dobiera się do jej tyłka.

– Ech, Soničko, kiedy robiłaś u nas, byłaś łatwiejsza. Nieźle cię zepsuli tam na górze.

– Zależy, jak na to spojrzeć – odpowiedziała już w drzwiach, obdarzając mnie szerokim, wiele obiecującym uśmiechem.

– Młody, zadziwiasz mnie – mówi Jarda, kiedy zamknęła drzwi. – Dziewczyna pierwsza klasa. Zaczynała przy tokarce i już kręci dupą przy twoim starym. A ten uśmiech… Młody, masz szansę. Tak, niektórym się powodzi, jak mają dobrze ustawionego starego.

Po śniadaniu Jarda wyjmuje z warsztatowego stołu ramę kierownicy wyścigowego samochodu.

– Słuchaj, Młody, trzeba by to wypolerować. Tu masz szmergiel i zrób to elegancko, o, stąd dotąd. Te najgłębsze skazy też usuń. Fabryka cienko śpiewa i nigdzie nie mogę załatwić czegoś dobrego przeciw korozji. Ja tymczasem idę jeszcze coś zrobić w hali.

Poleruję jak wariat, bezskutecznie. Syfiasta robota. W warsztacie gromadzą się faceci. Mają ze mnie ubaw.

– Ty, kurde, po co się z tym pieprzysz? – podpuszczają mnie. – Zeszłego roku Młody zrobił mu takich przynajmniej dziesięć i z tysiąc innych pierdół. To stary chytrus, za jedną sztukę chce sześć stów, a tobie da gówno, co najwyżej na piwo.

Próbuję ich nie słuchać. Nareszcie syrena. Jeszcze muszę zamieść warsztat, potem lecę do szatni. Wstyd mi przed ludźmi upaćkanymi smarami. Jestem czysty tak samo jak rano. Fakt, od stania w kolejce trudno się uświnić.

Przy bramie czeka już zgred, któremu wszyscy kłaniają się z szacunkiem. Skurwiel jeden, wywindował się tak po weryfikacji, a inni ludzie są jeszcze bardziej przysrani. Całą drogę idziemy w milczeniu, jak dwa barany. W domu fasuję obiad, potem stary gna mnie do warsztatu. Wyciąga z torby wyciętą byle jak palnikiem bryłkę żelaza i mocuje ją w imadle.

– Z tego wypiłujesz kostkę pięć na pięć, z dokładnością do jednej setnej. Później ją oskrobiesz, wytłumaczę ci jak, i pośrodku wywiercisz dziurę, którą nagwintujesz. Tu masz pilniki. Ten większy nazywa się równiak, tu jest trójkątny, płaski, a to zestaw iglaków. Kątownik jest w stole. Pilnuj kątów, chcę, żeby miały dokładnie dziewięćdziesiąt stopni.

Równiak gładzi pierwszą ścianę, zostają mu do zeszlifowania dwa centymetry. Istne galery. Piłuję, wyobrażając sobie, że szykuję długą kosę, którą go dziabnę. Przychodzi do mnie siostrunia z paczką spart².

– Przepraszam za wczoraj, ale w końcu to stary, a ja myślałam, że go zabijesz.

Głaszczę ją po włosach, zastanawiając się, gdzie by skoczyć na fajkę. Punktualnie o ósmej przyłazi jary zmierzyć pierwszą krawędź. Nie podoba mu się za bardzo, lewa strona ma błąd dwa milimetry. Później kolacja. Naburmuszona matka, której zepsułem rodzinną atmosferę, rzuca na talerz dwa wymiętoszone sznycle. O wpół do dziewiątej zabierają mi talerz. Czas do dziesiątej mam poświęcić na naukę. Będę przepytany. „Rozdzielacz, czyli urządzenie rozdzielające, składa się z następujących części…” Pod zeszytami znowu zjawia się „Bravo”, dzieci z margerytkami w ręce machają do mnie drwiąco. Poczekajcie, przyjdę do was po pierwszej wypłacie, obiecuję im.

Następne dni kręcą się jak na karuzeli. W pracy Jarda uwierzył, że nie obetnę palców, i bierze mnie do bardziej skomplikowanych awarii. Zgroza, to mi się nawet podoba! Brama, zgred, warsztat, potem parszywa kostka. Wieczorem zeszyty. Jedynym jaśniejszym punktem oprócz Jardy są sparty od Hanki, kupowane z jej kieszonkowego, oraz dzieci kwiaty, które wkrótce odwiedzę. Już jutro.

Rano budzę się przed starym i żeby nie wrzeszczeć z radości, muszę się trzymać krawędzi łóżka. Dzisiaj wypłata! Robimy z Jardą na automacie kamienie ślizgowe, to jedna z moich pierwszych samodzielnych prac. Gapię się z niedowierzaniem na swoje ręce, precyzyjnie, bez zbędnych ruchów wymieniając kostki z brązu. Jarda jest zdumiony.

– Ty, kurde, dziś wypłata – mówię z entuzjazmem. Jakby go przytkało. Do tej pory zwracałem się do niego per „pan”.

– No, dobra, Młody, przejdziemy na „ty”, tylko po co się podniecasz? Stary i tak położy łapę na twojej forsie. Przepraszam, ale Sonička coś przebąkiwała, a poza tym te codziennie nieprzyjmowane drugie śniadania też mają swoją wymowę.

Słowo „Sonička” brzmi cudownie. Dzisiaj o ósmej mam z nią randkę.

– Słuchaj, Jarda, jest inne wyjście z fabryki oprócz bramy?

– Najchętniej bym ci powiedział: pocałuj mnie w dupę. Chciałbym dostać tę ósemkę, a twój ojciec regularnie do mnie wydzwania i wypytuje o ciebie. Ale z drugiej strony nie jestem jeszcze ramol, a poza tym, między nami: twój stary nieźle dał popalić. W sześćdziesiątym ósmym witał tutaj Smrkovskiego³ w imieniu robociarzy, a teraz siedzi przy żłobie. Pieprzę go, ale nie traktuj tego poważnie, ta ósemka by się przydała. Idź koło kotłowni, tam da się przejść, bo płot jest dziurawy.

Po wypłatę stoi kupa ludzi, w końcu przychodzi i moja kolej. W kieszeni grzeje osiem stów. Rzeczywiście, płot przy kotłowni ma dziury. Przełażę i rozkoszuję się wolnością. Najpierw polem, potem między blokami pędzę do Boučków. Do ósmej tam będę najbezpieczniejszy, jarecki nie odważy się tu wdepnąć drugi raz. Pajączek wita mnie hałaśliwie:

– Siadaj, synu. Jak było ostatnio? A dlaczego nie przychodziłeś od tamtej pory? Wiesz, lubię ludzi, którzy potrafią stanąć dęba, już w twoim wieku i w twojej sytuacji. Życie to jeden syf, a na końcu czeka tylko krawat dla dobrych i śmierć dla świń. Jak się nazywasz? Josef jestem.

– Olin – jąkam nieśmiało.

– To są Kaczki – przedstawia parę bliźniaków podobnych do siebie jak dwie krople wody. – Samolot z Adani, Bobin… – i jeszcze kilku innych, których imiona natychmiast zapominam.

– Jakim cudem zgred cię jeszcze nie ostrzygł? – pyta Josef.

– Nie wiem. Od tamtej bójki nie mówił już o tym, pewnie skapował, że włosy są jedyną rzeczą, za którą tłukłbym się aż do końca. Mógłbym fryzjerowi odgryźć albo złamać rękę – zgrywam chojraka.

– Kurde, na włosy połóż lachę, one są nieważne, w pudle i tak cię obetną. Żeby człowiek był silny, nie może mieć nic materialnego, na czym by mu zależało. Jak masz coś takiego, to jest to twój słaby punkt i jesteś gotów do ustępstw. A kiedy masz tylko samego siebie, własne marzenia, wtedy nie złamie cię żaden gliniarz, pudło ani jary, kapujesz? Zapamiętaj. I drugie hasło: będzie gorzej. Powtarzaj to sobie zawsze, jak będziesz w kanale.

– O ty w dupę lepszy, jaki dziś z ciebie mądrala! – odzywa się jeden z bliźniaków. Josef uśmiecha się i podsuwa mi browar. Moje wargi kochają się z jego pianą, która osiada na sypiącym się wąsie. Oczy nabożnie spoglądają na Josefa. Tego faceta powinienem był spotkać już sto lat temu, kiedy się urodziłem.

– Łapa, jeszcze dwa – Josef macha ręką z wytatuowaną rękawicą i pierścieniami, jakie na filmach noszą biskupi.

– Tonda Haszysz na horyzoncie! – drze się jedna z nierozróżnialnych Kaczek. Odwracam głowę. W drzwiach stoi chłopak, którego sympatyczny uśmiech odsłania oczom zdumionych gapiów szereg niewiarygodnie przeżartych zębów. Jest w niewyobrażalnie brudnej, postrzępionej koszuli w duże kwiaty; dżinsy ma załatane leukoplastem.

– Czołem, kutasy! – Zdejmuje z ramienia gitarę i przysiada się do nas. W ogóle nie zauważam trzech, czterech ludzi, którzy przyszli razem z nim. Wlepiam w niego wzrok. Oto mój ideał, takie powinno być kiedyś moje życie. Hasz ze smakiem wychyla duszkiem pierwszy browar i popija go pięćdziesiątką rumu. Później kładzie na udach gitarę, a ja słyszę pierwszy raz:

Wnet po urodzinach
zrobiłem skok w bok,
budę miałem w dupie,
jednak jestem swój chłop.

Hej, hej,
matka wciąż mnie prała,
a ojciec darł pysk.

Chciałbym się też powydzierać, ale załapuję się dopiero na ostatnią zwrotkę:

Siedzę sobie przy piwie
i wszystko zwisa mi w pion,
tylko trochę mi łyso,
że kradnę żarcie psom.
Mogłem już być żonaty,
durny, gruby, brzuchaty,
z jakąś pindą kosmatą,
i za jej wdzięki płacić
całą wypłatą.

Jak to mówił Josef? Będzie gorzej. Rozcieram łzę w kąciku oka. Wstaję dość niechętnie i z wypłaty, z pierwszej zarobionej forsy, płacę swoje piwka, a Haszowi stawiam setę rumu.

W samie, gdzie zaraz zamykają, wśród stada wkurzonych ekspedientek kupuję butelkę ruskiego szampana oraz słowackiego dżinu. Odczuwam niesamowitą radość, kiedy dzwonię do drzwi kawalerki Soni. Znalazłem cel w życiu: kraść żarcie psom i mieć piękną Soničkę. Na pewno uda mi się ją przekonać, żeby poszła kraść ze mną. Jedynym minusem na palecie dzisiejszego dnia jest moich siedemnaście lat. Chciałbym być stary, strasznie stary, mieć przynajmniej trzydziestkę. Sonička otwiera w czerwonej minispódniczce i z przecudownym uśmiechem wciąga mnie do środka. Na stole banda flaszek, orzeszki i świeczka.

– Zdejmij buty.

Trąca mnie poniżej pasa. Okropnie śmierdzą mi nogi. Siadam daleko od niej, chowając pod dupsko te przeklęte kulasy. Po trzech kieliszkach świat nabiera różowych kolorów. Tańczę z Soničką, a później kładę ją na tapczanie. Jest wiotka i pachnie lawendą. Ściągam z niej majtki z jakiegoś sztucznego draństwa, przylegające ciasno do ciała. Wchodzę w nią ostro, ale nie ze złości – po prostu jestem cholernie napalony. Krzyknęła, a ja poczułem, jak zalewa mnie fala nużącego ciepła.

– Głębiej, jeszcze głębiej, chodź – szepce mi do ucha. Dla niej jestem gotów rozerwać się, zaorać się na śmierć.

Leżymy na tapczanie, paląc spartki i popijając prosto z butelki mojego szampana.

– Olin, kochasz mnie?

Obejmuję ją i tulę się jak kot pieszczoch. Odpycha mnie delikatnie.

– Ja ciebie też, ale wcale mi się nie podoba, że tak rozrabiasz. Twój ojciec to wspaniały facet, serio, możesz mi wierzyć. Chce dla ciebie dobrze, żeby ci w życiu było fajnie. A ty masz go gdzieś. W pracy dużo mi o tym opowiada. I jest okropnie smutny, że się nie rozumiecie, żeście się rozminęli. Olin! – chwyta mnie za rękę. Powraca miłe ciepło. – Olin, spróbuj go zrozumieć. Każdy człowiek musi trochę ustąpić, żeby coś zyskać. Słuchaj, mam plan. Chcę ciebie, kocham cię, ale jeżeli będziesz dalej rozrabiał, wszystko skończone. Nie chcę kochać chłopaka, który wysiaduje w knajpie tak jak ty dzisiaj. Chcę kochać chłopaka przyzwoitego, pracowitego. Rozumiesz? I ty taki możesz być. Będziesz. – Ścisnęła mi rękę. – Jak się nie zmienisz, ojciec przestraszy się, wpakuje cię do poprawczaka i już się nie zobaczymy. Ja nie potrafię czekać, być sama. Stracę ciebie, a ty mnie. Przecież mógłbyś dogadać się z ojcem. Pomóż mu, a on pomoże tobie. Wierz mi, to porządny facet. Olin, zrób to dla mnie. Pogadaj z nim i powiedz, że weźmiesz się w garść, że już będziesz wkuwał, pracował, pomagał w domu, a on na pewno pozwoli ci raz w tygodniu iść wieczorem do kina. Wtedy przyjdziesz tutaj, a ja będę się cieszyła na każde spotkanie i tylko o tym myślała cały tydzień.

Zalewa mnie dalszym potokiem słów. Kocham ją, strasznie ją kocham. Tak, zrobię to, powiem, przeproszę, będę się uczył. I zostaniemy razem, za rok już na zawsze, razem. Kichać tamten świat.

– Olinku! – Przewraca mnie na siebie i wielka rzeka obejmuje mnie, wciąga w nurt, unosi do krainy seksu, do krainy zapomnienia. – Jeszcze, jeszcze, chodź głębiej, nie, nie uciekaj.

Po oświetlonym świeczką pokoju znowu rozchodzi się aromat spartek.

– Olinku, ta obietnica była na poważnie, tak?

Tulę się do niej, zaklinając gębę, żeby nie wypowiedziała tego oklepanego zdania: „Jasne, dla ciebie wszystko”.

– Więc idź do domu i zacznij od dzisiaj, błagam.

Kiedy wciągam spodenki, chce mi się beczeć. Ale zrobię to, wielka miłość wymaga cierpienia. Cierpienia do samego dna, a dopiero tam zanurzymy się w falach tej jedynej, prawdziwej miłości. Przypominam sobie te wszystkie słynne odzywki z Szekspira i z innych grubych książek. Po plecach przebiegają mi przecudne ciarki. Długo jeszcze ściskam ją w drzwiach, a upajające uczucie towarzyszy mi w drodze do domu.

Jarecki, jak co dzień wgapiony w telewizor, nie zwraca na mnie uwagi. Matka burknęła coś o jedzeniu w piekarniku. Rozmarzony, przeżuwam zimny makaron… W pokoju cmokam Hankę w policzek, po czym siadam nad zeszytami. Na podłogę spadło „Bravo” z wstrętnymi, brudnymi ludźmi. Położyłem na nim bosą stopę, czując, jak chłodzi. Hanka postukała się w czoło, mówiąc coś o kompletnie skretyniałym bracie. Pogłaskałem ją za to po ręce. Co ta gąska może wiedzieć o miłości?

Dni zlały się w tygodnie, tygodnie w miesiąc. Boże, już miesiąc? Minął miesiąc? Razem z ojcem maluję płot: każdy klęczy z jednej strony, w ręce pędzel i jak niedocenieni malarze, sztacheta za sztachetą posuwamy się do niewidocznego końca.

– Zobaczyłbyś, jak by ich Sparta załatwiła, gdyby grał Migas – podnieca się Rembrandt z drugiej strony płotu.

– Eee, gdzie tam, Adamec to piłkarz pierwsza klasa, na takiego nawet z Migasem byliby bez szans – sprzeciwiam się, myśląc jednocześnie o ciele Sonički, o jej cycuszkach twardniejących pod moją ręką. Dziś znowu idę do kina. Kina imieniem miłość. Błyskawicznie połykam kolację. Zgred zerka na zegarek.

– No, idź już. Co tam leci?

– Coś z Funesem – bąkam pod nosem.

– O, fajno, jutro też pójdę.

Matka wzrusza ramionami. Z zasady nie chodzi do kina.

Sonička już czeka, uśmiechnięta i naga.

Praca zmieniła się w przewspaniałą czynność odkrywania i znajdowania. Skrzynie biegów i sprzęgła przypominają mi ludzkie głowy, a ja przeistaczam się w genialnego chirurga, którego ręce przywracają im zdrowie. Kapitalne uczucie. Uczucie silne jak miłość, jak Sonička. Żyję! Po południu nie muszę już czekać na starego. Mamy tyle rozgrzebanej pracy przy domu, że każda minuta jest droższa od złota. Istnieje niepisana zasada: kto wraca do domu pierwszy, ten rozcieńcza farbę, płucze pędzle i zaczyna.

Dzisiaj wypadło na mnie, jarecki ma jakieś zebranie. Muszę sam odwalić kawał roboty. Przed bramą wpadam na Josefa, Kaczki i Hasza. Ciągną z Dworcowej do Boučków.

– Patrzcie, Dupolin – kładzie nacisk na pierwszą sylabę Josef. – To jak, już masz przed jarym cykora, już mu jesz z ręki?

– Gówno prawda – bujam i jest mi głupio, że jego teksty słyszy także Hasz, który wciąż czymś mnie fascynuje. Idę z nimi, żeby sobie nie pomyśleli, że jestem cykor i mięczak. Ostatecznie jak raz przyjdę godzinkę później, nic się nie stanie. Nie będę się błaźnił przed Haszem.

Przy browarku uświadamiam sobie tę przemożną siłę knajpy. Jest niesamowita. Kiedy człowiek raz tu usiądzie, ma ochotę zostać na zawsze. Ale miłość do Sonički jest silniejsza.

– Ech – mówię półgłosem sam do siebie w sraczu – jeszcze jedno, ostatnie, i polecę, i tak przepękałem tu niepotrzebnie dwie godziny.

Kolejne piwo powoduje mały, ale sympatyczny zamęt w moim mózgu.

– No, gadaj. – Nade mną pochyla się wytatuowana twarz Josefa. Poluzował sprężynę i teraz wyrzyguję mu swoją miłość na złoty talerz zaufania. Opowiadam mu o każdym drgnieniu rzęs, brwi, oddechu, słowie Sonički. O każdej sekundzie przeżytej do samego dna. O wszystkim. Słowa nie wystarczają, pomagam sobie rękami, nogami, całym ciałem, a mimo to mnóstwo chwil pozostaje nieopisanych. Josef słucha z kamienną twarzą. Czuję, że rozumie mnie i zazdrości. Genialny człowiek. Skończyłem. Wtedy on wybucha śmiechem, który wbija mi się w brzuch jak miecz.

– Ty frajerze, Dupolinie, ty chuju na kaczych łapach! Przecież oni robią cię w balona. Ta dziewczyna chodziła kiedyś do Boučków dzień w dzień i przerżnął ją każdy, kto chciał. Później postanowiła zarabiać inaczej, więc poszła do fabryki. Dzięki dupie wylądowała u twojego starego, który ją posuwa, to pewne.

– Ty świnio, ty pieprzony kryminalisto, gadasz o kimś zupełnie innym! Jak tylko skończę osiemnaście, pobierzemy się, już nawet oglądaliśmy meble. Pomyliłeś ją z kimś innym. Słyszysz, kurde? Pomyliłeś!

Knajpa zamilkła. Ciszę przerwał Hasz:

– Josef, to nie ona, fakt. Znam ją, Soňka jest porządną i ładną dziewczyną.

Josef wzrusza ramionami, a ja mam ochotę wycałować Hasza. Płacę i zmykam, zarzekając się w duchu, że moja noga już tam nigdy nie postanie, nawet dla hecy.

Przez następne dni biję się z myślami, słowa Josefa jednak zrobiły mi mętlik w głowie. Nie! Zakrzykuję własne wątpliwości, to nie może być prawda, przecież tak mówił sam Hasz, nie, nie! Nie śpię, rzucam się jak ćma pod żarówką. W pracy o mały włos nie ucinam Jardzie palców na tokarce. Nie, to nieprawda. Każdy facet budzi we mnie dziką zazdrość. Świat zmienił się w łóżko pełne szklanych okruchów.

Zgred zniknął na kolejnym zebraniu. Wziąłem kieszonkowe lusterko i maszynkę do włosów. W garażu oparłem lusterko o warsztatowy stół i wjechałem maszynką we włosy. Ostatnia rzecz, jaka przeszkadzała Soničce. Ostatnia rzecz, z której do dzisiaj nie umiałem zrezygnować. Powoli skracałem długie kosmyki. Coś się we mnie burzyło, jednak pragnienie ofiarowania Soničce wszystkiego było silniejsze. Pojutrze skończę siedemnaście lat i już dzisiaj pójdę do niej z oświadczynami, a dokładnie za rok i dwa dni weźmiemy ślub. Dzisiaj pierwszy raz naruszę stałe terminy odwiedzin. Tym większa będzie niespodzianka, tym większa frajda. Zaręczyny, pierścionek, krótkie włosy. Miłość.

Wreszcie mam jako taki fryzur. Wprawdzie nie najpiękniejszy, ale Sonička poprawi. Wybiegam z garażu, łapię kurtkę i przeklinam powolne nogi. Dzisiaj jest najpiękniejszy dzień mojego życia. Kupuję w kwiaciarni duży bukiet za tygodniowe kieszonkowe. Fason musi być. Zatrzymuję się przed domem Sonički, ciężko dysząc. Moment, przecież nie mogę się oświadczać klasycznie, czyli wejść drzwiami. Ostatecznie nasza miłość też nie jest zwyczajna, tylko wyjątkowa.

Powolutku wspinam się po piorunochronie na drugie piętro. Pode mną zgromadził się tłumek ludzi. Według ich słów prawdopodobnie zapomniałem klucza.

Nareszcie okienny parapet. Nogi trzęsą mi się jak po piątym piwie. Wolną ręką chwytam za parapet, a drugą, tą z bukietem, ostrożnie się podpieram i podciągam. Miałem dokładnie obmyślony plan – wrzucę do środka bukiet, zjadę kawałek na dół, resztę zeskoczę, błyskawicznie pobiegnę na górę i zadzwonię: „Soničko, mogę panią prosić o rękę? Kocham panią”. A ona, golusieńka, roześmieje się swoją prześliczną buzią.

Podciągnąłem się ostatnie milimetry i wziąłem zamach ręką z bukietem. Z pokoiku wyjrzały na mnie wysoko uniesione nogi Sonički, rozanielona twarz jareckiego, a przede wszystkim jego goły, owłosiony tyłek.

– Chodź głębiej, chodź, nie uciekaj.

Spadłem plecami na trawnik. Kilka osób krzyknęło. Schody brałem po pięć. Ciała nie czułem, nie istniało. Dzwonię jak szalony. Ból, dziwny, okrutny, kurewski ból nie ustępuje. W mieszkaniu dłuższy czas jest cicho. Biegam po podeście jak niedźwiedź w klatce. Wreszcie drzwi się otwierają. Sonička wlepia we mnie zdziwione oczy.

– Cześć, Olin. Przecież miałeś przyjść dopiero pojutrze.

Odpycham ją i wbiegam do pokoju, w którym na moim tapczanie siedzi rozwalony jary z niedbale zawiązanym krawatem.

– Serwus, co tu robisz?

– Ty świnio… – Nie mogę złapać tchu.

– Olin, zwariowałeś? Ojciec przyszedł, żebyśmy skończyli papierkową robotę, z którą nie zdążyliśmy w fabryce.

– Widziałem to. – Łzy nabiegają mi do oczu, cholera, zawsze wtedy, kiedy ich nie potrzebuję. – Patrzyłem przez okno.

Wszyscy troje wyglądamy z okna, gapiąc się na zielony trawnik, na którym leży bukiet czerwonych róż.

– Wy kurwy – wraca mi odwaga. Pięść starego odrzuca mnie na drugą stronę pokoju. Czuję krew na języku. – Kurwy, kurwy!

– Zmiataj! – wrzeszczy zgred.

Dźwigam zbędne ciało i wlokę je po mieście. Nareszcie jestem U Boučków. Pakuję się ze swoim rozbitym pyskiem obok Josefa. Przygląda mi się, kiwa głową i znika. Piję rum jak wodę. Reszta coś do mnie mówi, a Hasz gra.

„Na twoich flakach powieszę twoją matkę, zeżre ją wielki, szary szczur, a z twoich oczu zrobię sałatkę – kapewu? KAPEWU!!!” Kapuję cię, Hasz, kapuję twoją piosenkę. Kapuję. Wraca Josef. Ma zdartą skórę na lewej ręce.

– Już wszystko w porządku, nie bój nic. Golnij sobie jeszcze rumu.

Obstąpiła mnie ciemność.

Zbudziłem się na jakiejś leżance w nieznanym pomieszczeniu. Z przeciwległej białej ściany uśmiecha się do mnie owłosiony tyłek jareckiego. Wychylam głowę za łóżko i haftuję. Trochę ulżyło, jednak tylko trochę.

– Te, jak cię bierze, skocz do kibla – słyszę z sąsiedniego pomieszczenia. Wstyd z powodu haftowania w czyjejś obecności jest czasem silniejszy od żołądka. Cofam resztę z ust do brzucha. Paw pode mną wstrętnie cuchnie rumem. W sąsiednim pokoju przedstawia mi się nieznajoma twarz:

– Cześć, jestem Brudny Petr. Łyknij sobie, będzie ci lepiej. Wzdrygam się na widok butelki ciepławego piwa.

– No tak, z tobą będzie jeszcze sporo roboty. Golnij sobie, kurde, zobaczysz, jak cię to poratuje.

Siadam przy nim na małżeńskim łożu i pociągam łyka. Rzeczywiście smakuje. Z odchyloną głową, z szyjką butelki w gardle, lustruję pokój. Takiego burdelu nie widziałem nawet w starych, poniemieckich chałupach. Po podłodze walają się niezliczone buty i ubabrane kalosze, kanistry po ropie, tysiące petów, flaszek, kapsli po piwie, szmaty. Oprócz łóżka i stojącej w rogu szafy nie ma tu niczego więcej.

– No i jak, lepiej?

Przytakuję. Na suficie pokazała się dupa. W ostatniej chwili wparowałem do sracza. Petr czeka już na mnie z następną flaszką:

– Nie przejmuj się, przejdzie ci. Wszystko przechodzi.

– Gówno prawda, nic nie przejdzie. Kochałem ją, rozumiesz? Ko-cha-łem.

– Wiesz, ile jest takich kurew? Spotkasz jeszcze niejedną – uśmiecha się. Zamachnąłem się pięścią. Petr zrobił unik, a potem otwartą dłonią zdzielił mnie po pysku.

– Wolnego, synu. Masz, zajaraj i napij się. Opowiem ci coś. Chajtnąłem się, kiedy stuknęła mi osiemnastka. Mieszkaliśmy w zapadłej dziurze, wysoko w górach. Pracowałem w pegeerze jako kierowca, woziłem szambo. Pewnego razu nadciągnęło straszne oberwanie chmury i akurat wtedy moja kobita zaczęła rodzić. Nie mogłem się nigdzie dodzwonić, a z nią było coraz gorzej, wyła z bólu. Wpakowałem ją do wozu razem z szambem i pojechaliśmy. Widoczność żadna. Początkowo jechałem noga za nogą, ale ona darła się coraz bardziej, więc przyśpieszyłem. Na jednym zakręcie wdepnąłem hamulec, wpadłem w poślizg i poleciałem zboczem w las. Kiedy się ocknąłem, wokół było cicho, tylko deszcz szumiał. Auto leżało na boku. Wygramoliłem się spod niego. Moja żona była pod autem, leżało dokładnie na jej brzuchu. Oszalałem. Wiele z tego nie pamiętam, raptem tyle, że spuściłem cysternę gówien i przez dwie godziny gołymi rękami darłem skałę. Później mnie znaleźli. Przyjechali gliniarze. Jeden powiedział, żebym nie wariował, bo to nie ma sensu, i że już dawno nie widział tak pięknego trupa. Strzeliłem go pięścią. Zbili mnie, a potem kazali dmuchnąć w balonik. Byłem po dwóch piwach, więc zarobiłem, razem z tą fangą, trzy lata. Na początku myślałem, że nie przeżyję. Wieszałem się dwa razy, ale zawsze zdążyli mnie odciąć. I powoli wszystko przeszło, no i dzisiaj mogę ci o tym opowiadać.

Odwróciłem się. Petr z poszarzałą, pobladłą twarzą ciągnął browar. Lepiej mi, dupa na ścianie nie jest już tak wyraźna. Petr wstał z łóżka i wbił się w stary, ubabrany kombinezon:

– Coś wybałuszył gały? Sprzątnij tego pawia obok, pozbieramy butelki, opchniemy je i pójdziemy na jedno do Łapy. Ma już otwarte od dziesięciu minut i pewnie nie może się mnie doczekać.

W knajpie oprócz Łapy ciśnie się pod piecem dwóch dziadków. Dostajemy po piwie i każdy zasiada nad swoim. Milczymy. Mam skojarzenie ze świątynią medytujących buddystów. Jednak moja głowa nie medytuje, tylko pęka. Po następnym piwie dupa znów przybladła. Będzie gorzej, jak mawia Josef.

Przed południem dociera Hasz z małym chłopakiem.

– Cześć! To jest Kurczak – przedstawił tamtego. – Łapa, piwko. Coś strasznego, tutaj gorzej niż u kapitalistów! – krzyczy Hasz. – Wiara nie ma roboty, a te skurwiele nie dają zasiłków, tfu! – spluwa.

– A gdzieś szukał tej pracy? – pyta go Łapa.

– No, nigdzie, ale i tak bym nie znalazł, nawet jakbym szukał. Czy ty w ogóle wiesz, co to takiego praca? Knif do zniewalania ludzkości. Człowiek nie rodzi się po to, żeby zasuwać, tylko żeby żyć. Uważasz, że mogę wyżyć z pracy? Co ja, palant jestem? Wystarczy, że palantów będzie już z miliard. Od nich umywam ręce. Przecież musi się znaleźć człowiek, który nas zbawi. A że na razie nie ma takiego, zbawiam się sam. – Hasz pociągnął solidny łyk piwa.

– Ty, kurde, wyobraź sobie, że nikt by nie zasuwał. Wtedy nie miałbyś nawet tego piwa…

– Wiem, wiem, chcesz powiedzieć, że byś mi go nie podał. Olewam cię, mogę się obsłużyć sam, skoro o to ci chodzi. Ale do rzeczy. Nawet miliard dupków nie ma prawa zmuszać mnie do roboty. Skoro chcą, niech harują, mnie nie przeszkadzają, tylko niech się ode mnie odwalą i nie wygrażają jakimś tam pasożytnictwem. Te ichnie pieprzone paragrafy to sama zawiść i nienawiść, że nie jestem takim palantem jak oni. Ja chcę żyć. Powiedzmy – zalewać się, ale tyrać? O nie, nie, bo bym się musiał wstydzić przed własną matką, że urodziła mnie nadaremnie. Mogą sobie wymyślać automaty do roboty, ale żeby rodzić się tylko po to…? Pierdoły. Daj mi jeszcze jedno, robotnicza klaso.

Łapa nalewa piwo, mrucząc coś o palantach. Do knajpy wchodzi roześmiany Josef z jakimś chłopakiem.

– O ja cię, kurde, Brudas! Już cię puścili? To chyba sen. Brudas! – Hasz rzuca się młodziakowi na szyję.

– No jak, lepiej? – pyta Josef.

– Dużo lepiej.

– Więc tak, rano dali mi łachy i powiedzieli, że mogę iść. Specjalnie nie protestowałem, trzy latka poprawczaka chyba wystarczą, co nie? Łapa, daj piwko osiemnastoletniemu facetowi – trajkocze ten dziwny typek, Brudas.

Wyobrażam sobie, że wsadzają mnie na trzy lata do poprawczaka. Zginąłbym. Przyglądam się twarzy Petra. Gówno tam, nie zginąłbym. Wróciłbym i urżnął się na amen, tak jak Brudas. Już chrapie przy stole. I ja się skimnę, powoli nadchodzi wieczór.

Budzi mnie potworny wrzask. Brudas stoi na stole i robi striptiz. Łachy fruwają wkoło, a Hasz gra nieprzyzwoitą knajpianą piosenkę. Pokazuje się owłosiona dupa Brudasa – znowu idę rzygać. W drzwiach słyszę jeszcze, jak Brudas wrzeszczy:

– A tak sram na was, towarzysze!

Zrezygnowany Łapa chwyta się za głowę. Wracam. Żołądek znów wędruje tam, gdzie nie powinien. Najgorsze będą poranki. Josef klepie mnie po plecach:

– Znasz Andělę? Chce się przejść. Przewietrz ją i wracaj. Tu są klucze Petra.

Całą drogę Anděla stroi do mnie miny i coś truje. Boję się, że będzie chciała się ze mną przespać. Za nic mi nie stanie, wystarczy, że przymknę oczy, i już widzę Soničkę.

Aniołek rozbiera się natychmiast za drzwiami.

– Pośpiesz się, bo wypiją nam wszystek browar.

Bezsilnie siadam na łóżku.

– No, coś taki spiczniały? Zobaczysz, poradzisz sobie, znam się na rzeczy.

Zrezygnowany ściągam spodnie i majtki. Aniołek bierze mnie do rozkosznej dziecięcej buzi i ssie moje ja. Nie czuję niczego, jestem jak stare, zeschnięte drzewo.

– Już dobrze, dobrze. – Jej ręka czule gładzi mnie po jajach. Mózg wyłącza się i ucieka, nie chce mieć z tym nic wspólnego.

– Chodź, wejdź we mnie, no chodź.

Spełniam polecenie z zaciśniętymi powiekami, wyobrażając sobie, że pod nami zamiast materaca leży Sonička, martwa, zimna Sonička. Nasze padające ciała złamały Soni rękę. Jest pełna robactwa i potwornie cuchnie.

– Spuść się wreszcie, chodź do mnie, już nie mogę.

Strzykam nasieniem, które wycieka na twarz naszego materaca, Sonički. Robaki, czując ciepełko, wyłażą z jej oczodołów, brwi, kosmyków, spod pach. Kopulują, tarzając się w mojej spermie, i tworzą nowe robaczki…

W knajpie niecierpliwie przebieram nogami przed kontuarem, a potem trąbię piwko, spłukując nim cierpki smak robaków, które musiałem zeżreć i które zeżrą mnie. Josef z uznaniem kiwa głową, a podobna do węża ręka Brudasa oplątuje ramię Anděli. Ziębnie mi noga, stopa, która zdeptała twarze dzieci kwiatów. Jaki ze mnie palant! Nie ma miłości, jest tylko zwierzęcy, dziki seks. Wspólne cipy, wspólne kutasy, wspólna nędza, wspólny strach i narodziny, wspólna radość ze śmierci. Stopa mnie teraz pali, więc gaszę ją następnym browarem.

„Na ścianie wisi flegma gruźlika, jeszcze jest ciepła i dynda!” – wrzeszczymy obaj z Haszem na całe gardło. Dzisiaj zmienił mi się świat, wybrałem właściwą drogę. Ciężką drogę poszukiwania sensu życia w świecie bez kretynów, bez pracy, bez miłości.

Oczywiście Brudas też wprowadził się do Petra, melinują się tam jeszcze Hasz i Kurczak. Stanowimy doborowe towarzycho. Mam szczęście, leżanka jest moja. Reszta ładuje się do Petra na małżeńskie łoże albo na podłogę. Bajzel jest znacznie większy, ale nikomu to specjalnie nie przeszkadza, ponieważ przebywamy tam wyłącznie nocą. Gorzej, że odłączyli wodę, bo ostatni raz Petr płacił rok temu. W sraczu smród nie do wytrzymania. Kurewski świat.

Już trzy dni kosztuję nowego życia. Przez cały czas nie jem, bo nie ma co. Dług u Łapy powoli rośnie. Podłamani, siedzimy w milczeniu na wyrkach. Petr skoczył sprawdzić do pracy, czy nie ma tam jakiejś zaległej forsy. Jeżeli wróci z niczym, będziemy załatwieni. Kurczak stwierdza, że lepiej stuknąć kogoś w baniak i zgarnąć mu szmal, niż zostać trzeźwym. Nie podoba mi się ten pomysł. Tak szybko iść siedzieć! Kurewski świat.

Na schodach słychać Petra. Zrywamy się z miejsc.

– Nie dali niczego – mówi z kwaśną miną. Padam z powrotem na leżankę, a Hasz rwie sobie włosy:

– Te kurwy, te świnie, każą nam zdechnąć.

– Aha, i to w najlepszych, młodych latach – przytakuje Petr, po czym z kieszeni wyciąga trzy zmięte setki. Wpadamy w amok. Wrzeszcząc przeraźliwie, niesiemy go na rękach przez pokój, a potem schodami na ulicę, aż do Łapy. Zbawca! Wyzwoliciel! Petr nie podziela naszej radości. Musiał im obiecać, że wróci do roboty.

– Muszę tam wytrzymać przynajmniej dwa tygodnie!

Około trzeciej zjawia się w knajpie Jarda.

– Młody, mam z tobą do pogadania – zaczyna, ale minę ma nietęgą. Jedna z Kaczek wstaje, żeby mu pokancerować gębę. Usadzam bliźniaka z powrotem i idę porajcować.

– Słuchaj, Młody. Brygadzista obiecał, że nie zapisze ci bumelek, jak jutro przyjdziesz robić, inaczej będzie musiał zgłosić to kierownikowi i w szkole. Radzę ci, przyjdź. Chyba nie chcesz, żeby cię przymknęli, bo to raczej mała frajda.

– Jak tam stary? Truje coś?

– Aha, wypytuje codziennie, czy jesteś w pracy, ale nic więcej. Wiesz, głupia sprawa z tą Soničką. Miałem ci powiedzieć, co to za jedna, ale myślałem, że tylko chcesz sobie podupczyć i tyle. Zwyczajna kurwa, prawie każdy ją dymał.

– Było, minęło – przerwałem mu. – Piwko machniesz?

– Nie, moja stara ma kompletnego fioła. 

Jednak w końcu zamawia jedno.

– Ech, Młody, do dupy ze wszystkim. Stuknie mi niedługo czterdziestka, a ja wciąż nie wiem, po co i jak żyć. Rodzina? Gówno warta. Wiesz, kiedy ostatni raz byłem w knajpie? Lepiej nie pytaj. Stara, bachory, forsa, i tak na okrągło. Syf. Ale życie twoich kumpli to też żaden miód: kryminał, knajpa, kryminał. Młody, jeśli znajdziesz jakąś pośrednią drogę, dam ci całą swoją forsę i pójdę z tobą, serio. – Zamówił następny browar. – Nie ma większego syfu niż życie. Wstajesz rano, idziesz do roboty, wracasz do domu zmachany, uśmiechniesz się krzywo do baby, ochrzanisz dzieciaki, kładziesz się do łóżka, czasem przelecisz tę kobitę obok siebie, ale robisz to tylko z nudów, bo już na pamięć znasz każde jej westchnienie, każde stęknięcie, i zasypiasz, zanim ona wróci z łazienki. A rano wszystko od nowa. I tak dzień w dzień, tydzień w tydzień, rok w rok, wreszcie stuka ci czterdziestka i wtedy boisz się obejrzeć za siebie, żeby z przerażenia nie wyskoczyć przez okno. Jeszcze dwa! Więc wisi ci wszystko, pozwalasz, żeby ci stara jeździła po głowie, to samo w robocie. Syf z malarią, Młody. Jeszcze dwa!

Potem następne i następne, jak lata życia. Błyszczące oczy Jardy obmacują lubieżnie Andělę, która akurat przyszła. Dzisiaj za żadne skarby nie chciałbym być u niego w domu. Pewnie zrobi jednodniową pałacową rewolucję, rozkwasi babie gębę, a jutro z pieczołowicie odkładanych zaskórniaków kupi jej w kwiaciarni największy z możliwych bukietów. Ale kino.

Anděla, zwąchawszy forsę, przysiadła się do Jardy. I słusznie. Musi uderzyć w gaz, ale to kosztuje.

Żeby nie wchodzić im w paradę, wracam do chłopaków, ale po chwili Anděla jest z powrotem:

– Spietrał się, robaczek, i bryknął do domu. Podobno jutro masz być w pracy. To jakiś palant, co nie?

Wzruszam ramionami i wlewam w siebie kolejny kufel.

Nareszcie, po trzech dniach nieobecności zjawił się Josef w towarzystwie młodziutkiej dupeńki. Jest kędzierzawa jak baran. Ciekawe, czy ma identycznie kędzierzawą cipę. Piękna wizja, ale tak w ogóle ten świat jest do dupy.

– Nataša – przedstawia ją, siadając przy mnie. – Co słychać?

Opowiadam mu o Jardzie.

– I co teraz?

– Jasne, idź do arbajtu, tylko że byłbyś mi potrzebny już jutro. Równy gość z tego Jardy?

– Tak mi się zdaje.

– Chodź na zaplecze.

Siadamy na beczkach. Josef moczy w kuflu wody „Rudé Právo”.

– Chodzicie też na piece hartownicze?

– Czasem, właśnie ja z Jardą.

– Fajnie się składa. Zrobię ci na ręce oparzelinę, a ty zgłosisz to jutro jako wypadek przy pracy. Jarda poświadczy. Nie bój nic, nie będzie bolało – śmieje się na widok mojej rzadkiej miny. – Nawet nie poczujesz. Ale jutro musisz uważać, żeby nikt tego nie spostrzegł za wcześnie. – Zwilża mi grzbiet dłoni i powoli pociera go mokrym „Prawiczkiem”. – Nataša ma piętnaście lat, uciekła z poprawczaka, w ogóle jest z Pragi. Pojedzie z nami. Będzie balecik, więc te sprawy mamy zaklepane.

– A właściwie dokąd pojedziemy?

– Dowiesz się jutro, ale spokojna głowa, będzie gites, no, ale przede wszystkim forsa. – Pieczenie dłoni wzmogło się trochę. – Teraz zaciśnij zęby, musimy to pogłębić.

Nie było tak najgorzej. Jestem właścicielem prześlicznej oparzeliny i piję rum. Śpimy u Josefa w jakimś hotelu robotniczym. My kładziemy się na podłodze, dla Natašy zostaje łóżko. Nie ma nastroju. Dałaby mi?

Rano budzi mnie Josef. Polewa oparzelinę odrobiną piekącego roztworu soli i znowu pociera mokrym „Prawiczkiem”.

– A teraz spływaj i tylko uważaj, żeby tego nikt nie widział za wcześnie. Za wypadek przy pracy płacą lepiej.

Udaje mi się przemycić rękę do warsztatu. Jarda ma przepite oczy, ale stać go na uśmiech. Ile wybulił za ten bukiet? Grupka starych pryków od automatów dyskutuje, jak to dzisiejsza młodzież wyrasta na szubieniczników. A na kogo wyrośli oni, matoły?

Wreszcie przychodzi brygadzista i rozdziela robotę. Mam szczęście, czeka nas z Jardą naprawa dwóch sprzęgieł i kontrolny przegląd hartowni. Wcześniej jednak brygadzista bierze mnie do swojej kanciapy na dywanik. Usiłuję nie słuchać, żeby się nie zagalopować i nie zamachać mu skaleczoną ręką. W głowie zostają mi tylko strzępy: obibok, niewdzięcznik, zgłosimy to w szkole, ostatnia szansa.

Łapię torbę narzędziową Jardy i zasuwam na hartownię.

– Młody, czekaj no, tam na sam koniec!

Dogania mnie jednak dopiero przy piecu. Wyjaśniam, o co chodzi. Z początku się łamie, ale w końcu zrezygnowany macha ręką:

– Młody, ja przez ciebie hysia dostanę. Wczoraj stara chciała się rozwieść, teraz ty… Pocałujcie mnie wszyscy w dupę. Pokaż no. Musiało boleć, co?

Tłumaczę mu zasadę i sposób postępowania.

– Kurwa, Młody, mnie to wisi. Która rura?

Wybieram tę najbardziej rozgrzaną, a wtedy Jarda pokazuje mały zaworek:

– Odpowietrznik. Sprawdzałeś, czy działa, i akurat dotknąłeś rury, jasne? – Potem wszystko leci jak w cyrku. Wykrzywiam gębę w udawanym bólu, podczas gdy Jarda wlecze mnie do doktora. Wszystko gra, już po godzinie zmywam się z fabryki w cywilu, z łapskiem owiniętym czystym bandażem i z protokołem powypadkowym w kieszeni. W Dworcowej czekają już Josef i Nataša. Ze smakiem chłepczę browar. W połowie kufla przybiega Jarda:

– Młody, załatwisz mnie na całego, ty palancie. Twój stary biega po warsztacie i wypytuje, czy nie miałeś tego przed przyjściem do pracy. Chciał, żebym odszczekał, że to był wypadek, bo jego zdaniem zrobiłeś tak specjalnie, żeby mieć z głowy robotę. – Josef podsuwa mu krzesło, ale Jarda panikuje. – Prysnąłem przez dziurę, za chwilę muszę być z powrotem. – Ostatecznie Josef bierze go na kufelek przy kontuarze.

– Twoi starzy to też bydlaki, jak moi? Czasem myślę sobie: po co nas rodzili, skoro ich tak wpieprzamy? Nikt ich o to nie prosił. – Jak na swoje piętnaście lat Nataša genialnie stawia sprawę. – Mnie wpakowali do poprawczaka, kiedy miałam czternaście lat, bo zmajstrowałam sobie bachora i zapomniałam z kim. Banda kretynów! A przy tym matka puszcza się na prawo i lewo, ale jej nigdzie nie upychają!

Wraca Josef bez Jardy:

– Musimy spadać, bo stary na pewno zacznie cię szukać, a ja nie jestem w nastroju, żeby mu znowu skuć pysk. – Wręcza każdemu normalny do Karlowych Warów.

– Josef, a my tam po co?

– Zobaczymy. – Wzrusza ramionami.

W Warach ciągniemy pierwsze piwko, „karola”, już na stacji. Kelner początkowo ma jakieś obciachy, ale po chwili zamyka dziób i podaje, co trzeba. Coś tam bąka, że nie mam osiemnastu lat, palant jeden. Mam przynajmniej sto dziesięć. Później zaliczamy Kotwicę, gdzie Josef ma pełno kumpli. Tutaj nikt już nie pyta mnie o moich milion lat. Josef gdzieś przepadł, a ja z Natašą trąbimy jedno po drugim. Zaczynam mieć na nią cholerną chrapkę. Co by powiedział Josef, gdybym ją przeleciał? Wreszcie Josef wraca:

– Słuchajcie, jest tu taki facet, co robi dla Zachodu seriale porno. Płaci jak wariat. Potrzebujemy na wieczór forsy. Znam jedną metę, gdzie można wygrać kupę szmalu, ale trzeba mieć coś na wejście. Może byście zrobili z nim parę zdjęć? Ja nie mogę, poznaliby mnie po malunkach.

Mnie jest wszystko jedno, lecz Nataša ma opory. Josef odsyła mnie do sąsiedniego stołu, przy którym siedzą typy takie jak my.

– Cześć, jestem Marabut. Ciebie jeszcze tu nie widziałem. Wpadnij kiedyś, będą jaja. Zorganizujemy balecik, jest gdzie mieszkać, nie zapomnij.

Josef ciągnie mnie z powrotem.

– Nataša się zgodziła, idę po Petra.

Znika. Nataša rozciera palcem krople piwa na blacie stołu. Josef podchodzi z tym swoim Petrem: starym, obleśnym, garbatym facetem, który na dodatek zezuje.

– Cześć! Idziemy? – Facet prowadzi nas za róg, do całkiem gustownego mieszkania. Zaciągnął rolety i rozmaitymi żarówkami oświetlił kanapę.

– Więc tak, robimy serial, klasyczny serial. – Kiedy mówi, prycha śliną w promieniu metra. – Ty – pokazuje Natašę – przyjdziesz z wizytą, a ty włączysz magnet i polejesz do kieliszków. Potem będziecie tańczyć. Najpierw rozepniesz jej dżinsy, później ją przewrócisz i zaczniecie figlować. Od przodu, od tyłu, bokiem i tak dalej. No, to by było wszystko.

Początek idzie nam dobrze. Stroimy do siebie miny, tańczymy, rozbieram ją. Autentycznie, mam chcicę. Zaczynamy od przodu, jednak zanim zdążyliśmy zmienić pozycję, byłem gotowy.

– Co za palant! Miałeś wytrzymać cały seans, a nie chwilkę.

Wzruszam ramionami. Natašy zbiera się na płacz.

– Czekajcie, dam wam proszek. Wprawdzie jest dla byków, ale przeżyjecie.

Połykamy piguły i po chwili rzucamy się na siebie, maksymalnie napaleni. Pałę mam jak z żelaza. Bomba. Zaliczamy wszystkie możliwe strony świata, Nataša wyje z rozkoszy. Kiedy leżę na boku, dostaję prztyczka w głowę: ta straszna, obleśna kreatura stoi dwa kroki od nas i wali konia. Mam jasność, że aparat jest bez filmu.

Wzięliśmy prysznic i z pięcioma stówami popędziliśmy do Josefa.

– Czekaj – Nataša zatrzymuje mnie w ciemnej bramie. Rozpina dżinsy, a ja dmucham ją na stojaka w zarzyganym przejściu.

Młócimy naprędce kolację, po czym idziemy wszyscy na drugi koniec miasta.

– Olin będziesz siedział za mną. Chodzi tylko o to, żebyś pamiętał, po której karcie idzie as. Jak będzie miał przyjść, trącisz mnie. Gramy w oczko. Ja będę pamiętał resztę, a ty, Nataša, króle. To ważne. Kiedy szturchnę któreś z was, wtedy ma mnie obstawić, obojętnie kiedy, choćby miała przyjść siódemka. Jasne? I nie gapcie się na siebie jak para durnych napaleńców. Pieprzyć będziecie się później, najpierw musimy wygrać szmal. Jasne?

W luksusowo urządzonym mieszkaniu jest około dziesięciu osób, faceci i kobiety, mniej więcej pół na pół. Gadka szmatka, wypijamy parę kieliszków. Wszyscy rwą się już do gry. Wreszcie czterech gości plus Josef siadają za stołem. Pierwsze kółko. Stawka pięć dych, w banku na początek tysiąc. Wygrał facio wyglądający na dobrze prosperującego rzeźnika, zresztą kobitka za jego plecami podobnie. Przegrywamy stówę, w następnych rozdaniach jeszcze dwie. Josef ciągnie dziewiątkę, po niej waleta, teraz powinien przyjść as. Kopię go. Był ostatni przy rozdawaniu, pierwszy na zagrywce. Gra o bank. Jest as. Bankier wystawia dwie siódemki, odrzuca je, po czym ciągnie dziesiątkę z dziewiątką. Inkasujemy forsę, a ja ocieram pot z czoła.

Josef przejmuje bank, podczas gdy Nataša sunie mi ręką po nodze. Idziemy do sracza zakisić ogóra. W dupie mam pieniądze, mógłbym tak na okrągło, tylko trzeba by mieć rezerwowego naganiacza, bo człowiek nie jest wiecznie młody, a fujara nie ma mózgu, żeby się jej dało rozkazywać.

Wracamy, a Josef pewnie myśli, czy rzucić kartami i wystrzelać nas po pysku już teraz, czy dopiero po grze. Zajmuję swoje miejsce, ale nie mam głowy do asów. Znowu mi stoi, a Nataša patrzy na mnie błagalnie.

– Siedź! – Josef chwyta mnie za rękę. – Siedź, kurwa mać, bo cię wykastruję.

Usiłuję zapamiętywać karty, ale idzie mi jak po grudzie. Na szczęście pytka uspokaja się. Bank spuchł do dziesięciu tysięcy, a stawka wzrosła z pięciu dych do stówy. Ostro będzie. Rzeźnikowi poci się kark, jego małżowinka natomiast wygląda, jakby zaraz miała dostać zawału. Facet siedzący po lewej ręce Josefa, z cienkim wąsikiem i gębą oszusta z amerykańskich filmów, oblizuje wargi. Nowa stawka i nowe karty. Mimo niebieskiego tatuażu widać, jak rozluźniły się mięśnie na twarzy Josefa.

Rzuca na stół nową talię, jeszcze w celofanie. Wszyscy kontrolują opakowanie. Są zadowoleni, więc Josef zrywa celofan i na stół opada, niczym jesienny liść, etykietka. Gra nabrała rumieńców. Przyklękam, zbierając spadające setki. Josef, jako bankier, rządzi niepodzielnie. Boję się, żeby facet z lewej nie odgryzł sobie kawałka wargi. Znowu oblizał się, po czym stuknął w stół, o pół banku. Josef starannie przeliczył: trzynaście tysięcy. Facio wybulił na stół sześć i pół kafla. Josef dołożył drugie tyle, po czym dał po karcie jemu i sobie. Zbaraniałem: skąd wiedział, że gość nie potrzebuje więcej? Zna karty. Bzdura, przecież od wyłożenia nowych upłynęło zbyt mało czasu. Amerykański cwaniaczek kupił perskie oczko i zgarnął pulę. Josef odetchnął. Ja też, ale musi w tym być jakiś kant, nie ma innej możliwości. Bank znowu nam puchnie, a Josefa już nie interesuje, czy coś pamiętamy. Idzie na pewniaka. W następnym rozdaniu rzeźnik zagrał o pięć patoli i przerżnął.

– Mała wygrywa – oznajmia Josef. Przez całe życie nie zarobię takiej kupy szmalu. Mała nie przyszła. Cwaniaczek przymierza się do banku. Josef przelicza bank i jednocześnie przesuwa łokciem wierzchnie karty. Chcę mu o tym powiedzieć, ale na szczęście myśli są szybsze od słów. Odkłada forsę, bierze talię do ręki, a wierzchnie karty wsuwają się pod spód. Trwało to może jedną setną sekundy. Wszyscy dali się nabrać. W puli jest dwanaście kawałków.

Amerykaniec musi pożyczyć jednego kafla. Podkłada drugą, wierzchnią kartę pod pierwszą i zaczyna czytać. Na moment dębieje – spodziewał się perskiego oczka. Chce jeszcze jedną kartę. Josef podsuwa mu ją, uśmiechając się przy tym do mnie. Cwaniak rzuca kartami i zrywa się z krzesła jak sprężyna:

– Te karty są lewe, wyskakuj z forsy. – Pozostali odsuwają się, było nie było to przyzwoici obywatele.

– Bredzisz. Widziałeś, zresztą jak wszyscy, że były całkiem nowe. Dzisiaj kupowane.

Cwaniaczek zbladł jak ściana:

– Oddawaj. – Na poparcie swej prośby wyjął z kieszeni kawał noża. – Kurwa, wyskakuj z forsy, ty niebieska małpo, no już, bo cię poczęstuję.

Josef klepnął mnie lekko w tyłek. Odruchowo wstałem, a wtedy Josef capnął za moje krzesło i wystartował w stronę majchra. Trafił cwaniaczka prawym w brodę. Ten przeleciał przez pokój i kiedy upadł na plecy, Josef walnął obcasem w pięść ściskającą nóż. Cwaniaczek wrzasnął. Czubek drugiego buta uśpił go. Josef wyjął mu z ręki kosę, po czym znowu usiadł przy stole.

– To jak, ćwiczymy dalej, co?

– Wystarczy, ja już nie gram – rzeźnik pokręcił głową. Pozostali, którzy cały czas właściwie tylko asystowali, też pakują manele. Josef upycha w kieszeniach garście stówek. Co wypadnie, zbieram razem z Natašą. Stleniamy się w chwili, kiedy cwaniaczek z trudem dochodzi do siebie. Na pożegnanie zwijam ze stołu jeszcze dwie butelki wódki, poczęstunek dla kibiców.

Josef zaciągnął nas na skwerek przed domem. Wkrótce wytoczył się nasz znajomek i wpakowawszy się do budki telefonicznej, zaczął nerwowo wydzwaniać. Piję wódkę, przytulając się do Natašy. Wzdycha i jest gotowa z samego przytulania. Ściąga dżinsy, majtki i staje przede mną tylko w długiej koszuli, która od biedy może uchodzić za minispódniczkę.

– Chodź – mówi.

Ledwie się spuściłem, a już odpycha mnie Josef:

– Odsuń się, kurde, ja też chcę.

Nataša jęczy z rozkoszy. Kurczowo zaciskam powieki i mamroczę coś na głos, byle nie przypomnieć sobie Sonički. Jestem zazdrosny. Później biegniemy opustoszałą nocną kolumnadą. Wymachuję butelkami w stronę zamkniętych, martwych okien. Co chwila przystaję, żeby przez rozpięty rozporek przyjąć pieszczoty Natašy, która ma uda oblepione spermą i krzyczy, że ją to szczypie.

Stanęła przede mną, wypięła goły tyłek i zakręciła nim. Wszedłem w nią z całej siły. Krzyknęła, zapuszczając ręce w moje przycięte włosy. Stojący przed nami Josef rozrzuca setki w rytm naszych kolebiących się ciał: „Idzie jesień, liście lecą!”. Chwilę później wrzeszczy: „Gliny!”, więc zbieramy na czworakach kłęby zadrukowanych papierków i w ostatniej chwili wiejemy wąską uliczką.

– He, he, ja mam na te ich kurewskie silniki słuch cymes – śmieje się Josef.

– Teraz dokąd? – Nataša zadaje całkiem rozsądne pytanie.

– Znam tu jedną babę, co wynajmuje piętro w willi plus ochlaj za pięć paczek, a do tego kurwa, razem tysiąc. To jak?

Idziemy za Josefem do luksusowej dzielnicy nad kolumnadą.

– Zamówimy sobie też kurwy, co nie? Bo jeszcze się nam Nataša przepracuje.

Natašy zrzedła mina.

– To tutaj. Baba ma katalog kurewek, będziemy sobie mogli wybrać.

Z mroku wyłoniło się pięć cieni.

– No, prędko! Wyskakuj z forsy i możesz spadać, skoro macie taki dobry humor. – Ktoś zaświecił latarką. Zasrany świat. Raz na wozie, ale częściej pod.

– O, kurwa, Josef – rozległ się czyjś głos. – Ja to olewam, choćbyś pan płacił nawet patyka. Wybacz, Josef. – Największy byczek z całej grupki wyminął nas i zniknął w przejściu.

– Zostało czterech. No, panowie, do roboty – powiada Josef, wyjmując z kieszeni kastet. – Ale ostrzegam, żadnej litości. – W drugiej ręce trzyma pasek z szeroką sprzączką. – No, zaczynamy, szkoda czasu.

Grupka rozstąpiła się niepewnie. Nie oczekiwali, że trafią na takiego chojraka. A ja jestem niesamowicie dumny, że Josef jest moim kumplem, nieważne, że może nam spuszczą manto. Obleciał mnie strach, który usiłuję zdławić, wmawiając sobie: „Musisz być kiedyś taki, właśnie taki, a nie inny”. Pierdoły, nie stać mnie na to. Najpierw złamał mnie pasek zgreda, później mordobicie. Czy w ogóle potrafiłbym kogoś zaprawić jak należy? Nigdy. Stary, nienawidzę cię. Nienawidzę wszystkich jareckich, jakich ma to zasrane państwo.

„Cykor, cykor”, podpuszczam sam siebie. Ręka na butelce poci się nieprzyjemnie. Czy w ogóle potrafię ją utrzymać? Uderz, uderz. Zrobiłem krok do przodu. Oczy mam wytrzeszczone, w dłoni ściskam butelkę. Cofnęli się. Upajam się tym.

– No, kurwa, gnojki, zaczynamy, bo już mnie wpieprzacie. Chodźcie, niech wasze pierdolone ryje poznają, kto to jest Josef.

Naraz stoimy przed drzwiami sami, kroki na ulicy już ucichły. Wita nas obleśna baba:

– Cieszę się, panie Josef, że nie było skandalu. Stara już jestem, po co mi to. Będzie pan pił martini, jak zawsze?

– Nie, szampana. Dużo i dobrego!

Baba kłania się do samej ziemi.

– Życzy pan sobie panienek?

– Nataša, idź na górę! – Ta z wielką niechęcią wdrapuje się na schody.

– Więc które? – Babsko otwiera album. Josef wielkodusznie daje mi pierwszeństwo wyboru. Decyduję się na pucułowatą blondynkę z niebieskimi oczami. Baba pochrząkuje:

– Wie pan, nasze klientki to przyzwoite panie, ta akurat ma w domu męża, raczy pan obejrzeć inne.

Wybieram sympatyczną bruneteczkę. Babsztyl znowu chrząka, ale milczy. Josef zamawia typową kuchtę. Starucha szczerzy bezzębne dziąsła:

– Będą tu w ciągu godziny. Na jak długo panowie je chcecie?

– Zobaczymy, chyba na dwa dni.

Baba się uśmiecha. Fellini zzieleniałby z wściekłości. Rozwalamy się w skórzanych fotelach przy flaszce zimnego szampana, wysłuchując wyzwisk rzucanych z łazienki przez Natašę:

– Świnie, świnie, kurew się wam zachciało. Nie dam wam, choćbym ją sobie miała zaszyć.

– Josef, te karty naprawdę były lewe?

– No, jasne – uśmiecha się. – Kiedy wy zarabialiście forsę, ja cały czas temperowałem sobie palce o cegłę. Obrazki przygotował mi jeden koleś, Cygan. W lewym górnym rogu mają delikatne zadrapania: as jedno, dziesiątka dwa i tak dalej, ale ledwo, ledwo wyczuwalne, trudno coś udowodnić. Bez startej skóry na opuszkach gówno wyczujesz. Jak zetrzesz, możesz grać. Żałujesz ich?

– Skąd, wcale. Widzę tylko, ile siedemnastoletni człowiek musi się jeszcze nauczyć.

– Dużo, stary, dużo. Ale nie przejmuj się, ciupa nauczy cię sama. Wiesz, już Lenin mówił: ciupa nauczy, ciupa nauczy, ciupa nauczy.

Wreszcie zjawiają się zamówione panienki. Czas najwyższy. Za takie pieniądzory, cośmy za nie wybulili, przyleciałbym na skrzydłach. Wprawdzie wyglądają cokolwiek gorzej niż na zdjęciach, mógłbym być synem tej od Josefa, jednak szampan powinien zatrzeć to wrażenie. Przynajmniej tak mi się wydaje.

Wlewamy w siebie bąbelki, trzy stówy butelka. W końcu dziewczynom-matkom robi się gorąco i rozbierają się. Dopiero westchnienia, skutek poczynań naszych fiutów, wyciągają Natašę z wanny. W drzwiach ogłasza, że przychodzi tylko na kielicha, ale moja bruneteczka przystawia się do niej, całuje, ogląda z zachwytem, w końca ściąga z Natašy niepotrzebny zupełnie szlafrok i zaczyna się z nią kochać. Wybałuszam gały na te dwie kobiety spowite obłokiem miłości i szczęścia, zlewam się w fotel, przeżywając każde westchnienie, każdy ruch, każdy pocałunek, rozłożone uda. Sycę się tym, czując, że mnie to przerasta, obejmuje olbrzymią dłonią i wystawia przez okno gdzieś daleko od tego pieprzonego świata pełnego jareckich. Sycę się tym pięknem, któremu nie można się oprzeć, i pogrążam się w nim. Biorę rozpęd i walę głową w ścianę, znowu i jeszcze raz, aż krew zalewa mi brwi, a dziewczyny przyjmują mnie do siebie i długimi pocałunkami i kieliszkami szampana obmywają mnie, a potem wysysają moje „ja” aż do cna.

Minął jakiś czas? Olewam czas, zresztą ten wasz piękny świat też, te wasze maje, Lenin taki, Lenin owaki, a ja sobie dupczę: patrzcie, gapcie się – tu cipa, tam kutas, a później, jak mi przepowiada Josef, ciupa. Ciupa! I to mi odpowiada! A wy idźcie się utopić, pomogę wam przywiązać kamień do szyi. Silnik, sprzęgło, skrzynia biegów, zabierak, szczęki, lina, wy tutaj, ja w kiciu. Mam cię w dupie, życie, skończyłem już z tobą na wieki. Z tobą, zgredzie, na wieki, matko krowo. Seks i alkohol. Seks i dzieci, ściekające po moich i Natašy nogach. Dzieci, jeśli się narodzicie, palnę sobie w łeb albo przywiążę kamień do szyi. Silnik, sprzęgło, skrzynia biegów… Jeszcze flachę!

– Babo, dawaj flachę! I pokaż cipę, ona też by chciała posmakować.

Baba siada mi na kolanach, jej bezzębna gęba ślini się, a ja myślę sobie: „Kto chce rzucić kamieniem, niechaj rzuca”. Zasłaniam się Biblią. A was gówno to obchodzi. Rzucacie, ale nie dorzucicie. Pieprzę was. Baba wzdycha jak prawiczka, a Nataša niczym stara kurwa czeka, kiedy zrzucę babsko.

Budzę się, w głowie mam istne piekło. Złapał mnie kaszel. Miotam się na tapczanie, daremnie usiłując złapać oddech. Płuca ogłosiły strajk. Podnosi mnie Josef.

– No, pochyl się, to pomaga.

Wreszcie kaszel trochę popuszcza i przeżywam rozkosz wdechu. Bomba. Josef, już w ubraniu, znosi na jedną kupę butelki. Pionierzy wykonaliby dzięki nim plan zbiórki opakowań szklanych parę miesięcy przed terminem.

– Moja głowa, moja głowa – rozlega się spod koca obok mnie i pokazuje się Nataša. Na nagim ciele ma odciśnięte fałdy prześcieradła. Przewalam ją na siebie. Chcę się kochać, ale Josef nas rozdziela.

– Spadamy. Jeżeli zostaniemy jeszcze chwilę, doliczy sobie kolejny dzień, chyba całkiem niepotrzebnie, co?

Nie jestem o tym za bardzo przekonany, jednak ubieram się. Nataša ma smutne spojrzenie.

– Teraz skoczymy do Budvarki – komenderuje Josef. – Mam coś do załatwienia, poczekacie tam na mnie. Ile wam zostało forsy? Potrzebuję jak najwięcej.

Wyciągam z kieszeni dwie setki, Nataša mniej więcej tyle samo.

– Hm, nie jest tego za dużo, ale chyba wystarczy.

– Josef, a co z rachunkiem? Nie mam nawet gronia.

– Ty palancie – złości się – jak powiedziałem, że poczekacie do mojego powrotu, to poczekacie i już. Jasne?

Kiwam głową, wstydząc się, że mu nie ufałem. Josef to przecież kumpel, nigdy nie zostawiłby mnie na lodzie. Siadamy. Próbuję wyłudzić u kelnera piwo, ale ten mnie olewa. Siorbiemy coca colę. Mój żołądek zaczyna rozrabiać, więc zamawiam do coli flaki i jest mi cokolwiek lepiej.

– Olin, napiszesz do mnie, jak nas złapią?

Przytakuję, mówiąc coś w tym guście, że nie mogą nas dopaść, bo nie będą szukać w tak porządnej knajpie. Nataša uśmiecha się, kręcąc głową:

– Nie, Olin, nie pocieszaj mnie, ja mam nosa. Obiecaj, że będziesz pisał, proszę. Być może wyda ci się to głupie, ale wiedz, że cię kocham, bardzo cię kocham. – Głaszcze mnie po ręce, a z policzków ściekają jej łzy. – Bardzo cię kocham. Obiecaj mi te listy, proszę.

– Jasne, będę pisał. – Boję się wypowiedzieć słowo „kocham”. – Jeden list dziennie – bredzę.

– Gdybyś wiedział, jak boję się tam wracać. – Znowu łzy. – Jako uciekinierkę ostrzygą mnie na zero, a dziewczyny stłuką mnie na kwaśne jabłko, bo z mojego powodu zaostrzą nam regulamin. To będzie piekło, więc proszę, pisz, żebym chociaż nad twoimi listami miała piękne chwile.

Gładzę ją po włosach, całuję w mokry policzek, uświadamiając sobie, że w ciągu tych dni ani razu nie pocałowałem jej, a tylko dmuchałem. Są rzeczy, na które człowiek nie ma czasu. Zrobiła podkówkę:

– Przestań, bo się jeszcze bardziej rozbeczę. Wiesz, kiedy ostatnio dostałam prawdziwego całusa? Takiego fajnego, czułego, jak teraz? Od starszej siostry, kiedy miałam trzy albo cztery latka, i już wtedy okropnie się poryczałam. To moje najpiękniejsze przeżycie z dzieciństwa.

Przyszedł Josef:

– Olin, chodź ze mną na chwilę, musimy coś załatwić. Nataša, poczekaj jeszcze, a potem brykamy wszyscy troje.

Kawałek od Budvarki łapiemy autobus. Przez całą drogę powtarzam sobie wypowiedziane już na odchodnym, w drzwiach, słowa Natašy i wsłuchuję się w nie: „Olin, proszę cię, pisz”. Kracze dziewczyna i tyle. Cieszę się na myśl, że po powrocie wycałuję ją na wszystkie strony. Kocham ją. Kocham, kocham.

Josef wpakował się do budki telefonicznej. Słyszę, jak komuś zgłasza:

– W Budvarce siedzi dziewczyna, która zwiała z poprawczaka. Trzeci stół w lewo od drzwi.

Odwiesił słuchawkę. Brak mi tchu. Świat zawalił się, runął pod potężnym ciosem donosu.

– Josef, ty świnio! – Z całej siły wyrżnąłem go pięścią, aż przeleciał przez drzwi. Uchylił się przed drugim uderzeniem, za to moja ręka wybiła boczną szybę. Złapał mnie pod szyję i przyparł do małego murku przy budce.

– Ty pieprzony palancie, ona sama tego chciała. Już nie miała siły na dalszą ucieczkę. W nocy z przerażenia nie spała, wciąż myślała, co będzie, jak ją złapią. Zakochała się w tobie i miała cykora, że zwiną ją właśnie w tym momencie, kiedy ci to powie. Już więcej nie mogła, kapujesz? Nie mogła.

– Kłamiesz, kłamiesz! Chciałeś się jej pozbyć, a teraz wciskasz mi kit. Ty świnio, do dupy sobie wsadź te swoje bujdy o tym, że ludzie z Valdic⁴ są honorowi. Gdybym ja ci zawadzał, zakapowałbyś mnie!

– Spływaj, szczunie – odepchnął mnie. – I ostrzegam cię: nie wycieraj sobie gęby Valdicami.

Pędzę przez Wary w tempie, którego mógłby mi pozazdrościć sam Zátopek. Muszę zdążyć, blacharze są leniwi, zajmie im to chwilę. Wezmę Natašę, pojedziemy do Chebu, spróbujemy fiknąć na Zachód. A tam będziemy żyć razem i kochać się. Mogę nawet iść do roboty – dla niej wszystko.

Przed Budvarką puchy.

– Dokąd poszła ta dziewczyna, co tu siedziała? – pytam kelnera.

– Lepiej zmykaj stąd, zgarnęli ją gliniarze.

Świat jest parszywy i wstrętny. Całą podróż pociągiem z Warów do Klostrdlé miętoszę w dłoni naddarte pudełko po fajkach, na którym drobniutkim pismem jest wypisany adres. Napiszę, nie bój się, napiszę. Przed stacją rzucam pudełko wiatrowi. Znika pod kołami. Tak jak życie, jak mój list. Jeszcze zasmarkany od płaczu włażę do Dworcowej.

– Aaa, Olin! – wita mnie Brudas. – Masz niucha. U Boučków dezynfekcja, więc na znak protestu pijemy tę lurę.

Kelner podaje mi browar.

– Jestem goły – zwracam się w stronę stołu.

– Nieważne, pij, ja stawiam – obiecuje jedna z Kaczek.

– Od dwóch dni szukają cię gliny, U Boučków byli przynajmniej trzy razy. Pilnuj się – ostrzega mnie Kurczak. Pozostali wcale nie zwracają uwagi na jego słowa, gliny to normalka. Na wszelki wypadek stawiam przy piwie lemoniadę.

– Dzień dobry, kontrola dokumentów.

Wyjmuję czerwony auswajs, wiedząc, że nadeszła moja pora.

– Ty jesteś Olin?

Przytakuję.

– Pójdziesz z nami – oznajmia młody gliniarz, raptem parę lat starszy ode mnie. Brudas zbiera ze stołu fajki i wpycha mi je do kieszeni.

– Jakiś doświadczony – zauważa glina.

– Wie pan, panie władzo, życie naucza i poucza.

Na mentowni wpychają mnie za drzwi z tabliczką „Komendant”. Wszystko jest białe, nieludzko sterylne.

– Więc to ty jesteś Olin? Nazywam się Adamec. – Nie mogę pohamować uśmiechu. Niedawno zachwalałem go przed jareckim jako ekstra piłkarza. – Wiesz, nie lubię nowych w swoim rewirze, zwłaszcza takich jak ty. Masz w ogóle pojęcie, w co wdepnąłeś? – Wyjął z biurka jakieś papiery. – Kaczki: w sumie siedem lat odsiadki. O Josefie swoje wiesz. Brudas za przestępstwa kryminalne trzy lata zakładu dla nieletnich, czyli – jak wy to nazywacie – poprawczaka. Kurczak rok, Brudny Piotr – mam mówić dalej? Haszysz pięć lat, Kupiec osiem. Ovalda pięć. To cię czeka, jeżeli z nimi nie zerwiesz. Tydzień używania, lata odsiadki – czy to warto? Pewnie myślisz, że jako siedemnastolatek powalisz świat. Gówno prawda, on powali ciebie. Porywasz się z motyką na słońce, pamiętaj. Twój ojciec kiedykolwiek może zrobić ci koło tyłka i wysłać do zakładu. Czego ty właściwie chcesz? Ja bym był szczęśliwy, gdyby ojciec mógł strzelić mnie w pysk, kiedy byłem młody, ale nie mógł, zagazowali go w Oświęcimiu. Był komunistą. A ty żyjesz sobie w dobrobycie, żresz do woli i jeszcze podskakujesz? Nie wpieprzaj mnie! – wrzasnął. – Jak usłyszę o tobie jeszcze raz, złoję ci dupsko tak, że przez tydzień nie usiądziesz, a potem możesz się skarżyć, gdzie ci się żywnie podoba. Zmykaj do domu, przeproś rodziców, a w fabryce przyłóż się do roboty. Kiedyś jeszcze mi podziękujesz. Wpadaj do mnie zawsze, jakbyś miał jakieś problemy. Tu masz mój domowy telefon, na wypadek, gdybyś mnie nie zastał. Wstydziłbyś się, przecież z ciebie już prawie dorosły facet. No, leć już. A zresztą, wiesz co? Ja i tak kończę na dzisiaj, podrzucę cię do domu autem, będzie mi po drodze.

– A właściwie dlaczego mnie szukaliście, skoro jestem na zwolnieniu? – zadaję zupełnie zbędne pytanie.

– Ojciec powiadomił nas o twoim zniknięciu.

W drodze do domu usiłuję przypomnieć sobie adres Natašy. Daremnie. Jary ma kamienną twarz, kiedy odbiera mnie niczym pocztową przesyłkę.

– Tak, oczywiście, dziękuję, dziękuję.

Trzasnęły drzwi, a ja byłem gotów oddać nawet najlżejszy policzek. Jednak zgred woli nie ryzykować. Jedynym członkiem rodziny, który ze mną rozmawia, jest Hanka. Robi to wprawdzie ukradkiem, do tego szeptem, ale zawsze:

– Olin, nie wolno mi się do ciebie odzywać. Jesteś kapitalny, braciszku. Kiedy skończę osiemnastkę, też ucieknę. Z tobą, co? Tu są sparty, weź.

Idę przed dom na papierosa. Jarecki wychyla się z okna:

– Tu się nie pali, marsz z powrotem.

Spluwam w jego kierunku, zapalam następnego i myślę o Natašy. Nie słyszę nawet kroków. Pierwszy cios położył mnie na grządce goździków, kolejnych uderzeń i kopniaków już nawet specjalnie nie czuję.

Siedzę w pokoju z odchyloną do tyłu głową. Zabić starego, zamknąć to koło. Koło śmierci i narodzin. Chłopie, nie zgrywaj gieroja. Przecież i tak, kiedy zatamujesz krew, nie będziesz miał odwagi wbić mu noża między żebra. Zabić go w wyobraźni – na to cię tylko stać.

Wreszcie przestaję krwawić i pakuję się do wanny, do ciepłej, czystej wody, której mi tam napuściła Hanka. Chciałbym się onanizować, ale kapucyn beznadziejnie dryfuje po powierzchni. Nataša, chcę ciebie. Trzasnęły drzwi i w łazience zjawił się zgred. Wyjmuje z pralki dżinsy, rzucając na nią jakieś ohydne portki z bistoru.

– Od dzisiaj nosisz się przyzwoicie, zrozumiano?

Wyskakuję za nim, jednak nagość i wstyd wtłaczają mnie na powrót do wanny.

– Zabiję cię, ty świnio! – zdobywam się tylko na okrzyk zza zamkniętych już drzwi. Wycieram się błyskawicznie ręcznikiem, ale i tak za wolno. Usłyszawszy szczęk drzwiczek pieca, wyobrażam sobie, jak francowate węgle spalają dżinsy, kupione za trzy zaoszczędzone stówy i pięć resoraków z kolekcji. W samych spodenkach pędzę za starym, który z zadowoloną miną przytrzymuje drzwiczki pieca.

– No i będziesz chodził ubrany jak należy – śmieje się.

Udaję, że chcę wejść do naszego pokoju, i mijając jarego, ładuję mu w ucho. Jęknął. Następna fanga rozkwasza mu gębę. Stęka, usiłuje mnie trafić, ale jestem górą. I znowu, i jeszcze raz. Tłukę go za Natašę, za siebie, za Hankę, za pieprzone życie. Lewa, prawa, lewa. Nagle obrywam z tyłu od matki warząchwią i z kolei ja liżę wykafelkowaną podłogę, przy układaniu której jako posłuszny syn woziłem dziesiątki taczek betonu.

Kolejne dni to jeden koszmar. Jako chory, muszę leżeć, uczyć się odpowiedzi na pytania z technologii, a w duchu wyję z tęsknoty za Natašą. Wyję też ze strachu przed starym, którego nie potrafię zgnoić, więc rozkoszuję się wizją, że kiedyś się zestarzeje, ręce jak łopaty zniedołężnieją, a wtedy ja zrzucę go z fotela na kółkach i skopię to skamlące ścierwo. Dni wloką się niemiłosiernie, wreszcie mogę zdjąć bandaż i iść do pracy. Na mój widok Jarda łapie się za głowę i przerażony szepcze do swojej torby narzędziowej:

– On znowu tutaj!

Dni spłynęły w niekończące się pasmo zasranej nudy, czyli mówiąc przyzwoicie, życiowej szarzyzny. Truchleję na myśl, że tak ma wyglądać całe moje życie. Ogarnia mnie mania samobójcza. Nie mam już nawet siły prysnąć, pobić się, sprowokować starego, żeby mi pokancerował pysk. Zostaje pętla na szyi, kopnięcie krzesła i odjazd. Łażę, zastanawiam się, onanizuję się tą wizją, ale nic poza tym, jak zawsze u mnie. Kiedy chodziłem do piątej klasy, mój najlepszy kolega zmarł na białaczkę. Ryczałem jak bawół i przez wiele miesięcy przyglądałem się ludziom powyżej trzydziestki, ofiarując Bogu ich życie za wskrzeszenie Emila. Bóg nie przyjął propozycji, nikt nie umarł, no i Emil nie wrócił.

Kurewski świat! Tłukę na oślep kluczem, Jarda na wszelki wypadek gdzieś się zadekował. Powoli zmienia się nasza wzajemna relacja – z podwładnego staję się panem. Olewam robotę, budę też. Olewam wszystko i wszystkich. Wpieprza mnie pójście do szatni i wkładanie bistorowych spodni, które jarecki kupił mi łaskawie za moje oszczędności. Po powrocie do domu siadam w kącie i gapię się tępo, dumając o śmierci, która jak na złość nie chce przyjść.

– Nie i już! – wrzeszczę na starą babcię brygadzistkę, w imię pięknej starości stojącą przy tokarce i wpychającą w nią przez osiem godzin dziesięć tysięcy krążków. Babcia ma niewyraźną minę, bo wygląda na to, że nie zreperuję jej dzisiaj tego sprzęgła. Norma ucieka, a za przestoje płacą nieszczególnie.

– Panie majster, może by pan to jednak zrobił jeszcze dzisiaj? – W maleńkiej, pomarszczonej, zharatanej przez opiłki dłoni ściska zmiętą dziesięciokoronówkę.

Odtrącam rękę z dychą i zasklepiam się w swojej skorupie. Morduję się z tą bestią śmierdzącą zużytym smarem i emulsją, bestią, na którą ci z popołudniowej zmiany szczają, żeby zaoszczędzić czas. Wpycham jej w paszczę nowe sprzęgło, którego ona nie chce, zapiera się jak znarowiony koń. Nic dziwnego, ostatecznie dziesięć tysięcy wciąż tych samych ruchów to żadna frajda, nawet dla maszyny. Tylko ludziom, jak widać, całkiem to służy. Cóż, są gusta i guściki.

Wreszcie sprzęgło siedzi w bebechach, a babcia na pełny gaz goni normę. Dziękuje już po uruchomieniu maszyny:

– Dziękuję – krążek – panie – krążek – majster – krążek – oszczędził – krążek – mi – krążek – pan – krążek – czasu.

Ma kobieta rację, trzeba korzystać z czasu. Zamknąłem narzędzia Jardy w skrzyni i w utytłanym smarem drelichu pedałuję na portiernię.

– Dokąd to, synu? – spytała siostra babci od tokarki.

– Idę po części zamienne, a potem mam jeszcze coś do załatwienia na stacji.

Droga przez miasto do Boučków zabiera mi kwadrans. Ocipieć można, ale opłaca się. Mało komu uda się przejść z piekła do raju w tak krótkim czasie. W raju na stole siedzi Hasz brzdąkający jakąś senną melodię, pod tyłkiem ma talię kart. Brudny Petr i Kurczak kimają, a Brudas nie wiedzieć komu klaruje swoje poglądy. Staremu Řezáčowi, siedzącemu przy stole koło kontuaru, kapie ślina. Zajmuję miejsce obok Brudasa i zamawiam kufel.

– Tyś arbajtował? – Brudas zatyka sobie nos, jakby poczuł smród gówna.

– Aha, ale z tym już koniec, na zawsze! – Opowiadam mu o swoim obrzydliwym świecie. Brudas łapie się za głowę, załamując ręce, klepie się po nogach, wreszcie wali pięścią w czoło. Skończyłem, a wtedy Brudas zrzuca maskę poczciwca:

– Ty palancie, skoro tak właśnie myślisz, skoro tak przeżywasz, to olej wszystko i wszystkich, i spokojnie pakuj się do poprawczaka, idź do pudła, ładuj wszystkich równo, ale nie poniżaj się nigdy, słyszysz, ty chuju? Z ciebie jest normalny mięczak, który sam nie wie, czego chce. Nie wie, co dalej, jak grać z tymi debilami, tak żeby wilk był syty i owca cała. Spierdalaj, najlepiej do tego poprawczaka, tam ci się przejaśni. Jesteś normalny dupek z lepszej rodziny, a pchasz się na nie swoje miejsce. Trochę tego, trochę tamtego – to by ci pasowało, co nie? Tylko że nie ma żadnej pośredniej drogi i ty jej nie wymyślisz. Kapujesz, ty cipo? Cholernie długo główkowałem w poprawczaku, dlaczego inne bachory mają starych, a ja nie. Twoje problemy zaliczyłem jako dziesięciolatek. Dzisiaj mam jasność. Wylądowałem tam, bo zamknęli matkę, a stary nieznany. Od piątego roku życia wychówki mówiły nam, że jesteśmy kryminalistami – trudno, niech i tak będzie. Będą mnie puszkować, w porządku, liczę się z tym, ale dni na wolności będę przeżywał pięknie i na pełnym gazie. Urlopy w pierdlu. No i w pytę. Uświadom sobie, że pętasz się w świecie chujów, którzy przez całe życie nie ukradli dla siebie ani jednego dnia. Zawsze żyją tak, jak trzeba. W porównaniu z nimi ja będę żył jak król, chociaż trafię do pudła. „Żyć, żeby przeżyć” – to obowiązywało w epoce kamiennej, teraz żyjesz, żeby użyć. Ty palancie, zrozumże wreszcie, co wyrabiasz. Olej ich. Kić to nie koniec życia, tylko zło konieczne w zamian za piękne dni przeżyte choćby w tej knajpie. Pięknie tu, co? Jak mi się nie chce, nie kiwnę nawet palcem w bucie. Nie istnieje czas i pośpiech. Jestem tylko ja i wszystko kręci się wokół mnie. Kapujesz? Łapa, jeszcze dwa. I trzy rumy, jeden dla Hasza. – Pauza. – Dzisiaj zrobiłeś pierwszy krok: pokazałeś, że masz ich w dupie. Jeżeli zrobisz dwa, trzy następne, nie skrewisz przed starym, będziesz nasz. I będziesz wolny. Pij, kurdebalans, żebyś miał siłę. Będzie gorzej.

Wlewam w siebie rum, a razem z nim całe swoje dotychczasowe życie. Nie istnieje i nigdy nie istniało.

Koło trzeciej spelunka się zapełnia. Przy każdym otwarciu drzwi najchętniej zerwałbym się, gotów na czekającą mnie grandę, ale przed Brudasem odgrywam ważniaka. Jakie znowu drzwi? Jaki świat?

Zamiast jarego zjawia się Josef. Udaję, że go nie widzę. Dość już tego było.

– Serwus, Olin! No, coś taki najechany? Ona tego chciała naprawdę, bo nie wiedziała, co będzie dalej. I tu miała rację, ciebie to dopiero czeka.

Dlaczego dzisiaj wszyscy chcą wpakować mnie do mamra? Boję się go, strasznie się boję. Najchętniej wrzasnąłbym: „Ja nie chcę siedzieć!”, ale widok szarych, pustych chodników za oknem zatyka mi dziób. Na wieki wieków, amen. No, przecież nie zesram się ze strachu. Będę sobie myślał o starym i nic się nie stanie. Przynajmniej nic gorszego.

Budzi mnie Brudny Petr:

– Olin, wstawaj, Olin.

Z trudem otwieram oczy, głowa boli potwornie. Wczoraj znowu ostro zapiłem.

– Olin, rozumiesz, co do ciebie mówię? – Kiwam ociężałą łepetyną. – Więc słuchaj: jest nas tutaj pięciu, czasem sześciu, żaden nie ma ochoty na spotkanie z glinami, a ciebie na pewno będą tu szukać. Jeżeli zostaniesz, sprawa się rypnie. Kapujesz, o co mi chodzi?

– Aha. – Czuję się strasznie skrzywdzony, chociaż rozumiem obawy Petra. Wygnanie z raju. Będę musiał stanąć na własnych nogach, tylko gdzie w tej odrutowanej, zapchanej gliniarzami klatce?

– Olin, to nie na zawsze. Jasne, że możesz mieszkać u mnie jak każdy, ale najpierw niech twoja sprawa przyschnie, bo na razie jest drobna afera i masz na karku gliny. Jak się wszystko unormuje, zgred nie będzie do ciebie miał prawa, wtedy przyjdź. Mówię serio. Uchlejemy się z tej okazji jak bąki, a ty dostaniesz z powrotem swoją kanapę, choćby na niej spał sam minister bezpieki.

Chcę wskoczyć w kombinezon, żeby jakoś zabić czas i uniknąć gadaniny, że go rozumiem i że jest w porządku, a tu Petr przynosi stare, ale w zupełnie niezłym stanie dżinsy, podkoszulek, dziurawe półtrampki i panterkę:

– Masz, weź. Zostało po jednym funflu, który raczej nie będzie tego potrzebował przez pięć lat. W sobotę i w niedzielę głupio byś wyglądał w drelichu, wrzuć go do worka, przyda ci się w ciągu tygodnia.

Jeszcze tylko trzeba przejść przez pokój obok małżeńskiego łoża i powiedzieć chłopakom „serwus”. Żegnaj, raju. Ładnie mnie ujaił ten mój stary. Udają, że śpią, tylko Brudas uniósł się na łokciu:

– Olin, nie wierz niczemu i nikomu, tylko sobie. No i do szybkiego.

Brzmi to jak frazes, ale nie dla mnie. Mam kumpli.

„Im więcej ludzi, tym większa szansa znaleźć tych dobrych i zniknąć w tłumie”, powtarzam sobie cały czas w pociągu jadącym do Pragi. Na każdy mundur reaguję ucieczką do sracza. Bogu dzięki konduktorom dzisiaj wszystko zwisa.

Pociąg wypluwa mnie na Centralnym. Wokół przewalają się dokądś dziesiątki, setki ludzi, tylko mnie nie jest nigdzie śpieszno, mam czas wyłącznie dla siebie. Zanim mnie zwiną, mam kupę czasu. Piękna perspektywa. Hipy zbierają się na Kampie i w knajpach na ulicy Nerudy, międlę dawno zasłyszaną informację. Tylko jak tam trafić? W Pradze byłem ostatnio jako pionier w Teatrze Narodowym, a potem jeszcze parę razy w zoo z moją pieprzoną rodzinką.

– Stary, jak trafię na Kampę? – pytam pierwszego rudego hipa, jaki nawinął mi się pod rękę.

– A ty skąd? – otaksował mnie spojrzeniem.

– Mhm, tego, spod Chomutova.

– Aa, klient z północy. Chodź, mamy wspólny kierunek.

Ładujemy się do dziwnego pociągu, który, co mi wiadomo ze zdjęć, nazywa się tramwaj. Rzuca nami na zwrotnicach, ale poupychany wewnątrz tłum trzyma się skórzanych uchwytów i przeważnie ślepi w praską popołudniówkę. Jest klawo. Właśnie tak, nie wiedzieć czemu, wyobrażam sobie Londyn. Wszędzie piękne, stare kamienice, tabuny samochodów, sklepy, wejścia i wyjścia, a ludziska mają wszystko gdzieś i czytają sobie jakiegoś szmatławca. Przesiadamy się i znowu jazda. Nareszcie wysiadka. Przechodzimy bramę, podobną do tej w Adani, a potem idziemy mostem Karola. Uff, to akurat znam, nie jest tak źle. Rudzielec pakuje mi do łba masę mądrości, lecz hordy z aparatami fotograficznymi ogłupiają mnie do tego stopnia, że rejestruję tylko fragmenty.

– W Wadze na Smíchovie zaczynają już o piątej. Ostatnie knajpy zamykają o dwunastej. Najfajniej jest U Karola, tam chodzę najczęściej. Tych pięć godzin trzeba jakoś przeżyć. Wpadnij do „Karola”, jak nie będziesz miał nic do roboty.

Wzruszam ramionami:

– Nie wiem, zobaczę. Nie mam forsy.

Rudy kręci głową.

– Wy z północy jesteście chyba szajbnięci. Jeszcze nie spotkałem takiego, co by miał forsę. Ale z was frajerzy. Masz tu pięć dych. Jak ci tam będzie do dupy, przyjdź do Dwóch Słońc. Prosta sprawa: tamtą ulicą w górę, a potem już znajdziesz. Kampa jest tutaj – wskazał na prowadzące w dół schody. – Mam na imię Míša! – krzyknął na odchodnym.

Knajpa nabita, w tylnej salce mnóstwo hipów. Piknęło mi serduszko, ale nikt nie zwraca na mnie uwagi. Siadam w kącie, kelner bez najmniejszych problemów serwuje browar. Po chwili czuję się jak w innym świecie. Długowłosi przy stole mielą jęzorami o sztuce, kłócąc się przy tym niesamowicie. Wokół fruwają angielskie i czeskie nazwiska, których w życiu nie słyszałem. Po każdym nazwisku połówka stołu uśmiecha się ironicznie, a druga z powagą kiwa głową. Siedząca przy mnie dziewczyna, na którą już od dłuższego czasu kieruję uwodzicielskie spojrzenie, wstaje i zaczyna krzyczeć:

– Trujecie! Bondy mówi inaczej i ma rację: publikacja prac jest największym i jedynym szczęściem autora.

Sypie kolejnymi poglądami tego dziwnego boga, Bondy’ego. Tak mi się podoba, że chciałbym ją zapytać, kto to taki, ale czuję, że wyszedłbym na durnia. Ślicznotka nie przestaje wylewać na dębowy blat stołu mądrości Bondy’ego, a do mnie dociera, że mówi o tym, czy publikować i za jaką cenę. Chociaż w zasadzie tylko się domyślam, być może lepiej rozumiałbym niemiecki albo chiński. Rozglądam się po zgromadzonych, wypatrując tego, który najmniej kiwa głową, mógłby nim być ten Bondy. Tamten blondyn? Ee, nie, jest tak wlany, że nie ma siły kiwać. Gdyby ta lufa obok nie była tak piękna i nie olewałaby mnie, wszystko wyglądałoby jak z innego świata. Nigdy nie żyłem takimi sprawami. Moje życiowe problemy to uciec od starych, później – zabić się czy nie, kiedy mnie zamkną… a tu w Pradze takie gadki. Mają ludzie kłopoty: publikować czy nie publikować. W Klostrdlé jest inny problem – dać się przymknąć dziś czy jutro.

– A Dostojewski? – rzucam na stół swoje nędzne wiadomości z literatury. Nad stołem przelewa się burza obcych wyrazów. Z rodzimych rozumiem tylko dwa: „Ty baranie!”.

Przy sąsiednim stole zaszeleściły karty.

– Zagrajmy w oko.

Obracam się w tamtą stronę. Wreszcie coś sensownego.

– Grasz z nami, młody? – zauważa mnie któryś z tamtego towarzycha. Czemu nie? W tym się orientuję i coś niecoś potrafię. Dosiadam się do nich. Wielbicielka Bondy’ego rzuca mi pogardliwe spojrzenie.

– Stawka korona.

Dostaję pierwszą kartę. Starannie sprawdzam jej brzegi. Na lewym górnym rogu wymacuję ledwie wyczuwalną rysę. Josef, dzięki. To as. Następna przychodzi dziewiątka. Jestem bogatszy o dychę i pędzę do sracza, żeby zatemperować sobie palce. Starte opuszki bolą, ale grać można. Warto by wziąć bank. Obstawiam, chociaż mnie nie stać. Ale w ręce trzymam czerwienną siódemkę. Bankier nie chce wypłacić od razu. As. Bank jest mój. Mają pecha, czerwona siódemka nie była znaczona. Nie sądzili, że będziemy grać w piątkę. Kładę ją pod spód, przy czym dyskretnie robię na niej paznokciem rysę.

– Mała wygrywa – ogłaszam po półgodzinie, kiedy bank już ładnie spuchł i żałuję, że nie widzi tego mój nauczyciel, Josef.

Mała przyszła od razu. Zgarniam pięć stów. Trafiła kosa na kamień. Teraz trzeba by się stąd urwać, bo z miny tamtych wynika, że nie chcą mnie puścić ot, tak sobie. Do ostatniej chwili kopiuję Josefa i jego niekończące się knajpiane opowieści. Odczekałem, aż obok przebiegnie kelner, i wrzasnąłem: „Pięć rumów!”. Oczywiście wypiął się na mnie, więc pognałem za nim i w odpowiedniej chwili wpadłem w wejściowe drzwi. Schody zaliczałem po cztery. Z daleka knajpa wygląda jak sympatyczna chałupka.

Do Dwóch Słońc trafiłem bez kłopotów, idąc bez przerwy pod górę. W środku też młyn, ale rudy Míša robi mi miejsce na ławie. Oddaję mu pięć dych.

– Kurwa, czasem żałuję, że nie jestem z północy. Powiedz mi, gdzie wy drukujecie tę forsę?

Nie powiem. Północy jest pisane życie dłuższe i radośniejsze, Prago. Piwko mają tu dobre, tylko te gadki, te gadki! Míša schylił się nade mną:

– Ty, kurde, zobacz! Magor⁵, szef Plastyków!

Przysiada się do nas chłopak ostrzyżony na króciutkiego jeża.

– Cześć, Magor! Serwus, Magor! Magor, czołem! – rozlega się w całej knajpie, a Míša serwuje mi nową informację:

¹ Chodzi o The Plastic People of the Universe – czołową grupę czeskiego muzycznego undergroundu [przyp. tłum. Tam, gdzie nie zaznaczono inaczej, przypisy pochodzą od tłumacza].

² Sparty – gatunek lepszych jakościowo czechosłowackich papierosów.

³  Josef Smrkovský (1911–1974) – czechosłowacki działacz partyjny i państwowy, w roku 1968 przewodniczący Zgromadzenia Narodowego.

⁴ Valdice – jedno z najcięższych czechosłowackich więzień.

⁵ Magor (Szajbus), właściwie Ivan Jirous (1944–2011) – undergroundowy teoretyk sztuki, krytyk, poeta; kierownik artystyczny zespołu The Plastic People of the Universe.

WYDAWNICTWO CZARNE SP. Z O.O.
www.czarne.com.pl

Sekretariat: ul. Kołłątaja 14, III p., 38-300 Gorlice
tel. +48 18 353 58 93, fax +48 18 352 04 75
e-mail: mateusz@czarne.com.pl,
tomasz@czarne.com.pl, dominik@czarne.com.pl,
honorata@czarne.com.pl, ewa@czarne.com.pl
edyta@czarne.com.pl

Redakcja: Wołowiec 11, 38-307 Sękowa
tel. +48 18 351 00 70
e-mail: redakcja@czarne.com.pl

Sekretarz redakcji: malgorzata@czarne.com.pl

Dział promocji: ul. Andersa 21/56, 00-159 Warszawa
tel./fax +48 22 621 10 48
e-mail: agnieszka@czarne.com.pl, anna@czarne.com.pl,
dorota@czarne.com.pl, zofia@czarne.com.pl

Dział marketingu: katarzyna@czarne.com.pl

Dział sprzedaży: tel. 504 564 092, 605 955 550
irek.gradkowski@czarne.com.pl,
agnieszka.wilczak@czarne.com.pl

Audiobooki i ebooki: Izabela Rególska, iza@czarne.com.pl

Wołowiec 2014
Wydanie I