Lars Kepler

Świadek

Przełożyła Marta Rey-Radlińska

Wszelkie powielanie lub wykorzystanie niniejszego pliku elektronicznego inne niż jednorazowe pobranie w zakresie własnego użytku stanowi naruszenie praw autorskich i podlega odpowiedzialności cywilnej oraz karnej.

Tytuł oryginału szwedzkiego ELDVITTNET

Projekt okładki PIOTR BUKOWSKI

Fotografia na okładce © by LARIO TUS / Shutterstock

Copyright © by LARS KEPLER, 2011

First Publisher by Albert Bonniers Förlag, Stockholm, Sweden

Published in the Polish language by arrangement with Bonnier Group Agency, Stockholm, Sweden

Copyright © for the Polish edition by WYDAWNICTWO CZARNE, 2013

Copyright © for the Polish translation by MARTA REY-RADLIŃSKA, 2013

Redakcja SANDRA TRELA / D2D.PL

Korekta BARBARA PAWLIKOWSKA i MAGDALENA MROŻEK / D2D.PL

Redakcja techniczna ROBERT OLEŚ / D2D.PL

Skład wersji elektronicznej: EWA KRAJEWSKA / VIRTUALO SP. Z O.O.

ISBN 978-83-7536-672-3

Spis treści

- Motto

- 1

- 2

- 3

- 4

- 5

- 6

- 7

- 8

- 9

- 10

- 11

- 12

- 13

- 14

- 15

- 16

- 17

- 18

- 19

- 20

- 21

- 22

- 23

- 24

- 25

- 26

- 27

- 28

- 29

- 30

- 31

- 32

- 33

- 34

- 35

- 36

- 37

- 38

- 39

- 40

- 41

- 42

- 43

- 44

- 45

- 46

- 47

- 48

- 49

- 50

- 51

- 52

- 53

- 54

- 55

- 56

- 57

- 58

- 59

- 60

- 61

- 62

- 63

- 64

- 65

- 66

- 67

- 68

- 69

- 70

- 71

- 72

- 73

- 74

- 75

- 76

- 77

- 78

- 79

- 80

- 81

- 82

- 83

- 84

- 85

- 86

- 87

- 88

- 89

- 90

- 91

- 92

- 93

- 94

- 95

- 96

- 97

- 98

- 99

- 100

- 101

- 102

- 103

- 104

- 105

- 106

- 107

- 108

- 109

- 110

- 111

- 112

- 113

- 114

- 115

- 116

- 117

- 118

- 119

- 120

- 121

- 122

- 123

- 124

- 125

- 126

- 127

- 128

- 129

- 130

- 131

- 132

- 133

- 134

- 135

- 136

- 137

- 138

- 139

- 140

- 141

- 142

- 143

- 144

- 145

- 146

- 147

- 148

- 149

- 150

- 151

- 152

- 153

- 154

- 155

- 156

- 157

- 158

- 159

- 160

- 161

- 162

- 163

- 164

- 165

- 166

- 167

- 168

- 169

- 170

- 171

- 172

- 173

- 174

- 175

- 176

- 177

- 178

- 179

- 180

- 181

- 182

- 183

- 184

- 185

- 186

- 187

- 188

- 189

- 190

- 191

- 192

- 193

- 194

- 195

- Przypisy

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

A miejsce dla tchórzy, niewiernych, postępujących

obrzydliwie, zabójców, rozpustników, czarodziejów,

bałwochwalców i wszelkich kłamców jest w jeziorze

płonącym ogniem i siarką.

Ap 21, 8

Medium to osoba, która przypisuje sobie zdolności paranormalne, umiejętność odczytania tego, co znajduje się poza zasięgiem ogólnie przyjętej nauki.

Niektóre media pośredniczą w kontaktach ze zmarłymi podczas seansów spirytystycznych, inne oferują porady z użyciem na przykład kart tarota.

Próby komunikacji z duchami zmarłych za pomocą medium mają bardzo długą historię. Już tysiąc lat przed narodzeniem Chrystusa król Izraela Saul prosił ducha zmarłego proroka Samuela o radę.

Na całym świecie policja przy skomplikowanych sprawach korzysta z pomocy mediów i spirytystów. Dzieje się tak wielokrotnie w ciągu roku, chociaż nie ma ani jednego udokumentowanego przypadku, w którym medium przyczyniłoby się do rozwiązania zagadki.

1

Elisabet Grim ma pięćdziesiąt jeden lat i przetykane siwizną włosy. Ma wesołe oczy, a kiedy się uśmiecha, widać, że jeden z przednich zębów nieco wystaje.

Elisabet jest pielęgniarką w Birgittagården, domu dla trudnej młodzieży na północ od Sundsvall. Jest to wielofunkcyjna placówka opiekuńcza, wychowująca osiem dziewcząt w wieku od dwunastu do siedemnastu lat, zgodnie z ustawą o środkach opieki nad małoletnimi (LVU).

Niektóre z nich w chwili przybycia do Birgittagården są uzależnione od narkotyków, prawie wszystkie się samookaleczają i cierpią na zaburzenia odżywiania. Wiele z nich wykazuje dużą agresję.

W zasadzie nie ma dobrej alternatywy dla zamkniętych placówek opiekuńczo-wychowawczych z drzwiami podłączonymi do alarmu, zakratowanymi oknami i śluzami jak w areszcie. Kolejnym etapem stają się zazwyczaj „dorosłe” więzienia i przymusowe leczenie w zakładzie psychiatrycznym. Birgittagården należy do niewielu wyjątków – oferuje miejsce dziewczętom, które docelowo mają wrócić do otwartych oddziałów opieki.

Elisabet zwykła mawiać, że do Birgittagården trafiają grzeczne dziewczynki.

Kobieta bierze ostatni kawałek gorzkiej czekolady, wkłada do ust i czuje pod językiem rozpływającą się słodycz i łaskotanie goryczy. Jej ramiona powoli się rozluźniają. Wieczór był trudny, a przecież dzień zaczął się tak dobrze. Lekcje przed południem, zabawa i po lunchu kąpiel w jeziorze.

Po kolacji gospodyni pojechała do domu i Elisabet została sama. Personel nocny zredukowano cztery miesiące temu po wykupieniu przez holding Blancheford firmy medycznej, do której należało Birgittagården.

Uczennice miały tego dnia pozwolenie na oglądanie telewizji do dziesiątej. Elisabet siedziała w kantorku pielęgniarek i próbowała nadgonić papierkową robotę, kiedy usłyszała pełne złości okrzyki. Pobiegła do pokoju telewizyjnego i zobaczyła, że Miranda rzuciła się na małą Tuulę. Wykrzykiwała, że Tuula to cipa i dziwka, ściągnęła ją z kanapy i zaczęła kopać w plecy.

Elisabet zdążyła się już przyzwyczaić do gwałtowności Mirandy. Wpadła do pokoju i odciągnęła dziewczynę od Tuuli, ale od razu dostała w twarz i musiała wrzasnąć coś o niedopuszczalnym zachowaniu. Bez słowa zaprowadziła niesforną wychowankę na rewizję i do izolatki.

Życzyła jej dobrej nocy, ale Miranda nie odpowiedziała. Siedziała na łóżku ze wzrokiem wbitym w podłogę i uśmiechała się do siebie, kiedy Elisabet zamykała za sobą drzwi na klucz.

Nowa dziewczynka Vicky Bennet miała ustaloną godzinę rozmowy wieczornej, ale ze względu na konflikt między Mirandą a Tuulą Elisabet nie zdążyła jej przeprowadzić. Vicky nieśmiało przypomniała, że teraz jej kolej na rozmowę indywidualną, a kiedy się okazało, że trzeba ją odłożyć, zrobiło się jej przykro, rozbiła filiżankę, wzięła kawałek skorupy i przeciągnęła nim po brzuchu i nadgarstkach.

Kiedy Elisabet weszła do pokoju, Vicky siedziała, zasłaniając zakrwawionymi rękami twarz.

Pielęgniarka przemyła powierzchowne rany, nakleiła jej plaster na brzuchu, opatrzyła ręce gazikami, pocieszała ją, nazywając „skarbem”, aż w końcu zobaczyła na jej buzi nieśmiały uśmiech. Trzecią noc z rzędu podała jej dziesięć miligramów Sonaty, żeby mała mogła zasnąć.

2

Teraz wszystkie uczennice śpią i w Birgittagården panuje cisza. W oknie pokoju pielęgniarek świeci się lampka, przez co świat na zewnątrz wydaje się czarny jak smoła.

Elisabet siedzi przed komputerem i zapisuje w dzienniku wydarzenia dnia, a jej czoło przecina głęboka bruzda.

Zbliża się dwunasta i kobieta zdaje sobie sprawę, że nie zdążyła nawet zażyć wieczornej tabletki. Swojej „działki”, jak mawia w żartach. Nocne dyżury i ciężkie dni sprawiły, że ma problemy ze snem. Zażywa dziesięć miligramów Stilnoctu, żeby móc zasnąć około jedenastej i odpocząć przez kilka godzin.

Wrześniowe ciemności zamknęły się wokół lasu, ale wciąż jeszcze widoczna jest gładka powierzchnia jeziora Himmelsjön, lśniąca jak macica perłowa.

W końcu Elisabet może wyłączyć komputer i zażyć lek. Otula się szczelniej kamizelką i myśli sobie, że miałaby ochotę na kieliszek czerwonego wina, coś do czytania i pogawędkę z Danielem.

Jednak dziś w nocy ma dyżur i będzie spała w pokoju pielęgniarek.

Wzdraga się, kiedy nagle Buster zaczyna szczekać na podwórzu. Pies ujada tak zawzięcie, że Elisabet czuje na rękach gęsią skórkę.

Jest późno, powinna się położyć. Zazwyczaj o tej porze już śpi.

Kiedy gaśnie monitor, w pokoju robi się zupełnie ciemno. Wszystko nagle zdaje się tonąć w ciszy. Elisabet słyszy dźwięki, które sama wywołuje. Syknięcie poduszki, kiedy wstaje z krzesła, skrzypienie desek, kiedy podchodzi do okna. Próbuje wyjrzeć na zewnątrz, ale ciemność odbija jedynie jej własną twarz, pokoik z komputerem i telefonem, ściany pomalowane szablonem na żółto i zielono.

Nagle zauważa, jak za jej plecami drzwi nieco się uchylają.

Serce zaczyna jej szybciej bić. Drzwi były przymknięte, ale teraz są otwarte do połowy. To pewnie przeciąg, próbuje sobie wmówić. Piec kaflowy w jadalni wciąga dużo powietrza.

Elisabet czuje w sercu dziwny niepokój, w żyłach zaczyna jej pełzać strach. Nie ma odwagi się odwrócić, wpatruje się tylko w odbicie drzwi w ciemnej szybie.

Wsłuchuje się w ciszę, w delikatne tykanie wyłączającego się komputera.

Chcąc otrząsnąć się z nieprzyjemnego wrażenia, wyciąga rękę i gasi lampkę na okiennym parapecie, a potem odwraca się.

Drzwi są otwarte na oścież.

Elisabet czuje dreszcz wzdłuż kręgosłupa.

W korytarzu prowadzącym do jadalni i pokojów uczennic świeci się światło. Wychodzi z dyżurki, żeby sprawdzić, czy drzwiczki pieca są zamknięte, kiedy nagle słyszy szept dochodzący z pokojów dziewcząt.

3

Elisabet stoi nieruchomo, nasłuchując, ze wzrokiem wbitym w korytarz. Najpierw nic nie słychać, potem znowu jakiś dźwięk. Szept tak cichy, że prawie nieuchwytny.

– Teraz twoja kolej, zamknij oczy.

Kobieta boi się poruszyć, wpatruje się w ciemność, mruga, ale nie może dostrzec żadnych postaci.

I w momencie kiedy dochodzi do wniosku, że to pewnie któraś z dziewcząt mówiła przez sen, słychać dziwny odgłos, jakby ktoś upuścił na podłogę przejrzałą brzoskwinię. I jeszcze jeden owoc. Ciężki i mokry. Szuranie przesuwanego stołu i jeszcze dwie brzoskwinie spadające na podłogę.

Elisabet kątem oka dostrzega jakiś ruch. Odwraca się i widzi, że drzwi do jadalni powoli się zamykają.

– Czekaj – woła, choć wydaje się jej, że to znowu tylko przeciąg.

Podchodzi, chwyta za klamkę i czuje dziwny opór, niewielką próbę sił, a potem drzwi ustępują.

Elisabet wchodzi do jadalni. Jest uważna, próbuje ogarnąć pomieszczenie wzrokiem. Porysowany stół lekko połyskuje. Ostrożnie zbliża się do pieca, widzi odbicie swoich ruchów w mosiężnych drzwiczkach. Z rozgrzanego komina emanuje ciepło.

Nagle coś trzaska i stuka. Elisabet robi krok w tył i wpada na krzesło. To tylko rozżarzone drewno pękło i uderzyło od wewnątrz w drzwiczki pieca. Stołówka jest pusta.

Elisabet wciąga głęboko powietrze, wychodzi z jadalni i rusza z powrotem w stronę swojego pokoiku. Nagle zatrzymuje się i znów zaczyna nasłuchiwać.

Od strony pokojów dziewcząt nic nie słychać. W powietrzu unosi się kwaśnawy zapach, jakby ciepły i metaliczny. Elisabet wytęża wzrok, wypatrując ruchów w ciemnym korytarzu, ale wszędzie panuje spokój. Mimo to coś ją ciągnie ku rzędowi niezamkniętych na klucz drzwi. Niektóre są uchylone, inne zatrzaśnięte.

Po prawej stronie znajdują się toalety, a potem wnęka z wejściem do izolatki, w której śpi Miranda. Wizjer w drzwiach połyskuje. Elisabet staje i wstrzymuje oddech. W którymś z pokojów słychać szept, który milknie, kiedy kobieta podchodzi bliżej.

– Bądźcie cicho – mówi na głos.

Serce zaczyna jej mocniej bić, kiedy słyszy serię szybkich uderzeń. Trudno zlokalizować dźwięk, ale brzmi to tak, jakby Miranda, leżąc w łóżku, kopała bosymi stopami w ścianę. Elisabet ma zamiar podejść i zajrzeć do niej przez wizjer, kiedy zauważa jakąś postać w ciemnej wnęce. Człowiek.

Kobieta zachłystuje się powietrzem i zaczyna się cofać, czując dziwną ociężałość w ciele. W jednej chwili zdaje sobie sprawę z niebezpieczeństwa, ale strach spowalnia jej ruchy. Dopiero skrzypnięcie podłogi w korytarzu wyzwala impuls do ucieczki, ratowania życia.

Postać w ciemności porusza się raptownie. Elisabet odwraca się, zaczyna biec, słyszy za sobą kroki, potyka się o dywanik, uderza ramieniem w ścianę, biegnie naprzód. Łagodny głos namawia ją, żeby się zatrzymała, ale ona nie chce, biegnie dalej korytarzem. Drzwi otwierają się i zamykają z trzaskiem.

W panice mija pokój do przeprowadzania rewizji osobistych, odpychając się od ścian. Tablica z konwencją ONZ o prawach dziecka spada z haka i uderza o podłogę. Elisabet dopada drzwi, szuka po omacku klamki, otwiera z impetem i wybiega w chłód nocy, ślizgając się na oblodzonych schodach. Upada na biodro, noga jej się podwija, czuje przeszywający ból w kostce, krzyczy. Zsuwa się na ziemię, słyszy ciężkie kroki w sieni, odczołguje się kawałek, pantofle spadają jej ze stóp. Z jękiem bólu wstaje.

4

Pies szczeka na nią, biega w kółko, dyszy i skowyczy. Elisabet, kulejąc, oddala się od domu przez ciemne podwórze. Pies znów zaczyna ujadać, wściekle, urywanie. Pielęgniarka zdaje sobie sprawę, że nie przedrze się przez las, a do najbliższego gospodarstwa jest daleko – pół godziny samochodem. Nie ma dokąd uciec. Rozgląda się w ciemnościach i chowa za suszarnią. Dociera do budynku gospodarczego, trzęsącymi się rękoma otwiera drzwi, wchodzi do środka i ostrożnie zamyka je za sobą.

Ciężko dysząc, pada na podłogę i wyciąga telefon.

– Boże, Boże…

Ręce drżą jej tak mocno, że upuszcza komórkę na podłogę. Klapka z tyłu odpada, wylatuje bateria. Kobieta zaczyna składać części, kiedy słyszy chrzęst kroków na podwórzu.

Wstrzymuje oddech. Czuje dudnienie pulsu, w uszach jej szumi. Próbuje zobaczyć coś przez niskie okienko.

Pies szczeka tuż pod drzwiami. Buster pobiegł za nią, a teraz podniecony drapie w drzwi i piszczy.

Elisabet wczołguje się głębiej w róg, obok murowanego paleniska, stara się oddychać jak najciszej. Chowa się za koszem na drewno i wtyka baterię telefonu we właściwe miejsce.

Kiedy drzwi do szopy otwierają się, Elisabet nie może powstrzymać wrzasku. W panice przesuwa się wzdłuż ściany, ale nie ma dokąd uciec. Widzi gumowe buty, postać w cieniu, a potem straszną twarz i młotek trzymany w garści, ciemny połysk, masę.

Schyla głowę, posłuszna głosowi, i zakrywa twarz.

Cień waha się, ale potem płynie przez podłogę, dociska Elisabet nogą do ziemi i uderza z całej siły. Kobietę wypełnia palący ból głowy tuż nad linią włosów. Przestaje cokolwiek widzieć. Cierpienie jest potworne, ale jednocześnie ofiara czuje wyraźnie, jak po uszach i szyi niczym pieszczota spływa ciepła krew.

Następny cios trafia w to samo miejsce, głowa odskakuje, ale Elisabet czuje już tylko, jak jej płuca wypełniają się powietrzem. Ze zdziwieniem stwierdza, że powietrze, którym oddycha, jest cudownie słodkie, a potem traci przytomność.

Nie czuje pozostałych uderzeń ani jak ciało podryguje w ich rytm. Nie widzi już, jak ktoś wyciąga z jej kieszeni klucze do dyżurki i izolatki. Nie wie też, że zostaje porzucona na podłodze, a pies wślizguje się do szopy i zlizuje krew z jej zmiażdżonej głowy, podczas gdy powoli uchodzi z niej życie.

5

Ktoś zostawił na stole wielkie czerwone jabłko. Błyszczy i wygląda bardzo smakowicie. Stwierdziła, że je zje, a potem będzie się zachowywać jak gdyby nigdy nic. Ma w nosie pytania i ględzenie, będzie sobie siedzieć naburmuszona i już.

Wyciąga rękę, ale kiedy dotyka owocu, okazuje się, że jest przegniły. Palce zanurzają się w miękkim, zimnym miąższu.

Nina Molander budzi się, szarpiąc ręką. Jest środek nocy. Leży w łóżku. Słychać tylko szczekanie psa na podwórzu. To nowe lekarstwo przerywa jej w nocy sen, musi wstawać do łazienki. Puchną jej łydki i stopy, ale potrzebuje tego leku, bo bez niego ma czarne myśli, o nic nie dba i nie ma na nic siły, leży tylko z zamkniętymi oczyma.

Myśli, że przydałoby jej się jakieś światełko w tunelu, coś, na co mogłaby się cieszyć, a nie tylko rozmyślania o śmierci.

Nina odsuwa kołdrę, stawia stopy na ciepłej drewnianej podłodze i wstaje z łóżka. Ma piętnaście lat, proste jasne włosy, mocną budowę ciała – szerokie biodra i obfity biust. Biała flanelowa koszula nocna opina się jej na brzuchu.

Dom tonie w ciszy, a korytarz rozjaśnia jedynie zielona poświata znaków ewakuacyjnych. Za drzwiami jednego z pokojów słychać dziwne szepty. Nina uznaje, że pewnie pozostałe dziewczyny urządziły imprezę, ale nawet nie raczyły zapytać, czy chciałaby się przyłączyć.

„I tak bym nie chciała”, myśli.

W powietrzu unosi się zapach wygasłego ognia. Pies znowu zaczyna szczekać. Na korytarzu podłoga jest chłodniejsza. Nina nie stara się iść cicho, ma ochotę trzasnąć drzwiami do ubikacji, i to nie raz. Ma gdzieś, że Almira się wścieknie i że będzie potem rzucać w ludzi różnymi przedmiotami.

Stare deski podłogi cicho poskrzypują. Nina idzie w stronę łazienek, ale zatrzymuje się, kiedy pod prawą stopą wyczuwa coś mokrego. Spod drzwi izolatki, w której śpi Miranda, wypływa ciemna kałuża. Nina początkowo stoi bez ruchu, nie wie, co robić, ale po chwili zauważa, że klucz jest w zamku. Dziwne.

Chwyta za błyszczącą klamkę, otwiera drzwi, wchodzi do środka i zapala światło. Krew jest wszędzie – kapie, połyskuje, płynie. Miranda leży na łóżku.

Nina robi kilka kroków w tył, w szoku bezwiednie oddaje mocz. Opiera się jedną ręką o ścianę, widzi krwawe ślady butów na podłodze i ma wrażenie, że zaraz zemdleje.

Odwraca się, jest na korytarzu, otwiera drzwi do pokoju obok, wchodzi do środka i potrząsa ramieniem Caroline.

– Miranda jest ranna – szepce. – Chyba jest ranna.

– Co robisz w moim pokoju? – pyta Caroline i siada na łóżku. – Która właściwie jest godzina?

– Na podłodze jest krew! – krzyczy Nina.

– Uspokój się.

6

Nina oddycha bardzo szybko. Patrzy w oczy Caroline. Chce za wszelką cenę powiedzieć jej, co strasznego widziała, a jednocześnie jest zdziwiona, słysząc własny głos, i tym, że w ogóle odważyła się krzyczeć w środku nocy.

– Wszędzie jest krew!

– Cicho bądź – cedzi przez zęby Caroline i wstaje z łóżka.

Krzyk Niny obudził pozostałe dziewczęta, z ich pokojów dobiegają głosy.

– Chodź, zobacz – mówi Nina, drapiąc nerwowo ramiona. – Miranda dziwnie wygląda, musisz tam iść, musisz…

– Możesz się uspokoić? Pójdę, zobaczę, ale na pewno…

W korytarzu rozlega się krzyk małej Tuuli. Caroline wybiega z pokoju. Tuula stoi przed izolatką, oczy ma szeroko otwarte z przerażenia. Na korytarz wychodzi Indie, drapiąc się pod pachą.

Caroline odciąga Tuulę, ale kątem oka dostrzega krew na ścianach i białe ciało Mirandy. Serce mocno jej bije. Zasłania Indie widok, do głowy przychodzi jej myśl, że żadna z nich nie powinna oglądać więcej samobójstw.

– Był wypadek – oznajmia krótko. – Możesz zabrać wszystkich do jadalni, Indie?

– Coś się stało Mirandzie? – pyta dziewczyna.

– Tak, musimy obudzić Elisabet.

Lu Chu i Almira wychodzą z jednego pokoju. Lu Chu ma na sobie tylko spodnie od piżamy, a Almira owinęła się kołdrą.

– Idźcie do jadalni – mówi Indie.

– Mogę najpierw umyć twarz? – pyta Lu Chu.

– Weź ze sobą Tuulę.

– Co się tu dzieje? – pyta Almira.

– Nie wiemy – ucina Caroline.

Podczas gdy Indie próbuje zebrać wszystkich w jadalni, Caroline idzie do pokoju pielęgniarek. Wie, że Elisabet zażywa tabletki nasenne i że nigdy się nie budzi, kiedy dziewczyny biegają po korytarzu.

Caroline łomocze do drzwi.

– Elisabet, wstawaj!

Nikt nie reaguje na jej wołanie. Odpowiada jej cisza.

Caroline mija pokój rewizyjny i idzie do dyżurki. Drzwi są otwarte, wchodzi więc, podnosi słuchawkę telefonu i dzwoni do Daniela – pierwszej osoby, która przychodzi jej na myśl.

Na linii słychać trzaski.

Indie i Nina wchodzą do dyżurki. Nina ma blade usta, porusza się niezgrabnie i drży na całym ciele.

– Poczekajcie w jadalni – mówi krótko Caroline.

– Ale krew? Widziałaś krew? – krzyczy Nina, kalecząc paznokciami prawą rękę.

– Daniel Grim – w słuchawce odzywa się zmęczony głos.

– To ja, Caroline, zdarzył się wypadek, nie mogę dobudzić Elisabet, nie mogę jej obudzić, więc dzwonię do ciebie, nie wiem, co robić.

– Mam stopy we krwi! – wrzeszczy Nina. – Stopy we krwi!

– Uspokój się! – krzyczy Indie, próbując ją odciągnąć.

– Co tam się dzieje? – pyta Daniel, w jednej chwili otrząsając się ze snu.

– Miranda jest w izolatce, pełno tam krwi – odpowiada Caroline, przełykając głośno ślinę. – Nie wiem, co mamy…

– Jest ciężko ranna?

– Tak, wydaje mi się… To znaczy ja…

– Caroline – przerywa jej Daniel. – Dzwonię po karetkę i…

– Ale co ja mam robić? Co ja…

– Zobacz, czy Miranda potrzebuje pomocy i spróbuj obudzić Elisabet – odpowiada mężczyzna.

7

Centrala alarmowa w Sundsvall mieści się w trzypiętrowym budynku z czerwonej cegły przy Björneborgsgatan obok parku Bäck. Jasmin zazwyczaj nie ma problemu z nocnymi dyżurami, ale dziś czuje się wyjątkowo zmęczona. Jest czwarta rano, najgorsza godzina minęła.

Siedzi przed monitorem komputera, z zestawem słuchawkowym na głowie i dmucha na czarną kawę w kubku. Z pokoju socjalnego słychać rozmowy i żarty. Wczoraj na pierwszych stronach gazet pojawiła się informacja, że pracownica policyjnej centrali alarmowej dorabiała sobie seksem przez telefon. Okazało się, że tylko pracowała w administracji firmy sprzedającej takie usługi, ale prasa wieczorna przedstawiła to tak, jakby odbierała w centrali dwa rodzaje rozmów.

Jasmin zerka na monitor, a potem wygląda przez okno. Jeszcze jest ciemno. Drogą przejeżdża z łoskotem ciężarówka. Kawałek dalej stoi latarnia, blada poświata spowija koronę drzewa, szarą skrzynkę rozdzielczą i fragment pustego chodnika.

Kobieta odstawia kubek i odbiera połączenie:

– SOS 112. Co się stało?

– Nazywam się Daniel Grim, jestem kuratorem socjalnym w Birgittagården. Właśnie dzwoniła jedna z uczennic, to chyba coś poważnego. Musicie tam jechać.

– Może pan powiedzieć, co się stało? – pyta Jasmin, jednocześnie szukając w komputerze Birgittagården.

– Nie wiem dokładnie, dzwoniła jedna z dziewczynek. Nie zrozumiałem dobrze, o co chodziło. Ktoś krzyczał w tle, a ona płakała i mówiła, że w pokoju jest pełno krwi.

Jasmin pokazuje na migi swojej koleżance Ingrid Sandén, że potrzeba będzie więcej operatorów.

– Czy jest pan na miejscu? – pyta Ingrid.

– Nie, byłem w domu, spałem, kiedy zadzwoniła.

– Mówi pan o Birgittagården na północ od Sunnås? – upewnia się spokojnie Jasmin.

– Błagam, pospieszcie się – prosi mężczyzna drżącym głosem.

– Wysyłamy policję i karetkę do Birgittagården na północ od Sunnås – powtarza Jasmin.

Rozłącza się i alarmuje policję i pogotowie.

Ingrid dalej wypytuje Daniela:

– Czy Birgittagården to nie jest dom dla młodzieży?

– Tak, taki rodzaj domu dla młodzieży.

– Chyba powinien tam być ktoś z personelu?

– Zgadza się, dyżur ma moja żona Elisabet, zaraz do niej zadzwonię… Nie wiem, co się dzieje, nie mam pojęcia.

– Policja jest już w drodze – mówi uspokajająco Ingrid, kątem oka dostrzegając niebieskie światła pierwszych karetek omiatające opustoszałe ulice.

8

Wąska droga odchodząca od trasy 86 prowadzi prosto przez ciemny las do jeziora Himmelsjön i Birgittagården. Pod kołami policyjnych samochodów chrzęści żwir. Światła reflektorów migoczą między wysokimi pniami sosen.

– Byłaś już tu kiedyś? – pyta Rolf Wikner, wrzucając czwórkę.

– Tak. Kilka lat temu jedna z dziewczynek próbowała podpalić budynek – potwierdza Sonja Rask.

– Do diabła, czemu nie mogą złapać nikogo z personelu? – burczy Rolf.

– Na pewno mają pełne ręce roboty. Bez względu na to, co się stało – odpowiada Sonja.

– Ale byłoby dobrze wiedzieć cokolwiek więcej.

– Fakt.

Milkną i słuchają wymiany zdań przez policyjne radio. Karetka pogotowia jest już w drodze i wyjechał jeszcze jeden radiowóz.

Droga, jak wiele dróg do zwózki drewna, biegnie zupełnie prosto. Opony dudnią na wybojach. W bocznych oknach migają pnie drzew, niebieskie światło policyjnego koguta wnika głęboko w las. Kiedy już wjeżdżają na podwórze między brunatne budynki Birgittagården, Sonja raportuje do centrali.

Na schodach głównego budynku stoi dziewczynka w koszuli nocnej. Oczy ma rozszerzone ze strachu, twarz bladą, nieobecną. Rolf i Sonja wysiadają z samochodu i podchodzą do niej w pulsującym niebieskim świetle, ale dziewczynka zdaje się ich nie zauważać.

Pies zaczyna ujadać.

– Czy ktoś jest ranny? – woła Rolf. – Czy ktoś potrzebuje pomocy?

Dziewczynka z roztargnieniem macha ręką w stronę lasu, chwieje się i próbuje zrobić krok, ale w tej samej chwili nogi się pod nią uginają. Upada na plecy i uderza się w głowę.

– Dobrze się czujesz? – pyta Sonja, podbiegając do niej.

Dziewczynka leży na schodach, wbija wzrok w niebo, oddycha szybko i płytko. Sonja zauważa, że podrapała sobie ręce i szyję.

– Wchodzę – oznajmia Rolf zdecydowanie.

Sonja zostaje z dziewczynką, która wyraźnie jest w szoku, i czeka z nią na karetkę, a Rolf wchodzi do budynku. Widzi krwawe odciski butów i gołych stóp biegnące w różne strony. Długie kroki prowadzą przez korytarz do sieni i z powrotem. Rolf czuje przypływ adrenaliny. Stara się nie zadeptać śladów, ale jego najważniejszym zadaniem jest ratowanie życia.

Zagląda do pokoju dziennego i widzi, że wszystkie lampy się świecą, a na dwóch kanapach siedzą cztery dziewczynki.

– Czy ktoś jest ranny? – pyta głośno.

– Może trochę. – Rudowłosa dziewczynka w różowym dresie uśmiecha się.

– Gdzie ona jest? – pyta zaniepokojony policjant.

– Miranda leży w łóżku – odpowiada starsza dziewczyna o ciemnych, prostych włosach.

– Tutaj? – Rolf wskazuje na część sypialną korytarza.

Dziewczyna kiwa tylko głową w odpowiedzi, więc Rolf podąża za krwawymi odciskami stóp, mija jadalnię, w której mieści się wielki drewniany stół i piec kaflowy, a następnie wkracza do ciemnej części korytarza z szeregiem drzwi prowadzących do prywatnych pokojów uczennic. Wszędzie widać krwawe ślady butów i bosych stóp. Stara podłoga skrzypi. Rolf staje, odczepia z paska latarkę i oświetla korytarz. Szybko przebiega wzrokiem po ręcznie wymalowanych na ścianach porzekadłach i cytatach z Biblii, a potem kieruje światło w dół.

Spod drzwi znajdujących się w ciemnej wnęce na korytarz wypłynęła krew. W zamku tkwi klucz. Rolf podchodzi bliżej, ostrożnie przekłada latarkę do drugiej ręki i naciska koniuszek klamki.

Słychać kliknięcie, drzwi ustępują, a klamka z trzaskiem sprężyny wraca na miejsce.

– Halo? Mirando? Mam na imię Rolf, jestem z policji – rzuca w ciszę. – Wchodzę.

Słychać tylko jego własny oddech.

Ostrożnie popycha drzwi i omiata pokój światłem latarki. Widok, który ukazuje się jego oczom, jest tak straszny, że zatacza się i musi się oprzeć o framugę.

Odruchowo odwraca wzrok, ale oczy zdążyły już zarejestrować to, czego nie chciał oglądać. W uszach dudni mu puls do wtóru kroplom krwi kapiącym do kałuży na podłodze.

Na łóżku leży młoda kobieta, jej głowa wygląda na zmiażdżoną. Ściany zbryzgane są krwią, która wciąż spływa z ciemnego abażuru.

Drzwi za plecami Rolfa zatrzaskują się nagle, mężczyzna ze strachu upuszcza latarkę. Robi się całkowicie ciemno. Policjant odwraca się, szuka po omacku i słyszy, jak drobne pięści łomoczą w drzwi.

– Teraz cię widzi! – krzyczy ktoś cienkim głosem. – Teraz patrzy!

Rolf znajduje klamkę, próbuje otworzyć drzwi, ale są zablokowane. Wizjer połyskuje w ciemnościach. Trzęsącymi się rękami naciska klamkę i uderza ramieniem.

Drzwi otwierają się z impetem i mężczyzna wypada na korytarz. Wciąga głęboko powietrze. Rudowłosa dziewczynka stoi nieopodal i patrzy na niego wielkimi oczyma.

9

Komisarz kryminalny Joona Linna stoi w oknie hotelowego pokoju w Sveg, czterysta pięćdziesiąt kilometrów na północ od Sztokholmu. Światło poranka jest zimne i szarawe. Lampy wzdłuż Älvgatan są wygaszone. Przed nim jeszcze wiele godzin, zanim dowie się, czy odnalazł Rosę Bergman.

Jasnoszara koszula ma niezapięte guziki i zwisa niedbale na czarne spodnie od garnituru. Jego blond włosy są jak zwykle zmierzwione, na łóżku w kaburze leży pistolet.

Pomimo wielu zaproszeń ze strony różnych grup eksperckich Joona pozostał na stanowisku komisarza policji kryminalnej. Idzie własną drogą, co wielu irytuje, ale w czasie niespełna piętnastu lat rozwiązał więcej skomplikowanych spraw w Skandynawii niż jakikolwiek inny policjant.

W lecie złożono na niego doniesienie, co zaowocowało wewnętrznym dochodzeniem. Joona ostrzegł grupę lewicowych ekstremistów o nalocie policji bezpieczeństwa i od tego czasu został odsunięty od części obowiązków, bez oficjalnego wyłączenia ze służby. Prowadzący śledztwo wyraźnie zaznaczył, że zamierza zawiadomić naczelnika wydziału, jeśli znajdzie choć najmniejszy powód do postawienia Joony w stan oskarżenia.

Zarzuty są poważne, ale w tej chwili Joona nie dba o ewentualne zwolnienie czy inne reperkusje. Jego myśli krążą wyłącznie wokół starej kobiety, która szła za nim od kościoła Adolfa Fredrika i przekazała pozdrowienie od Rosy Bergman. Chude dłonie wyciągnęły ku niemu dwie stare karty do gry w kille^1.

– To ty, prawda? – odezwała się. – A tu jest wieniec, korona panny młodej.

– Czego pani chce? – spytał.

– Ja niczego – powiedziała staruszka. – Ale mam wiadomość od Rosy Bergman.

Serce zaczęło mu łomotać w piersi, ale zmusił się do spokojnego tonu i udał, że to pomyłka:

– Nie znam nikogo, kto…

– Chciałaby wiedzieć, dlaczego udajesz, że twoja córka nie żyje.

– Przykro mi, ale nie wiem, o czym pani mówi – odpowiedział z uśmiechem Joona.

Tak, uśmiechał się, lecz jego głos był obcy, daleki i zimny, jak spod ziemi. Słowa kobiety szumiały mu w głowie, miał ochotę chwycić ją za chude ramiona i zażądać więcej informacji, zachował jednak spokój.

– Muszę iść – oznajmił i już miał się odwrócić, kiedy poczuł atak migreny, jak pchnięcie nożem przez lewe oko prosto w mózg. Pole widzenia przysłoniło mu lśniące halo.

Kiedy odzyskał częściowo wzrok, zobaczył wokół siebie krąg ludzi, którzy rozstąpili się, żeby dopuścić do niego ratowników z karetki.

Staruszka zniknęła.

Joona zaprzeczył, jakoby znał Rosę Bergman, oznajmił, że to pomyłka. Skłamał. Doskonale wiedział, kim była ta kobieta. Myśli o niej codziennie. Myśli o niej, ale ona nie powinna go znać. Bo jeśli Rosa Bergman wie, kim on jest, to coś musiało pójść bardzo źle.

Joona wyszedł ze szpitala po kilku godzinach i natychmiast rozpoczął poszukiwania Rosy. Musiał szukać sam, więc poprosił o urlop.

Według powszechnie dostępnych danych w Szwecji nie ma nikogo o tym imieniu i nazwisku, ale w całej Skandynawii mieszka ponad dwa tysiące Bergmanów.

Joona metodycznie przekopywał się przez kolejne rejestry. Dwa tygodnie temu nie miał już innej możliwości, jak wziąć się za stare archiwa ewidencji ludności. Przez setki lat zbieranie tych informacji było zadaniem Kościoła, w 1991 roku zajął się tym Skatteverket^2, zapisując je już w wersji zdigitalizowanej.

Joona rozpoczął od kościelnych spisów na południu. Zasiadł z kubkiem kawy w archiwum regionalnym w Lund i zaczął szukać Rosy Bergman w kartotekach z możliwymi datami urodzin i chrztów. Następnie udał się do Visby, Vadsteny i Göteborga.

Był w Uppsali i gigantycznym archiwum w Härnösand. Przeszukał setki tysięcy arkuszy ze spisanymi datami urodzin, nazwami miejscowości i powiązań rodzinnych.

10

Wczoraj po południu Joona siedział w archiwum regionalnym w Östersund. Pomieszczenie wypełniał typowy dla antykwariatów słodkawy zapach starego, pożółkłego papieru i segregatorów. Światło słońca leniwie wędrowało po ścianach, odbijało się w szybce zepsutego zegara z wahadłem i sunęło dalej.

Tuż przez zamknięciem Joona znalazł dane dziewczynki, która urodziła się przed osiemdziesięcioma czterema laty i na chrzcie w parafii Sveg w Härjedalen w regionie Jämtland nadano jej imię Rosa Maja. Jej rodzicami byli Kristina i Evert Bergmanowie. Komisarzowi nie udało się dotrzeć do żadnych informacji na temat ich ślubu, ale matka dziecka urodziła się dziewiętnaście lat wcześniej jako Kristina Stefanson w tej samej parafii.

Zlokalizowanie osiemdziesięcioczteroletniej Mai Stefanson w domu opieki w Sveg zajęło Joonie trzy godziny. Była już siódma wieczorem, ale policjant wsiadł do samochodu i tam pojechał. Nie został wpuszczony do środka z powodu późnej pory.

Zameldował się w hotelu, próbował się przespać, ale zbudził się o czwartej, stanął więc w oknie i czekał na świt.

Był prawie pewien, że odnalazł Rosę Bergman. Zmieniła nazwisko na panieńskie matki i zaczęła używać drugiego imienia.

Joona patrzy na zegarek i stwierdza, że powinien już iść. Zapina marynarkę, schodzi do recepcji i wychodzi na ulicę.

Dom opieki Blåvingen składa się grupy budynków otynkowanych na żółto, z zadbanym trawnikiem i ławeczkami od frontu. Joona otwiera drzwi i wchodzi do środka. Zmusza się, aby iść spokojnie korytarzem oświetlonym jarzeniówkami, mija zamknięte drzwi do kuchni i biura.

„Nie powinna była mnie znaleźć”, powtarza w myślach. Nie powinna o mnie wiedzieć, coś poszło nie tak.

Joona nigdy nie mówi o przyczynach swojej samotności, choć nie może ich zapomnieć. Jego życie spłonęło jak magnezja, spaliło się wielkim płomieniem i zgasło w jednej chwili, z oślepiającej bieli – w dymiący popiół.

W salonie stoi szczupły mężczyzna około osiemdziesiątki i wpatruje się migoczący ostrymi kolorami telewizor. W programie porannym kucharz rozgrzewa na patelni olej sezamowy i opowiada o sposobach na urozmaicenie tradycyjnego święta raków.

Staruszek odwraca się do Joony, mrużąc oczy.

– Anders? – pyta skrzypiącym głosem. – To ty, Anders?

– Mam na imię Joona – odpowiada policjant z miękkim, fińskim zaśpiewem. – Szukam Mai Stefanson.

Mężczyzna wpatruje się w niego wilgotnymi oczyma w czerwonych obwódkach.

– Anders, posłuchaj mnie chłopcze. Musisz mi pomóc się stąd wydostać. Tu są sami starcy.

Staruszek uderza chudą pięścią w oparcie kanapy, jednak uspokaja się natychmiast, kiedy wchodzi pielęgniarka.

– Dzień dobry – mówi Joona. – Przyszedłem odwiedzić Maję Stefanson.

– Jak miło – odpowiada kobieta. – Muszę jednak uprzedzić, że Maja ma daleko posuniętą demencję. Ucieka, jak tylko ma sposobność.

– Rozumiem.

– Latem zajechała aż do Sztokholmu.

Pielęgniarka prowadzi Joonę po świeżo umytej podłodze korytarza i otwiera jedne z drzwi.

– Maju? – woła łagodnie.

11

Stara kobieta ścieli łóżko. Kiedy podnosi głowę, Joona rozpoznaje ją. To ona szła za nim od kościoła. To ona pokazała mu karty kille. To ona przekazała wiadomość od Rosy Bergman.

Serce Joony bije bardzo szybko.

To jedyna osoba, która wie, gdzie znajdują się jego żona i córka, a która nie powinna wiedzieć o jego istnieniu.

– Rosa Bergman?

– Jestem. – Kobieta podnosi rękę jak dziecko w szkole.

– Nazywam się Joona Linna.

– Tak. – Rosa Bergman uśmiecha się i podchodzi, szurając nogami.

– Przekazała mi pani wiadomość.

– Mój drogi, nie pamiętam – odpowiada Rosa, siadając na kanapie.

Joona przełyka ślinę.

– Zapytała pani, dlaczego udaję, że moja córka nie żyje.

– Nie powinieneś tego robić – mówi Rosa pouczającym tonem. – To nieładnie.

– Co pani wie o mojej córce? – pyta Joona, podchodząc bliżej. – Słyszała pani coś o niej?

Kobieta uśmiecha się z nieobecnym wyrazem twarzy, a Joona spuszcza wzrok. Próbuje jasno myśleć, zauważa, że ręce mu drżą, kiedy podchodzi do kuchenki i nalewa kawę do dwóch filiżanek.

– Pani Roso, to dla mnie bardzo ważne – mówi powoli, stawiając na stole filiżanki. – Bardzo ważne…

Staruszka mruga kilka razy i po chwili pyta z przestrachem:

– Kim pan jest? Coś się stało matce?

– Roso, pamiętasz małą dziewczynkę, Lumi? Jej mama nazywa się Summa, pomogła im pani…

Joona urywa, kiedy dostrzega zdezorientowany, przyćmiony kataraktą wzrok staruszki.

– Dlaczego mnie pani szukała? – pyta, chociaż wie, że to bezcelowe.

Rosa Bergman upuszcza swoją filiżankę na podłogę i zaczyna płakać. Pielęgniarka wchodzi i uspokaja ją.

– Proszę, odprowadzę pana – mówi cicho do Joony.

Idą przystosowanym do wózków korytarzem.

– Od jak dawna jest w takim stanie?

– Choroba miała u niej szybki przebieg. Pierwsze symptomy zauważyliśmy zeszłego lata, czyli to mniej więcej rok temu Maja… Dawniej mówiło się, że człowiek wraca do dzieciństwa, co w większości przypadków jest bliskie prawdy.

– Jeśliby… jeśliby nagle odzyskała jasność myśli – mówi z powagą Joona. – Bardzo proszę dać mi znać.

– Rzeczywiście, czasem tak się zdarza – potwierdza kobieta.

– Proszę od razu dzwonić – dodaje policjant, podając jej swoją wizytówkę.

– Komisarz kryminalny? – dziwi się pielęgniarka i przypina szpilką karteczkę do tablicy za biurkiem.

12

Kiedy Joona wychodzi z powrotem na świeże powietrze, wciąga je głęboko do płuc, jakby długo wstrzymywał oddech. Być może Rosa Bergman miała coś ważnego do przekazania. Prawdopodobnie ktoś zlecił jej zadanie, ale starcze otępienie obezwładniło ją, zanim zdążyła je wykonać.

Nigdy się już nie dowie.

Minęło dwanaście lat, odkąd utracił Summę i Lumi. Ostatni prowadzący do nich ślad został zatarty przez zanikającą pamięć Rosy Bergman.

To koniec.

Joona wsiada do samochodu, ociera łzy z policzków, na chwilę przymyka oczy i przekręca kluczyk w stacyjce, zamierzając wyruszyć z powrotem do Sztokholmu.

Zdążył przejechać trzydzieści kilometrów trasą 45 w kierunku Mory, kiedy zadzwonił do niego szef Rikskrimu Carlos Eliasson.

– Mamy zabójstwo w domu dla młodzieży w Sundsvall – mówi z napięciem. – Centrala alarmowa dostała zgłoszenie chwilę po czwartej rano.

– Jestem na urlopie – odpowiada Joona niemal bezgłośnie.

– Mimo to mogłeś przyjść na ten wieczór karaoke.

– Może innym razem – mruczy pod nosem Joona.

Droga prowadzi prosto przez las. Daleko, między drzewami, połyskuje jezioro.

– Joona? Coś się stało?

– Nic.

W tle słychać, jak ktoś woła Carlosa.

– Mamy teraz zebranie zarządu, ale chciałbym… Przed chwilą rozmawiałem z Susanne Öst, która twierdzi, że västernorrlandzka policja nie zamierza oficjalnie prosić o pomoc Rikskrimu.

– Więc po co do mnie dzwonisz?

– Powiedziałem, że wyślemy obserwatora.

– Przecież nie wysyłamy obserwatorów?

– Teraz wysyłamy – wyjaśnia półgłosem Carlos. – To dość delikatna sprawa. Pamiętasz kapitana reprezentacji w hokeju na lodzie Janne Svenssona? Prasa bez końca rozpisywała się na temat niekompetencji policji.

– Bo nigdy nie znaleziono…

– Nie mówmy o tym. To była pierwsza duża sprawa Susanne Öst na stanowisku prokuratora – ciągnie Carlos. – Nie twierdzę, że dziennikarze mieli słuszność, ale przydałbyś się wtedy policji z Västernorrland. Byli zbyt powolni, wszystko robili zgodnie z podręcznikiem, a czas uciekał. No zdarza się, ale potem cała ta pisanina…

– Nie mogę teraz rozmawiać. – Joona próbuje zakończyć rozmowę.

– Wiesz, że nie prosiłbym cię, gdyby chodziło o prostą sprawę – mówi dalej Carlos. – Ale będzie się o tym pisało, Joona. Wyjątkowo brutalne zabójstwo, dużo krwi, a ciało dziewczyny zostało ułożone…

– Ułożone? W jaki sposób? – pyta Joona.

– Z tego, co wiem, leży na łóżku z twarzą ukrytą w dłoniach.

Joona siedzi bez słowa, trzymając lewą rękę na kierownicy. Po obu stronach samochodu migają drzewa. W telefonie słyszy oddech Carlosa i głosy w tle. Nic nie mówiąc, zjeżdża z trasy 45 na drogę Losvägen, prowadzącą na wschód do wybrzeża, z zamiarem dojechania do Sundsvall.

– Proszę, Joona, pojedź tam… Bądź kolegą i pomóż im rozwiązać tę sprawę, najlepiej zanim zacznie o niej pisać prasa.

– Więc nie jestem już tylko obserwatorem?

– Wciąż jesteś. Bądź po prostu w pobliżu, obserwuj postępy w śledztwie, wychodź z propozycjami… Pamiętaj tylko, że nie masz żadnych zadań operacyjnych.

– Ze względu na wewnętrzne dochodzenie?

– Nie rzucaj się w oczy – dodaje Carlos.

13

Na północ od Sundsvall Joona opuszcza wybrzeże i skręca w drogę 86, która prowadzi w głąb lądu, wzdłuż rzeki Indal.

Po dwóch godzinach jazdy zbliża się do położonego na odludziu domu dla młodzieży. Zwalnia i zjeżdża na wąską żwirową drogę. Wysokie sosny przesiewają promienie słońca niczym sito.

„Nie żyje dziewczyna”, myśli Joona.

Podczas gdy wszyscy spali, ktoś ją zabił i położył na łóżku. Agresywna, brutalna przemoc według oceny lokalnej policji. Nie mają podejrzanego, na blokady dróg jest za późno, ale wszyscy policjanci w rejonie są poinformowani, a komisarz Olle Gunnarsson rozpoczął postępowanie przygotowawcze.

Dochodzi dziesiąta, kiedy Joona zatrzymuje samochód przed taśmami policyjnymi. W przydrożnym rowie roi się od owadów. Las otwiera się, tworząc rozległą polanę. Wilgotne drzewa rosnące na zboczu schodzącym do jeziora Himmelsjön migoczą w słońcu. Na metalowej tabliczce przy drodze widnieje napis: „Birgittagården, HVB, specjalny dom dla młodzieży”.

Joona zbliża się do grupy brunatnych budynków okalających plac jak w tradycyjnym dworze z Hälsinglandu. Przed nimi zaparkowały karetka, trzy radiowozy, biały mercedes i jeszcze trzy inne samochody.

Pies przywiązany do linki rozciągniętej między drzewami szczeka bez chwili przerwy.

Przed głównym wejściem stoi starszy mężczyzna z bujnym wąsem i wydatnym piwnym brzuchem, ubrany w wymięty lniany garnitur. Zauważył Joonę, ale nie zdradza chęci przywitania się. Zamiast tego kończy skręcać papierosa i zwilża językiem bibułkę. Linna przekracza kolejną taśmę, a mężczyzna zatyka papierosa za ucho.

– Jestem obserwatorem z Rikskrimu.

– Gunnarsson – przedstawia się mężczyzna. – Komisarz.

– Mam towarzyszyć waszemu śledztwu.

– Taa, bylebyś nie przeszkadzał. – Policjant spogląda zimno na Joonę.

Joona patrzy na główny budynek. Technicy kryminalistyki są już na miejscu. Pomieszczenia wypełnia światło reflektorów, z nienaturalną siłą rozjaśniając wszystkie okna.

Z budynku wychodzi policjant. Jest blady jak ściana, jedną ręką zakrywa usta, chwiejnie schodzi po schodach, opiera się o ścianę, pochyla i wymiotuje w pokrzywy rosnące wokół beczki na deszczówkę.

– Też to zrobisz, jak zobaczysz, co jest w środku – mówi Gunnarsson, uśmiechając się do Joony.

– Co wiemy?

– Gówno wiemy. Zgłoszenie przyszło w nocy, zadzwonił kurator socjalny z Birgittagården. Nazywa się Daniel Grim. To było o czwartej. Był u siebie w domu, mieszka przy Bruksgatan w Sundsvall, a chwilę wcześniej miał stąd telefon… Nie wiedział za wiele, tylko tyle, że dziewczęta krzyczały coś o krwi.

– Czyli to dziewczynki zadzwoniły? – pyta Joona.

– Tak.

– Ale nie do centrali alarmowej, tylko do kuratora, do Sundsvall.

– Właśnie tak.

– Ktoś z personelu musiał tu chyba być w nocy?

– Nie.

– A nie powinien?

– Pewnie tak – odpowiada Gunnarsson ze znużeniem.

– Która z dziewczynek dzwoniła? – dopytuje się Joona.

– Jedna ze starszych uczennic. – Gunnarsson sprawdza w notatniku. – Nazywa się Caroline Forsgren. Ale z tego, co zrozumiałem, to nie Caroline znalazła ciało, tylko… Straszny tam bałagan, kilka dziewcząt zaglądało do tego pokoju. W ogóle widok paskudny. Jedną posłaliśmy do szpitala, wpadła w histerię, personel karetki uznał, że tak będzie najbezpieczniej.

– Kto zjawił się tu pierwszy?

– Dwoje funkcjonariuszy: Rolf Wikner i Sonja Rask – odpowiada Gunnarsson. – No i ja byłem tu… powiedzmy za kwadrans szósta i wtedy zadzwoniła prokurator. Grunt jej się zaczął palić pod nogami i skontaktowała się ze Sztokholmem. No i teraz mamy ciebie na karku.

Uśmiecha się chłodno do Joony.

– Macie jakiegoś podejrzanego?

Gunnarsson wciąga powietrze i oznajmia mentorskim tonem:

– Moje wieloletnie doświadczenie podpowiada mi, że trzeba dać śledztwu iść własnym trybem. Musimy ściągnąć tu ludzi, zacząć przesłuchania świadków, zabezpieczyć ślady…

– Można wejść? – Joona patrzy w stronę drzwi.

– Nie radziłbym… Wkrótce będziemy mieli zdjęcia.

– Chciałbym zobaczyć dziewczynę, zanim ją przeniosą – mówi Joona.

– Mamy tu do czynienia z bestialskim zabójstwem za pomocą tępego narzędzia – odpowiada Gunnarsson. – Sprawca był wysoki, silny. Po śmierci ofiara została umieszczona w łóżku. Nikt nic nie zauważył, dopiero jak jedna z dziewczynek szła się załatwić i wdepnęła prosto w kałużę krwi, wypływającą spod drzwi.

– Ciepłą?

– Wiesz co… Nie jest łatwo dogadać się z tymi dziewuchami – wyjaśnia Gunnarsson. – Są przestraszone i wściekają się cały czas, z niczym się nie zgadzają, nie słuchają, krzyczą na nas i… Najpierw koniecznie chciały się przedrzeć przez taśmy po swoje rzeczy z pokojów, iPoda, pomadkę do ust, kurtki, a kiedy przenosiliśmy je do domku w ogrodzie, to dwie dały nogę do lasu.

– To znaczy?

– Właśnie je złapaliśmy, ale musimy jeszcze namówić je do powrotu, bo położyły się na ziemi i każą Roffemu nieść się na barana.

14

Joona zakłada odzież ochronną i wchodzi po schodach do głównego budynku. W sieni słychać szum wiatraczków od reflektorów, powietrze jest już nagrzane. W ich ostrym świetle widać każdy najmniejszy zakamarek i unoszący się ospale kurz.

Joona idzie powoli, stąpając po przeznaczonych do tego płytkach ułożonych na drewnianej podłodze. Jeden z obrazków spadł ze ściany na ziemię, szkło połyskuje w mocnym świetle lamp. Krwawe ślady prowadzą w różnych kierunkach, do drzwi wejściowych i z powrotem.

Dom zachował swój stary rustykalny charakter: malowane szablonem ściany pysznią się wyblakłą feerią barw, a wielkie motywy roślinne typowe dla stylu wędrownych malarzy z Dalarny wiją się na ścianach i fragmentach muru.

W głębi korytarza stoi technik kryminalistyki Jimi Sjöberg i oświetla zielonym reflektorem czarne krzesło, które wcześniej pokrył czerwienią węgierską^3.

– Krew? – pyta Joona.

– Na tym akurat nie – mamrocze Jimi, poszukując dalej śladów.

– Znaleźliście coś ciekawego?

– Erixon zadzwonił ze Sztokholmu i powiedział, że nie wolno nam tknąć nawet zdechłej muchy, zanim Joona Linna nie pozwoli – odpowiada technik z uśmiechem.

– Bardzo doceniam.

– Tak więc jeszcze w sumie nie zaczęliśmy – ciągnie Jimi. – Wyłożyliśmy te cholerne płytki do chodzenia, porobiliśmy zdjęcia i wszystko sfilmowaliśmy, no i… pozwoliłem sobie na pobranie z korytarza próbek do analizy DNA, żeby coś już posłać do laboratorium.

– Świetnie.

– Siri zdjęła odciski w korytarzu, zanim ktoś je zapaćka…

Jego koleżanka po fachu, Siri Karlsson, właśnie skończyła wymontowywać mosiężną klamkę z drzwi izolatki. Ostrożnie wkłada ją do papierowej torebki, a potem podchodzi do Joony i Jimiego.

– Przyszedł zerknąć na miejsce zdarzenia – wyjaśnia jej Jimi.

– Dość tam nieprzyjemnie – odpowiada Siri zza maski zakrywającej usta i nos. Jej oczy są zmęczone i przelęknione.

– Rozumiem – mówi Joona.

– Jeśli wolisz, możesz obejrzeć zdjęcia – dodaje Siri.

– To jest Joona Linna – wyjaśnia Jimi.

– Przepraszam, nie wiedziałam.

– Jestem tu tylko obserwatorem.

Kobieta spuszcza wzrok. Kiedy znów na niego spogląda, jej twarz pokrywa rumieniec.

– Wszyscy o tobie mówią. Ja… Nie obchodzi mnie to dochodzenie w twojej sprawie. Cieszę się, że będziemy współpracować.

– Nawzajem.

Joona stoi nieruchomo, nasłuchując brzęczenia lamp, i próbuje się skoncentrować. Chce się przygotować na przyjęcie wrażeń, aby nie poddać się impulsowi i nie odwrócić wzroku.

15

Podchodzi do drzwi bez klamki. Klucz w zamku tkwi wciąż na swoim miejscu. Joona zamyka na chwilę oczy i wkracza do izolatki.

Wnętrze jest jasno oświetlone. Rozgrzane powietrze przesycone jest zapachem krwi i moczu. Joona zmusza się do zrobienia wdechu, aby poczuć pozostałe zapachy: wilgotnego drewna, przepoconej pościeli i dezodorantu.

Gorący metal reflektorów trzaska co jakiś czas, zza ścian dobiega stłumione szczekanie psa.

Joona stoi bez ruchu i zmusza się do patrzenia na ciało leżące na łóżku. Jego wzrok spoczywa przez chwilę na każdym szczególe, choć najchętniej opuściłby to pomieszczenie, wyszedł z tego domu na świeże powietrze i dalej w ciemność lasu.

Krew spłynęła na podłogę i opryskała przykręcone śrubami meble oraz wyblakłe biblijne motywy na ścianach. Sięgnęła sufitu i wejścia do toalety. Na łóżku leży chuda nastoletnia dziewczynka. Ułożona jest na plecach, z dłońmi zasłaniającymi oczy. Ma na sobie jedynie białe bawełniane majtki. Piersi zakryte są przez łokcie, a stopy skrzyżowane w kostkach.

Joona czuje, jak bije mu serce, a krew uderza do głowy i pulsuje w skroniach.

Zmusza się do patrzenia, rejestrowania i myślenia.

Twarz dziewczyny jest zakryta. Jakby się bała, jakby nie chciała widzieć sprawcy.

Zanim ułożono ją na łóżku, padła ofiarą wyjątkowo brutalnej przemocy. Powtarzające się ciosy tępym narzędziem w czoło i ciemię. Biedna dziewczynka, musiała być śmiertelnie przerażona.

Kilka lat wcześniej była dzieckiem, ale łańcuch zdarzeń zaprowadził ją do tego pokoju w domu dla trudnej młodzieży. Może po prostu miała pecha do rodziców i rodzin zastępczych. Może ktoś myślał, że tu będzie bezpieczna.

Joona rejestruje wzrokiem każdy straszliwy szczegół, dopóki nie poczuje, że więcej już nie zniesie. Zamyka wtedy oczy i myśli o twarzy swojej córki i o nagrobku, który nie jest jej, i dopiero wtedy unosi powieki.

Wszystko wskazuje na to, że ofiara siedziała na krześle przy stoliku, kiedy napastnik zaatakował.

Joona stara się odgadnąć ruchy, które spowodowały takie, a nie inne rozpryski.

Każda kropla krwi, lecąc w powietrzu, przyjmuje postać kuli i ma średnicę pięciu milimetrów. Jeśli kropla jest mniejsza, oznacza to, że została poddana jakiejś zewnętrznej sile, która rozbiła ją na jeszcze drobniejsze części. Mówi się wtedy o rozpryskach.

Joona stoi na dwóch podkładkach przed stolikiem, prawdopodobnie dokładnie w tym samym miejscu, w którym kilka godzin wcześniej stał zabójca. Dziewczyna siedziała na krześle po drugiej stronie stołu. Joona przygląda się wzorom plam, odwraca się i widzi wysoko na ścianie krew wyrzuconą przez narzędzie zbrodni, które wielokrotnie zostało uniesione, by nabrać siły do uderzenia, a za każdym razem, kiedy zmieniało kierunek przed kolejnym ciosem, na ścianie powstawała nowa plama.

Joona przebywa już w tym miejscu więcej czasu, niż jakikolwiek inny policjant. Jeszcze nie skończył. Wraca do dziewczyny leżącej na łóżku, patrzy, dostrzega kolczyk w pępku, ślad szminki na szklance, zauważa, że usunęła znamię pod prawą piersią, widzi jasne włoski na kostkach i pożółkły siniak na udzie.

Ostrożnie pochyla się nad ciałem. Czuje słabe ciepło wciąż jeszcze unoszące się z jej nagiej skóry. Patrzy na dłonie spoczywające na twarzy i zauważa, że nie podrapała napastnika, pod paznokciami nie widać śladów naskórka.

Cofa się kilka kroków i znów obserwuje. Biała skóra. Dłonie na twarzy. Skrzyżowane kostki. Na ciele nie ma prawie śladów krwi. Tylko poduszka jest zakrwawiona. Poza tym dziewczyna jest czysta.

Joona rozgląda się po pokoju. Za drzwiami wisi maleńka półka z dwoma haczykami na ubrania. Pod nią, na podłodze, stoi para adidasów ze zwiniętymi w kulki białymi skarpetkami, na haczyku wiszą za szlufkę wybielane dżinsy, czarna bluza i dżinsowa kurtka. Na półce leży nieduży biały stanik.

Joona nie dotyka ubrań, ale jest prawie pewien, że nie są zakrwawione. Przypuszczalnie rozebrała się i powiesiła rzeczy, zanim została zamordowana.

Ale dlaczego nie ma krwi na ciele? Musiała być czymś okryta. Ale czym? Niczego tu nie ma.

16

Joona wychodzi na zalane słońcem podwórze, myśląc o tym, że ciało dziewczyny pozostało czyste i białe, jak kamień w morzu.

Gunnarsson określił przemoc jako agresywną.

Joona twierdzi, że była gwałtowna, niemal rozpaczliwie gwałtowna, ale nie agresywna w znaczeniu „bez opamiętania”. Uderzenia zmierzały prosto do celu, zamiarem było zabić, ale poza tym ciało potraktowano z szacunkiem.

Gunnarsson siedzi na masce swojego mercedesa i rozmawia przez telefon.

W przeciwieństwie do niemal wszystkich innych śledztw, te w sprawie zabójstw, pozostawione same sobie nie dążą do chaosu, a do samorozwiązania. Joona jednak nigdy nie czekał, nigdy nie zdawał się na wiarę, że wszystko samo się ułoży.

Oczywiście wie, że najczęściej zabójcą okazuje się bliska osoba, która wkrótce po dokonaniu czynu sama się zgłasza na policję i przyznaje do winy, ale komisarz tym razem na to nie liczy.

„Miranda leży na łóżku, myśli Joona, ale w chwili zabójstwa siedziała przy stole w samych majtkach”.

Trudno mu uwierzyć, że stało się to w kompletnej ciszy. W miejscu takim jak to muszą być świadkowie. Któraś z dziewcząt widziała coś albo słyszała, idąc w stronę mniejszego budynku. Ktoś przypuszczalnie czegoś się domyślał, przeczuł zagrożenie albo zauważył konflikt.

Pies wyje pod drzewem, gryząc smycz, a potem znów zaczyna szczekać.

Joona podchodzi do dwóch mężczyzn stojących przy budynku. Domyśla się, że jeden z nich to koordynator akcji na miejscu zdarzenia, mężczyzna koło pięćdziesiątki, z opadającą na bok grzywką, ubrany w granatowy sweter policyjny. Drugi z nich to chyba cywil, o łagodnym, zmęczonym wzroku.

– Joona Linna, obserwator z Rikskrimu – przedstawia się, wyciągając dłoń.

– Åke – odzywa się koordynator.

– Ja jestem Daniel – wita się mężczyzna o zmęczonych oczach. – Pracuję tu jako kurator socjalny. Przyjechałem, kiedy tylko dowiedziałem się, co się stało.

– Ma pan chwilkę? – pyta Joona. – Chciałbym zobaczyć się z dziewczętami, chyba byłoby lepiej, gdyby mi pan towarzyszył.

– Teraz?

– Jeśli można.

Mężczyzna mruga zza okularów i mówi zatroskany:

– Tyle że dwie uczennice skorzystały z okazji i uciekły do lasu…

– Już się znalazły – uspokaja go Joona.

– Tak, wiem, ale chyba powinienem z nimi porozmawiać – mówi Daniel i uśmiecha się spontanicznie. – Domagają się, żeby jakiś policjant wziął je na barana.

– Gunnarsson na pewno się zgodzi – odpowiada Joona i rusza w stronę czerwonego domku.

Myśli o tym, że przy pierwszym spotkaniu spróbuje przyjrzeć się uczennicom, zobaczyć napięcia pomiędzy nimi, ukryte powiązania, niewidoczne na pierwszy rzut oka.

Jeśli ktoś coś widział, to zazwyczaj inne osoby w grupie nieświadomie to okazują, obracając się jak igły kompasu.

Joona wie, że nie ma uprawnień do przeprowadzania przesłuchań, ale musi się dowiedzieć, czy jest jakiś świadek. Pochyla się i przechodzi przez niskie drzwi.

17

Parkiet skrzypi pod nogami Joony, kiedy ten przekracza próg domu i wchodzi do przedpokoju. W ciasnym pokoju siedzą trzy dziewczyny, z których najmłodsza ma nie więcej niż dwanaście lat. Ma różową cerę i włosy koloru miedzi, siedzi na podłodze oparta o ścianę i ogląda telewizję, szepce coś do siebie, a potem uderza kilkakrotnie tyłem głowy o ścianę, zamyka na chwilę oczy, a potem znowu wpatruje się w telewizor.

Dwie pozostałe zdają się jej nie zauważać. Leżą na brązowej, sztruksowej kanapie i przeglądają stare magazyny o modzie.

Psycholożka ze szpitala rejonowego w Sundsvall siada obok rudowłosej dziewczynki.

– Mam na imię Lisa – zaczyna przyjaźnie. – A ty?

Dziewczynka nie odwraca wzroku od telewizora. Nadają powtórkę serialu Na wysokiej fali. Dźwięk jest podkręcony, w pokoju połyskuje zimna poświata.

– Znasz bajkę o Calineczce? – pyta Lisa. – Często się tak czuję, maleńka jak palec… A ty?

– Jak Kuba Rozpruwacz – odpowiada cienkim głosem dziewczynka, nie odrywając oczu od ekranu.

Joona wchodzi głębiej i siada w fotelu przed telewizorem. Jedna z dziewczyn rozłożonych na kanapie spogląda na niego wielkimi oczami, ale spuszcza wzrok z uśmiechem, kiedy komisarz pozdrawia ją skinieniem. Jest mocno zbudowana, ma obgryzione paznokcie, ubrana jest w dżinsy i czarną bluzę z napisem „Razors pain you less than life”. Powieki pomalowane ma niebieskim cieniem, a na nadgarstku połyskuje brokatowa gumka do włosów. Druga dziewczyna wygląda na starszą. Ma na sobie wyciętą podkoszulkę z koniem, na szyi różaniec z białych perełek, w zgięciu łokcia widać blizny po wkłuciach. Opiera głowę na zwiniętej, wojskowej kurtce.

– Indie? – pyta stłumionym głosem starsza dziewczyna. – Poszłaś zobaczyć, zanim przyjechały gliny?

– Nie chcę mieć koszmarów – odpowiada leniwie ta korpulentna.

– Biedna mała Indie.

– No co?

– Że niby boisz się koszmarów, kiedy…

– Tak, boję się.

– Ja pierdolę – śmieje się starsza. – Ale ego…

– Stul pysk, Caroline – woła rudowłosa.

– Mirandę ktoś zamordował – ciągnie Caroline. – To chyba ciut gorsze niż…

– A ja myślę, że miło nie musieć się już z nią użerać – oznajmia Indie.

– Jesteś popieprzona. – Caroline uśmiecha się.

– To ona była popieprzona, poparzyła mnie papierosem i…

– Przestańcie się żreć – przerywa im rudowłosa.

– I walnęła mnie skakanką – dodaje Indie.

– Ale z ciebie suka – wzdycha Caroline.

– Ależ oczywiście, zgadzam się, jeśli lepiej się z tym poczujesz – kpi z niej Indie. – Smutne, że zabili jakąś kretynkę, ale ja…

Mała ruda dziewczynka znowu wali głową w ścianę, a potem zamyka oczy. Otwierają się drzwi i do środka wchodzą dwie uciekinierki razem z Gunnarssonem.

18

Joona siedzi oparty, twarz ma spokojną, ciemna marynarka rozpięła się i jej poły miękko się zagięły, muskularne ciało jest rozluźnione, ale szare niczym zamarznięta morska zatoka oczy obserwują nowoprzybyłe.

Pozostałe uczennice witają je głośnym buczeniem i śmiechem. Lu Chu idzie, przesadnie kręcąc biodrami, i układa palce w V.

– Lesbian loser! – woła Indie.

– Co powiesz na wspólny prysznic? – proponuje Lu Chu.

Za dziewczynami wchodzi kurator Daniel Grim. Wyraźnie stara się coś powiedzieć Gunnarssonowi.

– Chcę tylko, żebyście ich nie naciskali – mówi, a potem ścisza głos. – Przerażacie je samą swoją tu obecnością.

– Proszę się nie martwić – uspokaja go Gunnarsson.

– Właśnie, że się martwię – odpowiada szczerze Daniel.

– Co?

– Martwię się.

– Ach tak, w takim razie mam pana gdzieś. – Gunnarsson wzdycha. – Proszę się odsunąć i pozwolić mi wykonywać moją pracę.

Joona zauważa, że kurator jest nieogolony i że pod kurtką ma T-shirt założony na lewą stronę.

– Chcę tylko powiedzieć, że dla tych dziewcząt policja nie reprezentuje poczucia bezpieczeństwa.

– Jak to nie? – żartuje Caroline.

– Miło słyszeć. – Daniel uśmiecha się do dziewczyny, a potem odwraca z powrotem do Gunnarssona. – Mówiąc poważnie… w życiu większości uczennic policja pojawiała się w najtrudniejszych dla nich momentach.

Joona widzi, że Daniel doskonale zdaje sobie sprawę, iż jest dla policji uciążliwy, a jednak decyduje się podjąć jeszcze jedną kwestię.

– Rozmawiałem na podwórzu z koordynatorem na temat zakwaterowania.

– Po kolei – przerywa mu Gunnarsson.

– To ważne, gdyż…

– Cipa – rzuca Indie z irytacją.

– Zeszczaj się – drażni się z nią Lu Chu.

– Gdyż to może im zaszkodzić – ciągnie Daniel. – Zmuszanie uczennic do pozostania tu na noc może im zaszkodzić.

– Mają się przenieść do hotelu? – pyta Gunnarsson.

– To ciebie, kurwa, powinno się zamordować! – wrzeszczy Almira i rzuca w Indie szklanką.

Naczynie rozbija się o ścianę, woda i odłamki szkła padają na podłogę. Daniel reaguje od razu, Almira odwraca się, ale Indie uderza ją kilka razy pięścią w plecy, zanim udaje się je rozdzielić.

– Weźcie się w garść, do diabła! – krzyczy.

– Almira to wredna suka, bo…

– Uspokój się, Indie – mówi Daniel, powstrzymując jej rękę. – Rozmawialiśmy już o tym, prawda?

– Tak – odpowiada już spokojniej Indie.

– Jesteś przecież miłą dziewczyną – dodaje Daniel z uśmiechem.

Indie kiwa głową i razem z Almirą zaczynają zbierać z podłogi okruchy szkła.

– Przyniosę odkurzacz – mówi kurator i wychodzi z domku.

Dociska drzwi z zewnątrz, ale te otwierają się, więc zatrzaskuje je z taką siłą, że obraz z motywem z Carla Larssona stuka o ścianę.

– Czy Miranda miała jakichś wrogów? – Gunnarsson rzuca pytanie w przestrzeń.

– Nie – odpowiada Almira z chichotem.

Indie zerka na Joonę.

– Słuchajcie! – Gunnarsson podnosi głos. – Macie odpowiadać na pytania, a nie wygłupiać się i wrzeszczeć. To chyba nie takie cholernie trudne, co?

– To zależy od pytań – odpowiada spokojnie Caroline.

– Chyba będę wrzeszczeć – mruczy pod nosem Lu Chu.

– Prawda czy wyzwanie – odzywa się Indie, wskazując z uśmiechem na Joonę.

– Prawda – odpowiada policjant.

– To ja przesłuchuję – protestuje Gunnarsson.

– Co to oznacza? – pyta Joona i zakrywa dłońmi twarz.

– Że co? Nie wiem – odpowiada Indie. – Vicky i Miranda się w to bawiły.

– Ja już nie mogę – przerywa Caroline. – Nie widziałaś Mirandy, leżała właśnie tak, było mnóstwo krwi, wszędzie krew i…

Głos jej się załamuje i przechodzi w płacz, psycholog podchodzi do niej i stara się uspokoić łagodnym szeptem.

– Kim jest Vicky? – pyta Joona, wstając z fotela.

– Nową uczennicą tu, w…

– Ale gdzie, do diabła, jest teraz? – przerywa Lu Chu.

– Który to jej pokój? – pyta szybko Joona.

– Pewnie zwiała do swojego ogiera – odzywa się Tuula.

– Wcinamy Stesolid i śpimy jak…

– O kim teraz mówimy? – pyta podniesionym głosem Gunnarsson.

– Vicky Bennet – odpowiada mu Caroline. – Nie widziałam jej całą…

– Gdzie ona jest?

– Vicky ma zajebiście dużo literek w diagnozie – śmieje się Lu Chu.

– Wyłącz telewizor – mówi zdenerwowany Gunnarsson. – Chcę, żeby wszyscy uspokoili się i…

– Nie wrzeszcz! – krzyczy Tuula i podkręca głośność.

Joona kuca naprzeciw Caroline, zagląda jej w oczy i pyta z powagą:

– Który to pokój Vicky?

– Ostatni, w głębi korytarza – odpowiada dziewczyna.

19

Joona wychodzi z domku i szybkim krokiem przechodzi przed podwórze. Po drodze spotyka kuratora niosącego odkurzacz, kiwa głową technikom i przeskakując co drugi stopień, wchodzi do głównego budynku. Wewnątrz jest ciemno, lampy są wygaszone, ale podkładki rozłożone na podłodze połyskują jak krzem.

Brakuje jednej dziewczyny, zastanawia się Joona. Nikt jej nie widział. Może uciekła w zamieszaniu, może pozostałe próbują jej pomóc, ukrywając coś.

Oględziny miejsca zdarzenia dopiero się rozpoczęły, pokoje nie są jeszcze przeszukane. Całe Birgittagården powinno zostać przeczesane, ale nie było czasu, za dużo rzeczy działo się naraz.

Uczennice są w stresie, boją się. Powinien tu być ktoś ze wsparcia dla ofiar przemocy. Policja potrzebuje więcej techników kryminalistyki, więcej środków.

Joonę przechodzi zimny dreszcz na samą myśl, że zaginiona dziewczynka być może skryła się w swoim pokoju. Mogła coś widzieć, coś, co ją przeraziło do tego stopnia, że boi się wyjść.

Wchodzi do części, w której mieszczą się pokoje uczennic.

Drewniane ściany i belki poskrzypują, ale poza tym panuje cisza. Pozbawione klamki drzwi do izolatki są uchylone. W środku leży zmarła, zakrywając dłońmi oczy.

Joona przypomina sobie nagle, że widział trzy poziome smugi krwi na framudze. Rozmazany ślad trzech palców, bez odcisków opuszek. Patrzył na nie, ale był tak zajęty porządkowaniem wrażeń z miejsca zbrodni, że dopiero teraz do niego dotarło, iż są po niewłaściwej stronie. Ślady nie prowadziły z izolatki na zewnątrz, tylko w przeciwną stronę, w głąb korytarza. Niewyraźne, zadeptane ślady kaloszy, zwykłych butów i nagich stóp biegły we wszystkich kierunkach, ale te trzy smugi od framugi – w głąb korytarza.

Ktoś o zakrwawionych dłoniach miał coś do zrobienia w jednym z pokojów.

Żadnych ofiar więcej, szepce do siebie Joona.

Zakłada lateksowe rękawiczki i podchodzi do ostatnich drzwi. Kiedy je otwiera, słyszy szelest, zatrzymuje się i próbuje coś zobaczyć. Dźwięk cichnie. Joona ostrożnie wyciąga rękę, żeby sięgnąć włącznika światła.

Znów słychać leciutki szelest i dziwne, metaliczne pobrzękiwanie.

– Vicky?

Maca ręką po ścianie i znajduje włącznik. Żółte światło zalewa pokój. Skrzypnięcie i okno otwiera się w stronę lasu i jeziora. W rogu pokoju słychać szmer. Joona dostrzega przewróconą klatkę z kanarkiem, który macha skrzydełkami i wspina się po kracie.

Zapach krwi wciska się w nozdrza. Mieszanina żelaza i czegoś innego, słodkiego i kwaśnego.

Joona rozkłada plastikowe płytki i wchodzi powoli do pokoju.

Przy klamkach okien widać plamy krwi. Wyraźne ślady dłoni pokazują, jak ktoś wspiął się na parapet, oparł o futrynę i najprawdopodobniej zeskoczył na trawnik pod oknem.

Podchodzi do łóżka. Czuje lodowaty dreszcz, kiedy odsuwa kołdrę. Na pościeli pełno jest zaschłej krwi, ale osoba, która w niej leżała, nie była ranna. Krew jest zaschnięta, rozmazana. W pościeli spał ktoś nią umazany.

Joona przez chwilę stoi nieruchomo, starając się odgadnąć ruchy.

„Ona rzeczywiście spała”, myśli.

Kiedy próbuje odchylić poduszkę, ta stawia opór. Jest przylepiona do prześcieradła. Joona odrywa ją. Pod spodem leży młotek ciemny od krwi, z brązowymi grudkami i przylepionymi włosami. Większość krwi wsiąkła w materiał, ale obuch połyskuje jeszcze od wilgoci.

20

Birgittagården spowija łagodne, piękne światło, a jezioro Himmelsjön połyskuje czarodziejsko spomiędzy wysokich, starych drzew.

Zaledwie kilka godzin wcześniej Nina Molander wstała do łazienki i znalazła martwą Mirandę. Zbudziła pozostałe, wybuchła panika, dziewczęta zadzwoniły do kuratora socjalnego Daniela Grima, który natychmiast powiadomił policję.

Nina Molander doznała szoku i została przewieziona do szpitala rejonowego w Sundsvall.

Na podwórzu stoi Gunnarsson z Danielem Grimem i Sonją Rask. Gunnarsson otworzył bagażnik swojego białego mercedesa i rozłożył w nim szkice techników kryminalistyki z miejsca zdarzenia.

Pies szarpie się na smyczy i ujada wściekle.

Kiedy Joona staje przy samochodzie i przeciąga dłonią przez zmierzwione włosy, trzy pary oczu wpatrują się w niego.

– Dziewczynka uciekła przez okno – mówi.

– Uciekła? – Daniel jest zdumiony. – Vicky uciekła? Dlaczego…

– Na framudze była krew, i w jej łóżku też, i…

– Ale to nie oznacza, że…

– A pod jej poduszką leżał zakrwawiony młotek – kończy Joona.

– To niemożliwe – denerwuje się Gunnarsson. – Niemożliwe, przecież ciosy zadano ze straszną siłą.

Joona ponownie zwraca się do Daniela Grima. Jego oświetlona słońcem twarz wydaje się bezbronna i krucha.

– Co pan o tym sądzi? – pyta go.

– O czym? Czy Vicky mogłaby… To chory pomysł.

– Dlaczego?

– Chociażby dlatego, że dopiero co… – odpowiada kurator, uśmiechając się wbrew sobie. – Przed chwilką byliście w stu procentach przekonani, że szukacie rosłego mężczyzny. Vicky jest drobna, nie waży nawet pięćdziesięciu kilo, jej nadgarstki są wątłe jak…

– Czy ma skłonność do przemocy?

– Vicky tego nie zrobiła – mówi spokojnie Daniel. – Pracowałem z nią przez dwa miesiące i mogę zapewnić, że to nie ona.

– Czy była agresywna, zanim tu trafiła?

– Obowiązuje mnie tajemnica lekarska.

– Chyba pan rozumie, że marnuje pan nasz czas tą swoją cholerną tajemnicą lekarską – wtrąca Gunnarsson.

– Mogę powiedzieć, że ćwiczę z niektórymi uczennicami alternatywy dla zachowań agresywnych… żeby nie reagowały złością na, przykładowo, rozczarowanie czy strach – wyjaśnia spokojnie Daniel.

– Ale nie z Vicky – kończy Joona.

– Nie.

– Dlaczego więc tu trafiła? – pyta Sonja.

– Nie mogę omawiać przypadków poszczególnych uczennic.

– Ale nie uważa pan, żeby miała skłonności do przemocy?

– Jest miła – odpowiada prosto Daniel.

– Więc co, pana zdaniem, się wydarzyło? Dlaczego pod jej poduszką leży zakrwawiony młotek?

– Nie wiem, to się nie zgadza. Może komuś pomogła? Schowała broń.

– Które z uczennic są agresywne? – dopytuje ze złością Gunnarsson.

– Nie mogę nikogo wskazać, musicie to zrozumieć.

– Rozumiemy – mówi Joona.

Daniel zwraca się do niego z wdzięcznością i stara się uspokoić oddech.

– Proszę spróbować porozmawiać z nimi. Wtedy będzie pan wiedział, o kim mówię.

– Dziękuję. – Joona rusza w stronę domku.

– Niech pan nie zapomina, że straciły koleżankę – dodaje szybko Daniel.

Joona zatrzymuje się i wraca do kuratora.

– Wie pan, w którym pokoju znaleziono Mirandę?

– Nie, ale zakładam, że…

Daniel milknie i potrząsa głową.

– Trudno mi uwierzyć, żeby to miał być jej własny – mówi Joona. – Jest prawie pusty, znajduje się na prawo od łazienek.

– Izolatka – zgaduje Daniel.

– Za co się tam trafia?

– Za…

Daniel milknie, wygląda, jakby się nad czymś zastanawiał.

– O czym pan myśli?

– Drzwi powinny być zamknięte.

– W zamku jest klucz.

– Jaki klucz? – pyta Daniel podniesionym głosem. – Tylko Elisabet ma klucz do izolatki.

– Kim jest Elisabet? – pyta Gunnarsson.

– To moja żona. Miała dziś w nocy dyżur.

– Ale gdzie teraz jest? – dopytuje się Sonja.

– Jak to? – Daniel spogląda na nią nierozumiejącym wzrokiem.

– Jest w domu?

Daniel wygląda na zaskoczonego i niepewnego.

– Myślałem, że pojechała z Niną do szpitala – mówi powoli.

– Nie, Nina Molander pojechała sama – odpowiada Sonja.

– To jasne, że Elisabet pojechała do szpitala, nigdy by nie pozwoliła, żeby uczennica sama…

– Byłam tu pierwsza – przerywa mu Sonja.

Zmęczenie sprawia, że głos ma surowy i ochrypły.

– Nie było nikogo z personelu – ciągnie. – Tylko pełno przerażonych dziewczynek.

– Ale przecież moja żona…

– Niech pan do niej zadzwoni – mówi Sonja.

– Próbowałem, ma wyłączony telefon – cicho wyjaśnia Daniel. – Myślałem… Uznałem…

– Do diabła, ale to wszystko zagmatwane – denerwuje się Gunnarsson.

– Moja żona, Elisabet – ciągnie Daniel coraz bardziej drżącym głosem – ma wadę serca, to mogło, mogła…

– Proszę spróbować się uspokoić – prosi Joona.

– Żona ma powiększone serce i… Pracowała dziś w nocy i powinna tu być… Jej telefon nie odpowiada i…

21

Daniel spogląda na nich ze strachem, szarpie za suwak kurtki i powtarza, że żona ma chore serce. Pies szczeka i napina smycz tak mocno, że się dławi, charczy, ale po chwili znowu zaczyna ujadać.

Joona podchodzi do zwierzęcia. Próbuje je uspokoić, jednocześnie starając się odczepić smycz od obroży. Kiedy tylko puszcza psa wolno, ten pędzi przez podwórze w stronę niewielkiej szopy. Komisarz spieszy za nim. Pies drapie próg pod drzwiami, skowyczy i dyszy.

Daniel Grim wpatruje się w Joonę i psa i rusza w ich kierunku. Gunnarsson woła, żeby się zatrzymał, ale ten go nie słucha. Porusza się sztywno, na twarzy maluje się desperacja. Żwir chrzęści mu pod stopami. Joona stara się uspokoić psa, łapie go za obrożę i odciąga od drzwi.

Gunnarsson przebiega przez podwórze i chwyta Daniela za kurtkę, mężczyzna szarpie się, uwalnia z uchwytu, przewraca na żwir, kalecząc dłoń, i znowu zrywa się na nogi.

Pies ujada, skacze, spina ciało.

Pod drzwiami staje policjant w mundurze. Daniel próbuje się przecisnąć obok niego i krzyczy zdławionym głosem:

– Elisabet! Elisabet! Muszę…

Policjant próbuje go odciągnąć, podczas gdy Gunnarsson podbiega do Joony i pomaga mu opanować psa.

– Moja żona – jęczy Daniel. – To może być moja…

Gunnarsson ciągnie za sobą psa z powrotem pod drzewo. Pies dyszy, wzbija łapami żwir w powietrze i szczeka w stronę drzwi.

Joona czuje ukłucie bólu w oczodołach, kiedy naciąga lateksowe rękawiczki. Na rzeźbionej tabliczce widnieje napis „Warzelnia”. Ostrożnie otwiera drzwi i zagląda do ciemnego pomieszczenia. Okienko jest otwarte, w powietrzu bzyczą tysiące much. Wszędzie na wytartych deskach podłogi widać krwawe odciski psich łap. Nie wchodząc do środka, Joona przesuwa się wzdłuż ściany, żeby zajrzeć za murowane palenisko.

Tylna klapka telefonu połyskuje obok rozmazanej plamy krwi.

Kiedy nachyla się głębiej, stojąc w progu, brzęczenie much wzmaga się. Kobieta około pięćdziesiątki leży na plecach w kałuży krwi, ma otwarte usta. Ubrana jest w dżinsy, różowe skarpetki i szary bezrękawnik. Wyraźnie widać, że próbowała się odsunąć. Całą górną część twarzy i głowę ma zmiażdżoną.

22

Pia Abrahamsson zauważa, że przekroczyła dozwoloną prędkość.

Liczyła na to, że uda jej się wcześniej wyjechać, ale spotkanie pastorów w Östersund przeciągnęło się.

Kobieta zerka na swojego syna w lusterku. Głowa mu zwisa, opiera się o krawędź fotelika. Oczy schowane za okularami są zamknięte. Poranne słońce prześwituje między drzewami i oświetla jego spokojną twarzyczkę.

Pia zwalnia do osiemdziesięciu kilometrów na godzinę, mimo że trasa prowadzi prosto przez iglasty las.

Na drodze jest upiornie pusto. Dwadzieścia minut wcześniej mijała ciężarówkę wyładowaną drewnem, ale od tamtego czasu nie było już ani jednego pojazdu. Mruży oczy, żeby lepiej widzieć. Ogrodzenie zabezpieczające przed dzikimi zwierzętami miga monotonnie po obu stronach jezdni.

„Człowiek musi być najbardziej strachliwym zwierzęciem świata”, myśli Pia.

W tym kraju jest osiem tysięcy kilometrów takich ogrodzeń. Nie dlatego, by chronić zwierzęta, tylko ludzi. Przez morze lasów biegną wąskie drogi, które po obu stronach osłaniają wysokie płoty.

Pia Abrahamsson zerka na Dantego na tylnym siedzeniu.

Zaszła w ciążę, kiedy pracowała jako proboszcz w parafii Hässelby. Ojcem był dziennikarz z „Gazety Kościelnej”. Pamięta, jak stała z testem ciążowym w ręce i z uporczywą myślą, że ma trzydzieści sześć lat.

Zatrzymała dziecko, ale jego ojca już nie. Syn to najlepsze, co ją w życiu spotkało.

Dante śpi w swoim foteliku. Głowa zwisa mu na piersi, miękki kocyk zsunął się na podłogę.

Zanim zasnął, był tak zmęczony, że płakał z byle powodu. Że samochód brzydko pachnie perfumami mamy i że Super Mario został zjedzony.

Jeszcze co najmniej dwadzieścia kilometrów do Sundsvall, a potem czterysta sześćdziesiąt do Sztokholmu.

Pia Abrahamsson czuje ucisk na pęcherz – na spotkaniu wypiła za dużo kawy. Gdzieś niedaleko musi być jakaś czynna stacja benzynowa.

Powtarza sobie, że nie powinna zatrzymywać się w środku lasu. Nie powinna, ale musi.

Kobieta, która co niedziela głosi kazania o tym, że wszystko, co się dzieje, dzieje się w jakimś wyższym celu, za kilka minut padnie ofiarą ślepego, beznamiętnego przypadku.

Ostrożnie zjeżdża na pobocze przy leśnej drodze i zatrzymuje się przy szlabanie zamykającym przejście. Za szlabanem ciągnie się bita droga prowadząca w głąb lasu, do jakiegoś składowiska drewna.

Pia postanawia odejść na tyle, żeby jej nie było widać z drogi i zostawić otwarte drzwi, na wypadek gdyby jej syn się zbudził.

– Mamusiu?

– Spróbuj jeszcze chwilkę pospać.

– Mamusiu, nie idź.

– Kotku, muszę iść siusiu. Zostawię otwarte drzwi. Będę cię cały czas widzieć.

Chłopczyk patrzy na nią zaspanym wzrokiem.

– Nie chcę zostać sam.

Pia uśmiecha się i poklepuje go po spoconym policzku. Wie, że jest nadopiekuńcza, że robi z niego maminsynka, ale nie może się opanować.

– Tylko tycią, tycią chwilunię.

Dante przytrzymuje jej rękę i próbuje ją zatrzymać, ale Pia uwalnia się i wyciąga nawilżaną chusteczkę z paczki. Wysiada, schyla się, przechodząc pod szlabanem, i odchodzi dalej leśną drogą. Odwraca się i macha Dantemu.

A jeśli ktoś zajedzie tu autem i sfilmuje ją komórką, kucającą, z gołym tyłkiem? Zdjęcia sikającej pastorki krążyłyby po YouTubie, Facebooku, forum Flashback, blogach i czatach.

Czuje dreszcz zimna, schodzi z bitej drogi i zagłębia się między drzewa. Teren jest zryty przez ciężkie maszyny do wyrębu, kombajny leśne i skutery. Kiedy ma pewność, że nie widać jej z szosy, ściąga majtki, unosi spódnicę i kuca.

Zauważa, że jest już zmęczona, bo uda zaczynają jej drżeć, więc opiera się o miękki mech rosnący wokół pnia drzewa.

Ogarnia ją ulga, zamyka na chwilę oczy.

Kiedy unosi powieki, widzi coś niepojętego. Jakieś zwierzę stanęło na dwie nogi i idzie leśną drogą, potykając się i garbiąc. Szczupła postać pokryta brudem, krwią i gliną.

Pia wstrzymuje oddech.

To nie zwierzę, to jakby fragment lasu uwolnił się i ożył. Jak dziewczynka zrobiona z gałęzi.

Stwór zatacza się, ale idzie dalej w stronę szlabanu.

Pia wstaje i idzie za nim. Próbuje coś powiedzieć, ale nie może wydobyć z siebie głosu. Pod jej nogą trzaska gałązka.

Zaczęło mżyć.

Porusza się powoli, jak w koszmarze sennym. Nie jest w stanie biec.

Widzi między drzewami, że stwór jest już przy samochodzie. Z rąk zwisają mu brudne kawałki materiału.

Pia potyka się na leśnej drodze i bezradnie obserwuje, jak to coś zrzuca jej torebkę z siedzenia na ziemię, wsiada i zatrzaskuje drzwi.

– Dante – szepce zduszonym głosem.

Samochód rusza z piskiem opon, przejeżdża komórkę i pęk kluczy, wjeżdża prosto na główną drogę, zahacza o linową barierkę między jezdniami, wraca na swój pas i znika w oddali.

Pia, pojękując, biegnie do szlabanu, czując, że cała się trzęsie.

To, co się stało, jest niepojęte. Błotny człowiek pojawił się znikąd, nagle po prostu tam był, a teraz zabrał jej samochód i synka.

Przechodzi pod szlabanem i wychodzi na szeroką, pustą drogę. Nie krzyczy, nie jest w stanie. Słychać jedynie jej głośny oddech.

23

Las miga po obu stronach drogi, o przednią szybę stukają krople deszczu. Kierowca ciężarówki, Duńczyk Mads Jensen, już z odległości dwustu metrów widzi kobietę na drodze. Przeklina pod nosem i trąbi. Kobieta wzdraga się od przeraźliwego ryku klaksonu, ale nie rusza się z miejsca. Kierowca znowu naciska klakson, na co ona robi powoli krok naprzód, unosi brodę do góry i wpatruje się w zbliżającą się ciężarówkę.

Mads Jensen zwalnia, czuje siłę, z jaką naczepa napiera na stary wózek Fliegl Dolly. Musi mocniej nacisnąć hamulec, dopasowanie jest złe, coś trzaska w wale kierownicy i przyczepa chwieje się, zanim udaje mu się zatrzymać ekwipaż.

Obroty zwalniają, tłoki huczą.

WYDAWNICTWO CZARNE SP. Z O.O.

www.czarne.com.pl

Sekretariat: ul. Kołłątaja 14, III p., 38-300 Gorlice

tel. +48 18 353 58 93, fax +48 18 352 04 75

e-mail: mateusz@czarne.com.pl,

tomasz@czarne.com.pl, dominik@czarne.com.pl,

honorata@czarne.com.pl, ewa@czarne.com.pl

Redakcja: Wołowiec 11, 38-307 Sękowa

tel. +48 18 351 00 70

e-mail: redakcja@czarne.com.pl

Sekretarz redakcji: malgorzata@czarne.com.pl

Dział promocji: ul. Andersa 21/56, 00-159 Warszawa

tel./fax +48 22 621 10 48

e-mail: agnieszka@czarne.com.pl, anna@czarne.com.pl,

dorota@czarne.com.pl, zofia@czarne.com.pl

Dział marketingu: katarzyna@czarne.com.pl

Dział sprzedaży: irek.gradkowski@czarne.com.pl

tel. 504 564 092, 605 955 550

agnieszka.wilczak@czarne.com.pl

Audiobooki i ebooki: Izabela Rególska, iza@czarne.com.pl

Wołowiec 2013

Wydanie I