WROCŁAW 2015

Tytuł oryginału

Journeyman

Projekt serii

MARIUSZ BANACHOWICZ

Projekt okładki

KRZYSZTOF CHODOROWSKI

Fotografia na okładce

© DANIEL CASTRO

Redakcja

MAŁGORZATA KLICH

Korekta

IWONA HUCHLA

Redakcja techniczna

LOREM IPSUM

Copyright © by Ullstein Buchverlage GmbH, Berlin.

Published in 2013 by ullstein extra Verlag

Polish edition © Publicat S.A. MMXV (wydanie elektroniczne)

Wykorzystywanie e-booka niezgodne z regulaminem dystrybutora,

w tym nielegalne jego kopiowanie i rozpowszechnianie, jest zabronione.

All rights reserved.

jest znakiem towarowym Publicat S.A.

Wydanie elektroniczne 2015

ISBN 978-83-271-5337-1

Publicat S.A.

61-003 Poznań, ul. Chlebowa 24

tel. 61 652 92 52, fax 61 652 92 00

e-mail: office@publicat.pl, www.publicat.pl

Oddział we Wrocławiu

50-010 Wrocław, ul. Podwale 62

tel. 71 785 90 40, fax 71 785 90 66

e-mail: wydawnictwodolnoslaskie@publicat.pl

Konwersja publikacji do wersji elektronicznej

Większość ludzi nie jest sobą.

Ich myśli są cudzymi opiniami, ich życie mimikrą,

a ich namiętności cytatami.

Oscar Wilde

De profundis, czyli krzyk z otchłani

(przeł. B.J. Korzeniowski)

PROLOG

We wrześniu 2007 roku po raz pierwszy poleciałem za ocean sam. Chciałem założyć plecak i zwiedzić Wietnam, od Hanoi po Ho Chi Minh. Już drugiego dnia, podczas zwiedzania zatoki Hạ Long, spotkałem Amerykanina Jeffa, który przekonał mnie do zmiany planów: „Zejdźmy ze ścieżki, którą chodzą tłumy turystów”, kusił.

Udałem się za nim do północno-wschodniego Laosu, gdzie obcokrajowcy właściwie się nie zapuszczają – pomijając Jo, młodą Australijkę. We trójkę utknęliśmy w Muang Khua, sporym mieście nad rzeką Nam Ou, zwaną „miseczką ryżu”. Monsun sprawił, że ulice pokryły się lawinami błotnymi i stały się nieprzejezdne. Dwa dni później od starego rybaka kupiliśmy wysłużoną długą łódź, by móc powiosłować w dół rzeki przez dżunglę na południe.

– Nazwiemy ją LAMSIL – wybełkotała Jo wieczorem, przed początkiem wyprawy. Dodawaliśmy sobie odwagi lao-lao, laotańską wódką ryżową. Żadne z nas nigdy wcześniej nie kierowało tym środkiem transportu. W najgorszym razie nasze plecaki i łódź staną się ofiarami rzeki, stwierdziliśmy. Przecież każde z nas umiało pływać.

– LAMSIL to skrót od Loosing All My Shit In Laos – wyjaśniła Jo. Nasza łajba otrzymała imię.

W wyniku częstych opadów deszczu poziom wody w Nam Ou niebezpiecznie się podniósł. Gdy łódź natrafiła na pierwszy prąd, straciliśmy nad nią panowanie i prawie wywróciła się do góry dnem.

– Wiosłujemy, wiosłujemy, wiosłujemy! – wrzasnęła histerycznie Jo, Jeff zaklął cicho, a ja panicznie uderzałem wiosłem w dno rzeki. Wyszliśmy z tego przerażeni, ale udało nam się zachować nasze bagaże – sprostaliśmy pierwszemu zadaniu w roli właścicieli łodzi, chociaż nie wyszło nam to zbyt brawurowo.

Przez cztery dni wiosłowaliśmy w skwarze i wśród tropikalnej ulewy, przez katarakty, gęsto porośniętą dżunglę pełną ryczących małp, skrzeczących ptaków, cykających cykad, brzęczących moskitów i bezgłośnych węży. Wreszcie dotarliśmy do celu – Muong Ngoi z jego licznymi gospodami, hamakami i leżącymi na nich turystami z plecakami. Przed rozpoczęciem podróży do południowo-wschodniej Azji nawet nie marzyłem o tym, co spotkało nas w różnych wioskach w dżungli w drodze z Muong Khua do Muong Ngoi. Połykaliśmy brązową wodę i całowaliśmy żółty piasek, graliśmy w bilard na stole, własnoręcznie zbitym z drewna egzotycznego, wałęsające się psy rozszarpały naszą odzież, spotkaliśmy dzieci w znoszonych ubraniach, broniące swej wioski strzelaniem z proc; spaliśmy na zakurzonych drewnianych podłogach u rodzin rybackich i chłopskich, gotowaliśmy na ogniskach, kąpaliśmy się pod wodospadami, śmialiśmy się i tańczyliśmy z tubylcami; przy pełni księżyca spiliśmy do nieprzytomności całą wioskę; kupiliśmy kaczkę od stuletniej kobiety i podczas uroczystej ceremonii wypiliśmy krew zwierzęcia na naszą cześć; doktor Lao wyleczył nas ze wszystkich chorób; porozumiewaliśmy się z innymi za pomocą rąk, nóg i uśmiechu; dawano nam do zjedzenia smażoną szarańczę, żywe czerwie i pieczonego kota; nasze myśli krążyły wokół tego, jak chronić się przed słońcem albo jak ulżyć sobie na łodzi, podobnej do kanu, żeby nie obsikać innych towarzyszy podróży; cierpieliśmy z powodu głodu, pragnienia i obżarstwa, mieliśmy popękane usta i miękkie, pomarszczone palce; patrzono na nas nieufnie, dotykano z ciekawością i obejmowano z miłością, Nam Ou stała się naszym domem, a laotańska puszcza miejscem zabaw i przeżywania przygód; Jeff zakochał się w Jo, a Jo zakochała się w Jeffie; Keilana, córka burmistrza Sop Kinh, zaproponowała mi małżeństwo. Przeszłość już nas nie interesowała. Pragnęliśmy ciągłego ruchu i tego, by niosła nas rzeka życia. Gdy Nam Ou zabrała nas do celu, byliśmy u kresu sił, ale na samym początku odkrycia, że po tym czterodniowym spływie nic już nie będzie takie samo.

1. WYRUSZAM

Wiesbaden, styczeń 2010

Naga żarówka, wisząca pod sufitem, rzuca na ścianę żółtawe światło. Tuż przy listwie przypodłogowej kolor ściany nabiera odcienia nasyconej zieleni – odbija się od kawałka sztucznej trawy, pełniącego funkcję dywanu w moim ośmiometrowym pokoju. Jest styczeń. W tym roku zima wydaje się wyjątkowo sroga. Już od tygodni ulice stolicy Hesji pokrywa zamarznięty śnieg. To nietypowe jak na miasto takie jak Wiesbaden, w którym z reguły jest ciepło.

Od dwóch miesięcy zamieszkuję pokój w budynku przy Klarenthaler Straße. Zwykle to pomieszczenie służy za schowek studentom mieszkającym na piątym piętrze. Otaczają mnie zapomniane lub wyrzucone rupiecie. Jest tu światło, gniazdko elektryczne i ogrzewanie. Na dwóch drewnianych klocach rozłożyłem sobie deskę. To moja przestrzeń do pracy. Ogranicza mnie jednak brak łazienki i kuchni. Żeby wziąć prysznic, skorzystać z toalety albo zrobić sobie herbatę, muszę wejść po schodach na górę, czego bardzo nie lubię. Nienawidzę zimna. A przecież mógłbym teraz być w Kopenhadze, rozłożyć się na sofie i przytulić się do Metteline, moglibyśmy pić gorącą herbatę, obejrzeć film na DVD, byłoby hyggelig, jak mawiają w Danii na taką miłą atmosferę. Jesteśmy parą od dziewięciu miesięcy, poznaliśmy się podczas mojej ostatniej podróży do południowo-wschodniej Azji i wschodnich Indii.

Ostatnimi dniami często rozmyślam o spływie rzeką w Laosie, ostatecznie jestem tutaj właśnie ze względu na to wydarzenie. Wracam do tej historii zawsze, gdy opowiadam, w jaki sposób uzależniłem się od podróżowania. Jak muzyk, który przypomina sobie pierwszy wykonany przez siebie utwór. Pierwsza dziewczyna, pierwszy pocałunek, pierwszy seks. To coś, czego nie da się już powtórzyć. Pierwsze spróbowanie, dzięki któremu poznaje się smak. Jo i Jeff nadal są parą. Pracują na farmie w Nowej Zelandii, żeby zarobić na kolejną wyprawę.

Tęsknota za dalekimi podróżami ogarnęła mnie, gdy pisałem pracę dyplomową z architektury wnętrz. Po ukończeniu szkoły chciałem znowu wyjechać – i tym razem na dłużej niż na dwa czy trzy miesiące. Pragnąłem podróżować przez długi czas, poznawać życie w dalekim świecie. Mimo marzeń o odzyskaniu wolności nie mogłem porzucić kariery. Byłem między młotem a kowadłem. Z jednej strony planowałem oddać się mojej kreatywnej pasji, z drugiej nie chciałem siedzieć za biurkiem w domu czy w pracy. Do działania popchnęła mnie monotonia dnia codziennego. Wstawałem rano i wiedziałem, że ten dzień będzie wyglądać tak samo jak poprzedni. Brakowało mi niespodzianek i przygód.

[...]