Tytuł oryginału: Pollyanna Grows up

© Wydawnictwo Egmont Polska Sp. z o.o.,

Warszawa 2013

Tłumaczenie: Tadeusz Evert

Redakcja: Joanna Egert-Romanowska

Korekta: Joanna Egert-Romanowska, Agnieszka Sprycha

Projekt graficzny serii i okładki: Agnieszka Kucharz-Gulis

Zdjęcia na okładce: © Shutterstock

Koordynacja produkcji: Jolanta Powierża

Wydawca prowadzący: Natalia Sikora

Przygotowanie pliku e-booka: Anita Pilewska

Informacja o zabezpieczeniach

W celu ochrony autorskich praw majątkowych przed prawnie niedozwolonym utrwalaniem, zwielokrotnianiem i rozpowszechnianiem każdy egzemplarz książki został cyfrowo zabezpieczony. Usuwanie lub zmiana zabezpieczeń stanowi naruszenie prawa.

Wydanie siódme, Warszawa 2013

Wydawnictwo Egmont Polska Sp. z o.o.

ul. Dzielna 60, 01-029 Warszawa

tel. 22 838 41 00

www.egmont.pl/ksiazki

ISBN 978-83-281-0006-0

Skład i łamanie: KATKA, Warszawa

Mojemu kuzynowi Walterowi

1

DELLA WYPOWIADA SWOJE ZDANIE

DELLA WETHERBY weszła na imponujące schody domu siostry przy Commonwealth Avenue i energicznie nacisnęła dzwonek. Od kapelusza ozdobionego piórkiem po czubki pantofelków na niskim obcasie promieniała zdrowiem, energią i stanowczością. Nawet jej głos, gdy przywitała się ze służącą, która otworzyła drzwi, tętnił radością życia.

– Dzień dobry, Mary? Zastałam siostrę?

– Tak, psze pani… – z wahaniem odparła służąca – ale powiedziała, że nie chce nikogo przyjmować.

– Naprawdę? Tylko że ja nie jestem nikim – uśmiechnęła się Della – i dlatego mnie przyjmie. Nie bój się, biorę winę na siebie – ciągnęła w odpowiedzi na protest malujący się w przerażonym spojrzeniu młodej dziewczyny. – Gdzie jest siostra? Czy u siebie w pokoju?

– Tak, psze pani… ale powiedziała…

Della jednak nie słuchała: była już w połowie szerokich schodów wiodących na górę, toteż służąca odwróciła się i odeszła, rzuciwszy za siebie zrezygnowane spojrzenie.

W holu na piętrze Della skierowała się ku uchylonym drzwiom i zapukała.

– O co chodzi, Mary? – odezwał się jękliwie czyjś zbolały głos. – Czy nie mówiłam… Och, Della? – I nagle w głosie tym zabrzmiała ciepła nuta. – Kochanie, skąd się tu wzięłaś?

– Tak, to ja. – Della uśmiechnęła się pogodnie, już na środku pokoju. – Spędziłam niedzielę nad morzem razem z dwiema innymi pielęgniarkami i wracam teraz do sanatorium. To znaczy teraz jestem tutaj, ale nie na długo. Wpadłam tu, o, po to – zakończyła, wyciskając pocałunek na policzku właścicielki zbolałego głosu.

Pani Carew zmarszczyła czoło i cofnęła się z lekką rezerwą. Cień rozradowania i ożywienia, który przed chwilą przemknął przez jej oblicze, zniknął nagle i ustąpił zwykłemu już najwidoczniej wyrazowi niechęci i poirytowania.

– No oczywiście, powinnam była wiedzieć – powiedziała – ty nigdy nie zostajesz dłużej… tu.

– Tu! – Della roześmiała się wesoło i wzniosła obie ręce, ale nagle spoważniała i czule, z troską przyjrzała się siostrze. – Ruth, kochanie, nie mogłabym, po prostu nie mogłabym żyć w tym domu. Ty wiesz o tym – zakończyła cicho.

Pani Carew poruszyła się gniewnie.

– Zupełnie nie rozumiem dlaczego – powiedziała kłótliwym tonem.

Della pokręciła głową.

– Doskonale rozumiesz. Wiesz przecież, że nie zgadzam się z tym wszystkim; z tym ponurym nastrojem, rezygnacją, upartym cierpiętnictwem i zgorzknieniem.

– Lecz ja naprawdę cierpię i jestem zgorzkniała.

– A nie powinnaś!

– Dlaczego? Cóż mi pozostało?

Della niecierpliwie machnęła ręką.

– Posłuchaj, Ruth – zaczęła. – Masz trzydzieści trzy lata. Jesteś zdrowa jak ryba albo byłabyś, gdybyś postępowała właściwie… masz moc wolnego czasu, a pieniędzy w bród. Każdy ci powie, że w tak cudowny ranek mogłabyś znaleźć coś lepszego do roboty niż siedzieć i martwić się w tym domu, który przypomina grobowiec, i zabraniać wstępu do siebie.

– Nie chcę nikogo widzieć.

– Trzeba, żebyś chciała.

Pani Carew westchnęła ciężko i odwróciła głowę.

– Dello, czy ty naprawdę nie możesz zrozumieć? Ja mam inną naturę. Nie mogę zapomnieć.

Wyraz bólu przemknął po twarzy Delli.

– Chodzi ci o… Jamiego, prawda? Ja wcale nie zapomniałam. Nie mogłabym. Ale martwienie się nie pomoże nam go… odnaleźć.

– Mówisz, jakbym przez te osiem długich lat nie próbowała go odszukać – z oburzeniem i tłumiąc łzy, odparła pani Carew.

– Oczywiście, że próbowałaś, kochanie – pospieszyła uspokoić ją Della – i obie będziemy go szukały aż do śmierci. Ale takie zachowanie się do niczego dobrego nas nie doprowadzi.

– Nie chcę inaczej się zachowywać.

Na chwilę zapadła cisza. Della z troską przypatrywała się siostrze.

– Ruth – powiedziała w końcu z lekkim rozdrażnieniem – wybacz mi, czy zawsze chcesz tak żyć? Wiem, owdowiałaś, lecz to małżeństwo trwało tylko rok, a twój mąż był dużo starszy od ciebie. Byłaś prawie dzieckiem, kiedy wyszłaś za mąż, i ten jeden rok może ci się wydawać nieledwie snem. Nie powinnaś zatruwać sobie całego życia!

– Nie, och nie – ponuro wyszeptała pani Carew.

– A więc chcesz nadal taką pozostać?

– Oczywiście, jeżeli Jamie się nie znajdzie…

– Tak, wiem, ale Ruth, czy nic na świecie nie mogłoby cię ani trochę uszczęśliwić?

– A cóż by mnie mogło zainteresować? – Pani Carew westchnęła obojętnie.

– Ruth! – wykrzyknęła Della niemal w ostatniej rozpaczy. I nagle roześmiała się. – Och, Ruth, Ruth, chętnie bym ci zaordynowała dawkę Pollyanny. Chyba nikt bardziej niż ty tego nie potrzebuje!

Pani Carew nastroszyła się.

– Nie wiem, co warta jest ta Pollyanna, ale i tak nie chcę – odparła zirytowana. – Proszę, pamiętaj, że to nie twoje ukochane sanatorium i że nie jestem twoją pacjentką, żebyś mną komenderowała i napychała mnie lekarstwami.

W oczach Delli zapaliły się wesołe błyski, ale się nie uśmiechnęła.

– Pollyanna, kochanie, to nie lek – wyjaśniła z powagą – choć niektórzy uważają, że działa krzepiąco. Pollyanna to dziewczynka.

– Dziecko? Skąd mogłam wiedzieć? – powiedziała pani Carew, wciąż jeszcze urażona. – Macie tę swoją belladonę, to możecie mieć i pollyannę. Poza tym ciągle każesz mi coś brać i powiedziałaś też „dawkę”, słyszałam wyraźnie, a to zawsze odnosi się do lekarstw.

– Bo Pollyanna jest pewnego rodzaju lekarstwem. – Della uśmiechnęła się. – A w każdym razie lekarze w sanatorium orzekli, że działa skuteczniej od niejednego leku. To mała dziewczynka, dwunasto- czy trzynastoletnia, która przebywała w sanatorium przez całe ubiegłe lato i większą część zimy. Przy mnie była tylko miesiąc lub dwa, bo ja przyjechałam później. Zdążyła mnie jednak oczarować. No i całe sanatorium do dziś wciąż mówi o Pollyannie i gra w jej grę.

– Grę?

– Tak – powiedziała Della z zagadkowym uśmiechem. – W grę, która polega na tym, by się cieszyć. Nigdy nie zapomnę chwili, w której się o niej dowiedziałam. Jeden z zabiegów, jakim poddawano Pollyannę w każdy wtorek rano, był szczególnie przykry, nawet bolesny. Wkrótce po objęciu przeze mnie obowiązków pielęgniarki musiałam go przeprowadzić. Byłam ogromnie niezadowolona, bo z doświadczenia z innymi dziećmi wiedziałam, czego się mam spodziewać: przerażenia i łez, jeśli nie czegoś jeszcze gorszego. Ale zdumiałam się szczerze, kiedy Pollyanna uśmiechnęła się do mnie pogodnie i powiedziała, że bardzo się cieszy, że mnie widzi, i czy uwierzysz, nawet nie pisnęła w czasie całego zabiegu, choć wiem, że był bardzo bolesny. Pewnie powiedziałam coś, co zdradziło moje zdziwienie, bo wyjaśniła z całą powagą: „Och, tak, to mnie bolało i nie cierpiałam dnia, w którym musiałam iść na ten zabieg, dopóki nie pomyślałam sobie, że to jest jak z dniem, w którym Nancy robi pranie, i że powinnam się cieszyć na każdy wtorek, bo następny będzie dopiero za tydzień”.

– Zdumiewające! – Pani Carew ściągnęła brwi, nie bardzo pojmując, o co chodzi. – Gdzież tu jakaś gra?

– Ja też to pojęłam dużo później, gdy mi wszystko opowiedziała. Pollyanna to córka ubogiego pastora z zachodnich stanów, półsierota, wychowywały ją panie z Koła Opieki i korzystała z darów misyjnych. Kiedy była mała, bardzo chciała mieć lalkę i po cichu spodziewała się, że ją dostanie w następnej paczce z ofiarami dla ubogich, tymczasem były tam tylko dziecięce kule inwalidzkie. Oczywiście rozpłakała się i wtedy ojciec nauczył ją dopatrywać się we wszystkim dobrej strony. Powiedział, aby się cieszyła, że jej kule nie są potrzebne. Od tego się zaczęło. Mówi, że to była cudowna gra, którą stosuje do dziś, i że im trudniej doszukać się w czymś dobrej strony, tym zabawniej, czasami tylko staje się to strasznie trudne.

– Dziwne! – mruknęła pani Carew, wciąż nie bardzo pojmując, o co chodzi.

– Nie myślałabyś tak, gdybyś widziała wyniki tej gry w sanatorium – odparła Della. – Doktor Ames mówi, że Pollyanna podobno zrewolucjonizowała całe miasteczko, z którego do nas przybyła. On dobrze zna doktora Chiltona, tego, który się ożenił z jej ciotką. Dwa lub trzy lata temu ta mała straciła ojca i odesłano ją do ciotki. W październiku na Pollyannę wpadł samochód i zdawało się, że już nigdy nie będzie chodzić. W kwietniu doktor Chilton skierował ją do naszego sanatorium, gdzie przebywała aż do ubiegłego marca – prawie rok. Wróciła do domu właściwie zdrowa. Gdybyś ją widziała! Tylko jedna chmurka zaciemniła jej radość – że nie wraca pieszo. Podobno witało ją całe miasteczko z orkiestrą dętą i chorągiewkami. Ale o Pollyannie nie można opowiedzieć, ją trzeba widzieć. I dlatego mówiłam, że przydałaby ci się dawka Pollyanny.

Pani Carew dumnie uniosła głowę.

– Stanowczo nie zgadzam się z tobą – powiedziała chłodnym tonem. – Nie chcę być rewolucjonizowana, a jeżeli czegoś nie zniosę, to nadętego dzieciaka, który by mi mówił, za co mam dziękować losowi. Nie wytrzymałabym…

Przerwał jej dźwięczny wybuch śmiechu.

– Och, Ruth, Ruth – nie mogła powstrzymać rozbawienia Della. – Pollyanna nadętym dzieciakiem! Och, gdybyś ją tylko zobaczyła! Powinnam była jednak wiedzieć; powiedziałam, że ją trzeba ujrzeć, żadne opowiadanie nie wystarczy. Ale ty, oczywiście, nie byłabyś do tego skłonna. Pollyanna… nadęty dzieciak, och! – I znów parsknęła śmiechem, ale zaraz spoważniała i z dawnym niepokojem w oczach jęła się przyglądać siostrze. – Czy naprawdę, kochanie, nie można ci w niczym pomóc? – zapytała. – Nie powinnaś marnować życia w ten sposób. Zacznij widywać się z ludźmi, wychodzić…

– Po co? Ludzie mnie męczą. Wiesz, że życie towarzyskie zawsze mnie nudziło.

– Więc może spróbowałabyś zająć się czymś… na przykład dobroczynnością?

Pani Carew poruszyła się zniecierpliwiona.

– Dello, kochanie, już nieraz o tym mówiłyśmy. Daję przecież pieniądze – i to sporo. Sądzę, że nawet za dużo. Nie jestem zwolenniczką robienia z ludzi żebraków.

– A może byś tak dała coś z siebie – łagodnie zaproponowała Della. – Pomogłoby ci może, gdybyś się zainteresowała czymś poza własnym życiem i…

– Dello – przerwała jej siostra – bardzo cię kocham i lubię, kiedy przyjeżdżasz, ale nie znoszę kazań. Łatwo ci występować w roli opiekuńczego anioła i podawać ludziom kubek zimnej wody, bandażować poranione głowy i robić podobne rzeczy. Być może ty w ten sposób zapomnisz nawet o naszym zaginionym chłopcu, ale ja nie. Coraz częściej tylko myślałabym o nim, martwiąc się, czy jemu ktoś poda wodę lub opatrzy głowę. A poza tym nie zniosłabym stykania się z tego rodzaju biedotą.

– Czy próbowałaś?

– Ja? Oczywiście, że nie! – odparła pani Carew z pogardą i oburzeniem.

– Więc skąd wiesz, jeżeli nie próbowałaś? – Della podniosła się z miejsca jakby nieco zmęczona. – No, na mnie już czas. Mam się spotkać z koleżankami na Dworcu Południowym. Nasz pociąg odchodzi o dwunastej trzydzieści. Chyba nie bierzesz mi za złe tej kłótni – zakończyła, całując siostrę na pożegnanie.

– Wcale nie kłóciłam się z tobą. – Pani Carew westchnęła. – Tylko nie chcesz mnie zrozumieć!

Chwilę po tej rozmowie Della szła przez posępne, jakby wymarłe pokoje domu siostry, kierując się ku wyjściu. Jakże inne były teraz jej chód, postawa i wyraz twarzy od tego, z jakim tu wchodziła przed niespełna półgodziną. Straciła całe dawne ożywienie, sprężystość kroków, radość życia. Przez jakiś czas szła apatycznie, powłócząc nogami. A potem nagle uniosła głowę i odetchnęła pełną piersią.

– Tydzień w tym domu doprowadziłby mnie do śmierci – mruknęła i wzdrygnęła się na samą myśl. – Nie wierzę, aby Pollyanna potrafiła rozproszyć tę grobową atmosferę. A cieszyć mogłaby się tylko z tego, że nie musi w niej żyć.

Niebawem jednak okazało się, że ta tak otwarcie wyrażona niewiara w zdolności Pollyanny nie odpowiada prawdziwemu poglądowi Delli, bo zaraz po przybyciu do sanatorium dowiedziała się o czymś, co kazało jej następnego dnia wyruszyć w powrotną drogę do oddalonego o pięćdziesiąt mil Bostonu.

W domu siostry zastała wszystko tak, jakby ta nie ruszyła się z miejsca od chwili, gdy ją pożegnała.

– Ruth! – wybuchnęła Della, odpowiadając na pełne zdumienia powitanie. – Musiałam, mówię ci, musiałam tu przyjechać i tym razem powinnaś mi ustąpić. Posłuchaj! Możesz tu mieć Pollyannę, oczywiście, jeżeli zechcesz.

– Ale ja nie chcę – z chłodną obojętnością odparła pani Carew.

Della jakby nie usłyszała. Podniecona ciągnęła:

– Kiedy wczoraj wróciłam, powiedziano mi o liście doktora Chiltona, wiesz, tego męża ciotki Pollyanny, do doktora Amesa. Pisze, że wyjeżdża do Niemiec na całą zimę na jakieś specjalne studia i że zabrałby żonę, gdyby zdołał ją przekonać, że Pollyannę można na ten czas spokojnie umieścić w internacie na pensji. Ale ona nie chce jej zostawić w tego rodzaju zakładzie, wobec czego będzie musiała pewnie zrezygnować z wyjazdu. Masz więc teraz szansę, Ruth! Proszę cię, zaproś tę dziewczynkę do siebie na całą zimę, niech tu chodzi do jakiejś szkoły.

– Ty masz pomysły, Dello! Po co miałabym brać sobie ten kłopot na kark?

– Nie sprawi ci kłopotu. Ma prawie trzynaście lat i jest chyba najbardziej inteligentnym dzieckiem pod słońcem.

– Nie lubię „inteligentnych” dzieci – odparła pani Carew, ale przy tym roześmiała się, co dodało odwagi jej siostrze, która nie przestała nalegać.

Może pod wpływem niespodziewanego uroku nowości lub może historia Pollyanny była tak wzruszająca, lub też po prostu trudno było odmówić usilnej prośbie siostry, dość że gdy pół godziny później Della żegnała się w pośpiechu, pani Carew wyraziła zgodę na przyjęcie Pollyanny pod swój dach.

– Pamiętaj jednak – uprzedziła siostrę – że z chwilą, gdy ta mała zacznie mi prawić kazania lub wyliczać dobrodziejstwa, jakie na mnie spłynęły, odeślę ci ją i rób sobie, co chcesz. Ja jej nie będę trzymała!

– Dobrze, o to się nie boję – oświadczyła Della. A po wyjściu z domu powiedziała sobie w duchu: „Połowa zadania już zrobiona, teraz trzeba jeszcze Pollyannę tu ściągnąć. Musi przyjechać. Tak ułożę ten list, że nie będą mogli odmówić”.

2

NASI STARZY ZNAJOMI

W BELDINGSVILLE tego sierpniowego dnia pani Chilton odłożyła rozmowę z mężem na temat listu, który otrzymała rano, aż do chwili, kiedy Pollyanna poszła spać.

Musiała jednak czekać dłużej, bo chorzy zapełniający poczekalnię męża i dwie jego wizyty do odległych miejscowości odwlekły jeszcze rozmowę o rodzinnych sprawach.

Dopiero więc po wpół do dziesiątej wieczorem doktor Thomas Chilton wszedł do pokoju żony. Na jej widok jego znużona twarz rozjaśniła się wprawdzie, ale po chwili spojrzenie zdradziło niepokój.

– Polly, kochanie, co ci jest? – zapytał z troską w głosie.

Pani Chilton uśmiechnęła się dosyć smętnie.

– To ten list. Nie myślałam jednak, że z mego wyglądu od razu odgadniesz, że coś mnie trapi.

– Więc niech twój wygląd mi tego nie ułatwia – powiedział doktor z uśmiechem. – Ale o co chodzi?

Pani Chilton zawahała się, zacisnęła wargi, a potem wzięła list, który leżał obok.

– Przeczytam ci go – powiedziała. – To od Delli Wetherby z sanatorium doktora Amesa.

– Słucham. Zaczynaj śmiało – rzekł doktor Chilton, wyciągając się wygodnie na leżance obok fotela, w którym siedziała jego żona. Ale ona jeszcze podniosła się, by okryć męża ciepłym, wełnianym, samodziałowym szalem.

Ta czterdziestodwuletnia kobieta dopiero od roku była zamężna. Zdawało się czasami, że w tym jednym krótkim roku chce zmieścić całą troskę zrodzoną z miłości i potrzeby macierzyństwa, jaka nagromadziła się w niej w ciągu dwudziestu lat samotności i pustki w sercu.

Doktor natomiast, który w chwili małżeństwa miał lat czterdzieści pięć i który nie miał za sobą nic prócz takiejż pustki i samotności, był jej tylko wdzięczny za tę troskę. Poklepał żonę po ręku, kiedy wygładziła już fałdy szala i usiadła przy nim, by zabrać się do listu.

Droga Pani Chilton – pisała Della Wetherby. – Sześć razy zaczynałam ten list i tyleż razy go darłam. Postanowiłam więc wcale nie zaczynać, ale od razu powiedzieć, czego chcę. Chcę Pollyanny. Czy mogę ją dostać? Poznałam Panią i Jej męża w marcu, kiedy przyjechali Państwo po nią, myślę jednak, że mnie nie pamiętacie. Prosiłam doktora Amesa (który dobrze mnie zna), by napisał do Pani męża; może wtedy nie będzie się Pani bała powierzyć nam swojej kochanej, małej siostrzeniczki.

Wiem, że miała Pani zamiar jechać z mężem do Niemiec, ale powstrzymuje Panią obawa przed pozostawieniem Pollyanny. Ośmielam się więc prosić, aby na czas Pani nieobecności powierzyła ją Pani nam. W gruncie rzeczy błagam o to. A teraz niech mi wolno będzie wytłumaczyć, dlaczego występuję z taką prośbą.

Moja siostra, Ruth Carew, jest samotną, przybitą, zgorzkniałą i nieszczęśliwą kobietą. Żyje w ponurym świecie, do którego nie dociera żaden jasny promyk. Wierzę, że jeżeli jest ktoś, kto mógłby wprowadzić nieco słońca do jej życia, to tylko Pani siostrzenica. Czy pozwoli jej Pani spróbować? Szkoda, że nie mogę opowiedzieć, czego dokonała Pollyanna tu w sanatorium, ale nikt tego zrobić nie zdoła. Od dawna już wiem, że o Pollyannie nie można „opowiedzieć”. Przy najmniejszej próbie opisania jej słowami wydaje się afektowana i pełna moralizatorstwa, po prostu – niemożliwa. A przecież wcale taka nie jest. Należy tylko pozwolić, by wkroczyła na scenę i przemówiła sama za siebie. Chciałabym więc zabrać ją do mojej siostry i pozwolić tak właśnie przemówić. Oczywiście będzie tam uczęszczała do szkoły, ale sądzę, że zdoła w tym czasie zagoić rany w sercu mojej siostry.

Nie wiem, jak zakończyć ten list. Myślę, że to trudniejsze, niż było go zacząć. Chyba wcale nie chcę go zakończyć z obawy, że pozwoli to Pani powiedzieć „nie”. A zatem gdyby Pani miała wymówić to okropne słowo, proszę pomyśleć, że ja wciąż jeszcze mówię i mówię, i opowiadam, jak bardzo pragniemy i potrzebujemy Pollyanny.

Z góry już dziękuję za spełnienie mej prośby.

Della Wetherby

– Widzisz! – wykrzyknęła pani Chilton, odkładając list. – Czytałeś może coś bardziej dziwnego lub spotkałeś się kiedyś z bardziej absurdalną prośbą?

– Nie wiem, czy masz rację. – Doktor się uśmiechnął. – Nie myślę, aby potrzeba Pollyanny była absurdalna.

– Ale… sposób, w jaki to powiedziano… „zagoić rany w sercu mojej siostry” i tak dalej. Myślałoby się, że Pollyanna to jakiś… lek!

Doktor roześmiał się i uniósł brwi.

– Zdaje mi się jednak, że ona nim jest. Zawsze żałowałem, że nie mogę jej zapisywać jak tabletek. A Charlie Ames mówi, że w sanatorium przez ten rok, kiedy tam była, zawsze starano się zaaplikować pacjentom dawkę Pollyanny zaraz po ich przyjęciu.

– Dawkę! Rzeczywiście! – oburzyła się pani Chilton.

– A więc… nie puścisz jej?

– Skądże! Myślisz, że pozwolę dziecku udać się do tych całkiem obcych ludzi?… I to takich obcych! Mogłabym się spodziewać, że ta pielęgniarka wsadzi Pollyannę do flaszeczki z drukowanymi wskazówkami użycia, zanim zdążę wrócić z Niemiec.

Doktor znów odchylił w tył głowę i roześmiał się serdecznie. Ale po chwili spoważniał i wyjął jakiś list z kieszeni.

– Od Amesa. Nadszedł dziś rano – rzekł z jakąś dziwną nutą w głosie, która wywołała zmarszczkę niepokoju na czole jego żony. – Pozwolisz, że ci go przeczytam:

Drogi Tomie, Della Wetherby prosiła mnie, bym „wystawił świadectwo” jej i jej siostrze, co czynię z przyjemnością. Znam je od dziecka. Pochodzą z dobrej, starej rodziny i w całym tego słowa znaczeniu należą do przyzwoitego środowiska. Pod tym względem możesz się niczego nie obawiać.

Sióstr było trzy: Doris, Ruth i Della. Doris, wbrew woli rodziny, wyszła za niejakiego Johna Kenta, który wprawdzie też pochodził z dobrej rodziny, ale był dziwakiem, z pewnością człowiekiem bardzo ekscentrycznym, przykrym w pożyciu. Gniewał go bardzo stosunek rodziny żony do niego, toteż obie strony prawie się nie komunikowały aż do przyjścia na świat dziecka. Teściowie i szwagierki Kenta uwielbiali małego Jamesa, którego nazywali „Jamie”. Doris, matka chłopca, umarła, gdy miał cztery lata, i wtedy jej rodzina robiła wszystko, by go odebrać ojcu i wychować. Ale Kent nagle gdzieś znikł wraz z dzieckiem i wszelki słuch o nich zaginął, mimo że go szukano po całym świecie.

Ta strata zabiła starszych państwa Wetherby. Oboje wkrótce umarli. Ruth zdążyła już w tym czasie wyjść za mąż i owdowieć. Jej mąż, Carew, był bardzo bogaty i dużo od niej starszy. W rok po ślubie umarł, pozostawiając żonę z małym synkiem, który również umarł w ciągu roku.

Od zaginięcia siostrzeńca Ruth i Della miały tylko jeden cel w życiu: odszukać go. Wydały na to moc pieniędzy i poruszyły niebo i ziemię – bez skutku. Tymczasem Della zajęła się pielęgniarstwem. Jest wspaniałym pracownikiem, pogodną, zdolną kobietą, ale nigdy nie zapomniała o zaginionym siostrzeńcu i nigdy też nie przepuściła żadnej szansy, która mogłaby doprowadzić do jego odnalezienia.

Inaczej jednak przedstawia się sprawa z panią Carew. Po stracie własnego syna całą matczyną miłość przelała na synka siostry. Domyślasz się chyba, że mało nie oszalała po jego zniknięciu. Od tego czasu minęło już osiem długich lat rozpaczy i cierpienia. Ma wszystko, co dają pieniądze, ale nic jej nie interesuje, nic nie nęci. Della uważa, że to jest już ostatni dzwonek, by ją wyrwać z tego przygnębienia, a wierzy, że zawsze pogodna, urocza siostrzeniczka Twojej żony, Pollyanna, ma ten magiczny dar, który pozwoli pani Carew rozpocząć nowe życie. Wobec tego, co Ci napisałem, sądzę, że nie zechcesz odmówić prośbie panny Delli. I dodam jeszcze, że i mnie wyświadczysz przysługę, bo Ruth Carew i jej siostra należą do naszych starych, moich i mojej żony, drogich nam przyjaciół i to, co ich dotyczy, dotyczy i nas osobiście.

Szczerze Ci oddany

Charlie

Długą ciszę, która teraz zapadła, doktor Chilton przerwał wreszcie rzuconym półgłosem pytaniem:

– No i jak, Polly?

Odpowiedzi nie było. Ale patrząc na twarz żony, dostrzegł, że jej broda i usta, zawsze takie niewzruszone, teraz drżą. Czekał więc cierpliwie na to, co mu powie.

– Kiedy… jak myślisz… oni się jej… spodziewają? – zapytała wreszcie.

Wtedy mimo woli poruszył się lekko.

– To znaczy… że ją puścisz?! – wykrzyknął.

Spojrzała na niego z oburzeniem.

– Jak to, mój panie?! Myślisz, że po takim liście mogłabym jej nie puścić? No i czy doktor Ames nie przyłączył się do tej prośby? Sądzisz, że gdy tyle zrobił dla Pollyanny, mogłabym mu czegokolwiek odmówić?

– Kochanie moje! Mam nadzieję, że doktorowi nie przyjdzie do głowy poprosić o… o ciebie – z szelmowskim uśmiechem mruknął w odpowiedzi.

Ona jednak niewzruszenie ciągnęła dalej:

– Możesz mu odpisać, że Pollyanna przyjedzie, i poproś, aby panna Wetherby poinformowała nas dokładnie, kiedy jej oczekuje. Musi to być przed dziesiątym przyszłego miesiąca, oczywiście, bo dziesiątego odchodzi twój statek, a ja sama, zanim wyjadę, chcę się upewnić, czy Pollyannie będzie tam dobrze.

– A kiedy ją zawiadomisz?

– Pewnie jutro.

– I co powiesz?

– Jeszcze nie wiem, ale nic więcej niż konieczne. Nie można pozwolić, żeby się zmanierowała, a żadne dziecko się temu nie oprze, gdy wbije sobie w głowę…

– Że jest flaszeczką z lekarstwem i przepisem użycia? – wtrącił doktor, uśmiechając się.

– Właśnie! – westchnęła pani Chilton. – Cała rzecz przecież polega na nieświadomości, na tym, że Pollyanna nie zdaje sobie sprawy z wpływu, jaki wywiera. Chyba to wiesz.

– Tak, wiem – odparł doktor.

– Ona wie, oczywiście, że ty i ja, i pół miasta gra wraz z nią w zadowolenie i że dzięki temu jesteśmy cudownie wprost szczęśliwi. – Głos pani Chilton zadrżał, lecz już po chwili opanowała wzruszenie. – Ale jeżeli świadomie zacznie z siebie robić nie to, czym jest, naturalnym, pogodnym, małym, szczęśliwym stworzeniem grającym w grę, której ojciec ją nauczył, to stanie się – użyję tu słów tej pielęgniarki – „nie do zniesienia”. A zatem nie powiem jej, że jedzie do pani Carew po to, aby ją pocieszyć – zakończyła pani Chilton, zdecydowanym ruchem wstając z fotela i odkładając robótkę.

– Przyznaję ci rację – zgodził się doktor.

Pollyanna dopiero nazajutrz dowiedziała się o oczekującym ją rozstaniu.

– Kochanie – zaczęła ciotka, kiedy obie rano znalazły się same. – Czy chciałabyś spędzić tę zimę w Bostonie?

– Z tobą?

– Nie, ja zdecydowałam się jechać z wujem do Niemiec, ale pani Carew, serdeczna przyjaciółka doktora Amesa, zaprosiła cię do siebie na całą zimę. I chyba pozwolę ci pojechać.

Twarzyczka Pollyanny wydłużyła się.

– Ale w Bostonie, ciociu, nie będzie Jimmy’ego ani pana Pendletona, ani pani Snow. Nikogo ze znajomych.

– Tak, kochanie, ale kiedy tu przyjechałaś, też ich nie znałaś.

Buzia Pollyanny rozjaśniła się w uśmiechu.

– Tak, ciociu, nie znałam. To znaczy, że tam w Bostonie także jest jakiś Jimmy, pan Pendleton czy pani Snow, którzy czekają, abym ich poznała, prawda?

– Tak, kochanie.

– No to bardzo się cieszę. Nigdy nie myślałam o ludziach, którzy tam czekają, żebym ich poznała. A tylu ich jest. Z niektórymi już się poznałam dwa lata temu, kiedy w drodze tutaj zatrzymałyśmy się z panią Gray na dwie godziny w Bostonie. Był tam wtedy pewien kolejarz, bardzo sympatyczny, który mi powiedział, gdzie się mogę napić wody. Myślisz, że on tam jeszcze jest? Chciałabym go zobaczyć. I była bardzo miła pani z małą dziewczynką. Mieszkają w Bostonie. Tak mówiły. Ta dziewczynka nazywała się Susie Smith. Może je spotkam? Jak myślisz? I byli też jeden chłopiec i inna pani z małym dzieckiem, tylko że ci mieszkali w Honolulu, więc pewnie ich nie zobaczę. Ale będzie przecież pani Carew. Kto to taki, ta pani Carew, ciociu? Czy to twoja krewna?

– O Boże, Pollyanno! – wykrzyknęła pani Chilton na pół ze śmiechem, na pół z rozpaczą. – Czy naprawdę spodziewasz się, że ktoś nadąży za obrotem twojego języczka, nie mówiąc już o myślach, gdy te w dwie sekundy przenoszą się do Honolulu i z powrotem? Nie, pani Carew nie jest naszą krewną. To siostra Delli Wetherby. Pamiętasz ją z sanatorium?

Pollyanna klasnęła w dłonie.

– Jej siostra? Siostra panny Wetherby? Och, na pewno jest bardzo miła. Panna Wetherby przecież była taka kochana. Bardzo ją lubiłam. Miała takie wesołe zmarszczki koło oczu i w kącikach ust, a jakie wspaniałe historie potrafiła opowiadać. Byłam z nią tylko dwa miesiące, bo przyszła do sanatorium na krótko przed moim wyjazdem. Z początku żałowałam, że nie była ze mną od pierwszej chwili, ale potem nawet się z tego cieszyłam, bo trudniej by mi przyszło się z nią rozstać. A teraz u jej siostry będzie mi się zdawało, że znów z nią jestem.

Pani Chilton wzięła głęboki wdech i przygryzła wargi.

– Nie wyobrażaj sobie, Pollyanno, że to będzie zupełnie tak samo – zdobyła się na odwagę.

– Dlaczego? Przecież to siostry! – usiłowała przekonać ją Pollyanna, szeroko otworzywszy oczy – a siostry zawsze są do siebie podobne. W Kole Opieki mieliśmy parę sióstr. Jedne były bliźniaczkami tak do siebie podobnymi, że nie wiadomo było, która jest panią Peck, a która panią Jones, dopóki pani Jones nie zrobiła się brodawka na nosie. Wtedy wystarczyło spojrzeć na jej nos, żeby wiedzieć. Raz, kiedy się skarżyła, że ludzie mówią do niej „pani Peck”, powiedziałam, że powinni patrzeć na tę brodawkę, jak ja to robię, to się nie omylą, wtedy wsiadła na mnie… chciałam powiedzieć: rozgniewała się… pewnie jej się to nie podobało, choć nie wiem dlaczego. Bo chyba powinna być zadowolona, że się czymś różni od siostry, zwłaszcza że była przewodniczącą i nie lubiła, gdy ludzie nie traktowali jej jak przewodniczącej, nie sadzali na honorowym miejscu i tak dalej. Ale nie była zadowolona. I potem słyszałam nawet, jak pani White mówi do pani Rawson, że pani Jones robi wszystko, żeby się pozbyć tej brodawki; że po prostu staje na uszach… Ciociu, czy można stanąć na uszach?

– Skądże! Ależ ty potrafisz gadać, Pollyanno, zwłaszcza gdy zaczniesz o tej Opiece.

– Naprawdę? – zapytała Pollyanna ze smutkiem. – Czy to ci sprawia przykrość? Nie chciałam tego, wierz mi. Ale mimo że te opowiadania o paniach z Opieki sprawiają ci przykrość, możesz się chyba trochę cieszyć, bo gdy ja o nich myślę, to się cieszę, że już do nich nie należę i że mam własną ciocię tylko dla siebie. To cię chyba cieszy, prawda?

– Oczywiście, kochanie, oczywiście. – Pani Chilton roześmiała się, wstając, by wyjść z pokoju, zdjęta nagłym wstydem, że czasami Pollyanna po dawnemu gniewa ją trochę swoim wiecznym zadowoleniem ze wszystkiego.

W następnych paru dniach, kiedy listy dotyczące zimowego pobytu Pollyanny w Bostonie kursowały tam i z powrotem, ona sama przygotowywała się do odjazdu, składając całą serię pożegnalnych wizyt przyjaciołom w Beldingsville.

W tym małym miasteczku w stanie Vermont wszyscy już ją dobrze znali i prawie wszyscy grali w jej grę. A jeśli ktoś tego nie robił, to tylko dlatego, że nie wiedział, na czym ona polega. Tak więc od domu do domu niosła Pollyanna wiadomość, że na zimę wyjeżdża do Bostonu, a skargi i żale z tego powodu coraz bardziej przybierały na sile, zarówno w kuchni u pani Chilton, gdzie królowała Nancy, jak i w obszernym domu na wzgórzu, w którym mieszkał John Pendleton.

Nancy nie wahała się opowiadać – każdemu prócz swej pani – że uważa ten wyjazd za całkowitą głupotę i że z radością „zabrałaby Pollyannę do swego domu na Rozdrożach, tak, tak” i niechby sobie pani Polly jechała wtedy do tych Niemiec.

John Pendleton mówił właściwie to samo, z tą różnicą, że nie zawahał się powiedzieć tego prosto w oczy pani Chilton. A Jimmy, dwunastoletni chłopiec, którego on przygarnął, bo Pollyanna tego chciała, i którego także na życzenie Pollyanny nawet adoptował – ten Jimmy był oburzony i wcale się z tym nie krył.

– Ledwie przyjechałaś i już się stąd zabierasz – wyrzucał jej tonem, jakim mówi mały chłopiec, gdy nie chce zdradzać swych uczuć.

– Przecież jestem tu od ubiegłego marca. A zresztą nie zostanę tam na zawsze. Tylko przez zimę.

– To wszystko jedno. Nie było cię cały rok prawie. I gdybym wiedział, że zaraz znów odjechałaś, to bym nawet ręki nie przyłożył do tego powitania cię z orkiestrą i chorągiewkami, kiedy przyjeżdżałaś z sanatorium.

– Jak to, Jimmy! – wykrzyknęła Pollyanna zdumiona i oburzona zarazem. A potem tonem nieco wyniosłym zauważyła: – Z pewnością nie prosiłam ciebie o witanie mnie z orkiestrą i tą całą paradą. Zrobiłeś też dwa błędy, bo powiedziałeś „odjechałaś” zamiast „odjedziesz” i „przyjeżdżałaś” zamiast „przyjechałaś”.

– Kto by tam na to zważał!

Oczy Pollyanny wyrażały jeszcze większe oburzenie.

– Ty zważałeś, kiedy prosiłeś mnie latem, żeby cię poprawiać, bo pan Pendleton chce, żebyś mówił prawidłowo, i nawet sam cię uczy.

– Gdyby ciebie wychowywano w sierocińcu, gdzie nikt o to nie dba, a nie wśród starych bab, które nic innego nie mają do roboty, jak tylko cię poprawiać, to byś robiła jeszcze większe błędy.

– Jimmy Bean, co ty wygadujesz?! – zaperzyła się Pollyanna. – Moje panie z Opieki nie były starymi babami… to znaczy nie wszystkie były tak bardzo stare – poprawiła się szybko kierowana zwykłym u niej zamiłowaniem do prawdy, które przeważyło nad gniewem – a poza tym…

– Wcale nie nazywam się Jimmy Bean – przerwał jej Jimmy, dumnie unosząc głowę.

– Nie nazywasz się… co masz na myśli? – zapytała.

– Zostałem adoptowany, legalnie. On chciał to zrobić od dawna, tylko jakoś mu nie szło. Ale teraz to już fakt. Nazywam się Jimmy Pendleton, a do pana Pendletona mówię „wuju”. Tylko że się jeszcze nie… no… nie przyzwyczaiłem i dlatego rzadko się tak do niego zwracam.

Mówił opryskliwie, z żalem, ale z twarzyczki Pollyanny znikł wyraz niezadowolenia; radośnie klasnęła w dłonie.

– Och, wspaniale! No, to teraz masz naprawdę kogoś… kogoś, kto się o ciebie troszczy. I nie potrzebujesz tłumaczyć, że to nie twoja rodzina, bo nosisz to samo nazwisko.

Jimmy zerwał się z murka, na którym siedział, i odszedł. Policzki mu płonęły, w oczach czuł łzy. Wszystko, co go tu spotkało, zawdzięczał Pollyannie; zdawał sobie z tego sprawę. I właśnie jej przed chwilą powiedział…

Ze złością kopnął jeden kamień, później drugi i trzeci. Czuł, jak wbrew woli gorące łzy spływają mu po policzkach. Znów kopnął kamień. Później podniósł jeszcze jeden i cisnął nim z całej siły. Po chwili zawrócił i powłócząc nogami, pomaszerował do Pollyanny, która wciąż siedziała na murku.

– Założysz się, kto prędzej dobiegnie do tej sosny tam w dole? – już z ożywieniem rzucił jej wyzwanie.

– Zobaczysz, że ja! – zeskakując na ziemię, krzyknęła w odpowiedzi.

Ale do wyścigu nie doszło; Pollyanna przypomniała sobie w porę, że bieganie to wciąż jeszcze dla niej owoc zakazany. Dla Jimmy’ego sam wyścig nie miał znaczenia; łzy już mu nie napływały do oczu; był znów sobą.

3

PIERWSZA DAWKA POLLYANNY

IM BLIŻEJ ÓSMEGO WRZEŚNIA – daty przyjazdu Pollyanny – tym bardziej pani Ruth Carew była niezadowolona z własnej decyzji. Swego przyrzeczenia przyjęcia dziewczynki żałowała zresztą zaraz po wyrażeniu zgody. Nie minęła nawet doba, gdy napisała do siostry, że zmieniła zamiar, ale Della odpowiedziała, że już za późno, bo i ona, i doktor Ames napisali do Chiltonów.

Wkrótce potem nadszedł list od Delli z wiadomością, że pani Chilton zgodziła się przysłać Pollyannę i że za parę dni przybędzie sama do Bostonu, ażeby zapisać dziewczynkę do szkoły i załatwić konieczne sprawy. Nie można więc było już nic zrobić, jak tylko pozwolić wypadkom rozwijać się dalej.

Pani Carew rozumiała to i, aczkolwiek niechętnie, poddała się losowi. Zdobyła się nawet na pewną uprzejmość, gdy Della z panią Chilton przybyły zgodnie z zapowiedzią. Była jednak bardzo zadowolona, że pani Chilton mogła sobie pozwolić tylko na krótki pobyt.

Może nawet dobrze się stało, że Pollyanna miała przyjechać nie później niż ósmego, bo czas, zamiast pogodzić panią Carew z perspektywą powiększenia się liczby domowników, przepełnił ją niezadowoleniem z tego, co nazwała „absurdalnym ustępstwem wobec szaleńczej propozycji Delli”.

Ta zaś doskonale zdawała sobie sprawę z nastroju siostry. I choć nie zdradzała najmniejszego niepokoju, to w duszy nie była pewna, czy jej pomysł był dobry. Całą nadzieję pokładała w Pollyannie i wierna tej nadziei zdecydowała się na śmiałe posunięcie: pozwoliła jej walczyć samotnie, bez żadnej pomocy.

Namówiła zatem siostrę, by wyjechała po nią i dziewczynkę na dworzec, po czym, pod pretekstem jakiegoś spotkania, natychmiast pożegnała się i odeszła. Pani Carew ledwie miała więc czas spojrzeć na swoją nową podopieczną, gdy znalazła się z nią sam na sam.

– Och, Dello, Dello, przecież nie możesz!… Ja… ja…! – wołała w podnieceniu za znikającą jej z oczu siostrą.

Ale ta, nawet jeżeli słyszała, udała, że nie słyszy, toteż pani Carew, wyraźnie zła i wytrącona z równowagi, odwróciła się do stojącej obok Pollyanny.

– Ojej, jaka szkoda! Nie słyszy – powiedziała Pollyanna, zatroskanym wzrokiem patrząc za odchodzącą. – A tak nie chciałam, żeby odeszła. No, ale przecież mam panią. Mogę się z tego cieszyć.

– O tak, ty masz mnie, a ja mam ciebie – odparła pani Carew niezbyt zachęcająco. – Chodź, pójdziemy tędy. – Ręką wskazała na prawo.

Pollyanna odwróciła się posłusznie i pomaszerowała przez olbrzymi budynek dworca, lecz raz czy dwa, i to z niepokojem, spojrzała w górę na poważną twarz pani Carew pozbawioną najlżejszego uśmiechu. Wreszcie odezwała się niepewnie:

– Może pani myślała, że jestem… ładna? – odważyła się zapytać z wahaniem w głosie.

– Ła… ładna? – powtórzyła pani Carew.

– Tak, z loczkami i tak dalej. Z pewnością zastanawiała się pani, jak wyglądam, tak jak ja zastanawiałam się, jak pani wygląda. Tylko ja, sądząc po pani siostrze, wiedziałam, że pani musi być ładna i miła. A pani o mnie nic nie wiedziała. Z pewnością nie jestem ładna przez te piegi, a to musi być przykro, kiedy spodziewa się ładnej dziewczynki, a przyjeżdża brzydka i…

– Głupstwa! – nieco szorstko przerwała jej pani Carew. – Chodź, dopilnujemy odbioru twojej walizki, a potem pojedziemy do domu. Myślałam, że siostra zechce zostać z nami, ale jak widzę, nie uważała tego za stosowne… nawet na tę jedną noc.

Pollyanna uśmiechnęła się i przytaknęła ruchem głowy.

– Tak, ale chyba nie mogła. Komuś jest pewnie potrzebna. W sanatorium zawsze ktoś jej potrzebował. To prawdziwa udręka, gdy się jest komuś ciągle potrzebnym, bo nigdy się nie jest panem samego siebie. Ale chyba trzeba się cieszyć, że się jest ludziom potrzebnym, prawda?

Odpowiedzi nie było – może dlatego, że po raz pierwszy w życiu pani Carew zastanowiła się, czy jest ktoś na świecie, kto by naprawdę jej potrzebował. Nie dlatego oczywiście, żeby tego nie chciała, stwierdziła z żalem, spoglądając spod zmarszczonych brwi na Pollyannę.

Ona zaś, nie dostrzegając jej niechęci, patrzyła na spieszący wokół niej tłum.

– Boże, ilu ludzi – powiedziała z zadowoleniem. – Więcej niż wtedy, gdy tu byłam poprzednim razem. Ale nie widzę nikogo ze znajomych, choć się za nimi rozglądam. Ta pani z niemowlęciem mieszka w Honolulu, więc pewnie jej tu nie ma. Ale mała dziewczynka, Susie Smith, mieszka przecież w Bostonie. Może pani ją zna?

– Nie, nie znam żadnej Susie Smith – sucho odparła pani Carew.

– Naprawdę? Jest bardzo ładna i ma piękne czarne kędziory. Ale nic nie szkodzi; może ją odnajdę. Ojej, jaki śliczny samochód! Czy my nim pojedziemy?! – wykrzyknęła, gdy pani Carew zatrzymała się przed imponującą limuzyną z kierowcą w liberii, który wyszedł i otworzył drzwi przed swoją panią.

Usłyszawszy słowa Pollyanny, zacisnął usta, by powstrzymać uśmiech, co mu się jednak nie udało. Pani Carew zaś odpowiedziała ze znudzeniem osoby, dla której „jazda” jest tylko sposobem przenoszenia się z jednego uprzykrzonego miejsca do drugiego równie uprzykrzonego:

– Tak, pojedziemy nim. Do domu, Perkins – rzuciła kierowcy stojącemu w postawie pełnej szacunku.

– Boże, więc to pani samochód? – zapytała z zachwytem Pollyanna. – Och, jak cudnie! Pani musi być bogata, i to bardzo, nawet niezwykle bogata, o wiele bardziej niż ci, co mają dywany w każdym pokoju i jadają lody w niedzielę, jak państwo White’owie z Opieki. Zawsze myślałam, że oni są bogaci, ale teraz wiem, że być bogatym znaczy mieć pierścionki z brylantami i służące, fokowe futra, jedwabne i aksamitne suknie na co dzień i samochód. Czy pani ma to wszystko?

– No tak… tak… mam – przyznała pani Carew.

– To pani rzeczywiście jest bogata – ze zrozumieniem kiwała głową Pollyanna. – Ciocia Polly też to ma, tylko jej autem jest koń. Ojej, po prostu ubóstwiam jeździć samochodem! – radowała się, podskakując z uciechy. – Wie pani, jechałam autem tylko raz: tym, które mnie przejechało. Ułożyli mnie w nim po wydobyciu spod kół. Ale ja wtedy nic nie widziałam, więc wcale nie mogłam się cieszyć. Od tego czasu już nie jeździłam samochodem. Ciocia Polly ich nie lubi. Wuj Tom jednak lubi i chciałby mieć auto: mówi, że by mu się przydało w jego praktyce. Jest lekarzem, a wszyscy inni doktorzy u nas mają samochody. Nie wiem, czym się to skończy. Bo wie pani, ciocia Polly chciałaby, żeby wuj Tom miał zawsze to, czego chce, tylko chciałaby, żeby on chciał tego, czego ona by chciała. Rozumie pani?

Pani Carew niespodziewanie się roześmiała.

– Tak, kochanie, rozumiem – odparła z całą powagą, choć w oczach jej tliły się niezwykłe iskierki rozbawienia.

– To dobrze – z zadowoleniem westchnęła Pollyanna. – Spodziewałam się tego, choć to wyszło trochę zawile. Ciocia Polly twierdzi, że zgodziłaby się na samochód, gdyby drugiego nie było na świecie, tak żeby nikt na nią nie wpadł, ale… ojej, co tu domów! – urwała, rozglądając się wokoło szeroko otwartymi ze zdziwienia oczami. – Czy one się nigdy nie skończą? Choć oczywiście musi ich być tyle, żeby ci ludzie, których widziałam na dworcu, no i ci tutaj na ulicy mieli gdzie mieszkać. Lubię ludzi, a pani?

– Lubić ludzi?

– Tak, ludzi, po prostu ludzi.

– Nie, Pollyanno, nie mogę powiedzieć, abym ich lubiła – chłodno odrzekła pani Carew, ściągnąwszy brwi.

Wesołe iskierki znikły z jej oczu; raczej nieufnie patrzyła teraz na Pollyannę. Mówiła sobie: No, tematem głównego kazania będzie teraz, jak sądzę, obowiązek współżycia z ludźmi, na wzór zaleceń siostry Delli!

– Naprawdę? A ja lubię – westchnęła Pollyanna – są tacy mili i tacy różni. Pani nawet nie wie, jaka jestem szczęśliwa, i to od chwili gdy mi powiedziano, że pani to pani – to znaczy: siostra panny Wetherby. Bardzo ją lubię, to i panią będę lubiła, bo musicie być do siebie podobne, nawet jeżeli nie jesteście bliźniaczkami, jak pani Jones i pani Peck – choć i one nie były tak bardzo do siebie podobne z powodu tej brodawki. Ale pani pewnie nie wie, o co chodzi, więc zaraz powiem.

W ten sposób pani Carew, która przygotowała się już do wysłuchania umoralniającego kazania, usłyszała, ku swemu zdziwieniu i zaskoczeniu, historię brodawki na nosie pani Peck z Koła Opieki.

Samochód skręcił w Commonwealth Avenue, a Pollyanna natychmiast zaczęła się zachwycać pięknością tej alei, z jej „ślicznymi, długimi zieleńcami pośrodku” i która „jest jeszcze ładniejsza po tych wszystkich wąskich uliczkach”.

– Myślę tylko, że każdy wolałby mieszkać tutaj – zauważyła z entuzjazmem.

– Pewnie – ale to byłoby niemożliwe – odparła pani Carew, uniósłszy brwi.

Pollyanna, która przyjęła to za wyraz niezadowolenia z faktu, że pani Carew nie mieszka przy tej pięknej ulicy, uznała za właściwe złagodzić swój nietakt.

– Oczywiście, że nie. I wcale nie myślałam, że małe uliczki są brzydsze – pospieszyła wyjaśnić. – Może są nawet przyjemniejsze, bo nie trzeba daleko chodzić, gdy się chce pożyczyć trochę sody czy parę jajek od kogoś z naprzeciwka i… oj! To pani tu mieszka? – przerwała sama sobie, gdy samochód zatrzymał się przed imponującym wejściem.

– Dlaczegóż by nie? – odparła pani Carew nieco zirytowana.

– Och, jaka pani musi być szczęśliwa, mieszkając w takim pięknym miejscu – zachwycała się Pollyanna, wyskoczywszy na chodnik, i z zaciekawieniem rozglądając się wkoło. – Nie czuje się pani szczęśliwa?

Pani Carew milczała. Bez uśmiechu, ze zmarszczonymi brwiami wysiadła z samochodu.

Po raz drugi w ciągu ostatnich pięciu minut Pollyanna pospieszyła naprawić swój błąd.

– Ja nie myślałam o takim szczęściu, które wypływa z grzesznej dumy – wyjaśniła, zaniepokojonym spojrzeniem badając twarz pani Carew. – Bo może pani przypuszczała, że ona mną kieruje, jak czasem ciocią Polly. Mnie nie chodziło o tę radość, że się ma coś, czego kto inny nie ma, ale o tę, która każe człowiekowi krzyczeć ze szczęścia i trzaskać drzwiami, jeżeli nawet to nie wypada.

Kierowca szybko odwrócił się do wozu i zaczął coś przy nim dłubać. Pani Carew, wciąż z zaciśniętymi ustami i zmarszczonym czołem, ruszyła w górę szerokich schodów.

– Chodź, Pollyanno – powiedziała sucho.

Pięć dni potem Della Wetherby odebrała list od siostry i niecierpliwym ruchem rozcięła kopertę. Był to pierwszy list, jaki nadszedł od przyjazdu Pollyanny do Bostonu.

Kochana Dello.

Na miłość boską, dlaczego nie uprzedziłaś mnie, czego się mam spodziewać po wzięciu tej dziewczynki? Jestem bliska obłędu, a po prostu nie mogę jej odesłać. Już trzy razy chciałam to zrobić i za każdym razem zamykała mi usta, mówiąc, jak tu jest szczęśliwa, jak jej jest dobrze i jaka ja jestem dobra, że ją wzięłam do siebie, gdy „ciocia Polly” wyjechała do Niemiec. Czy wobec tego mogę jej powiedzieć: „Może byś jednak wróciła do domu. Mam ciebie dosyć”? A największym absurdem w tym wszystkim jest to, że ona się nawet nie domyśla, że nie chcę jej tu mieć. Ja zaś nie potrafię dać jej tego do zrozumienia.

Oczywiście, jeżeli zacznie prawić mi morały lub wyliczać błogosławieństwa, które na mnie spłynęły, to ją będę musiała odesłać. Uprzedzałam Cię, że na to nie pozwolę. I nie pozwolę! Dwa, trzy razy myślałam, że już zaraz usłyszę coś takiego (to znaczy kazanie), ale zawsze kończyło się jakimś zabawnym opowiadaniem o tych paniach z Opieki.

Ale naprawdę, Dello, ona jest niemożliwa. Posłuchaj: po pierwsze, po prostu szaleje z zachwytu nad domem. Od razu pierwszego dnia poprosiła, żeby otworzyć i pokazać jej wszystkie pokoje. I nie uspokoiła się dopóty, dopóki nie podniesiono zasłony w każdym oknie, by „mogła zobaczyć te wszystkie piękne rzeczy”, które – jak oznajmiła – „są nawet ładniejsze niż te u pana Pendletona”, choć Bóg raczy wiedzieć, kim jest ten jegomość, prawdopodobnie z Beldingsville. W każdym razie – nie z Koła Opieki – tyle się przynajmniej dowiedziałam.

A później, jakby nie było dosyć, zażądała, bym ją prowadziła z pokoju do pokoju (niby jej osobisty przewodnik), odkryła jeszcze białą, atłasową wieczorową suknię, której nie nosiłam od lat, i ubłagała mnie, żebym ją włożyła. Usłuchałam, sama nie wiem dlaczego, chyba tylko dlatego, że jestem całkiem bezradna wobec tej małej.

Ale to był dopiero początek. Musiałam pokazać jej wszystkie moje rzeczy, a była taka zabawna, gdy opowiadała o tych darach dla ubogich, w które „się stroiła”, że nie mogłam powstrzymać się od śmiechu, choć na płacz mi się zbierało na myśl, w jakich okropnych rzeczach to biedne dziecko musiało chodzić. Po sukniach przyszła kolej na biżuterię, a już dwa lub trzy pierścionki wzbudziły w niej taki zachwyt, że jak idiotka otworzyłam całą swoją szkatułkę, aby zobaczyć, jakie wielkie oczy zrobi wówczas. Słuchaj, myślałam, że biedactwo oszaleje. Włożyła mi na palce wszystkie moje pierścionki, na ręce – bransoletki, przypięła do sukni wszystkie broszki, zawiesiła naszyjniki i kolie i uparła się, bym włożyła (gdy jej wyjaśniłam, do czego służą) oba diamentowe diademy, aż wreszcie siedziałam obwieszona perłami, brylantami i szmaragdami, czując się niby pogański bożek w hinduskiej świątyni, zwłaszcza wtedy gdy to niedorzeczne dziecko zaczęło tańczyć wkoło mnie, klaskać w dłonie i wyśpiewywać: „Och, jak cudnie, jak cudnie! Chciałabym panią zawiesić w oknie, byłby wspaniały pryzmat!”. Już zamierzałam ją zapytać, co ma na myśli, gdy nagle padła na ziemię i rozpłakała się. Jak myślisz, z jakiego powodu? Z radości, że ma oczy, które pozwalają jej widzieć! No i co Ty na to?

Ale to jeszcze nie wszystko. Jest tu zaledwie od czterech dni, lecz każdy wykorzystała w pełni. Do swoich przyjaciół może zaliczyć: palacza, posterunkowego, gazeciarza, nie mówiąc już o całej mojej służbie. Tych dosłownie urzekła. Nie myśl jednak, że i ja jestem pod jej urokiem. Nic podobnego. Odesłałabym Ci ją, gdybym nie przyrzekła, że pozostanie tu przez całą zimę. Niemożliwe też, abym dzięki niej zapomniała o stracie Jamiego i moim wielkim bólu. Obecność Pollyanny daje mi tylko głębiej odczuć tę stratę, bo to nie on, tylko ona. Ale, jak już Ci powiedziałam, zatrzymam ją tu, chyba że zacznie mi prawić kazania. Wtedy wróci do Ciebie. Dotychczas jednak powstrzymała się od pouczeń.

Kochająca Cię

Ruth

– „Dotychczas powstrzymała się od pouczeń”, rzeczywiście – parsknęła cichym śmiechem Della, składając gęsto zapisane kartki listu. – Och, Ruth, Ruth! Przyznajesz jednak, że otworzyłaś wszystkie pokoje, podniosłaś zasłony, przywdziałaś atłasową suknię i przystroiłaś się w brylanty i perły, a nie ma nawet tygodnia, jak Pollyanna bawi u ciebie. Ale cię nie poucza, nie poucza!