KARTA REDAKCYJNA

MOTTO

I LOVE BARDOT

JAK BRIGITTE WYMYŚLIŁA URODĘ BARDOT

DZIEWCZYNA PEŁNA BLASKU

I BÓG STWORZYŁ KOBIETĘ

BRIGITTE KONTRA MARYLIN

ŚPIEWAM WIĘC JESTEM

WSPÓŁCZESNA DZIEWCZYNA

POGARDA

VIVA MARIA!

SAXY GUNTER

BARDOT TUTORIAL

INICJAŁY B.B.

KAC

CHŁOPCY BARDOT

PIĘKNA I ZWYCZAJNA

ANIMAL ATTRACTION

JOJO KOCHA BARDOT

NICOLAS POŚRÓD FIORDÓW

HALO, TU BRIGITTE BARDOT

NOTRE-DAME-DE-LA-GARRIGUE

PRZYPISY

PODZIĘKOWANIA

BIBLIOGRAFIA

ŹRÓDŁA ILUSTRACJI

Tytuł oryginału: BRIGITTE BARDOT PLEIN LA VUE

Przekład: HANNA PAWLIKOWSKA-GANNON

Redaktor prowadzący: DOROTA KOMAN

Opracowanie redakcyjne: DOROTA KOMAN

Korekta: MATEUSZ SZMIGIERO

Projekt okładki, opracowanie graficzne i typograficzne: ANNA POL

Zdjęcie na przedniej okładce:
© Ghislain Dussart / Gamma-Rapho / Getty Images / FPM
Zdjęcie na tylnej okładce:
© Terry O’Neill / Getty Images / Flash Press Media

Copyright © Editions Flammarion, 2012
Copyright © for the translation by Hanna Pawlikowska-Gannon
Copyright © by Wydawnictwo Marginesy, Warszawa 2013

ISBN 978-83-63656-91-1

Wydawnictwo Marginesy
ul. Forteczna 1a,
01-540 Warszawa
tel./faks: 48 22 839 91 27, 48 696 451 127
e-mail: redakcja@marginesy.com.pl

Konwersja: eLitera s.c.

Brigitte Bardot jest najpiękniejszą kobietą na świecie. Ta hiperbola obejmuje wszystko – jej twarz, włosy, kostki, pośladki. Siódmego grudnia 1967 roku generał de Gaulle przyjmuje ją w Pałacu Elizejskim. Bożyszcze mojego ojca zaprasza moją boginię. Bardot w mundurze huzara rzuca wyzwanie protokołowi, który nie przewiduje tutaj kobiet w spodniach, podobnie jak w mojej szkole, gdzie dziewczynkom także zabrania się przychodzić w spodniach. Ten czarujący strój, ochrzczony przez nią kostiumem pogromczyni, nie drażni generała. B.B. to niewątpliwa pogromczyni tłumów. „Dzień dobry, panie generale”, mówi, trochę onieśmielona. Generał udaje, że sprawdza szamerunek dolmanu: „To właściwe słowa w tej sytuacji”. Jest szczera, prawdziwa, francuska. Francuska, czyli trochę zawadiacka. W XVII wieku Włosi mówili o furia francese. To lekko irracjonalne, ale także bardzo francuskie. Generał i B.B. podobnie widzą przyszłość: walka toczona przy dźwięku fanfar. Ten obraz Bardot w mundurze sierżanta Peppera utrwalił się w pamięci; stanowi winietę mojego rodzinnego albumu. Na podjeździe do Pałacu Elizejskiego prasa pyta Bardot o wrażenia: „Generał de Gaulle przewyższa mnie pod każdym względem”[1]. Brigitte Bardot ma lekki dowcip. Jej powiedzonka ubarwiają konferencje prasowe. Mogłaby zjawić się naga, otulona francuskim sztandarem; generał skłoniłby się z równym respektem.

Ona robi to zresztą kilka dni później, w telewizji. Przy pierwszych taktach Marsylianki życzy Francuzom dobrego roku 1968, osłonięta jedynie trójkolorowymi sztandarami na drzewcach. Jak Wolność prowadząca lud, jak żywe drzewce. Noworoczny program – cała godzina z Brigitte Bardot, iście królewski podarunek. Tkwię przed telewizorem.

Wówczas najbardziej lubiłam ten moment, gdy dosiada okrakiem harleya davidsona. Oniemiała z podziwu wobec tak pełnego tupetu piękna, patrzę, jak wsiada na motor w skórzanej mini à la Robin Hood. Jaskrawy obraz z polaroidu, którego nie zapomniałam. Obecnie moja ulubiona sekwencja to wspaniała trójka: Brigitte obok Manitasa de Plata i jego kuzyna José Reyesa na plaży w Saint-Tropez. Wciśnięta między gitary dwóch cygańskich kalifów Brigitte Bardot w sukience z cekinami za moment zapłonie ogniem. Równie jak oni pierwotna.

Ja nie kocham Bardot, ja ją uwielbiam. Moja lalka Bella ma identyczną buzię. Pełne wargi, zadarty nos, wielkie oczy i krągłe policzki. Oglądam uważnie zdjęcia w „Paris Match”. Co takiego w Brigitte Bardot może zachwycić dziewczynkę? Wszystko. Wszystko w niej jest uwodzicielskie, zarówno koloryt blond, jak i postawa. Zwycięska kobiecość, piegi, nierówne zęby, zdrowy seksapil, tupet hermafrodyty. Bardot jest i dziewczyną, i chłopakiem, jak Mick Jagger. Właśnie to mi się podoba. Wszystko, co robi, wydaje się naturalne i niewymagające wysiłku: ożywia ją tylko przyjemność. Ma niespotykaną werwę, zapalczywość i żywotność. Brigitte Bardot ze swoim wielkim, bardzo gorącym temperamentem to postać z czasów ancien régime’u.

Bardot i de Gaulle to nasze bóstwa domowe. Podobnie jak Joanna d’Arc, której biografię napisaną przez Micheleta ofiarowała mi babcia, jak Françoise Hardy, melancholijna syrena, jak Françoise Sagan, balansująca nad otwartym grobem. W moim pojęciu Joanna d’Arc i Brigitte są z jednej gliny. Dwie Lotarynki, dwa symbole kobiecej suwerenności. Tyle że Bardot urodziła się w 1934 roku. Jak moja mama.

Odkąd w moim życiu obecne są kolorowe magazyny czy telewizja, to znaczy od zawsze, patrzę na Brigitte Bardot. Oglądam ją wciąż od nowa. Jak mogłabym ją zapomnieć? Ze wszystkich zapamiętanych wizerunków to jej wizerunek odciska najwyraźniejszy ślad. Brigitte Bardot wciąż robi na mnie wrażenie. Geometria jej ud wywiera nieodwracalny wpływ – tak jak niektóre znaczące katastrofy odciskają piętno na osobistym losie. Każdy postrzega swoją historię jako niepowtarzalną, wpisaną w Historię przez duże H.

Brigitte Bardot zawsze była obecna w moim życiu. Zresztą moja siostra ma na imię Brigitte. Przez dziesięć lat – od 1955 do 1964 roku – Brigitte to imię najczęściej nadawane dziewczynkom. Okres panowania Bardot.

Nigdy nie straciłam jej z oczu. Na początku lat osiemdziesiątych telewizja emituje poświęcony jej dokument. Brigitte Bardot płynie przez Paryż na pokładzie barki. Słowa wypowiada wyraźnie, kończy każde zdanie, co jest rzadkie. Teraz ją podziwiam. Jej uczciwość porusza mnie tak samo mocno, jak jej uroda. Jest w niej coś heroicznego i bezinteresownego. Jest szczera. Prawdziwa. Jest francuska. Piękna zewnętrznie i wewnętrznie. Porzuciła kino i broni sprawy zwierząt. W połowie drogi wykonała w swoim życiu zwrot o sto osiemdziesiąt stopni. Oskarża. Kiedy Marguerite Yourcenar, która także ją podziwia, składa jej wizytę w Saint-Tropez, widok zarzuconego teczkami stołu do pracy wprawia członkinię Akademii Francuskiej w osłupienie[2]. Bardot nie jest gwiazdeczką po recyklingu, jest świadomą aktywistką. Ze zwykłą pewnością siebie Grande Mademoiselle w każdym calu z uporem broni zwierząt, rzucając wyzwanie śmieszności. Pod jej wpływem zmieniają się obyczaje i prawa. Brigitte Bardot ma w sobie to coś.

Zniesławia się ją. Oczernia. Ośmiesza. Ona w złości wypowiada cięte kąśliwe oceny. Pewnego wieczoru w roku 2000 widzę, że występuje w telewizyjnym talk-show. Zawsze ta sama: absolutna elegancja, pomimo artretyzmu i absurdalności otoczenia. Prowadzący próbuje nią manipulować. Uderza mnie fałsz tej sytuacji. Nie podoba mi się to, co widzę. Po co osądzać Brigitte Bardot? Czuję się osobiście zainteresowana tym, co jej się przydarza. Właśnie wtedy dzwonię do niej do Madrague. Na moje pytania odpowiada głos małej dziewczynki. Mówię, żeby miała się na baczności. Ale czy potrafi?

Podejście do procesu starzenia – wzrok skierowany wprost na kamery, które bezlitośnie obnażają uwiąd – potwierdzają jej wyjątkowość. Stawać twarzą w twarz z wiekiem w epoce, która ukrywa starość, to dowód odwagi. Żadnej chirurgii estetycznej. Dzięki swej fotogeniczności dołączyła do światowego banku wizerunków, z których czerpią bardzo młode kobiety, często nawet nie mając pojęcia, jak prawidłowo napisać jej nazwisko; niektóre z nich nigdy też nie widziały jej filmów.

„Sukces zawsze zasługuje na to, by się nad nim zastanowić, bo nie mógłby się narodzić bez motywacji, a owa motywacja stanowi informację o duchu epoki”, powiedział Jean Cocteau à propos Brigitte Bardot[3]. To królowa. Można ją opuścić, ale nie można zdetronizować. Kiedy widziało się jej bazyliszkowy wzrok w Pogardzie, nigdy się jej nie zapomni.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

I LOVE BARDOT

[1] Powiedziała to już podczas konferencji prasowej w Wenecji, „Time Magazine”, 15 września 1958.

[2] „Kiedy ją poznałam, byłam oczywiście – tak jak wszyscy – pod wielkim wrażeniem jej uroku, ale także faktu, że stół pokrywały papiery i sprawozdania, a ona sama była doskonale poinformowana”, stwierdza Marguerite Yourcenar. W ulewnym deszczu, tuż po przyjęciu jej do Akademii Francuskiej, pisarka odwiedziła Brigitte Bardot w Madrague.

[3] Jean Cocteau, Mes monstres sacrés, Éditions Encre, 1979.