Wydanie elektroniczne

HARLAN COBEN

Współczesny pisarz amerykański, który uznanie w kręgu miłośników literatury sensacyjnej zdobył trzecią książką Bez skrupułów, opublikowaną w 1995. Jako pierwszy współczesny autor otrzymał trzy prestiżowe nagrody literackie przyznawane w kategorii powieści kryminalnej, w tym najważniejszą – Edgar Poe Award. Światowa popularność Cobena zaczęła się w 2001 od thrillera Nie mów nikomu, bestsellera w USA i Europie (zekranizowanego w 2006 przez Guillaume’a Caneta; obecnie w USA powstaje remake). Kolejne powieści, za które otrzymał wielomilionowe zaliczki od wydawców, m.in. Bez pożegnania, Niewinny, W głębi lasu, Zaginiona, Na gorącym uczynku, Wszyscy mamy tajemnice, Schronienie, Zostań przy mnie i Seconds Away uczyniły go megagwiazdą gatunku i jednym z najchętniej czytanych autorów, także w Polsce. W marcu 2013 ukazał się jego nowy thriller Six Years.

Tego autora

NIE MÓW NIKOMU

BEZ POŻEGNANIA

JEDYNA SZANSA

TYLKO JEDNO SPOJRZENIE

NIEWINNY

W GŁĘBI LASU

ZACHOWAJ SPOKÓJ

MISTYFIKACJA

NA GORĄCYM UCZYNKU

KLINIKA ŚMIERCI

ZOSTAŃ PRZY MNIE

SZEŚĆ LAT PÓŹNIEJ

Jako współautor

AŻ ŚMIERĆ NAS ROZŁĄCZY

NAJLEPSZE AMERYKAŃSKIE OPOWIADANIA KRYMINALNE 2011

z Myronem Bolitarem

BEZ SKRUPUŁÓW

KRÓTKA PIŁKA

BEZ ŚLADU

BŁĘKITNA KREW

JEDEN FAŁSZYWY RUCH

OSTATNI SZCZEGÓŁ

NAJCZARNIEJSZY STRACH

OBIECAJ MI

ZAGINIONA

WSZYSCY MAMY TAJEMNICE

SCHRONIENIE

KILKA SEKUND OD ŚMIERCI

www.harlancoben.com

Tytuł oryginału:

THE BEST AMERICAN MYSTERY STORIES 2011

Copyright © Houghton Mifflin Harcourt Publishing Company 2011

All rights reserved

Introduction copyright © Harlan Coben 2011

The Best American Mystery Stories™ is a trademark of Houghton Mifflin Harcourt Publishing Company

Polish edition copyright © Wydawnictwo Albatros A. Kuryłowicz 2013

Polish translation copyright © Robert Waliś 2013

Redakcja: Barbara Syczewska-Olszewska

Ilustracja na okładce: Corbis/FotoChannels

Projekt graficzny okładki polskiej: Andrzej Kuryłowicz

ISBN 978-83-7885-043-4

Wydawca

WYDAWNICTWO ALBATROS A. KURYŁOWICZ

Hlonda 2a/25, 02-972 Warszawa

www.wydawnictwoalbatros.com

Niniejszy produkt jest objęty ochroną prawa autorskiego. Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku osobę, która wykupiła prawo dostępu. Wydawca informuje, że publiczne udostępnianie osobom trzecim, nieokreślonym adresatom lub w jakikolwiek inny sposób upowszechnianie, kopiowanie oraz przetwarzanie w technikach cyfrowych lub podobnych – jest nielegalne i podlega właściwym sankcjom.

Skład wersji elektronicznej:

Virtualo Sp. z o.o.

Spis treści

- O autorze

- Tego autora

- Przedmowa

- Wprowadzenie

- Brock Adams

Zadziorna

- Eric Barnes

Coś ładnego, coś pięknego

- Lawrence Block

Czyste konto

- David Corbett i Luis Alberto Urrea

Kto mi ukradł małpkę?

- Brendan DuBois

Patrol

- Loren D. Estleman

Czasem hiena

- Beth Ann Fennelly i Tom Franklin

Na co czekały jego dłonie

- Ernest J. Finney

Okazja czyni przestępcę

- Ed Gorman

Solowe występy

- James Grady

Miasto Przeznaczenia

- Chris F. Holm

Zabójca

- Harry Hunsicker

Na pustkowiu

- Richard Lange

Dzieciobójca

- Joe R. Lansdale

Gwiazdy spadają

- Charles McCarry

Na końcu sznurka

- Dennis McFadden

Diamond Alley

- Christopher Merkner

Ostatni domek

- Andrew Riconda

Serce jak balon

- S.J. Rozan

Chin Yong-Yun przyjmuje sprawę

- Mickey Spillane i Max Allan Collins

Martwy od dawna

- Notki o autorach

- Źródła tekstów

- Przypisy

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

Przedmowa

W czternastoletniej historii antologii The Best American Mystery Stories (Najlepsze amerykańskie opowiadania kryminalne) na jej kartach pojawiały się teksty największych pisarzy tworzących w tym gatunku, takich jak Elmore Leonard, Michael Connelly, James Lee Burke, Dennis Lehane, Laura Lippman, Jeffery Deaver czy Lawrence Block. Kolejne wydania antologii wzbogacało nieprzeciętnymi dziełami wielu twórców głównego nurtu, takich jak John Updike, Jay McInerney, Roxanna Robinson, Russell Banks, Alice Monroe oraz, rzecz jasna, niezrównana Joyce Carol Oates. Uważam jednak, że największą siłą serii pozostają opowiadania mało znanych pisarzy, którzy dopiero czekają na uznanie krytyków oraz popularność.

Ich opowieści rzadko mają szansę znaleźć się na łamach takich uznanych propagatorów współczesnej fikcji literackiej, jak „The New Yorker”, „The Atlantic” czy „Harper’s Magazine”. Większość wczesnych dzieł tych niezwykle utalentowanych pisarzy odkryto na łamach dzienników literackich, wydawanych z pasją, ale w tak niewielkich nakładach, że mało kto ma okazję się z nimi zapoznać. Znaleziono je również w czasopismach internetowych.

Dzięki naszej antologii szerokie grono odbiorców poznało pisarstwo Scotta Wolvena, którego opowiadanie Controlled Burn pierwotnie ukazało się w „Harpur Palate”, a następnie trafiło do zbioru The Best American Mystery Magazine 2003 (Najlepsze amerykańskie opowiadania kryminalne 2003 roku). Ta oraz kolejne opowieści, które również publikowaliśmy, pozwoliły Scottowi podpisać umowę z wydawnictwem Scribner’s i wydać pierwszy zbiór opowiadań.

Tekst Toma Franklina Poachers pojawił się na łamach „Texas Review”, a następnie w naszej antologii z 1999 roku. Opowiadanie zdobyło Edgar Allan Poe Award przyznawaną przez Mystery Writers of America i pozwoliło autorowi podpisać umowę z wydawnictwem William Morrow, a następnie zostało wybrane do zbioru The Best American Stories of Century (Najlepsze amerykańskie opowiadania kryminalne stulecia). Franklin napisał kilka powieści, w tym Crooked Letter, Crooked Letter, którą nominowano do Edgar Allan Poe Award w kategorii „najlepsza powieść 2010 roku”.

Opowiadanie All Through the House Christophera Coake’a trafiło do antologii z tekstami z 2004 roku po tym, jak zadebiutowało na łamach „The Gettysburg Review”. Następnie zostało jedną z głównych atrakcji zbioru We ’re in Trouble wydawnictwa Houghton Mifflin Harcourt.

Napełnia mnie niezwykłą satysfakcją i pokorą świadomość, że niniejsza seria ma tak potężny wpływ na branżę literatury kryminalnej oraz na kariery niezwykle utalentowanych pisarzy. Możemy się zastanawiać, czy autorzy, których utwory znalazły się w tym wydaniu antologii, pójdą w ślady Coake’a, Franklina i Wolvena, odnosząc podobnie zasłużony sukces.

Chociaż pisałem o tym w poprzednich czternastu tomach, czuję się w obowiązku powtórzyć, że chociaż wielu ludzi utożsamia opowiadania „kryminalne” z „detektywistycznymi”, ja postrzegam ten drugi gatunek jako część znacznie szerszego nurtu. Definiuję go jako fikcję literacką, w której cały pomysł bądź fabuła opierają się na zbrodni lub zagrożeniu zbrodnią. Lubię zagadki i opowieści z kluczem, ale obecnie nie pisuje się ich wiele, gdyż gatunek wyewoluował (na szczęście bądź niestety, zależnie od punktu widzenia) w formy skupiające się na bohaterach, gdzie większy nacisk kładzie się na motywy popełnienia zbrodni, a nie na poszukiwanie sprawcy i odkrywanie jego sposobu działania. W ostatnich latach granica między literaturą kryminalną a innymi rodzajami fikcji coraz bardziej się zaciera, co skutkuje powstawaniem coraz mniejszej liczby godnych uwagi opowieści detektywistycznych, ale za to większej ilości wartościowej literatury.

Z przyjemnością dziękuję Harlanowi Cobenowi, że zgodził się wcielić w rolę redaktora tegorocznego wydania antologii. Odłożył na bok inne zajęcia i dotrzymał krótkiego terminu, dzięki czemu w siedzibie Houghton Mifflin Harcourt strzeliły korki szampanów i kapelusze wyleciały pod sufit. Szczerze dziękuję także wszystkim poprzednim redaktorom, zaczynając od Roberta B. Parkera, który zapoczątkował to dzieło w 1997 roku. Po nim pojawili się Sue Grafton, Ed McBain, Donald E. Westlake, Lawrence Block, James Ellroy, Michael Connelly, Nelson DeMille, Joyce Carol Oates, Scott Turow, Carl Hiaasen, George Pelecanos, Jeffery Deaver i Lee Child.

Chociaż bezustannie staram się tropić i czytać wszystkie publikowane opowiadania, wpisujące się w nurt literatury kryminalnej i detektywistycznej, przeraża mnie myśl, że mogę przegapić wartościowy tekst. Jeśli jesteś autorem, redaktorem albo wydawcą bądź chcesz pomóc komuś takiemu, to wyślij do mnie książkę, czasopismo albo luźne kartki pod adres: The Mysterious Bookshop, 58 Warren Street, New York, NY 10007. Jeśli tekst po raz pierwszy ukazał się w postaci elektronicznej, to musisz dostarczyć wydruk. Nie zapomnij o danych kontaktowych autora. Z oczywistych przyczyn nie będę brał pod uwagę niepublikowanych tekstów. Materiały nie będą zwracane. Jeśli nie ufasz poczcie, dołącz zaadresowaną kopertę ze znaczkiem, a powiadomię cię, że otrzymałem twoje opowiadanie.

Przyjmuję tylko teksty napisane przez Amerykanów bądź Kanadyjczyków, które po raz pierwszy ukazały się w amerykańskich lub kanadyjskich publikacjach w 2011 roku. Im wcześniej otrzymam tekst, tym lepiej. Każdego roku zdarzają się zakute łby, które z niewiadomych przyczyn czekajądo świąt Bożego Narodzenia, aby przysłać mi opowiadanie wydane wiosną, na co nieodmiennie reaguję zgrzytaniem zębów, gdyż muszę czytać stertę tekstów, kiedy moja żona i przyjaciele ubierają choinkę albo w inny sposób świętują. Jeśli tak zrobisz, to mam nadzieję, że przysłane opowiadanie będzie cholernie dobre. Ze względu na napięty plan wydawniczy ostateczny termin nadsyłania zgłoszeń to 31 grudnia. Jeśli otrzymam Twój tekst dwa dni później, to go nie przeczytam. Przykro mi.

O.P.

Wprowadzenie

Nie znoszę tej części.

Najlepiej ją pomińcie. Nie żartuję. Wiecie, co to jest, prawda? Oto ta część zbioru opowiadań, w której redaktor zazwyczaj zamieszcza niby-głęboki, pseudouczony esej na temat znaczenia opowiadania jako formy literackiej. Szczerze mówiąc, jest to niepotrzebne. Niniejszy zbiór powstał w celu zaprezentowania opowiadań, a nie mojej opinii na ich temat, dlatego wprowadzenie staje się literackim odpowiednikiem słabej uwertury musicalu: pozwala ci zająć miejsce, ale jeśli już siedzisz, to chcesz, żeby kurtyna jak najszybciej poszła w górę. Ona tylko opóźnia. Irytuje. Nawet najlepsze wprowadzenie przypomina tupecik, który może być udany albo nieudany, ale i tak stanowi tylko namiastkę.

To prawdziwa ironia losu, że taki nadmiar słów zapowiada formę literacką polegającą na oszczędności. Powieść to długoterminowe zobowiązanie. Opowiadanie bardziej przypomina upojny romans – intensywną przygodę pełną emocji, ale zarazem, jak pamiętam z młodości, upokarzająco krótką. Dobrze, zapomnijcie o tym ostatnim. Najlepsze opowiadania, podobnie jak najbardziej namiętne kochanki, tak do końca nas nie opuszczają. Płoną w naszej pamięci i nas prześladują, a niektóre subtelnie zaskakują. Inne są jak cios pięścią w żołądek – gwałtowne i spontaniczne. Odbierają oddech.

Jedną z moich ulubionych zasad dotyczących pisania sformułował wybitny Elmore Leonard: „Staraj się wyrzucać te części, które czytelnicy zazwyczaj pomijają”. Jeśli chcecie, żeby to wprowadzenie do czegoś Wam się przydało, to przynajmniej zapamiętajcie tę regułę. Najlepsi pisarze o niej pamiętają. Przy każdej stronie, akapicie, zdaniu i słowie zadają sobie pytania: „Czy to ciekawe? Czy wciąga? Czy to konieczne? Czy tylko na tyle mnie stać?” (podobnie najlepsi czytelnicy, ale to temat na inną okazję).

To nie oznacza, że nie możecie pisać z rozmachem, zamieszczać długich opisów, powoływać do życia wyrazistych bohaterów czy podejmować ważnych tematów. Możecie i powinniście. Wszystkie świetne opowieści – zarówno długie, jak i krótkie – zawierają te elementy. Zresztą na kolejnych stronach napotkacie wiele przykładów. Wygląda na to, że moje zadanie polega na odwlekaniu poczucia satysfakcji poprzez wskazywanie tego, co oczywiste, w cudownym oszczędnym świecie opowiadań. Zatem przejdźmy dalej.

Elmore Leonard chce nam powiedzieć, że każde słowo się liczy. Pisarze, których teksty znalazły się w tym zbiorze, po mistrzowsku stosują się do tej reguły. Na kolejnych stronach nie znajdziecie wpatrywania się w czubek własnego nosa, niekończących się opisów zimowej pogody, roztrząsania wizji świata ani modnych akrobatycznych gier słownych, które dowodzą tylko tego, że ktoś kupił nowy słownik i nie boi się go nadużywać.

A więc co tam znajdziecie? Mówiąc krótko, znakomite opowieści.

Pisarze, których dzieła znalazły się w tej zróżnicowanej i efektownej antologii – uznane nazwiska, weterani pióra oraz obiecujący nowicjusze – wzięli sobie do serca kredo Elmore’a Leonarda, po czymnafaszerowalije sterydami, podnieśli do dziesiątej potęgi, a następnie zawieźli do spelunki koło lotniska i pozwolili pić bez umiaru. Tak, wiem, że to nie ma sensu, ale niezależnie od tej paskudnej analogii czeka Was nie lada atrakcja.

Mój przyjaciel Otto Penzler i ja zebraliśmy „najlepsze z najlepszych” opowiadania kryminalne. Często ogarnia nas nostalgia za przeszłością, za jakąś minioną złotą erą do wyboru: muzyki, literatury, kina, sztuki. Mam dla Was znakomite wieści. Żyjemy, Wy i ja, drodzy Czytelnicy, w złotej erze literatury kryminalnej. Nie przesadzam. Jeszcze nigdy w historii tak wielu pisarzy nie tworzyło tego rodzaju prozy w równie zróżnicowany i umiejętny sposób.

W tym zbiorze znajdziecie wszystkie rodzaje bohaterów, złoczyńców, miejsc akcji, zbrodni, rozwiązań i niespodzianek. Parafrazując stare powiedzenie, te opowieści przyprawią Was o śmiech, łzy i dreszcze przerażenia oraz staną się częścią Was.

To mi przypomina o zasadzie Elmore’a Leonarda. Czy widzicie coś, co warto pominąć? Jeśli tak, to tnijcie bez litości. Podam pierwszy przykład z brzegu: niniejsze wprowadzenie. Rozbrzmiewa szaleńczy śmiech. Głupcy. Gdybyście ominęli tę część, już zanurzylibyście się w jednym z najlepszych opowiadań kryminalnych roku. Zamiast tego utknęliście tutaj ze mną.

Na szczęście nie na długo. Odwróćcie stronę. To ostatnie zmarnowane słowa w tym zbiorze. Dalej. Bawcie się dobrze.

Harlan Coben

Brock Adams

Zadziorna

Z: „Sewanee Review”

Była kieszonkowcem.

Najczęściej grasowała na stacji metra przy Trzydziestej Czwartej Ulicy i Holloway, gdzie każdego ranka Gerald czekał na pociąg na tej samej zimnej betonowej ławce. Obserwował ją przez grube szkła okularów. Była młoda, delikatna i chuda jak patyk, miała krótkie, potargane czarne włosy i poruszała się jak duch, na zmianę pojawiając się i znikając w kłębiącym się tłumie.

Sprawiała, że z niecierpliwością czekał na te poranki. Na jej widok przechodziły go ciarki. Gdy na nią patrzył, czuł, że żyje. Zdarzyło się to po raz pierwszy, odkąd pewnego niedzielnego ranka znalazł Dolores, którą poślubił pięćdziesiąt trzy lata wcześniej, z twarzą w miseczce płatków cheerios, martwą za sprawą udaru.

Dziewczyna nosiła czarne legginsy, krótką, niebieską dżinsową spódniczkę, a także dwie kurtki – wiatrówkę na dżinsowej. Gerald podejrzewał, że potrzebowała wielu kieszeni. Czasami zakładała okulary przeciwsłoneczne, mimo że znajdowali się pod ziemią.

Była dobra, zręczna, szybka i sprytna, ale nie chciwa – przez chciwość łatwo wpaść. Gerald poznał jej schemat działania, gdy obserwował ją w drodze do pracy.

Tak naprawdę wcale nie jechał do pracy. Po śmierci i pogrzebie Dolores, gdy rodzina i przypadkowi goście zapełnili mu lodówkę żywnością, która z czasem spleśniała, został sam w domu. Od dziewięciu lat był na emeryturze, ale nigdy niczego szczególnego z żoną nie robił. Nie podróżowali, nie chodzili na przyjęcia ani nie zapisali się do klubu. Mieszkali razem, zachowując własną odrębność, jedno obok drugiego. Dolores była czymś stałym, co towarzyszyło Geraldowi na co dzień, jak ból w prawym trzonowcu albo wrośnięty paznokieć środkowego palca u nogi – była częścią jego życia.

Gdy zniknęła, pozostał pusty dom oraz długie godziny pomiędzy przebudzeniem a zaśnięciem. Gerald zabrał się za sprzątanie, aż posprzątał wszystko, co się dało. Wtedy spróbował wrócić do pracy jako inspektor budowlany, ale firma znacznie się zmieniła od czasu jego odejścia. Teraz zarządzał nią chłopak, który był stażystą, gdy Gerald przechodził na emeryturę. Młody roześmiał się i położył mu dłoń na ramieniu, gdy usłyszał jego propozycję. Po chwili oczy chłopaka spochmurniały i pojawiło się w nich niezręczne napięcie, kiedy zrozumiał, że to nie żart. Zmusił się do uśmiechu.

– Bardzo chcielibyśmy, żebyś wrócił, Geraldzie – powiedział – ale zatrudnienie siedemdziesięcioczteroletniego mężczyzny na placu budowy to zbyt wielkie ryzyko.

Gerald uśmiechnął się i pokiwał głową, po czym uścisnął dłoń młodzieńca, w porównaniu z którą jego własna pokryta odciskami ręka wydawała się bardzo stara. Ciążyła mu w kieszeni, gdy opuścił plac. Włosy Geralda zbielały, chociaż nosił taki sam przedziałek jak w wieku trzydziestu lat. Miał zniszczoną i pomarszczoną twarz. Wszystko wokół niego było nowe, już tutaj nie pasował.

Wynajął gabinet w śródmieściu, zakurzony pokoik z dużym oknem, które rano było pełne słońca i błękitnego nieba. Powiedział wszystkim, że zostanie niezależnym pisarzem. Nie pisał zbyt wiele – od czasu do czasu jakiś humorystyczny tekst do lokalnego brukowca. Miał też za sobą kilka mało entuzjastycznych podejść do pamiętnika. Przeważnie wyglądał przez okno i oddychał zatęchłym powietrzem. Podobało mu się, że jego życie nabrało rytmu. Budził się, przygotowywał do wyjścia, jechał do pracy, po czym wracał do domu. Jednak każdego ranka coraz trudniej było mu wstać z ławki i wsiąść do pociągu, dopóki nie spotkał złodziejki.

Stosowała schematy, których nie znał nikt poza Geraldem. Nie korzystała z windy, tylko ze schodów od południa. Zwinnie zbiegała po stopniach, po czym zbliżała się do torów i opierała plecami o betonową kolumnę. Stała zwrócona twarzą do czarnej dziury tunelu, ale cały czas dyskretnie się rozglądała. Spędzała tak kilka minut. Kiedy w tunelu odzywał się huk pierwszego pociągu, a tłum gromadził się przy krawędzi peronu, wtapiała się w ludzką ciżbę, a następnie przystępowała do działania, gdy drzwi wagonu otwierały się z sykiem. Gerald widział, jak dziewczyna rozsuwa suwaki torebek i odpina portfele od łańcuszków, podczas gdy tłum tłoczy się i przepycha. Wyciągała srebrne wieczne pióro z kieszeni na piersi maklera, odrywała mały klejnot od szala Hinduski, a gdy tłum znikał w wagonie i pociąg odjeżdżał z peronu, chowała zdobycz pod kurtką, po czym wychodziła wyjściem od północy i wracała następnego dnia.

Dla Geralda była zwykłą ciekawostką aż do dnia, gdy okradła policjanta. Gliniarz był młody i sprawiał wrażenie nerwowego. Co dwa dni wpadał na stację, żeby wygonić żebrzących włóczęgów. W środę rano właśnie stanął nad jednym z nich.

– Musisz stąd odejść, kolego.

Włóczęga podniósł wzrok.

– Daj spokój.

– Tutaj nie wolno żebrać.

– Człowieku, pozwól żyć.

– Nie utrudniaj – odrzekł policjant. Miał na biodrach ciężki pas z krótkofalówką, pistoletem, pałką i innymi przyborami poprzypinanymi za pomocą skórzanych pasków z zatrzaskami. Odbezpieczył pojemnik z gazem pieprzowym. – Po prostu odejdź.

Na peron z hukiem wjechał pociąg, a ludzie wyskoczyli z wagonów jak sardynki z puszki, kierując się do czekających samochodów. Na oczach Geralda dziewczyna przecisnęła się przez tłum za plecy policjanta, zabrała mu gaz pieprzowy, po czym wymknęła się wyjściem od północy. Gliniarz sięgnął do pasa, nie trafił na pojemnik z gazem i zaskoczony popatrzył w dół.

– Psiakrew, uważaj na duchy. – Włóczęga zaśmiał się, szczerząc brudne zęby.

Tamtego ranka Gerald się w niej zakochał.

• • •

Zatrzymał się na skraju tłumu, oparty dłońmi o słup. Przesunął palcem po zimnym szorstkim betonie. Na stacji metra zawsze pachniało metalem i mydłem, maszynami i ludźmi, którzy właśnie wyszli spod prysznica. Obok Geralda stanął chudy mężczyzna w garniturze ze słuchawką telefonu w uchu, przez co wyglądał jak robot. Wydzierał się na kogoś po drugiej stronie linii, zupełnie jakby wrzeszczał w pustkę. Na ławce siedziało dwóch chłopców trzymających pudełka z drugim śniadaniem. Jeden uderzył drugiego ręką w ramię, po czym obaj się roześmiali.

Wokół Geralda huczał tłum, buty trzaskały i stukały o zimny beton.

Zeszła schodami od południa, w ciemnych okularach, z kurtkami zapiętymi pod szyję, by ochronić się przed listopadowym chłodem. Oparła się o swój słup. Gerald obserwował ją kątem oka. Czuł, że dziewczyna patrzy na niego. Przesunął rękę wyżej po powierzchni słupa, tak żeby jego marynarka szerzej się rozchyliła. Umieszczony w wewnętrznej kieszeni portfel wystawał na dobre cztery centymetry. Na pewno go zobaczyła.

Pociąg wsunął się na stację jak wąż. Otworzyły się drzwi. Tłum ruszył i otoczył Geralda, który spojrzał w kierunku złodziejki i stwierdził, że zniknęła. Wpadła na niego kobieta z bajglem i pobrudziła mu marynarkę twarożkiem.

– Przepraszam – bąknęła, nawet na niego nie patrząc.

Tłum wepchnął go do wagonu i zamknęły się za nim drzwi.

Zewsząd biło ciepło, od grzejników w pociągu i od stłoczonych ciał. W powietrzu unosiła się woń kawy. Gerald dotknął kieszeni. Portfel zniknął.

Pociąg ruszył i stacja zaczęła przesuwać się za szybą. Gerald patrzył, jak złodziejka zmierza ku wyjściu od północy.

Trzymał się metalowej poręczy nad głową i uśmiechał, podczas gdy pociąg zanurzał się w ciemność. Za oknami przemykało graffiti pokrywające ściany tunelu. Gerald zamknął oczy i wyobraził sobie dziewczynę wspinającą się po schodach, wychodzącą na zimne i ostre miejskie powietrze, pędzącą chodnikiem z opuszczoną głową i rękami w kieszeniach, podczas gdy wiatr targa jej włosy. Złodziejka skręca w jedną z uliczek i chowa się za śmietnikiem. Odsuwa kurtkę, wyjmuje portfel, otwiera go, przegląda zawartość, patrzy zdumiona. Żadnych pieniędzy, kart kredytowych, dokumentów. Tylko karteczka. Trzyma ją w różowych palcach. Na jednej stronie widnieje napis „Wpadka”. Odwraca kartkę. „Ale jesteś zadziorna. Znajdź mnie jutro”. Sapie, wydyma wargi, zgniata liścik i chowa go do kieszeni. Jest wściekła. Przypomina malutką ognistą kulę.

Gerald uśmiechnął się i poczuł, jak jego stopy kołyszą się w rytm ruchów pociągu.

• • •

Następnego ranka była tam, gdzie zawsze. Opierała się o słup z rękami skrzyżowanymi na piersiach i przygryzała dolną wargę. Wbiła wzrok w Geralda. Usiadł na ławce i odwzajemnił spojrzenie. Ludzie przemykali pomiędzy nimi. Przyjechał i odjechał pociąg. Dziewczyna przepuściła tłum z ich portfelami, torebkami i biżuterią. Wkrótce stacja niemal opustoszała. Kasjerzy skończyli zmianę, a znajomy policjant oddalił się w stronę północnego wyjścia. Złodziejka podeszła do Geralda, a odgłos jej kroków na betonie odbijał się cichym echem. Zatrzymała się i ponownie skrzyżowała ręce.

– Po co to było? – burknęła.

Gerald się uśmiechnął. Oparł dłonie na ławce i odchylił się do tyłu, zakładając nogę na nogę.

– Zaskoczona? – spytał.

– Wezwie pan policję?

– Nie zamierzam.

– To o co chodzi?

Popatrzył na jej stopy. Nosiła czarne baleriny.

– Widuję cię tutaj każdego ranka – odrzekł. – Chyba po prostu brakowało mi towarzystwa.

– Próbuje mnie pan poderwać?

– Nie.

– Ile pan ma lat?

– Nie próbuję cię poderwać.

– W porządku. – Rozejrzała się po stacji. W pobliżu kręcił się dozorca z chwytakiem do śmieci, którym zbierał kubki po kawie i papierki po owocowych batonach. Usiadła obok Geralda i wyjęła z kieszeni zgniecioną karteczkę. Obróciła ją w palcach. – Co to znaczy „zadziorna”?

– Nie znasz tego słowa?

– Nie.

Zabrał jej kartkę.

– To znaczy śmiała, zuchwała.

– Ale ja jestem zadziorna.

– Zgadza się. – Oddał jej kartkę. Złożyła ją i wsunęła do kieszeni. Popatrzyła na swoje stopy. Schowała włosy za uszami. – Mam na imię Gerald. A ty?

Oblizała usta.

– Sądzi pan, że jestem zadziorna?

– Owszem.

– Może mnie pan tak nazywać.

– Nie masz imienia?

– Na pewno go panu nie podam.

– Zadziorna to trochę za długie imię.

– Niech pan je skróci. Nie zamierzam się przedstawić.

– Skrócić? Na przykład na Zadi?

Wstała i zapięła kurtki, najpierw dżinsową, potem wiatrówkę.

– Może być. – Odwróciła się i ruszyła w stronę północnego wyjścia.

– Do zobaczenia jutro! – zawołał Gerald, a jego głos odbił się echem od ścian stacji.

Wepchnęła ręce w kieszenie i zniknęła mu z oczu.

Następnego ranka przyniósł jej kawę. Zadi stała po drugiej stronie peronu i wpatrywała się w Geralda, czekając, aż pociąg odjedzie ze stacji, po czym podeszła i się przysiadła. Nie odezwała się ani słowem.

– Pomyślałem, że lubisz słodką, więc dodałem dużo cukru. A także mnóstwo śmietanki.

Wzięła napój.

– Dzięki. – Upiła łyczek i oblizała usta. – Już drugi dzień z kolei straciłam przez pana łup.

– Oj.

– Jak tak dalej pójdzie, będzie mi pan musiał pomóc.

– Uśmiechnęła się do niego, ukazując różowe i delikatne dziąsła nad górnymi zębami. Ciemne oczy rozbłysły. Gerald poczuł, że wypełnia go radość.

– Przyniosłem ci kawę – odrzekł. – Czego jeszcze chcesz?

– Coś wymyślę.

• • •

Przez dwa tygodnie pojawiała się na stacji każdego ranka. Gerald przepuszczał swój pociąg, żeby z nią porozmawiać. Codziennie spóźniał się do pracy. Oczywiście nie było nikogo, kto by to zauważył.

Zadi opowiadała mu o sobie. Miała dwadzieścia dwa lata i od sześciu lat sama o siebie dbała. Wylądowała na ulicy, kiedy zostawił ją chłopak. Błagał ją, żeby się do niego wprowadziła. Zgodziła się, ale po miesiącu ją wyrzucił.

– „Zabieraj swoje klamoty i spieprzaj”, tylko tyle miał mi do powiedzenia – rzekła Zadi, obracając w palcach kubek z kawą. – Wiedziałam, że rodzice nie pozwolą mi wrócić, byli za bardzo wkurzeni tym, że się wyprowadziłam. Dlatego przeniosłam się do śródmieścia do jednej z przyjaciółek, ale po pewnym czasie stwierdziła, że nie ma dla mnie miejsca, więc zaczęłam sypiać tutaj. – Machnęła ręką, wskazując ogromne wnętrze.

– Na stacji? – spytał Gerald.

– Za tamtymi automatami. Jest tam dość przestrzeni, a maszyny grzeją. Poza tym gliniarze tam nie zaglądają.

– Nie jest to najwygodniejsze miejsce na świecie.

– Nie. – Piła kawę, patrząc na automaty z napojami. – Spędziłam tutaj wystarczająco dużo czasu, żeby przejrzeć ludzi na wylot. W końcu zaczęłam ich okradać. To łatwe. Teraz starcza mi kasy na zapłacenie jednej szóstej czynszu.

Opowiedziała Geraldowi o mieszkaniu w śródmieściu, które wynajmowała z piątką innych osób w swoim wieku. Bezustannie następowała rotacja ludzi – poprzedni mieszkańcy znikali, a na ich miejsce pojawiali się nowi. Zadi spała na podłodze w kuchni. Czynsz był niski.

– Dobrze się tam czujesz? – spytał Gerald.

– Nie.

Pochyliła się, trzymając brzeg papierowego kubka opuszkami palców. Zasępiła się i wbiła wzrok w peron. Kurtki wybrzuszyły się na ramionach i plecach. Gerald uniósł rękę i zatrzymał ją kilka centymetrów za jej plecami. Zawahał się, popatrzył na dziewczynę, po czym delikatnie położył dłoń na jej kurtce.

– Jeśli kiedyś będziesz potrzebowała miejsca do spania, to u mnie jest go pod dostatkiem.

– Nie zamierzam się z panem przespać.

– Wcale tego nie chcę.

– Mógłby pan być moim dziadkiem.

– Pewnie tak.

Kolejny pociąg pojawił się na stacji i odjechał, lecz Gerald nie zabierał dłoni z jej pleców. Następnego dnia Zadi nie przyszła. Siedział na ławce z dwoma kubkami kawy i obserwował tłum wsiadający do czterech kolejnych pociągów, po czym wrócił do domu.

• • •

Pod koniec miesiąca miasto stało się ciemne, szare i zimne. Ulice były śliskie, a wysokie budynki wyglądały, jakby ktoś wyciął je z mokrej tektury i przypiął do nieba.

Każdego ranka Gerald przesiadywał na stacji, wypatrując Zadi na peronie, przyglądając się ludziom ubranym w płaszcze i noszącym teczki. Widział kobiety z otwartymi torebkami, niedbale zarzuconymi na ramiona, mężczyzn pokrzykujących do telefonów komórkowych, podczas gdy ich teczki stały niepilnowane na ziemi. Prawdziwa kopalnia skarbów. Jednak Zadi nie było.

Gerald obserwował z okna gabinetu szybkie nadejście lodowatej zimy. Nawiewany śnieg tworzył brudne zaspy wzdłuż krawędzi dachów. Gołębie początkowo tłoczyły się pośród krokwi, aż w końcu całkowicie zniknęły. Próbował wypełnić każdy dzień. Rozliczył książeczkę czekową. Rozwiązywał krzyżówki. Pisał, bawiąc się różnymi historiami, naciąganymi opowieściami o pięknych złodziejkach. Przeważnie jednak wyglądał przez okno. Zastanawiał się, czy w mieszkaniu Zadi jest ogrzewanie, a także czy dziewczyna naprawdę ma się gdzie podziać.

Codziennie w drodze do domu zaglądał do pobliskiego sklepu. Lubił dotykać świeżych warzyw, ważyć w dłoni dojrzałe owoce. Powoli chodził między stoiskami, nie śpiesząc się, starannie planując posiłki. To wymagało czasu. Przyniesienie zakupów do domu i ugotowanie kolacji pozwalało mu wypełnić wieczór. Zanim wszystko zjadł i pozmywał naczynia, nadchodziła pora snu i kolejny dzień dobiegał końca.

Na tydzień przed Bożym Narodzeniem, gdy właśnie podsmażał cebulę, usłyszał pukanie. Zostawił skwierczącą cebulę na patelni i otworzył drzwi. W progu stała Zadi, smagana zimnymi podmuchami wiatru. Ręce wsadziła głęboko w kieszenie, mokre baleriny pokrywał brudny śnieg.

Wbijała wzrok w ziemię, rysując czubkiem buta wzory w śniegowej brei.

– Cześć – powiedziała.

– Cześć – odrzekł Gerald, po czym odsunął się, wpuszczając ją do środka.

Zaparzył kawę i usmażył olbrzymi omlet z ośmiu jaj z zieloną papryką, cebulą i posiekaną kiełbasą. Zadi, milcząc, siedziała z założonymi rękami przy kuchennym stole. Obserwowała Geralda. Przeciął omlet na pół łopatką, położył połówkę na talerzu i postawił przed dziewczyną. Potem usiadł i zaczął zajadać pozostałą część prosto z patelni. Zadi patrzyła na swoją porcję.

– Nie lubisz jajek? – spytał Gerald.

– Lubię – odrzekła. – Tylko to wygląda tak ładnie, że nie chcę tego zepsuć.

– To tylko omlet.

– Już dawno nie jadłam omletu.

Zaczęła jeść i opowiedziała mu, jak wróciła do mieszkania i zastała drzwi zabite deskami. Nie wiedziała, co się stało ani kto jest właścicielem lokalu. W końcu znalazła jednego ze współlokatorów na ławce w parku i wszystkiego się dowiedziała.

– Poszło o narkotyki albo coś w tym rodzaju. Podobno przyszli gliniarze i ich zgarnęli. Właścicielka zabiła drzwi deskami. Powiedziała, że ma dosyć wynajmowania mieszkania bezwartościowym szczeniakom.

– Szkoda – rzucił. – To nie twoja wina.

– Uhm.

Skończyła jeść, a Gerald zabrał talerz i wstawił do zlewu. Nalał jej kawy, po czym ponownie usiadł przy stole. Zadi mocno ścisnęła kubek.

– Jak znalazłaś mój dom?

– Kilka tygodni temu śledziłam pana. – Odgarnęła włosy z twarzy i spojrzała na niego. – Powiedział pan, że mogę przyjść, jeśli będę w potrzebie.

– Zgadza się. To nadal aktualne. Po prostu zastanawiałem się, jak mnie znalazłaś.

– Nie chcę się narzucać.

– Nie narzucasz się.

Napiła się kawy.

– Dobre jedzenie.

Siedzieli przy stole i pili kawę. Znów zaczął padać śnieg, w ciszy gromadząc się na parapecie jak białe piórka. Szron pokrył szyby. Grzejnik włączył się z jękiem i ciepłe powietrze wypełniło kuchnię. Zadi przycisnęła przemoczone buty do płytek.

– Chcesz suche ubranie? – spytał Gerald.

Skinęła głową. Zostawił ją przy stole i poszedł na górę. W sypialni była garderoba. Po prawej stronie leżało mnóstwo jego szpargałów, a po lewej wciąż wisiały stroje Dolores. Nie wiedział, co z nimi zrobić. Buty stały w równym rządku pod ścianą, wszystkie poza jedną parą – brązowymi ciężkimi butami, które miała na sobie przed śmiercią i bezładnie cisnęła w kąt. Gerald wziął kilka par spodni i jakieś bluzki, po czym zaniósł je na dół.

Zadi siedziała na kanapie w salonie. Położył ubrania na niskim stoliku.

– Ale retro ciuchy! – zawołała, dotykając szkarłatnej bluzki z frędzlami na rękawach. – Skąd pan to ma?

– Należały do mojej żony.

Pokiwała głową i przyjrzała się ubraniom.

– Zmarła kilka lat temu – dodał Gerald.

– Na co?

– Miała udar.

Zadi wzięła brązowe spodnie i wstała. Przyłożyła ubranie do siebie i zmierzyła je wzrokiem, po czym uniosła nogę i poruszyła palcami.

– Tęskni pan za nią?

Pokiwał głową.

– Często.

– Włożę je. – Zabrała szkarłatną bluzkę i brązowe spodnie, po czym zniknęła w łazience.

Długo nie wracała. Gerald włączył telewizor. Nadawano powtórkę Drużyny A. Mr T właśnie kogoś bił. Gerald pogłośnił.

– Jak miała na imię? – spytała Zadi. Stała w drzwiach, wyglądając szczupło, czysto i młodo w ubraniu Dolores.

– Kto?

– Pańska żona.

– Miała na imię Dolores.

Zadi popatrzyła na swoje odbicie w ciemnym oknie.

– Bardzo ładnie – powiedziała, unosząc rękę, obracając się i stając na czubkach palców. Śnieg padał cicho i ciężko.

• • •

Tej nocy Gerald ulokował Zadi w pokoju gościnnym. Przyniósł pościel z górnej półki w szafie i przygotował posłanie, a ona patrzyła na niego, stojąc w progu. Uśmiechnęła się.

– Nieźle pan sobie radzi jak na faceta.

– Musiałem się nauczyć. – Wsunął prześcieradło pod rogi łóżka.

– Mój ekschłopak był w tym beznadziejny. Zawsze musiałam mu pomagać. – Usiadła na skraju łóżka. – Zawracanie dupy.

Gerald oparł poduszki o ramę.

– Jeśli chcesz, możesz pooglądać telewizję, lecz nie mam HBO ani innych ciekawych kanałów i nie wiem, gdzie się podział pilot.

Wpełzła na łóżko i oparła się o poduszki.

– Niczego mi nie trzeba. Chyba po prostu się położę, jestem wykończona. – Uśmiechnęła się do niego. Miała jasną cerę i zaróżowione policzki. Włosy opadały jej na brwi i rozkładały się za nią na poduszce.

Gerald wycofał się z pokoju.

– Dobrze, to dobranoc – powiedział i zamknął za sobą drzwi.

Następnego dnia obudził się o siódmej i ubrał. Uchylił drzwi do pokoju Zadi i zajrzał do środka. Spała pod kołdrą, spod której wystawała jedna noga, obnażona i różowa, zwisająca do podłogi. Spodnie Dolores leżały obok łóżka. Gerald popatrzył na skórę Zadi, poruszającej się przez sen. Pokręcił głową i zamknął drzwi.

W gabinecie po raz pierwszy od kilku tygodni poczuł potrzebę pisania. Wyjął z szuflady ostatni szkic pamiętnika i przeczytał pierwszą stronę. Pospolity i miałki styl. Nudny opis szkolnego przedstawienia, które odbyło się wieki temu, w trzeciej klasie. Złożył kartki na pół, wrzucił je do kosza, po czym umieścił czysty arkusz w maszynie do pisania. Zaczął pisać, tym razem rozpoczynając opowieść od śmierci Dolores. Pisał z ogniem w sercu, a słowa z hukiem pojawiały się na kartce jak za sprawą uderzenia pioruna. Zobaczył siebie, jak przetacza się na pustą połówkę łóżka, ciesząc się wolną przestrzenią i wtulając w poduszkę, podczas gdy słońce świeci przez okna, a potem jak wstaje, chwiejnie idzie po schodach i widzi włosy Dolores rozłożone na stole, ręce bezwładnie zwisające wzdłuż boków, mleko powoli skapujące na płytki podłogowe.

Potem pojawiła się Zadi, kula ognia w pustym domu. Odłożył kartki i wrócił do domu.

Zastał ją na kanapie, ubraną w kolejny strój żony, stary bawełniany dres. Przyrządziła prażoną kukurydzę i siedziała skulona pod kocem, oglądając telewizję.

– Dobrze się bawisz? – spytał.

– Jeszcze jak.

Usiadł obok niej. Przysunęła się bliżej. Wzięła poduszkę z jednego końca kanapy, ułożyła mu ją na kolanach i oparła na niej głowę, po czym przekręciła się na bok, żeby widzieć ekran. Oglądała jakiś teledysk.

– Co dzisiaj robiłaś? – spytał Gerald.

– Właśnie to. Cały dzień się obijałam. Coś wspaniałego. – Roześmiała się. Po raz pierwszy usłyszał jej dźwięczny śmiech, przypominający odgłos dzwonów rurowych, który brał początek w jej piersi i odbijając się, docierał do języka. Poczuł dreszcze na plecach. – A pan?

– Trochę pisałem.

– O czym?

– O tobie.

Przewróciła się na plecy i popatrzyła na niego.

– Pisze pan o mnie?

– Zgadza się. – Wbił wzrok w ekran. Muzycy grali w jakimś magazynie. Czuł na sobie jej lodowate i intensywne spojrzenie.

– Lepiej, żeby pan pisał o mnie ciekawie. Nie chcę być nudną postacią.

– Nie jesteś.

– I lepiej, żebym była ładna – dodała, po czym ponownie odwróciła się do telewizora.

• • •

Została u niego. Jeździł do gabinetu i pisał, a potem wracał i rozmawiał z nią o tym, jak mu minął dzień. Od rana czekał na te chwile na kanapie, na ciężar jej głowy na swoich kolanach, na jej oddech tak blisko swojej twarzy.

Został w domu w Boże Narodzenie. Właśnie piekł ciastka, gdy zeszła do kuchni, powolna i zaspana.

– Wesołych świąt – powiedział.

Usiadła przy stole i ziewnęła.

– Niech pan tak nie mówi, to brzmi strasznie komercyjnie.

– A jak mam mówić?

– Może „wszystkiego najlepszego”, jak podczas innych uroczystych okazji?

– Dobrze, zatem wszystkiego najlepszego. Z miodem czy z galaretką? Chodzi mi o ciasteczka.

– Z miodem.

– Dobry wybór. – Włożył ciastka do piekarnika, wyjął miód z szafki i postawił go przed nią na stole. – Będą się piekły kilka minut.

– Mam dla pana prezent – powiedziała, po czym zajrzała pod stół i załamała ręce. – Tylko nie wiem, czy się panu spodoba.

– Co to takiego?

– Niech pan obieca, że się panu spodoba. Albo że przynajmniej tak pan powie.

– Obiecuję. Powiem, że mi się podoba.

– Spryciarz. – Pobiegła na górę, wróciła z brązową papierową torbą i wręczyła ją Geraldowi. Usiadła przy stole i czekała.

Otworzył torbę. W środku znajdowała się ramka do zdjęć. Wyjął ją i zobaczył, że za szkłem tkwi karteczka, którą zostawił w portfelu, odwrócona stroną ze słowem „zadziorna”. Zadi zaznaczyła kredkami wszystkie zagięcia, które powstały, gdy pogniotła liścik, i każdy z fragmentów pokolorowała inną kredką. Efekt końcowy był taki, jakby ktoś potraktował pędzlem wyschniętą, popękaną ziemię na pustyni. Słowo „zadziorna” zostało obwiedzione jaskrawą czerwienią. Szybka wzmacniała intensywność barw. Gerald obrócił ramkę w palcach.

– Podoba się panu? – spytała Zadi.

– Bardzo – odrzekł i postawił prezent na stole przed sobą.

– Na pewno?

– Bardzo mi się podoba. – Popatrzył na nią. Zarumieniła się i odwróciła głowę. – Niczego dla ciebie nie mam – usprawiedliwił się. – Mogę ci coś kupić.

– Nie trzeba. I tak mnóstwo pan zrobił.

Spędzili cały dzień na kanapie, oglądając świąteczne bajki o reniferze Rudolfie, bałwanku Frostym i Wyspie Niechcianych Zabawek, aż za oknami zapadł zmierzch i rozpadał się śnieg. W końcu Gerald poszedł na górę i położył się do łóżka. Zamknął oczy.

Nie wiedział, jak długo spał. Nagle Zadi weszła do sypialni. Poczuł ją, gdy tylko się pojawiła. Miała na sobie koszulkę i majtki. Przeszła na palcach po dywanie do łóżka, lekko odchyliła kołdrę i wślizgnęła się pod nią. Zwinęła się w kłębek obok Geralda i położyła na nim obnażoną nogę. Miała gładką i miękką skórę. Podniosła jego rękę, położyła mu głowę na piersi i objęła go w pasie. Gerald poczuł włosy Zadi na swoim podbródku, a jej rzęsy musnęły mu pierś. Mięśnie mu się napięły.

– Jesteś dla mnie taki miły, Geraldzie – powiedziała. Powoli opuścił rękę i przygarnął Zadi do siebie, a ona objęła go nogą i odwzajemniła uścisk.

– Mogłabym się w tobie zakochać.

– Nie mogłabyś – wyszeptał.

Wdychał zapach jej włosów; pachniała miodem, jabłkami i sobą. Potem pocałował ją w czubek głowy. W odpowiedzi Zadi przesunęła się i dwukrotnie leciutko pocałowała go w usta. Następnie znów oparła głowę na jego piersi i zasnęła. Gerald wbił wzrok w sufit i słuchał jej oddechu.

• • •

Gdy się obudził, jaskrawe promienie słońca oświetlały jej twarz. Potrząsnął Zadi. Drgnęła, zamrugała i uniosła powieki.

– Hej – powiedziała.

– Wstawaj. Chcę cię gdzieś zabrać. To spóźniony prezent świąteczny.

Stoczyła się z niego i przewróciła na plecy, po czym zakryła twarz kołdrą.

– Chce mi się spać – odparła, zerkając ponad brzegiem pościeli.

– Masz ochotę na śniadanie?

– Upiecz jeszcze trochę ciasteczek – poprosiła. – Tylko po cichu. – Uśmiechnęła się, przewróciła na drugi bok i zakryła głowę poduszką.

Gerald zszedł na dół i zajrzał do lodówki. Skończyło się mleko. Włożył buty, płaszcz i kapelusz, po czym wyszedł z domu. Powietrze było rześkie i drażniło nozdrza. Słońce odbijało się od sopli zwisających z okapu.

Włożył ręce do kieszeni i udał się do sklepu przy tej samej ulicy. Gdy wszedł przez rozsuwane drzwi, ciepło i blask go otuliły. Uśmiechnął się do kasjerki, podszedł do półek w głębi sklepu i wziął karton mleka. Obrócił go w dłoni i sprawdził datę ważności. Zerknął na tylną stronę opakowania, gdzie zamieszczano ogłoszenia o zaginionych dzieciach, i pod informacją o składnikach odżywczych zobaczył rozmazane zdjęcie Zadi.

Nie mógł oderwać wzroku od fotografii. Oczy dziewczyny patrzyły na niego z zimnego kartonu. Nikki Tyler, lat szesnaście, przed rokiem uciekła z domu. Wzrost. Waga. Numer telefonu i adres rodziców. Zaledwie czterdzieści pięć minut jazdy od centrum, niecałą godzinę od domu Geralda.

Odstawił karton na półkę i wybrał inny, ze zdjęciem małego czarnoskórego chłopca. Zapłacił za mleko i wrócił do domu.

Zadi siedziała na kanapie i oglądała teleturniej Dobra cena.

– Długo cię nie było – powiedziała. Owinęła się kocami, spod których wystawała tylko jej głowa, i wpatrywała się w ekran. Z profilu jej nos wydawał się mały, a usta były cienkie i różowe. Odwróciła się w stronę Geralda i posłała mu uśmiech. – Tęskniłeś za mną?

Gerald przełożył mleko z ręki do ręki.

– Straszliwie – odrzekł.

Upiekł ciasteczka i zjedli kilka przed telewizorem. Potem spakowali drugie śniadanie, wsiedli do samochodu i ruszyli na północ w stronę szosy międzystanowej. Drogi były puste. Wszędzie wokół leżała płaska powłoka świeżego śniegu, w kilku miejscach spiętrzonego przez wiatr do postaci spiczastych bez. Niebo miało ciemnoniebieską barwę i wydawało się bardzo odległe. Zadi przycisnęła nos do szyby.

– Dokąd jedziemy? – spytała.

– Ultima Thule – odpowiedział Gerald.

– Gdzie?

– Na koniec świata.

Wjechali na parking obok olbrzymiego zamarzniętego jeziora. Gerald wysiadł z auta i wyjął z bagażnika koc oraz jedzenie. Ruszyli w stronę jeziora. Ostrożnie zszedł z piasku na lód, który bez trudu go utrzymał.

– Uważaj – powiedział, po czym wziął Zadi za rękę. Powędrowali po lodzie, zostawiając głębokie ślady w sypkim śniegu.

– Zupełnie jak spacer po księżycu – zauważyła, mocno ściskając go ciepłą dłonią i wodząc wzrokiem po błękitnym horyzoncie. Czuła, że jej stopy są miękkie w zetknięciu z lodem.

Sto metrów od brzegu Gerald rozłożył koc i usiadł. Wręczył Zadi kanapkę. Jedli i patrzyli na jezioro. Niedaleko miejsca, w którym się zatrzymali, lód był popękany, a dalej ziały olbrzymie dziury wypełnione wodą. Srebrzystobłękitne i białe kry dryfowały coraz dalej ku horyzontowi.

– Kiedyś zabierałem tutaj żonę – rzekł Gerald. – Lubiła te wycieczki. Mówiła, że to wygląda, jakby świat próbował utrzymać się w jednym kawałku, lecz nie dawał rady. Przyciąganie tego, co jest poza światem, jest zbyt silne, dlatego ziemia rozpada się i odpływa.

– Ładnie powiedziane – przyznała Zadi.

– Kiedy tutaj byliśmy, czuła się, jakbyśmy siedzieli na samym skraju świata.

Zadi pokiwała głową, żując kanapkę. Wzięła Geralda za rękę, położyła sobie jego dłoń na kolanach i mocno ścisnęła. Powietrze było nieruchome i zimne. Wodne ptactwo hałasowało na skraju jeziora. Lód trzeszczał i jęczał.

– Co dalej zamierzasz? – spytał Gerald. Obserwował ptaki dziobiące w śniegu. Czuł, że dziewczyna na niego patrzy.

– Co masz na myśli?

– Chodzi mi o to, co zrobisz ze sobą. – Poczuł, że Zadi zacisnęła obie ręce na jego szorstkiej dłoni. – Nie tęsknisz za rodzicami?

– Byli dla mnie niedobrzy.

– Naprawdę? Dlatego odeszłaś?

Ścisnęła jego dłoń.

– Nie zamierzam cię okłamywać – odparła. Patrzyli, jak lód płynie po głębokiej wodzie.

Odjechali, kiedy słońce zaczęło się obniżać. Niebo było bezchmurne, a blask odbity od śniegu i lodu pomalował horyzont na żółtopomarańczowo. Zadi odchyliła się do tyłu na siedzeniu pasażera i zamknęła oczy.

– Zatrzymam się na parkingu – rzekł Gerald.

Zadi mruknęła coś zaspanym głosem.

– Chcesz siku?

Pokręciła głową. Gerald zjechał z szosy międzystanowej na przydrożny parking. Zostawił włączony silnik i ogrzewanie. Skorzystał z toalety, wyszedł na zewnątrz i stał na zimnie, patrząc na obłoki oddechu przed swoją twarzą. Niedaleko jakaś rodzina przepakowywała bagaże w furgonetce.

Gerald potrząsnął prawą nogą, potem lewą. Zesztywniał od długiej jazdy. Przeszedł się po parkingu, stawiając długie kroki. Kupił colę w automacie. Otworzył puszkę i upił łyk, po czym wrócił do gabloty z mapą i ogłoszeniami. Przejrzał reklamy polis ubezpieczeniowych oraz oferty szybkiego zarobku. W prawym górnym rogu znajdowało się sześć kartek ze zdjęciami ludzi, ulotek informujących o zaginionych dzieciach, zupełnie jak na odwrocie kartonu z mlekiem. Fotografia Zadi wisiała na samym środku. Gerald ponownie przeczytał adres rodziców dziewczyny, po czym obejrzał się na zaparkowany samochód. Reflektory były zapalone, a spod maski wydobywała się para. W lesie za parkingiem śnieg spoczywał ciężką powłoką na konarach drzew. Gałęzie trzeszczały od lodu.

Zadi spała na siedzeniu pasażera. Rozchyliła usta i opierała się prawą skronią o szybę. Przyciągnęła kolana do piersi i schowała dłonie w rękawach bluzki. Gerald podkręcił ogrzewanie i wyjrzał przez okno. Mrok nieco się rozproszył, gdy lśniące miasto wyrosło przed nimi i przegnało ciemną noc. Gerald zjechał z szosy międzystanowej, wjeżdżając do dzielnicy mieszkalnej.

Jechał powoli, szukając adresu wśród pogrążonych w ciemności domów. Budynki były niewielkie i zniszczone, a wzdłuż ulic rosły upiorne drzewa bez liści. Coraz silniejszy wiatr podrywał płatki śniegu z ziemi i wyrzucał je w powietrze oraz świstał wokół samochodu. Zadi się obudziła. Ziewnęła i podrapała się po nosie. Wyjrzała przez okno.

– Co my tutaj robimy? – spytała.

Gerald nie odpowiedział. Włączył długie światła, żeby cokolwiek widzieć pośród wirującego śniegu.

– Geraldzie, dokąd jedziemy? – Oczy Zadi wwiercały mu się w bok głowy.

– Zabieram cię do domu.

– Nie mieszkam w tej okolicy.

– Zabieram cię do twoich rodziców, Nikki.

Zadi wyprostowała się na siedzeniu.

– Ty sukinsynu. Wiedziałeś? Od jak dawna?

– Od niedawna…

– Zaplanowałeś to wszystko?! To twoja sztuczka, żeby odwieźć mnie do rodziców?! – Uklękła na siedzeniu, opierając się jedną dłonią o deskę rozdzielczą, i wrzeszczała Geraldowi prosto w twarz: – Zapłacą ci za to?! Jesteś łowcą nagród?!

– Dowiedziałem się dzisiaj – odrzekł Gerald. Zatrzymał się przed znakiem stop i popatrzył na Zadi. – Dopiero dzisiaj.

– Nie chcę wracać. Mówiłam ci, że byli dla mnie niedobrzy.

– Wiem.

– Okropni! Na nic mi nie pozwalali. Nie mogłam widywać się ze swoim chłopakiem. Zamykali mnie w pokoju. Zamykali, Geraldzie! – Była wściekła; czuł w uchu jej gorący oddech. – Byli tacy niedobrzy. Przecież ci mówiłam.

Gerald westchnął.

– Wiem, Zadi, ale mówiłaś mi wiele różnych rzeczy.

– Ty sukinsynu.

– Chcę dla ciebie tylko tego, co najlepsze – odrzekł, po czym ruszył.

– Zatrzymaj samochód.

– Co…

– Zatrzymaj! – wrzasnęła mu prosto do ucha. Gerald jej posłuchał i Zadi usiadła w fotelu. Popatrzyła przez przednią szybę. Wiatr kołysał autem, a śnieg tworzył delikatne wzory w mrocznym powietrzu. – Za kogo ty się uważasz, że decydujesz, co jest dla mnie najlepsze?

Przez chwilę siedzieli w ciszy. Silnik wibrował; śnieg roztapiał się na masce. Zatęchłe powietrze z grzejnika dmuchało Geraldowi w twarz.

– Nie wiem.

Nie patrzyła na niego. Wbijała wzrok w swoje buty.

– Nie chcesz, żebym z tobą została? – spytała w końcu.

Wydawała się taka mała. Ponownie schowała kolana pod bluzką.

– Wiesz, że to niemożliwe, Nikki – odparł.

Odwróciła się w jego stronę. Jej oczy przypominały wilgotne węgielki.

– Przestań mnie tak nazywać. – Otworzyła drzwi, a wtedy lodowate powietrze zawirowało wewnątrz auta. Wysiadła, zapięła kurtkę pod samą szyję, po czym zatrzasnęła drzwi. Ruszyła wzdłuż ulicy.

Gerald z trudem dosięgnął drzwi po stronie pasażera i opuścił szybę.

– Nikki! – zawołał. – Nikki, poczekaj! Zadi! – Rozejrzał się po skrzyżowaniu, po czym wrzucił bieg i skręcił w ślad za dziewczyną. Szła pośpiesznie skrajem ulicy, depcząc ubity śnieg, leżący obok rynsztoku. Wcisnęła głowę między ramiona i schowała ręce do kieszeni.

Gerald zwolnił, gdy się z nią zrównał.

– Zadi, daj spokój.

Przyśpieszyła kroku. Szalał silny wiatr, śnieg sypał w ciemności jak piasek podczas pustynnej burzy. Wzdłuż ulicy stały latarnie, które rzucały żółte plamy światła na asfalt. Gdy Zadi przeszła przez jedną z nich, Gerald zobaczył śnieg oblepiający jej ciemne włosy. Podniosła na niego wzrok; oczy miała czarne i zimne. Puściła się biegiem, przecinając trawnik i wpadając między dwa domy.

Gerald wysiadł z samochodu. Wiatr uderzył w niego z całą siłą, rozchylając mu poły płaszcza i odbierając oddech. Przebiegł kilka kroków. Miał nogi zdrętwiałe od długiej jazdy, zimna i siedemdziesięciu czterech lat życia. Zadi zamajaczyła na mrocznym skraju czyjegoś podwórka. Gerald ponownie ją zawołał. Wyszedł spod latarni na zmrożoną ziemię przed domem. Potknął się i wysunął rękę przed siebie, żeby złapać równowagę. Stare serce tłukło mu się w piersi. Gdy ponownie podniósł wzrok, Zadi już nie było; rozpłynęła się w ciemności, wietrze i zimnie.

• • •

Gerald wrócił do pustego i cichego domu. Ubrania Dolores, które nosiła Zadi, leżały rozrzucone na podłodze w sypialni na piętrze. Łóżko było niepościelone. Niczego nie ruszał. W zlewie w kuchni leżały resztki ciastek. Dzieło Zadi pod tytułem Zadziorna leżało na stole w kuchni. Gerald postawił obrazek na telewizorze w salonie.

Popatrzył na swój prezent. Kolory wciąż nie straciły na jaskrawości i lśniły pod szkłem. Kreska była delikatna, ale ciemna. Wyobraził sobie jej paluszki całymi godzinami skrupulatnie śledzące zagięcia, którymi wcześniej naznaczyła kartkę. Kreska podążała za nimi, rozwidlając się na tysiąc odnóg, z których każda prowadziła do trzech kolejnych. Linie otaczały się wzajemnie, rozprzestrzeniały po papierze i ponownie zbiegały, tworząc szachownicę możliwości, wypełniającą niegdyś czyste pole papieru.

Często myślał o różnych możliwościach i ścieżkach życia, które mogły być jego udziałem. Bezustannie kryły się w jego podświadomości, niczym widmowi Geraldowie zamieszkujący światy, w których spotkał go inny los. Światy, w których wykonywał inne zawody, mieszkał w innych miastach, ożenił się z innymi kobietami. Światy, w których Dolores żyła albo nigdy się nie spotkali. Tyle rozmaitych ścieżek, a teraz doszły do nich nowe: dogania Zadi w śnieżną noc, zanim dziewczyna rozpływa się w cieniu, a ona wypłakuje mu się w ramię i wracają do samochodu. Dalej mieszkają razem, mimo że Gerald nie potrafi sobie wyobrazić, jak długo, w jakim celu ani pod jakim pretekstem. A może ją adoptuje, chociaż to akurat niemożliwe. Rodzice wciąż jej szukają, nigdy by na to nie przystali.

I ostatnia możliwość, którą poczuł w głębi brzucha i odepchnął od siebie siłą rozumu. Jej noga mocno obejmująca jego nogę. Jej rzęsy na jego piersi. Nie, pomyślał, kręcąc głową. Nie.

Tyle różnych ścieżek starannie nakreślonych delikatnymi palcami.

Wiatr ucichł i ponownie rozpadał się śnieg. Gerald owinął się kocem, usiadł na kanapie i zamknął oczy. Usłyszał trzask włączającego się grzejnika. Wsłuchiwał się w jego stukanie, popiskiwanie i huczenie, gdy ciepłe powietrze płynęło przez puste pokoje.

Eric Barnes

Coś ładnego, coś pięknego

Z: „Prairie Schooner”

Zaczęliśmy włamywać się do domów nie po to, żeby kraść. Nasza czwórka chciała po prostu sprawdzić, jak to jest. Gdy skończyliśmy osiemnaście lat, wciąż to robiliśmy, ponieważ żaden z nas nie znalazł powodu, żeby przestać.

„Teraz”, szepcze Will Wilson, dając znak ruchem ręki, po czym po cichu przepycha mnie ponad parapetem okna kolejnego domu, do którego się włamaliśmy w Tacomie.

Kiedy byliśmy dziećmi, mniej więcej ośmio – albo dziewięcioletnimi, mój przyjaciel Teddy i ja wracaliśmy pieszo ze szkoły podstawowej imienia Shermana, po drodze zbierając kapsle od butelek, patyki po lizakach i niedopałki papierosów. Przeszukiwaliśmy trawniki i chodniki, zaglądaliśmy pod ławki na przystankach autobusowych i kręciliśmy się wokół koszy, chowając znaleziska w sekretnych kieszeniach, które zrobiliśmy w podszewkach kurtek. Szliśmy do domu w deszczu, ścigając niedopałki i patyki po lizakach, płynące wąskimi strumieniami wody w rynsztoku, a po kilku dniach lub tygodniach, gdy zrobiło się sucho, szukaliśmy tych skarbów w stertach odpadków wokół otworów odpływowych.

Teddy i ja byliśmy najlepszymi przyjaciółmi.

W deszczowe dni w szkole podczas przerw wznosiliśmy tamy z piasku obok piaskownicy do skoku w dal. Deszczówka płynęła po piasku płytkim strumieniem o szerokości około trzydziestu centymetrów wzdłuż przeciwległej strony szkolnego boiska ku dużej żelaznej studzience kanalizacyjnej. Inne dzieciaki także przychodziły budować tamy, ale Teddy i ja zjawialiśmy się jako pierwsi i wznosiliśmy główną tamę – w kształcie łuku o wysokości piętnastu centymetrów i szerokości półtora metra, tak że naszym kolegom pozostawało tylko budowanie mniejszych konstrukcji i proszenie nas o wypuszczenie części wody.

Pamiętam, jak siedziałem na podwórku w sztruksach i nylonowym płaszczu, mokry jak wszyscy pozostali. Nie mieliśmy płaszczy przeciwdeszczowych. Zupełnie jakby padało tak mocno, że nikt nawet nie próbował się bronić. Poza Teddym. Wkładał jeden z tych jaskrawożółtych nieprzemakalnych płaszczy, a jego czarne kędzierzawe włosy wystawały spod żółtego kaptura. Nagarniał piach w stronę tamy za pomocą żółtych kaloszy.

Wraz z trwaniem przerwy nasza tama rosła do dwudziestu centymetrów wysokości i trzech metrów szerokości, a dzieciaki bawiące się poniżej zaczynały krzyczeć, domagając się, żebyśmy zburzyli budowlę i uwolnili wodę, która zniszczy także ich konstrukcje. Jednak Teddy i ja niezmiennie się wstrzymywaliśmy, nawet gdy jakiś chłopiec próbował wybić butem dziurę w naszej tamie. Zazwyczaj był to jeden z tych nadaktywnych, którzy codziennie musieli się meldować u szkolnej pielęgniarki po lekarstwo, takich jak Michael Coe, z którym się nie przyjaźniliśmy i nawet nie chcieliśmy rozmawiać.

Kiedyś musiałem odepchnąć Coego po tym, jak usiłował kopnąć naszą tamę. Michael był niski i ciężki, nosił fryzurę na zapałkę i obcisły T-shirt. Przewróciłem go w niewielką błotnistą kałużę, a on wpadł w szał, miotając się, wrzeszcząc i czerwieniejąc na twarzy. Poskarżył się nauczycielce, która za karę kazała nam przez tydzień siedzieć obok siebie przy złączonych ławkach. Opowiadamy, że w ten sposób się zaprzyjaźniliśmy, chociaż Coe po prostu chodził za mną i Teddym do mojego domu po szkole i zjawił się nieproszony, gdy razem z opiekunką graliśmy w baseball zabawkowymi kijami albo jedliśmy kanapki z mortadelą. Wkrótce Coe zaczął przyprowadzać do mnie swojego nowego kolegę, Willa Wilsona.

W tamte deszczowe dni na podwórku, gdy w końcu rozbrzmiewał dzwonek oznajmiający koniec przerwy, Teddy uśmiechał się, ostrożnie przesuwając się przed naszą potężną tamą, podczas gdy pozostałe dzieciaki pokrzykiwały wesoło i podskakiwały. Kiedy Coe i inni nadaktywni uczniowie biegali w kółko, rzucając się na twardą, mokrą ziemię, a nauczyciele nawoływali nas z oddalonego o sto metrów suchego wnętrza szkoły, Teddy zaokrąglonym czubkiem jaskrawożółtego buta robił w naszej piaskowej tamie niewielką dziurę, przez którą zaczynała tryskać woda.

Wtedy Coe i inni zabierali się za burzenie swoich wątłych konstrukcji, jeszcze zanim dotarła do nich powódź. Woda płynęła coraz szybciej przez powiększający się otwór w naszej tamie, a Teddy krążył tam i z powrotem, przyglądając się temu wszystkiemu z uśmiechem.

Czasami miałem ochotę rozbić ścianę naszej tamy, wskoczyć na nią mokrymi trampkami i pozwolić wodzie swobodnie pędzić w dół, lecz nigdy nie zrobiłem tego Teddy’emu.

Pamiętam, że pewnego dnia popatrzyłem ponad głowami otaczających nas dzieciaków i zobaczyłem nowego chłopaka, który opierał się o siatkę i obserwował nas z uśmiechem. Uśmiechał się jak Teddy. Jakby rozumiał więcej niż my. Chociaż gdy dziś o nim myślę, widzę Willa Wilsona, który ma szczupłą twarz i osiemnaście lat, a nie osiem.

Wiem, że Will Wilson wyglądał wtedy młodo. Był dzieckiem, lecz niezbyt dobrze to pamiętam.

Zapamiętałem jednak, że stałem obok Teddy’ego i byłem z niego bardzo zadowolony. Mój najlepszy przyjaciel, suchy pod swoim płaszczem, i ja, mokry i rozgrzany na deszczu, razem wpatrywaliśmy się w naszą tamę na szkolnym podwórku, z uśmiechem obserwując, jak powoli ulega zniszczeniu.

Old Town to była najbogatsza dzielnica Tacomy i czasami jeździliśmy tam tylko po to, żeby się porozglądać.

Gdy teraz wspinam się po parapecie do wnętrza domu, dostrzegam czarne sylwetki niewidocznych mebli i szary blask bijący od okna. Stawiam stopy na drewnianej podłodze, potem na dywanie i wyczuwam wokół siebie rozszerzającą się ciszę. Nie potrafię tego wyjaśnić, ale właśnie w tej chwili z radością zdaję sobie sprawę z tego, że tak naprawdę chodzi nam o pogwałcenie spokoju, wkroczenie w obcą przestrzeń, do której dostępu nie bronią pistolety, kraty czy nawet zamki, ale wiara w bezpieczeństwo. Wiara, którą my – jednym prostym ruchem – obracamy w ruinę.

Jak zawsze odwracam się w stronę Willa Wilsona i razem stoimy w cieniu ściany, z uśmiechem myśląc o właścicielach i ich dzieciach, którzy śpią na piętrze. Nieświadomi tego wszystkiego.

Kiedy mieliśmy siedemnaście i osiemnaście lat, często budziliśmy się w domu Willa Wilsona. Dom stał przy pustej drodze między dwiema dzielnicami, niczym nieplanowany punkt graniczny pomiędzy działkami budowlanymi. Pamiętam wiele takich miejsc w Tacomie: zapomnianych ulic, wzdłuż których wznosiły się wysokie ogrodzenia i rozrośnięte krzewy, słabo oświetlonych nieregularnie rozstawionymi latarniami. Co jakiś czas trafiały się narożne sklepiki z wyblakłymi reklamami papierosów i taniego piwa, domy dwurodzinne, stare witryny, drzwi wychodzące na zapomniane ulice, mroczne bramy, które wyglądały na opuszczone, dopóki nie popatrzyło się dokładniej i nie zobaczyło listów w skrzynce, migoczącego błękitem ekranu telewizora za zasłoną albo trójkołowego rowerka przyciśniętego do ściany budynku.

W domu Willa Wilsona panowały wilgoć i smród. Budziliśmy się na cienkim twardym dywanie, czując się fatalnie, jakbyśmy w ogóle nie spali. Ojczym Willa ciągle ćwiczył grę na gitarze, jaskraworóżowym instrumencie, który kupił w lombardzie i podłączył do starej konsoli stereo zajmującej całą ścianę w salonie. Był on jednym z zaledwie kilku pomieszczeń w domu, przez co często sypiałem oparty o ten twardy drewniany sprzęt wyposażony w głośniki zakryte jasnobrązową tkaniną. Budziłem się, wciąż słysząc piski sprzężeń, dobiegające z głośników. Leżałem z twarzą przyciśniętą do podłogi, chciało mi się sikać i było mi zimno w przemoczonej kurtce, a może z powodu wilgotnego powietrza w domu. Okna zasłonięto, a na podłodze i kanapie niemal wyczuwało się wilgoć. Budziłem się w ciszy, przewracałem na plecy i wpatrywałem w nierówny szary sufit, który pokrywały tysiące migoczących różowych, zielonych i złotych punkcików, przygnębiony i obolały, dręczony przez mdłości, słysząc obok siebie brzęczenie głośników oraz posapywanie innych osób śpiących w pokoju. Przypominałem sobie morze piwa i dwa litry ginu oraz trawkę, którą przyniósł kumpel kuzyna Willa, gdyż tego nie dało się zapomnieć. Alkohol oraz dym tkwiły głęboko w każdej części mojego ciała, które teraz chorowało i umierało. Wpatrując się w sufit migoczący różem i zielenią, pamiętałem każdego drinka i każde sztachnięcie, wciąż czując ich skutki, zastanawiając się, czy jestem taki chory, czy po prostu upalony lub pijany. Pod koniec wieczoru picie i palenie jak zwykle mi zaszkodziło, a w moim umyśle rozgorzała przygnębiająca walka, o której tylko na chwilę udało mi się zapomnieć, zatem na nowo rzuciłem się w objęcia alkoholu i dymu, licząc na to, że kolejna dawka przywróci tamto pierwotne uczucie miękkiego ciepła, które towarzyszyło pierwszemu sztachnięciu i pierwszemu łykowi. Jednak do tego już nie było powrotu; wszystko stało się paskudne i zużyte. W końcu zajmowałem miejsce między śpiącymi kolegami i widziałem Willa Wilsona, który siedział na kanapie, popijając piwo, wpatrując się we mnie szarymi oczami wyzierającymi z rozlanej twarzy, kiwając do mnie głową, jakby w ogóle nie kładł się spać.

Wydarzyło się coś złego. Ruszałem dłonią i już wiedziałem, że z kimś się biliśmy, że odwiedziliśmy wszystkie zakątki miasta. Zamknąłem oczy i widziałem mroczne sylwetki, które rzucały się na siebie. Ukryte twarze na czarnych podwórkach mijanych domów stawały się szare, gdy pędziły grupami w bladym świetle pustych parkingów.

Mrugałem i wiedziałem, że to był tylko sen, który nie do końca pamiętałem; sen o ukrytych twarzach tłumnie przemierzających podwórka.

Wydarzyło się coś złego. Tutaj zaczęliśmy i tutaj skończyliśmy, na tej podłodze, w ciszy tego małego, zapomnianego, niemal nierozpoznawalnego domu.

– Co się stało? – spytałem Willa Wilsona, z trudem poruszając obolałymi ustami.

Nadal sączył piwo.

– Pierdol się – odpowiadał w końcu, przełykając. – Przecież wiesz. Wiesz, co się stało.

– Mam kaca – rzucałem i zamykałem oczy, po czym delikatnie dotykałem ich jedną, a potem drugą dłonią, czując ból przeszywający mi czaszkę, szyję i przód klatki piersiowej.

– Pierdol się – mówił Will. – Byłeś tam.

A ja wciąż chowałem oczy w dłoni, przyciskając ją nieco mocniej, aż ból rozpalał się do białości, a drugą ręką szukałem valium w kieszeni dżinsów, po czym wkładałem tabletkę do ust i przegryzałem ją przed połknięciem.

Następnie powoli kiwałem głową.

– Jasne – mówiłem, zdając sobie sprawę, że moja twarz jest wilgotna tak jak dywan, kurtka i nogawki moich spodni. Wiedziałem, że ta wilgoć to sprawka domu, w którym jesteśmy, deszczu, w którym biegliśmy, oraz potu, który towarzyszył wszystkiemu, co zrobiliśmy. – Tak – odpowiadałem. – Tak, masz rację.

Niski, ciężki Coe z gracją porusza się w ciemności, cicho odbijając się od kanap, z łatwością rozciągając się na dywanach, dyskretnie wędrując po stołach w jadalniach.

Coe próbuje okrążyć pokój, nie stając na podłodze. Podciąga źle dopasowane dżinsy i bezszelestnie przeskakuje ze stołka przy fortepianie na kaloryfer, a potem na telewizor na stoliku na kółkach, na którym podjeżdża o metr, napinając kabel. Dopiero gdy wydaje się, że za chwilę runie i narobi hałasu, Will Wilson staje przed nim, chwyta go za szczękę i potrząsa jego głową: Nie.

Często nasza czwórka w ogóle się nie odzywa. Tylko poruszamy ustami albo pokazujemy palcami.

Koleś wciąż się uśmiechał, kiedy złamałem mu pierwszy palec. Trzymając go za gęste, mokre włosy, odchyliłem jego głowę oraz kolejny palec i pociągnąłem go na ziemię, tak że z trzaskiem uderzył bokiem głowy o chodnik, i bez trudu złamałem mu drugi palec.

Gdy byłem dzieckiem, pewnego wieczoru stałem razem z opiekunką i patrzyłem, jak tata pochyla się nad zlewem w kuchni i zmywa krew z opuchniętej twarzy. „Podczas bójki nic nie poradzisz, Brian”, powiedział do mnie cicho. Długie włosy wpadały mu do niebieskich oczu. Przesuwał palcami wzdłuż cienkich kresek prowadzących do jego ust. Miał dwadzieścia dwa lata. Może dwadzieścia trzy. „Po prostu chcesz wygrać, Brian. Po prostu chcesz mu zrobić krzywdę”.

Teraz tłukłem tego kolesia po twarzy, biłem go po nosie, oku, policzku. Staliśmy przed sklepikiem w pobliżu szkoły i padał rzęsisty deszcz, było już po lekcjach, a ten osiemnastolatek, gość z naszej szkoły, z całej siły pchnął Teddy’ego na drzwi, popisując się przed kolegami. Już kilka razy w tym tygodniu dokuczał Teddy’emu i dzisiaj kazałem mu się odpierdolić, a on odwrócił się do mnie, pochylił i wycelował palec w moją twarz, uśmiechając się z góry, bo był o co najmniej trzydzieści centymetrów wyższy.

– Skurwiel – powiedziałem cicho, czując krople deszczu na ustach. Oddychałem miarowo, starając się znaleźć właściwy rytm słów i ruchów. Czułem, jak cały gniew spływa przez moją klatkę piersiową, ręce i dłonie.

Lekko się obróciłem, zadając cios, i zobaczyłem Teddy’ego stojącego obok sklepowej witryny. Obserwował nas.

Koledzy tego gościa nawet nie drgnęli.

Pojawił się Will Wilson. Stanął niedaleko Teddy’ego. Nie uśmiechał się, tylko patrzył. W końcu ostrożnie usiadł ze skrzyżowanymi nogami na mokrym chodniku. Również obserwował.

Koleś odturlał się ode mnie, wstał i odwrócił się, próbując mnie odnaleźć. Prawe oko miał zalane krwią, podobnie jak lewą stronę twarzy. Otarł je powykręcaną dłonią, a kiedy mnie dostrzegł, ruszył naprzód, lecz nie na oślep. Powiedział „nie”, ciężko dysząc. Zamachnął się i prawie mnie trafił.

– Nie – powtórzył.

Uderzyłem go w krtań, a kiedy się pochylił, przesunąłem się w lewo i patrzyłem, jak się krztusi. W końcu kopnąłem go w pierś.

– Nigdy – powiedziałem, plując krwią, czując jej smak w gardle. – Nigdy, kurwa, nie zaczepiaj mojego przyjaciela.

Teddy wystąpił naprzód i stanął na krawężniku w odległości metra od nas. Przyglądał się.

Z nosa kolesia płynęło coś czerwonego i żółtego. Usiadł, ale przewróciłem go z powrotem na plecy.

Dłonie miałem mokre od śliny, krwi i deszczu.

Byłem zmęczony. Byłem wściekły.

On spojrzał w stronę swoich trzech kumpli, stojących na chodniku. Przez chwilę się im przypatrywał, lecz nie poprosił o pomoc. Niczego od nich nie oczekiwał.

Zdzieliłem go w ucho. Uderzył twarzą o ulicę i zaległ na boku. Po chwili spytał niewyraźnym głosem:

– Dlaczego nie przestaniesz?

Byłem zmęczony. Byłem wściekły. Nie znałem odpowiedzi.

Will Wilson wstał. Odwróciłem się w jego stronę i w sklepowej witrynie za jego plecami zobaczyłem swoje odbicie. Włosy przemoczone deszczem, przesłaniające mi oczy.

Will Wilson stoi, więc czas się zbierać.

Koleś wrzeszczał, chlapiąc krwią i śliną na ulicę.

Podszedłem do krawężnika, ukląkłem przy kałuży i opłukałem dłonie w chłodnej deszczówce. Dwa palce prawej dłoni miałem zdrętwiałe i wygięte. Zwróciłem twarz w stronę nieba, pozwalając, żeby deszcz spłynął mi po oczach i szyi. Zgarnąłem wodę, a następnie ponownie opłukałem dłonie w kałuży. Znów otarłem twarz, po czym nasza trójka spotkała się z Coem i poszliśmy do domu. Mieliśmy po czternaście lat i żaden z nas nie miał samochodu.

Teddy jest przy oknie. W ciemności jego kędzierzawe włosy wydają się siwe. Światła uliczne sprawiają, że miękka, okrągła twarz blednie, co upodabnia go do staruszka stojącego przy oknie, który nie ma nic do roboty poza gapieniem się na świat. Pomyślałem, że Teddy staje w oknie, ponieważ wypatruje policji. Jednak pewnego razu wyznał, że chce się przekonać, na co dana rodzina patrzy w ciągu dnia.

Will Wilson przetrząsa szafki i szuflady, najwyraźniej licząc zapomniane płyty i książki.

Coe turla się po kanapie.

Wiele lat później, kiedy rozmyślam o tamtych włamaniach, wiem, że najbardziej mi się podobało patrzenie na tę trójkę wewnątrz domu, który przejmowaliśmy we władanie. Bezszelestnie podskakiwałem w fotelach, bawiąc się w berka z Coem, stawałem obok Teddy’ego, przenikając wzrokiem ciemność, z uśmiechniętym Willem Wilsonem przeszukiwałem szafy i szuflady. Jednak dziś najlepiej pamiętam, jak pośród cieni obserwowałem trzech najlepszych przyjaciół, którzy oddawali się ostrożnemu i cichemu nocnemu tańcowi.

Może dzieje się tak dlatego, że są zbyt małe, by w nich parkować, albo położone za daleko od domów. W każdym razie garaże w rozległych klockowatych dzielnicach Tacomy często stoją opustoszałe, z otwartymi drzwiami i szybkami powybijanymi przez okoliczne dzieciaki. W połowie ostatniej klasy Will Wilson, Coe, Teddy i ja zaczęliśmy je palić. O drugiej albo trzeciej w nocy przekradaliśmy się z kanistrem benzyny mrocznymi uliczkami, po czym rozlewaliśmy ją wewnątrz garażu u podstawy drewnianych ścian, tworząc wielką kałużę na środku gładkiej betonowej płyty. Nasza czwórka rzucała płonące zapałki, jednocześnie obserwując uliczkę i okoliczne domy, a garaż rozpalał się przed nami jak olbrzymi gazowy piekarnik; ściany buchały niskimi płomieniami, z kałuży na środku biły metrowe języki ognia.

Do końca maja spaliliśmy dziewięć garaży. Sześć dni przed końcem roku puściliśmy z dymem kolejny. Następnego dnia napisali o nas w gazecie, w krótkiej notce o seryjnych podpaleniach. Lokalne władze skonsultowały się z policją i funkcjonariusze patrolujący dzielnicę North End mieli od tej pory uważniej sprawdzać małe uliczki.

O drugiej w nocy wyszliśmy z domów w czarnych koszulkach, rękawiczkach i kominiarkach. Garaż znaleźliśmy przy Cheyenne Street, zaledwie dziesięć przecznic od naszego poprzedniego celu.

Will Wilson poszedł sprawdzić, czy w domu palą się światła.

– Cholera – szepnął do mnie Teddy w ciemności. – Cholera. To nie żarty. Na pewno są czujni, Brian. Kurwa, Brian, to nie żarty, kurwa, mówię ci.

– Zgadza się – odpowiedziałem szeptem. – Zgadza się, kurwa.

Will Wilson wrócił z zapałkami w dłoni. W garażu stały puszki z farbą i pojemnik z rozpuszczalnikiem, a także rozkładane krzesełko, stary zestaw do krykieta oraz tekturowe pudło pełne książek. Rozłożyliśmy wszystkie te rupiecie na posadzce razem z kilkoma deskami ze schodów, po czym polaliśmy je benzyną i rozpuszczalnikiem.

Coe niespokojnie krążył wokół, co chwila stając na piętach.

Will Wilson wyciągnął pudełko zapałek w stronę Teddy’ego i mnie, lecz nawet na nas nie spojrzał. Wszyscy staliśmy obok wejścia. W końcu Will zapalił zapałkę i rzucił ją na ziemię, a zaraz potem kolejną. Benzyna zapłonęła. Teddy raz za razem oglądał się przez ramię w głąb uliczki.

– No dalej – powiedział Will Wilson, wciąż na nas nie patrząc, tylko ciskając kolejne zapałki na posadzkę, gdzie błękitne płomienie buchały już w czterech albo pięciu miejscach.

W końcu wziąłem zapałkę, potarłem nią o draskę i rzuciłem, bo tego oczekiwał ode mnie Will Wilson. Jednak przede wszystkim zrobiłem to, ponieważ pragnąłem w tym uczestniczyć. Chciałem zobaczyć, co się stanie.

Błękitne płomienie zajęły większą część posadzki. Zapłonęła niewielka kałuża obok książek.

Rzuciłem kolejną zapałkę.

Nagle Teddy ruszył uliczką, a Will błyskawicznie odwrócił się, chwycił go za kark i przyciągnął do siebie.

– No dalej – powiedział cicho, podając Teddy’emu zapałki.

Książki płonęły pomarańczowym i czerwonym ogniem; powoli zajmowało się drewno. Z plastikowego siedzenia rozkładanego krzesełka buchały jasne płomienie, które oświetlały twarze Willa i Teddy’ego oraz wypełniały garaż paskudnym smrodem.

– No dalej – rzekł Will Wilson, po czym uśmiechnął się i odezwał wysokim, płaczliwym głosem: – To nie żarty.

Teddy zapalił zapałkę i rzucił ją do wnętrza garażu, a potem kolejną i jeszcze jedną, ciskając je w szalejący ogień, tak że ich malutkie płomyki znikały w rosnącym złocistym blasku. Cały czas wbijał wzrok w Willa Wilsona. Nie był wystraszony ani słaby, po prostu na niego patrzył, podczas gdy Will trzymał go za kark i nie oglądając się na pożar, jękliwie powtarzał:

– To nie żarty. To nie żarty.

I wtedy radiowóz z włączonymi światłami wjechał w uliczkę.

Kałuża benzyny Teddy’ego płonęła na żółto, niebiesko i biało.

Rzuciliśmy się do ucieczki. Przez uliczki, podwórka, ogrodzenia i żywopłoty. Nurkowaliśmy między domami i pędziliśmy wzdłuż ulic, starając się dotrzeć do olbrzymiego zadrzewionego parku, w którym mogliśmy się schować.

Piętnaście minut później, ścigani przez dwóch pieszych gliniarzy i słysząc w pobliżu wrzask syren trzech radiowozów, Will i ja gnaliśmy w stronę parku. Teddy i Coe zapewne już byli na miejscu. Przebiegliśmy przez jasno oświetloną ulicę, zmierzając do niskiego białego muru, otaczającego park. W tym miejscu park na odcinku niecałego kilometra zataczał łuk, przez kilkaset metrów opadał jak gruba zielona pierzyna z drzew i krzewów, a dalej goły, kilometrowy pas ziemi dochodził aż do nabrzeża. Kiedy biegłem chodnikiem, a radiowóz zahamował w pobliżu i wyskoczyło z niego kolejnych dwóch policjantów, zobaczyłem poświatę bijącą od niewidocznych fabryk i rafinerii, w których pracował mój ojciec. Dzieliło mnie od nich jakieś osiem kilometrów.

Pamiętam, że zastanawiałem się, czy policja będzie strzelać do podpalacza.

Will Wilson i ja wpadliśmy na niskie ogrodzenie, przeskoczyliśmy nad nim, przez chwilę lecieliśmy w powietrzu, po czym bezszelestnie wylądowaliśmy w parku. Rzuciliśmy się między drzewa i krzewy, ślizgając się po stromym mokrym gruncie. Obejrzałem się dopiero wtedy, gdy znaleźliśmy się trzydzieści metrów niżej. Po kolejnych trzydziestu zatrzymaliśmy się, widząc przemykające ponad nami punktowe światła reflektorów.

Po zaledwie dwudziestu minutach znaleźliśmy most Proctora, pod którym czekali Teddy i Coe.

Wspinaliśmy się po piaszczystym zboczu, mając nad głową ciężkie betonowe podpory mostu, słysząc wszędzie wokół niskie, otępiające bębnienie deszczu o liście. W końcu dotarliśmy do szerokiej półki tuż pod szczytem budowli i we czwórkę zabraliśmy się za butelkę wódki, którą tam ukryliśmy.

– Mój Boże – odezwał się Will Wilson. – Mój Boże. – W ciemności wydawał się dziwnie chudy. Obnażony i surowy człowiek pijący u mojego boku. – Gonili nas. Byli wszędzie. To było piękne.

Nasza czwórka nigdy nie nazwała niczego pięknym.

Opowiedział Teddy’emu i Coemu, jak się od nich odłączyliśmy, przecinając podwórka i przeskakując ogrodzenia. Cały czas pił i powtarzał, że to „piękne”, aż w końcu usiadł na piasku, a wtedy zrozumiałem, że Will Wilson jest pijany.

Popatrzyłem na niego i przypomniałem sobie, jak podczas ucieczki odłączył się od Coego i Teddy’ego, dotknął mojej ręki i pociągnął mnie za sobą. Poprowadził mnie dobrze znaną alejką, w stronę ulicy, na której byliśmy sto razy.

Jasno oświetlonej ulicy odchodzącej od parku. Gdzie czekały trzy radiowozy.

Will Wilson nie popełnił błędu. Po prostu chciał przedłużyć pościg, aby uczynić go dla nas bardziej niebezpiecznym.

Will Wilson się nudził.

Wpatrywałem się w niego i nawet w ciemności pod mostem widziałem oczy zerkające spod na wpół opuszczonych powiek. Jego zazwyczaj surowa twarz złagodniała. Chyba wcześniej nie widziałem go pijanego. Wlewał w siebie dwa razy więcej alkoholu niż teraz, ale się nie upijał.

– To się niedługo skończy – powiedział powoli. – Pójdziemy do pracy i wcześniej, niż wam się wydaje, to wszystko się skończy.

Słyszymy kroki na górze, a wtedy drętwieją mi nogi. Wciągam powietrze do płuc najwolniej, jak potrafię, odwracam się w lewo i patrzę na drzwi, przez które mogę uciec, gdyby odgłos się przybliżył.

– Colleen?! – ktoś woła. – Colleen?!

Coe przykucnął na podłodze. Teddy stoi przy drzwiach, a Will Wilson u podnóża schodów.

Potem zapada cisza i drzwi na górze się zamykają. Zerkam na Willa, a on się uśmiecha.

– Prawie – szepcze, po czym uśmiecha się szerzej.

Teddy i Coe już gramolą się przez okno, Will Wilson podąża za nimi. Kiedy opuszczam się z parapetu, myślę o Willu stojącym u stóp schodów. On zawsze zastanawia się nad innymi rozwiązaniami, kolejnymi krokami, sposobami na znalezienie czegoś nowego. Gdy zeskakuję na ziemię, zerkam do wnętrza domu i widzę kobietę siedzącą w ciemnej kuchni, przylegającej do szerokiego salonu. Ledwie dostrzegam białka jej oczu, ale wiem, że mi się przygląda, kiedy wciąż trzymam się ramy okna, i że obserwowała naszą czwórkę wędrującą po parterze domu. Colleen nic nie mówi, jest tylko sylwetką siedzącą na krześle w rogu.

Teddy wpadł po mnie, bo chciał się wybrać na przejażdżkę. Kiedyś robiliśmy to kilka razy w tygodniu. Mieliśmy po trzynaście lat, więc żaden z nas nie miał prawka. Teddy zabierał garbusa swojego kuzyna i we dwóch krążyliśmy po mieście.

Kiedy skończyliśmy czternaście lat, przestały mnie interesować przejażdżki z Teddym, wolałem odwiedzać Willa Wilsona i sprawdzać, co u niego słychać. Przyjaciel zgadzał się mi towarzyszyć.

Teraz mieliśmy po osiemnaście lat i za kilka dni czekało nas zakończenie szkoły, a potem wyjazd do letniej pracy na Alasce.

Jechaliśmy białym dodge’em dartem należącym do Teddy’ego, a wieczorne czerwcowe powietrze chłodziło nas, wirując wewnątrz auta.

Nagle Teddy po cichu wyznał, że zastanawia się nad pójściem do college’u po powrocie z Alaski. Spróbuje dostać się na uniwersytet stanowy we wschodnim Waszyngtonie, prawie pięćset kilometrów stąd.

Kiedy mi to powiedział, w milczeniu skinąłem głową.

Jechaliśmy wzdłuż nabrzeża podczas odpływu, a wilgotny, słony i ciężki zapach zatoki wlewał się przez okna. Cisza wystarczyła za odpowiedź. Teddy nie uważał szkoły za coś ważnego, dlatego potrzebował mojej zachęty, aby pójść na studia. Teddy, który, podobnie jak ja, wydawał się na stałe związany z Tacomą i Willem Wilsonem, potrzebował wsparcia, żeby wyjechać nawet do Seattle. Nie mówiąc o wschodnim Waszyngtonie. Usiłował dokonać przełomu, jednak tamtego wieczoru nie miałem mu nic do zaoferowania.

Jechaliśmy w górę McCarver Hill ku naszym niewielkim domkom położonym ponad Old Town, w ciszy mijając przypominające schody rzędy eleganckich budynków; żółte latarnie odbijały się od maski, a rozświetlone okna domów od czasu do czasu przeglądały się w przedniej szybie. Na to samo wzgórze wjeżdżaliśmy na rowerach, kiedy mieliśmy po dziesięć lat, rozmawiając o czasach, gdy byliśmy mali. Pamiętasz tamten krzak na rogu, pod którym znaleźliśmy całe pudełko lizaków? A jak uciekliśmy ze szkoły i poszliśmy tamtą uliczką, a potem tamtą, samą krawędzią parowu, na nabrzeże, gdzie był piasek i kraby? Przypominasz sobie kobietę, która mieszkała w tamtym domu i częstowała wszystkich kakao w śnieżne dni? Dzieciaka, który godzinami przesiadywał w tamtym oknie? Sterczał w nim, kiedy zaczynaliśmy spacer i gdy wracaliśmy. Nie zapomniałeś, jak podczas deszczu goniliśmy spływające patyki na tym wzgórzu i jak ścigaliśmy łódki, dokładnie tutaj, przy tej ulicy, ty i ja, ośmiolatki, i mknęliśmy z prędkością dwustu kilometrów na godzinę?

Jednak tamtego wieczoru na McCarver Hill gapiłem się na drogę i nie odpowiadałem Teddy’emu.

Samochód zatrzymał się przed moim domem. Silnik wciąż pracował. Już miałem otworzyć drzwi, kiedy Teddy odezwał się cicho:

– Dziś rano Will Wilson wysadzał w powietrze stary toster.

Teddy na chwilę zamilkł. Trzymałem się klamki, myśląc, że przyjaciel z pewnością jeszcze coś powie. Will Wilson ciągle wysadzał coś w powietrze.

– Oraz starą bańkę z benzyną i mały czarno-biały telewizor – cicho dodał Teddy. – Na każde przygotował po dwie petardy. Zadzwonił do mnie o szóstej rano. Poinformował, że będzie coś wysadzał, i kazał mi przyjść.

Teddy opierał się plecami o drzwi, odwrócony w moją stronę, ale patrzył przez przednią szybę na mój dom. Blask bijący od radia oświetlał mi udo.

– Nie mogłem odmówić – rzekł Teddy. – O szóstej rano wolałbym być w łóżku, ale nie mogłem odmówić.

Nie odpowiedziałem, tylko wyglądałem przez okno. Czułem na sobie wzrok przyjaciela. Chciał, żebym przytaknął.

– Mówił o włamaniach i tak dalej – ciągnął Teddy, a jego głos zabrzmiał donośnie i niezręcznie. – Sam nie wiem. Może on nie ma dość. Będzie chciał zrobić coś nowego po naszym powrocie z Alaski.

Patrzyłem przed siebie, na skrzyżowanie oświetlone przez bladożółtą latarnię i ulice ginące w cieniu.

– Na przykład co? – spytałem.

– Nie wiem. Tylko gadał. Był bardzo spokojny, jak zwykle. Przyczepił petardy do tostera. Odkręcił tylną ściankę telewizora. Żałuj, że nie widziałeś, jak wybuchł.

– Ale co dokładnie mówił?

– Czy ja wiem – odparł Teddy, lekko podkręcając radio. – Uwielbiam tę piosenkę.

– Wykrztuś to wreszcie.

– Po prostu chciałby czegoś więcej, gdy jesteśmy wewnątrz domu. Gadał o różnych rzeczach, które chciałby robić po powrocie z Alaski. Sam nie wiem. Wysadził starą skrzynkę na listy. Zapaliła się.

Siedziałem w samochodzie, wpatrując się w cienie poza skrzyżowaniem. Wiedziałem, że Will Wilson podejmuje decyzje, myśli i marzy.

Will Wilson się nudzi.

Na twarzy Teddy’ego malował się wysiłek, jakby odpowiadał na trudne pytanie.

– Więcej – odrzekł, wzruszając ramionami. – Chciałby robić coś więcej. Czy ja wiem. Tylko gadał i wysadzał te wszystkie rzeczy w powietrze. O szóstej rano.

Pochyliłem głowę. Popatrzyłem na swoje stopy.

– Śmiało, Teddy.

– Tylko gadał – powtórzył Teddy ciszej i z większą pewnością. – Kiedy jesteśmy wewnątrz. Żeby zrobić coś więcej. Nie jestem pewien, Brian. Sam nie wiem. Na przykład obudzić ludzi.

Nasza czwórka pozostawia domy w niemal nienaruszonym stanie. Nawet Coe dba o to, żeby odstawić meble na miejsce. Myślę, że właściciele budzą się rano i nawet się nie domyślają, co się stało, najwyżej po kilku tygodniach albo miesiącach zdziwią się: „Kiedy ta lampa tak się wygięła?” albo: „Naprawdę tutaj zostawiłam buty?”.

Teddy się pomylił. Will Wilson nie chciał budzić ludzi po powrocie z Alaski. Nie zamierzał czekać tak długo.

Następnej nocy, po kilku milczących godzinach spędzonych na piciu pod mostem w pobliżu parku, weszliśmy do jednego z domów w Old Town i staliśmy we czterech pod ścianą w salonie. Od alkoholu wszystko rozmywało nam się przed oczami, zwalniało i znów wyostrzało. Patrzyliśmy na światło na suficie, migoczące światła zatoki, wpadające przez okna, białe błyski w pomieszczeniu, które uliczna latarnia malowała na ciemny fiolet. Chyba domyśliłem się, że tym razem coś jest inaczej, gdy zobaczyłem, jak Will Wilson wyjmuje butelkę bourbona z barku i pociąga łyk, ponieważ nie piliśmy podczas włamań i niczego nie kradliśmy. Coe się uśmiechał, popijał i obserwował Willa, jak zwykle w rękawicach, ale tym razem bez kominiarki, którą schował do kieszeni. Podał mi butelkę, po czym naciągnął kominiarkę.

– Zobaczymy, co się stanie – rzekł Will Wilson.

Już odgadłem, co się stanie. Wiedziałem, że jesteśmy gotowi pójść na całość. Nie cofniemy się przed niczym. Tak daleko się zapędziliśmy, że wszystko jest możliwe. Tak więc patrzyłem na Coego i Willa Wilsona, piłem bourbona i rozglądałem się za Teddym. Wyglądał przez okno. Myślałem, że z nim zostanę, chwycę go za rękę, pociągnę za sobą i razem uciekniemy.

Przez chwilę, ponieważ wiedziałem, że zrobię to, czego zażąda Will Wilson.

I miałem świadomość, że też tego pragnę.

Znalazłem Willa i Coego na piętrze, gdzie z kominiarkami na głowach stali przed drzwiami w korytarzu. Will Wilson już przekręcał gałkę. Za chwilę miał się rozpętać chaos, szaleństwo przemocy, strachu i gniewu, pociągnąłem więc łyk z butelki, którą wciąż trzymałem w dłoni, i usłyszałem krzyki.

Krzyki na dole. Ktoś wrzeszczał na parterze.

Will Wilson i Coe weszli do pokoju. Na dole ktoś krzyczał i rozbrzmiewał alarm. Gdy popatrzyłem w dół schodów, zauważyłem Teddy’ego, który na mnie patrzył, i ucieszyłem się, że tam jest, więc uśmiechnąłem się do mojego przyjaciela, po czym zobaczyłem płomień, który wyskoczył z jego dłoni. Teddy spoglądał na mnie i rzucał zapałki na schody, a stopnie pokrywały się błękitem, czerwienią, a potem złotem.

Wylał coś na schody, a teraz je podpalał.

Poczułem dym, płomienie wspinały się w moją stronę, gorąco ogarniało całe ciało. Teddy zniknął, parter zabarwił się na złoto, czujniki dymu wyły. Wpadłem do pokoju, po czym wyjrzałem przez okno i zobaczyłem ludzi na zewnątrz, ostatnią osobę wybiegającą z domu, i przypomniałem sobie, że ktoś powinien być w tym pokoju. Jednak nie było tu nikogo poza Willem Wilsonem i Coem, co wydało mi się dziwne. Byłem pijany, zagubiony i wystraszony, ale potrafiłem myśleć tylko o tym i nie mogłem uwierzyć, że Will Wilson się pomylił. Ktoś powinien tutaj być.

Czujniki wykryły dym także na piętrze i wszystkie alarmy wyły jednocześnie.

Odwróciłem się w stronę Willa i Coego, stojących w ciemności. Wyglądali na korytarz. Coe nerwowo wspinał się na palce, a Wilson rozglądał się, na zmianę zerkając przez okno i za drzwi, mówiąc coś, co zagłuszały alarmy, podczas gdy pożar ogarniał schody.

– Jak się wydostaniemy?! – zawołał Coe, coraz szybciej podrygując.

Will Wilson odwrócił się w moją stronę, spoglądając przez otwory w kominiarce.

– Gdzie Ted?

– Nie wiem – odparłem. – Musimy się stąd wydostać.

Uderzył mnie w twarz tak mocno i szybko, że upadłem na podłogę. Przez moment niczego nie słyszałem, niczego nie widziałem i nie mogłem oddychać.

Najpierw odzyskałem wzrok i zobaczyłem nad sobą jego rozmazaną sylwetkę oraz poruszające się usta. Jeszcze nigdy tak mocno nie dostałem.

– Gdzie jest Ted, do kurwy nędzy?! – wrzeszczał Will Wilson.

Wydawało mi się, że odpowiadam: „Nie wiem”. Nie słyszałem swojego głosu. Nie czułem ust.

– Jak się wydostaniemy?! – krzyczał Coe.

Will Wilson ponownie mnie uderzył i wszystko zrobiło się białe, a potem czarne, po czym, teraz to pamiętam, poczułem na twarzy zapach wiatru, wody i deszczu. Po chwili odzyskałem wzrok i zobaczyłem, że w pokoju jest pełno dymu. Na korytarzu szalał pożar.

Will Wilson zniknął.

– Poszedł sobie – powiedział cicho Coe, a może po prostu wciąż miałem kłopoty ze słuchem. – Mój Boże, poszedł sobie.

Dym gęstniał. Płomienie dotarły do korytarza. Coe wali głową w ścianę.

– Jak się wydostaniemy? – powtarzał. – Jak się wydostaniemy?

Wstałem i poczułem krew na nosie i ustach, zakręciło mi się w głowie, zwymiotowałem, po czym ponownie upadłem. Podczołgałem się do okna i wyjrzałem. Na ulicy stało kilka osób.

Coe uderzał w ścianę.

– Jak?! – wrzeszczał. – Jak?!

– Musimy wyjść przez okno – próbowałem powiedzieć, ale wciąż nie słyszałem swojego głosu. – Dobrze, Coe? Wyjdziemy przez okno i uciekniemy.

Coe nie przestawał walić w ścianę. Spróbowałem wstać, ale znów zwymiotowałem. Świat wirował mi przed oczami, a szyja potwornie zdrętwiała.

Wtedy Coe rzucił się do ucieczki. Poprzez dym. Na korytarz. W płomienie.

Próbował zbiec po schodach.

Może pomyślał, że uda mu się dotrzeć do drzwi. Może bał się wyjść przez okno. Pewnie chciał znaleźć Willa Wilsona. Zobaczyć, jak Will sobie z tym poradzi.

Kiedyś podczas włamania zostawiam Willa Wilsona w kuchni, gdzie powoli przetrząsa szuflady i półki, oraz mijam Coego, który wspina się na kominek w jadalni. Szukam Teddy’ego i znajduję go w salonie, dużym i wysokim pomieszczeniu, którego okna wychodzą na zatokę i rozświetlone okręty oraz światła okolicznych dzielnic. Wspina się po oknach, stawiając bose stopy na cienkich okiennych ramach, balansując na samych palcach na wysokości pięciu metrów. Wygląda przez lufcik, dotykając dłońmi szyb, przybliżając twarz do ramy.

– Co robisz? – szepczę najgłośniej, jak potrafię.

Widzę, że coś odpowiada, ale go nie słyszę.

– Co tam jest? – pytam ponownie.

Coś mówi, przesuwając palcami wzdłuż krawędzi lufcika, spoglądając w górę, a mnie się wydaje, że słyszę echo jego głosu, odbite od szyby, i nadal nie wiem, czy w ogóle mnie wtedy widział.

– Coś ładnego – szepcze Teddy. – Coś pięknego.

Wiedziałem, że Coe umrze. Tak jak pozostali. Wszyscy umrą.

Wydostałem się przez okno, opuściłem się na daszek werandy i zeskoczyłem na ziemię. Odwróciłem się w stronę około dziesięciu osób zgromadzonych na ulicy, które mi się przyglądały, po czym upadłem, wciąż walcząc z zawrotami głowy, i ponownie zwymiotowałem, ale gapie nawet nie drgnęli.

Kiedy wreszcie się ruszyli, wstałem i rzuciłem się do ucieczki. Pobiegłem uliczką, przez podwórka i parkingi, aż dotarłem do parku. Po drugiej stronie znalazłem samochód.

Byłem spakowany na podróż na Alaskę. Miałem ubrania, namiot i śpiwór.

O świcie byłem w Bellingham. Pieszo przekroczyłem granicę z Kanadą. Ukradłem auto. Ukradłem ciężarówkę. Jechałem trzema pociągami towarowymi, brnąc na oślep, najpierw na północ, potem na wschód, wreszcie z powrotem na zachód. Nie próbowałem jechać autostopem. Nie jadałem w restauracjach. Nie sypiałem w motelach. W nocy włamywałem się do sklepów spożywczych. Jestem pewien, że nikt nie domyślił się, że tam byłem.

Kiedy tylko się dało, korzystałem z promów. Czasami płynąłem na północ, czasami na południe. W ciągu dwóch tygodni dotarłem na Aleuty.

Alaska to bardzo duży stan.

Dwa lata później mieszkałem w Arizonie. Po kolejnych trzech przeniosłem się do New Hampshire. To daleko od Tacomy.