Copyright © 2012 by Krystyna Mirek

All rights reserved.

Copyright for the Polish Edition © 2012 G + J Gruner + Jahr Polska

Sp. z o.o. & Co. Spółka Komandytowa

02-674 Warszawa, ul. Marynarska 15

Dział handlowy: tel. 22 360 38 41–42

faks 22 360 38 49

Sprzedaż wysyłkowa: tel. 22 360 37 77

Redakcja: Małgorzata Grudnik-Zwolińska

Korekta: Kinga Szafruga

Projekt okładki: Jarosław Kisiel

Zdjęcie na okładce: Alexei Aliev, filipesso/Fotolia

Redakcja techniczna: Mariusz Teler

Redaktor prowadząca: Agnieszka Koszałka

ISBN: 978-83-7778-267-5

Skład i łamanie: Katka, Warszawa

Wszelkie prawa zastrzeżone. Reprodukowanie, kopiowanie

w urządzeniach przetwarzania danych, odtwarzanie w jakiejkolwiek formie oraz wykorzystywanie w wystąpieniach publicznych – również częściowe

– tylko za wyłącznym zezwoleniem właściciela praw autorskich.

Skład wersji elektronicznej:

Virtualo Sp. z o.o.

Spis treści

- Rozdział 1

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

Rozdział 1

Marcin Wilk obudził się nagi.

W głowie huczała mu Niagara, a pod powiekami czuł piasek. Powoli otworzył zapuchnięte oczy. Na krześle stojącym obok łóżka zobaczył idealnie poskładany garnitur, w którym wczoraj był na weselu przyjaciół. Spodnie złożone w kant, koszula i marynarka powieszone na oparciu. Skarpetki i bokserki na podłodze. Zajrzał pod kołdrę.

– Jasna cholera! – zaklął. – Kto mnie rozebrał?

Uczynił potężny wysiłek intelektualny, żeby sobie przypomnieć wydarzenia wczorajszego dnia.

Piłem – ustalił po mozolnym namyśle. – Ale z kim?

Wyczerpany umysł nie zdołał już odpowiedzieć na to pytanie.

Powoli odtwarzał wciąż te same strzępki wspomnień. Był ślub. Weroniki i Konrada. Tyle pamiętał. I jeszcze Kasię Jaworską, która wyglądała tego wieczoru wyjątkowo ponętnie. Chciał do niej podejść, porozmawiać, ale mu się nie udało, ponieważ otaczało ją stadko wielbicieli.

Marcin westchnął i przypomniał sobie jeszcze jeden obraz.

Przyjęcie weselne w ogrodzie. Frustracja z powodu Kasi i pierwszy drink.

Stop – przyhamował. – Z kim?

No tak – już wiedział – z wujkiem pana młodego. Wszystko jasne. Jemu nikt nie jest w stanie dotrzymać kroku. To tłumaczyło potężnego kaca, którego skutki uboczne rozsadzały mu właśnie głowę i skręcały żołądek. Choć nie wyjaśniało, dlaczego obudził się kompletnie nagi, a obok łóżka spoczywało porządnie złożone ubranie. Sam tego nie zrobił na pewno, ponieważ nigdy w życiu nie splamił się poskładaniem własnych ciuchów. Nie miał też zwyczaju sypiać nago.

Czuł również rozlewającą się po całym ciele błogość nieznanego pochodzenia. Wydawało mu się, że zaraz sobie przypomni jej źródło, lecz ulotne wrażenie zniknęło, zanim zdążył je rozpoznać.

Uczynił jeszcze jeden rozpaczliwy wysiłek, aby pokojarzyć fakty, ale solidnie nadwątlona pamięć niczego nie zdołała odszukać.

No trudno – pomyślał zrezygnowany. – Pod wpływem alkoholu ludzie robią różne rzeczy. Nie ma się czym przejmować, mogło być gorzej.

Oblizał suche usta i rozejrzał się po pokoju w poszukiwaniu czegoś do picia. Wyobraźnia podsuwała mu kuszące wizje: wysoką szklankę zimnego spienionego piwa, pepsi z lodem albo nawet zwyczajny kefir, którym jego ojciec leczył się w takich sytuacjach. Jedynym płynem znajdującym się w pomieszczeniu była woda do podlewania kwiatów, stała na parapecie w plastikowej butelce, na dnie której zebrał się ciemnozielony osad. Marcin z trudem przełknął ślinę. Gardło miał jak piach i tak samo chropowate. Wstawać w poszukiwaniu jakiegoś napoju nie miał siły.

Przymknął oczy i spróbował przywołać sen, który mógłby złagodzić konsekwencje nieopanowanej degustacji anyżówki, ale sen nie nadchodził. Pod zamkniętymi powiekami nagle zaczęły się przesuwać wspomnienia wczorajszego dnia.

Przyjechał z Wrocławia, gdzie studiował, specjalnie na wesele i od razu zauważył nieznajomego mężczyznę, który łakomym wzrokiem wpatrywał się w stojącą obok niego Kasię Jaworską.

Marcin, zgodnie z męską logiką, również spojrzał na nią łakomie.

Pięknie się prezentowała w jasnoniebieskiej sukience.

Ksiądz trudził się nad wprowadzeniem młodych w istotę tego, co ich czeka w małżeństwie, a Marcin denerwował się z minuty na minutę coraz bardziej.

Zanim wyjechał, tak był zaprzątnięty marzeniem o studiach, kłopotami z ojcem i pracą, że nie zwracał uwagi na znajomą z czasów szkolnych, mimo iż docierały do niego krążące po okolicy plotki, jakoby Kasia potajemnie się w nim kochała.

We Wrocławiu czuł się świetnie. Pierwszy rok studiów stał się przygodą życia. Piękno miasta i możliwości, jakie dawało młodym ludziom, zwłaszcza w porównaniu z tym, co miała do zaoferowania jego rodzinna miejscowość, powaliły go na kolana. Tak się zachłysnął nowym życiem, że nawet nie myślał o domu, a tym bardziej o Kasi.

Nadal pomagał ojcu prowadzić firmę transportową, ale wyłącznie telefonicznie i mailowo. Wiedział, co słychać u siostry i brata, jednak zupełnie stracił kontakt z kolegami. Dopiero zaproszenie na ślub od Konrada i Weroniki wyrwało go z transu.

Zdziwił się. Ślub? Jak do tego doszło?

Weronika z Konradem rozstali się przecież: on wyjechał za granicę. Ona została i rozpoczęła mało satysfakcjonującą pracę w biurze. Tak wyglądała sytuacja, kiedy Marcin udawał się na kurs przygotowawczy na studia.

I nagle ślub oraz przyjęcie weselne w sadzie, który to pomysł, jako staroświecki i ryzykowny pod względem organizacyjnym, początkowo go rozśmieszył.

Ale kiedy po południu stanął wraz z innymi gośćmi pod rozłożystą jabłonią, zmienił zdanie. Impreza była wyjątkowa. Stare drzewa, kwiaty, szwedzki stół z mnóstwem przekąsek i młoda para na tle soczystej zieleni. Z boku między trzema lipami podest dla tańczących. Marcin nie mógł sobie przypomnieć, kiedy tak dobrze się bawił.

W końcu zdołał dopchać się nawet do Kasi. Reszta wieczoru ginęła w oparach alkoholu, mimo to pamiętał, że niebieska sukienka towarzyszyła mu jeszcze długo. Szkoda, że tak szybko uległ namowom wujka Konrada delektującego się trunkami w specjalnie przygotowanej altance między śliwami. Nawet nie miał pojęcia, co osiągnął, adorując Kasię, i czy w związku z tym powinien witać się z nią teraz bardziej poufale z uwagi na wspólne przeżycia czy też musi zaczynać wszystko od początku.

To był jednak zdecydowanie zbyt poważny problem jak na obecne możliwości jego intelektu. Postanowił, że pomyśli o tym jutro, przewrócił się na drugi bok i wtulił głowę w poduszkę. Po chwili już spał.

*

Szlag by to jasny trafił, to wcale nie jest przyjemne – pomyślała Kasia Jaworska, kryjąc się za przekwitłym krzakiem bzu.

Zamierzała dyskretnie opuścić przyjęcie weselne, ale najpierw musiała zmylić co najmniej pięciu mężczyzn, którzy natarczywie proponowali, że odprowadzą ją do domu.

Najbardziej naciskał Tobiasz, przyjaciel pana młodego. Chodził za nią krok w krok z namiętnym uczuciem wypisanym na twarzy. Także Marcin, który do niedawna nawet nie spoglądał w jej stronę, tej nocy raz po raz prosił ją do tańca. Podobnie jak wielu innych.

To męskie zainteresowanie, początkowo miłe, po kilku godzinach zaczęło być męczące i Kasia pojęła, co miała na myśli Weronika, która zawsze twierdziła, że nadmiar powodzenia nie jest niczym przyjemnym.

Mimo tych drobnych niedogodności Kasia dobrze się bawiła i z radością patrzyła na szczęśliwą Weronikę. Przyjaciółka musiała pokonać wiele przeciwności, by teraz wśród licznych bliskich ludzi świętować upragnioną uroczystość. Kasia też marzyła o takim związku dusz i ciał, który będzie trwał aż do końca dni. Jednak niekoniecznie z narzucającym się Tobiaszem, którego prawie nie znała. Ani z Marcinem, który był już tylko kolegą, podobnie jak wszyscy obecni na weselu mężczyźni. Żaden nie wywoływał tego drżenia, które uważała za przejaw prawdziwej miłości.

A jeśli tak właśnie powinno być? Jeśli tak wygląda miłość większości ludzi, a wzloty i porywy są zarezerwowane dla nielicznej garstki? Może trzeba wybrać mężczyznę, który daje poczucie bezpieczeństwa, choćby był nawet trochę nudny jak Tobiasz, a nie czekać na takiego, który poruszy serce, rozpali ciało i duszę, i ryzykować samotność i cierpienie? Jaka istnieje szansa, że spotka tak niezwykłego człowieka? A jeśli nawet, to czy on zwróci uwagę na taką szarą myszkę jak ona? Przecież to weselne powodzenie było czymś niezwykłym, na co złożyły się piękna sukienka, wizyta u kosmetyczki i u fryzjera. Zasadniczo mężczyźni mijali ją na ulicy obojętnie.

Może trzeba posłuchać mamy, która twierdzi, że za motyle w brzuchu płaci się w życiu wysoką cenę, dlatego należy doceniać inne wartości? W domyśle te, które reprezentuje Tobiasz, ulubieniec Jaworskich.

Kasia opuściła schronienie za krzakiem i poczuła, jak szpilki zapadają się w wilgotnej ziemi; wyszarpnęła je ze złością. Czemu wszystko w życiu musi być takie trudne? Czy nie można mieć miłości i wartościowego mężczyzny jednocześnie?

Potarła odsłonięte ramiona dłońmi, robiło się coraz chłodniej. Rozejrzała się. Na oświetlonym podeście wciąż tańczyli goście, muzyka niosła się daleko w noc. Spojrzała na zegarek, była czwarta nad ranem. Dopadło ją zmęczenie ostatnich dni. Przygotowań przedślubnych, zakupów, obmyślania dekoracji, pieczenia ciast i przeżywania z Weroniką każdej decyzji. Postanowiła wracać do siebie.

W domu zrzuciła z ulgą buty sfatygowane w tańcu, zdjęła niebieską sukienkę i włożyła do pralki. Wzięła prysznic, po czym położyła się w chłodnej pościeli i zasnęła, zanim zdążyła przywołać choćby jedno wspomnienie wieczoru.

*

Klaudia siedziała na przystanku, drżąc z zimna. W eleganckiej, cieniutkiej sukience i szpilkach, mocno zniszczonych podczas długiej drogi, którą pokonała pieszo, żeby się dostać do jakiejś namiastki cywilizacji. Była bardzo zmęczona i nie wiedziała, jak trafić do domu ciotki pana młodego, u której miała nocować.

Poczuła dreszcze. Świt już dawno wstał, lecz słońce jeszcze nie zdążyło ogrzać powietrza. Było jej nieprzyjemnie. Dopadły ją wyrzuty sumienia. Generalnie niezbyt często ją nawiedzały, jednak tym razem nie mogła się uwolnić od natrętnych, niewesołych myśli. Była zła na samą siebie, że wpadła na głupi pomysł i wymogła zaproszenie na ślub. Miała zamiar dobrze się bawić, na złość Konradowi, który jako pierwszy i na razie jedyny mężczyzna dał jej kosza. Pokazać mu, że nic się nie stało. Jest szczęśliwa i silna. Na dnie serca wciąż tliła się nadzieja, że on pożałuje swojej decyzji.

Jakoś dziwnie się nie udało. Cieszyła się wprawdzie dużym powodzeniem, jednak nie sprawiało jej to żadnej satysfakcji. Konrad świata nie widział poza świeżo poślubioną żoną, a Klaudia mimo najszczerszych chęci nie umiała tej miłej dziewczyny znienawidzić.

Jednak najgorsze okazało się to, co nastąpiło na zakończenie, a co z nieznanych przyczyn pozostawiło w niej głębokie poczucie niesmaku. Zupełnie nie rozumiała dlaczego. Przecież nie po raz pierwszy spędziła noc z przypadkowo poznanym mężczyzną i nie po raz pierwszy wymykała się od niego niepostrzeżenie przed świtem. Takim doraźnym spotkaniom nie poświęcała zwykle nawet jednej myśli.

Z jakiego powodu dzisiaj było inaczej?

Nie wiedziała. Najwyraźniej miała kaca moralnego. Ale dlaczego? Tylko dlatego, że sympatyczny, przystojny student, którego upolowała na weselu, był tak pijany, że wołał do niej: Kasiu?

A jakie to ma znaczenie?

Klaudia postukała obcasem pięknie wyprofilowanego buta w krzywą płytę chodnikową i naciągnęła brzeg błękitnej sukienki na zziębnięte kolana.

Starzeję się – pomyślała. – Czas na stabilizację.

Nagle przypomniała sobie, jak Konrad patrzył na swoją żonę. Szybko skierowała myśli na inny temat. Miłość nie jest jej potrzebna. Miłość boli, o tym zdążyła się już przekonać.

Postara się więc zapomnieć o całej sprawie, wróci do pracy w Niemczech i do realizowania wszystkich planów, w które Konrad wprowadził tyle zamieszania.

Trzeba spuścić zasłonę na wydarzenia ostatnich dni i raz na zawsze wykreślić je z pamięci. Nigdy już o tym nie myśleć.

Aby przypieczętować decyzję, wyprostowała się i uśmiechnęła.

Będzie dobrze – postanowiła.

*

Słońce wychylało się już w sposób zdecydowany zza tej góry co zawsze, kiedy Wiktoria Jaworska, babcia Kasi i główna organizatorka wesela, stanęła pod jabłonką szczelnie otulona ciepłym swetrem. Poczuła przyjemny chłód. Dawno powinna być w domu, syn szesnaście razy dzwonił już na jej komórkę, lecz celowo nie odbierała. Musiała pozbierać myśli. Doznała dzisiaj poważnego wstrząsu na widok Adama Kościelniaka – wyrodnego ojca panny młodej, który najpierw skrzywdził córkę przez pozbawienie ją rodzinnego domu, a kilka tygodni później pojawił się na jej ślubie całkowicie odmieniony. Nie był już przygaszonym, zgorzkniałym pięćdziesięciolatkiem, ale mężczyzną w pełni sił, który złapał wiatr w żagle.

A to skubaniec – pomyślała. – Żeby tak szybko przeorganizować całe swoje życie. Podjął decyzję, sprzedał dom i gospodarstwo, za część uzyskanych pieniędzy kupił dla Weroniki małe mieszkanie, a sam natychmiast wyjechał do Anglii. I tam odnalazł swoje miejsce na ziemi.

Wiktoria nie pochwalała jego zachowania, była oburzona jak wszyscy w okolicy i aktywnie uczestniczyła w licznych dyskusjach, w których analizowano niskie pobudki postępowania Kościelniaka.

Jednak kiedy go zobaczyła na weselu, coś się zmieniło w jej sposobie myślenia.

Uświadomiła sobie, że w gruncie rzeczy dobrze go rozumie. Nie akceptuje tego, co uczynił, ale domyśla się, co wtedy czuł.

Po raz pierwszy uwierzył, że może wziąć życie we własne ręce, zrobić to, o czym zawsze marzył, ale nie miał odwagi ani możliwości, by to zrealizować. Pośpiech wynikał po prostu ze strachu, że dobry moment minie, że się nie uda. Miał pięćdziesiąt pięć lat, a bał się, że może być za późno.

Ona, choć przekroczyła sześćdziesiątkę, wyglądała i czuła się, jakby na barkach nosiła dziesięć lat więcej. Wychowała pięcioro dzieci, miała dwanaścioro wnuków, długie włosy upięte w kok, sporą nadwagę i pokój w domu, który zapisała synowi. Zawsze robiła to, czego od niej oczekiwano.

Ile mi jeszcze czasu pozostało? – zastanawiała się. – Nie chodzi o życie w ogóle, ale zdrowe, świadome istnienie, które można jakoś spożytkować dla siebie? Przy pomyślnych wiatrach może dziesięć lat. Albo mniej.

Co powinna zrobić? Spędzić ostatnie lata w pokoju z balkonem, żyjąc cudzym życiem, ze świadomością, że młoda synowa i syn, choć ją kochają, to świetnie radzą sobie sami i z największym trudem znoszą jej wtrącanie się w prowadzenie domu i codzienne sprawy?

Czy jednak warto podejmować ryzyko, by coś zmienić? Dla współczesnych kobiet wychowanych na poradnikach, kolorowych gazetach i forach internetowych odpowiedź jest oczywista. Ona mieszkała w małej miejscowości, nie umiała korzystać z internetu, kolorowe gazety ją nudziły, a telewizję oglądała rzadko, bo uważała to zajęcie za stratę czasu.

Zawsze była wyłącznie matką i babcią. Nigdy nie pracowała zawodowo. Prowadziła dom. Jej cały świat można było łatwo ogarnąć wzrokiem. Nigdy nie widziała morza. Jej najdłuższa podróż życiowa to wyjazd do córki mieszkającej w Poznaniu. Ale co to była za wyprawa? Wsadzono ją do samochodu, podwieziono pod blok, weszła do mieszkania, przesiedziała całe popołudnie, zjadła obiad, wypiła kawę, popatrzyła z balkonu na panoramę miasta i wieczorem została odwieziona z powrotem.

Była przecież babcią, a tak się właśnie postępuje z babciami. Nikt nie pomyśli, że mają marzenia. Plany na dalsze życie. Że ich zainteresowania mogłyby wykraczać poza cykliczne spotkania rodzinne i oglądanie telewizji.

Nie popierała modnego ostatnio trendu, według którego kobieta ma prawo robić wszystko, co sprawia jej przyjemność, i realizować się za wszelką cenę. W jej młodości nazywano to po prostu egoizmem, i słusznie. Ale ona wypełniała dobrze swoje obowiązki wobec życia. Już dawno z czystym sumieniem mogła zająć się własnymi marzeniami.

Nie chciała wywoływać sensacji. Czy wystarczy jej odwagi, żeby się przeciwstawić rodzinie i sąsiadom? Czy poradzi sobie w zupełnie obcym dla niej świecie, pełnym komputerów, przedmiotów nieznanego przeznaczenia z instrukcją obsługi napisaną drobnym drukiem we wszystkich językach, tylko nie po polsku? Czy będzie umiała zawalczyć o siebie w epoce wirtualnej rzeczywistości?

To będzie test – pomyślała Jaworska. Jeśli dam sobie radę z obsługą komputera i internetem, to będzie oznaczało, że potrafię coś osiągnąć we współczesnym świecie.

Z trudem przełknęła ślinę, bo strach nagle ścisnął ją za gardło. Szybko się jednak uspokoiła. Tymczasem do sadu weszli zmęczeni bracia pana młodego, aby zabrać ostatnie stoły. Zobowiązali się, że do godziny ósmej sad zostanie uprzątnięty ze śladów uczty. To i tak cud, że właściciel biura nieruchomości pozwolił na zorganizowanie przyjęcia na terenie sprzedanej posiadłości.

Weronika bardzo przeżyła utratę domu. Nie mogła się pogodzić z myślą, że do ślubu wyjdzie z obcego mieszkania w bloku. Za radą babci Jaworskiej poszła do właściciela agencji nieruchomości, który kupił dom, i ubłagała, żeby wynajął go jej na wesele. Zgodził się po długich pertraktacjach, ale tylko na użyczenie ogrodu i sadu. Drzwi domu na czas uroczystości pozostały zamknięte. Weronika była szczęśliwa, że chociaż tyle zdołała uzyskać, i urządziła przyjęcie w ogrodzie.

*

Dwa tygodnie po ślubie, w małej kuchni nowego mieszkania, Weronika przygotowywała kolację. Konrad wróci z pracy późnym wieczorem. Była to ostatnia umowa, jaką realizował. Kolejnych zleceń na razie nie dostał i wyraźnie gryzł się z tego powodu.

Weronika kroiła warzywa i kawałki smażonego kurczaka na sałatkę. Wszystkie składniki, z biednym kurczakiem włącznie, pochodziły z gospodarstwa Jarzębskich, można więc było uznać, że kolacja nic nie kosztowała. Weronika starała się prowadzić dom oszczędnie, żeby trochę uspokoić świeżo poślubionego męża, który się zamartwiał wydatkami, ale jak na razie rezultaty były mizerne. Konrad wprawdzie w nocy sprawiał wrażenie absolutnie szczęśliwego, za to w ciągu dnia kłopoty przygniatały go tak samo jak dawniej. Weronika uważała, że ślub zamknie pewien rozdział ich historii i zaczną się cieszyć nowym etapem. Myliła się. W pierwszy poniedziałek wspólnego życia Konrad obudził się o piątej rano, usiadł przy kuchennym stole i zaczął dzień od generalnego przeglądu zmartwień.

Na wiosnę tego roku, kilka miesięcy przed ślubem, rozpoczął budowę domu dla matki i czwórki rodzeństwa. Budynek jak na razie był w stanie surowym, jego jak najszybsze ukończenie zdawało się absolutną koniecznością, ponieważ rodzina Konrada musiała się jak najszybciej wyprowadzić z wiekowej, bardzo zniszczonej rudery, w której do tej pory mieszkała.

Konrad marzył o nowym domu i ciężko pracował w Niemczech, żeby móc go wybudować. Nie chodziło tylko o budynek w sensie materialnym, ale przede wszystkim o głęboką psychiczną potrzebę posiadania miejsca pochodzenia, korzeni, rodzinnej siedziby, jakiej jego ojciec alkoholik nigdy nie zdołał stworzyć. Konrad postawił sobie za punkt honoru, że zrobi to za niego. I wszystko byłoby dobrze, gdyby nie fakt, że pieniądze się skończyły.

Martwił się, co teraz będzie? Jak utrzyma założoną właśnie rodzinę? Jak pogodzi ze sobą potrzeby swojej rodziny oraz matki i rodzeństwa?

Weronika z pasją szatkowała marchewkę, aż została z niej pomarańczowa miazga. Na samo wspomnienie ostatniej rozmowy miała ochotę krzyczeć. Konrad znał tylko jeden sposób na życie: dużo się martwić i dużo pracować. Natomiast planowanie, marzenia, wiara w pozytywne zmiany – w ogóle nie wchodziły w grę. Wrócił do pracy w poniedziałek zaraz po weselu. Nie było podróży poślubnej, żadnego dalszego świętowania. Weronika nie narzekała, była szczęśliwa, ale nie miała zamiaru pozwolić, by tak wyglądało ich dalsze życie.

Zamaszyście wsypała skrojone warzywa do miski.

Coś trzeba postanowić – pomyślała. – Najlepiej, gdyby Konrad wrócił do Niemiec, gdzie pracował przed ślubem w dużym gospodarstwie przy hodowli kwiatów, i dzięki zarobionym tam pieniądzom mógłby dokończyć rozpoczętą budowę. Nie uspokoi się przecież, dopóki tego nie zrobi.

Ale jak się rozstać? Na samą myśl o kolejnej rozłące Weronika zastygła z nożem w dłoni. Taka opcja nie wchodziła w rachubę.

Wzięła w dłoń ugotowanego ziemniaka i już spokojniej kroiła na kwadraciki.

Może udałoby się pojechać razem? To na pewno nie byłoby łatwe, jednak możliwe. Dziewczyny też tam przecież pracowały. Może i dla niej znalazłoby się zajęcie?

Zastanowiła się chwilę nad tym, kto mógłby pomóc?

Tobiasz, najlepszy przyjaciel Konrada, nie wrócił na razie do Niemiec, tylko wynajął pokój w mieście i chodził codziennie do Kasi z nadzieją, że w końcu jego uczucie zostanie odwzajemnione. Było jeszcze trzech innych kolegów, których Konrad zaprosił na wesele, ale Weronika nie znała ich numerów telefonu. Przerwała krojenie i zapatrzyła się w okno.

Klaudia! – przypomniała sobie nagle. Tak, ona mogłaby coś poradzić. Piękna dziewczyna, która najpierw zrobiła furorę na weselu, a potem zniknęła gdzieś nagle nad ranem i odezwała się dopiero dwa dni później, już z Niemiec, żeby podziękować za zaproszenie i dobrą zabawę.

Weronika umyła ręce i spojrzała na zegarek. Klaudia na pewno skończyła już pracę. Odnalazła numer, zadzwoniła. Klaudia obiecała, że porozmawia ze Schmidtem, właścicielem gospodarstwa, i wybada, czy znajdzie się praca dla Weroniki. Co do Konrada, to była pewna, że Schmidt się zgodzi na jego powrót, ponieważ ciągle wspominał ulubionego pracownika.

Weronika wróciła zadowolona do przygotowywania sałatki. Wymieszała ją i przełożyła do salaterki. To będzie udana kolacja. Smaczne jedzenie i dobre wieści to idealny wstęp do romantycznego wieczoru we dwoje. Weronika energicznie zabrała się do porządkowania kuchni, jednocześnie zastanawiała się, co na siebie włoży. Umyła naczynia, starła blaty i zamiotła podłogę. Szybko zrzuciła pantofle, tak energicznie, że poleciały aż pod kanapę w pokoju, i rozpinając po drodze bluzkę, pobiegła do łazienki. Szpilki i sukienka, wilgotne włosy prosto spod prysznica i najlepsze ślubne perfumy. To był plan doskonały.

*

Jaworska długo planowała pierwsze posunięcie.

Łatwo się mówi: zmień swoje życie, ale to nie jest takie proste: przeciwstawić się całemu światu, stracić poczucie bezpieczeństwa, opinię osoby o zdrowych zmysłach i szacunek otoczenia. A także zaryzykować wszystkie oszczędności.

Nie poddam się – postanowiła. – Dzisiaj albo nigdy.

O ósmej rano wyszła z domu. Obliczyła, że dojście do najbliższego przystanku busa zajmie jej około dwudziestu minut, może trochę mniej. Syn pojechał wprawdzie rano do pracy samochodem, ale nie mogła go prosić o podwiezienie. Uruchomiłaby lawinę pytań.

Wyszła dyskretnie i powoli podążała opadającą w dół drogą, w stronę miasta.

Pogoda była piękna. Idealny dzień na dokonywanie zmian. Może gdyby padało, a zimny wiatr urywał głowę, zatrzymałaby się i pomyślała, że to ponad jej siły, lecz cały świat stał po jej stronie. Nawet klimat.

Czuła się wolna. Nikt jej wprawdzie dotąd nie więził w domu, ale też nigdy jeszcze nie szła tak po prostu przed siebie z radością. Wiatr niósł zapach dojrzałej trawy, drzewa szumiały, ciepłe promienie słońca muskały policzki i Wiktoria znów poczuła się młoda.

Wsiadła do stojącego na przystanku busa i po dłuższej chwili spędzonej w jego przepełnionym wnętrzu znalazła się na rynku w miasteczku. Najpierw poszła do banku. Przechowywała tam pieniądze na pilną potrzebę lub ważne wydarzenie. Wstyd jej teraz było się przyznać, nawet przed sobą, że to miał być własny pogrzeb.

Podjęła z konta dwadzieścia tysięcy, banknoty schowała zwyczajnie do torebki i wyszła na ulicę. Grunt to zachować spokój i nie zwracać na siebie uwagi.

Zapytała jeszcze, gdzie można kupić komputer. Uśmiechnięty kasjer wyjaśnił jej dokładnie i nawet nie był specjalnie zaskoczony, co ją początkowo lekko podniosło na duchu, potem jednak zirytowało, kiedy się okazało, że myślał o prezencie dla wnuka.

Ale pal sześć. Jak cię widzą, tak cię piszą. Skoro wygląda jak typowa babcia, tak jest traktowana. Z tym też we właściwym czasie coś się zrobi.

Do sklepu trafiła bez problemu. Weszła do błyszczącego wnętrza, w którym niestety nie było kolejki. Nie miała więc czasu przygotować się do rozmowy. Trudno. Jak się chce zdobywać świat, należy sobie radzić.

Wzięła głęboki oddech, podniosła głowę do góry zgodnie z zasadą, że nie musisz być odważny, jeżeli nie możesz, ale powinieneś przynajmniej tak wyglądać.

Pewnym krokiem podeszła do lady i powiedziała:

– Chciałabym kupić komputer.

– O! – ucieszył się sprzedawca. – Kacper dostanie prezent. Albo Kaśka.

No jasne. W małym miasteczku nawet życia nie można zacząć zmieniać, żeby się od razu nie natknąć na kogoś znajomego.

Jaworska wyprostowała się i spojrzała smarkaczowi groźnie w oczy.

– Może dostaną – odparowała surowo. – Ale na razie to ja potrzebuję komputera.

– A to przepraszam. – Sprzedawca się uśmiechnął. – Można spytać, do czego komputer będzie używany?

Co cię to, gówniarzu, obchodzi – już miała odpowiedzieć Jaworska, bo wyprowadziła ją z równowagi ta niepotrzebna, jej zdaniem, ciekawość, kiedy usłyszała:

– Proszę się nie gniewać, muszę to wiedzieć, żeby zaproponować odpowiedni model. Czy do pisania, czy do gier? A może do programów graficznych? – Znowu się uśmiechnął, jak się Jaworskiej wydało, złośliwie.

– Chcę wyszukiwać wiadomości z całego świata – oświadczyła.

– Rozumiem, chce pani korzystać z internetu?

– Tak.

– Dobrze. – Sprzedawca wyraźnie zmiękł pod jej żelaznym spojrzeniem.

– Zaproponuję pani laptopa. Jest zdecydowanie bardziej poręczny. Może go pani podłączyć wszędzie.

Sprzedawca zaczął szybko wykładać na ladę płaskie modele w różnych kolorach.

– Za granicą też? – zapytała Jaworska.

– Za granicą? – Źrenice chłopaka się rozszerzyły.

– Tak – odparła zimno Jaworska. – Masz coś takiego czy muszę szukać gdzie indziej? – zapytała wprost, uznając, że słowo pan temu wścibskiemu plotkarzowi się nie należy.

– Ależ oczywiście. – Chłopak wyprostował się jak struna. – Już pokazuję.

Po godzinie wyszła ze sklepu obarczona nieporęcznym, płaskim pudłem oraz ogromną ilością niezrozumiałych informacji. Stanęła przed sklepem i pomyślała, że źle zaplanowała zakupy. Chciała jeszcze nabyć nowy telefon (specjalnie sprawdziła przed wyjściem i zapisała na karteczce, teraz to się nazywało smartfon, cokolwiek to oznacza), odwiedzić księgarnię i fryzjera, a z takim tobołem będzie niewygodnie.

No nic, chcesz zmieniać życie, to sobie radź – skarciła samą siebie.

Postanowiła pójść do Kasi i zostawić u niej w sklepie zakupy. I tak zamierzała zdradzić jej swoje plany.

*

Kasia od rana tkwiła w sklepie. Od czasu do czasu poprawiała ułożenie biżuterii w gablotach lub przecierała bez zapału szyby wystawowe, ale głównie stała i patrzyła w okno. Zmęczona i niewyspana po ostatniej, trwającej do późnych godzin nocnych, rozmowie z Weroniką, która zwierzała jej się z pierwszych małżeńskich problemów, modliła się o odwrotność pragnień swojego pracodawcy. O całkowity brak klientów. Szef i tak nie był w zbyt dobrym humorze. Firma przygotowywała się do reorganizacji. Wielkie zmiany, które nastąpią, jednego dnia wprawiały zwierzchnika w stan euforii, a drugiego stresowały tak, że nie był w stanie pracować ani rozmawiać. Ciągle jeździł do Krakowa, odbierał telefony i maile albo siedział na zapleczu i drapał się w brodę, co zapewne sygnalizowało głęboki namysł.

Prowadzenie sklepu zostawił Kasi. Nie było to trudne zadanie, bo klienci wstępowali tu rzadko, dokonywała zaledwie kilku transakcji dziennie. Zapotrzebowanie na biżuterię nie było w tej okolicy zbyt duże. Kasia spojrzała w okno i przypomniała sobie podobną chwilę, prawie rok temu, która zapoczątkowała jej przyjaźń z Weroniką. Tamtego dnia ujrzała idącą chodnikiem znienawidzoną wówczas piękną dziewczynę, która w ciągu kilku miesięcy stała się jej najlepszą przyjaciółką. Dzisiaj też zobaczyła znajomą twarz.

Okno sklepu jubilerskiego wychodziło na prostokątny rynek, na środku którego rósł dorodny kasztanowiec. Obok tryskała wodą fontanna, a przy niej siedział mężczyzna i wpatrywał się intensywnie w jej stronę. No tak, oczywiście, Tobiasz.

Od rana na posterunku. Trzeba coś wreszcie postanowić. Poznała Tobiasza, kiedy pojechała do Niemiec, by wstrząsnąć Konradem i zmusić go do powrotu i walki o Weronikę. Kiedy Konrad z piskiem motocyklowych opon ruszył za odjeżdżającą do Danii ukochaną, Kasia została sama na obcym terenie. Tobiasz zaopiekował się nią, zorganizował nocleg i powrót do kraju. I szybko się zakochał. Nie wiedziała, co o tym sądzić. Bała się podjąć decyzję, bała się odmówić mu spotkań, bo był miły i zapełniał trochę jej samotność, zawsze wymyślał coś ciekawego na wieczór, prawił jej komplementy i z uwagą słuchał wszystkiego, co mówiła. Ale czy przyjemne uczucie, jakiego doznawała, to miłość? Nie była pewna. Czy to jest właśnie to najlepsze, co ją miało w życiu spotkać, i należy, jak ciągle sugerowały mama i babcia, łapać okazję, póki jest? Nie była romantyczką jak Weronika, starała się myśleć rozsądnie, ale nie mogła się zdecydować. Czuła w sobie opór nie do pokonania.

Nagle, wpatrzona w okno, zauważyła jakąś kobietę łudząco podobną do babci Wiktorii, która taszczyła, z wyraźnym trudem, charakterystyczne pudło do pakowania laptopów. Kobieta podeszła do Tobiasza i złożyła mu pakunek na kolana, a potem machnęła zamaszyście ręką w stronę sklepu jubilera.

Babcia? Niemożliwe, choć tylko ona mogła spowodować, że Tobiasz natychmiast się poderwał z miejsca, wziął pudło i ruszył we wskazanym kierunku.

Jak dobrze, że szef pojechał dzisiaj do Krakowa – pomyślała Kasia, obserwując, jak zbliża się do sklepu.

*

Po przekazaniu nieporęcznego pudła Tobiaszowi, którego szczęśliwie spotkała w drodze do Kasi, Jaworska pomknęła dalej. Zmianę wizerunku postanowiła zacząć od fryzjera. Poprosiła o skrócenie włosów do ramion i ufarbowanie na ciemnokasztanowy kolor. Marzenie numer jeden. Jeszcze z czasów, kiedy była młodą dziewczyną.

Trzeba przyznać, że fryzjerka się postarała. Ładnie ścięła i wymodelowała włosy. Głęboki bursztynowy kolor opalizował w świetle. Ani jednego siwego włosa. Twarz nabrała życia.

– Jak często trzeba farbować, żeby nie było odrostów? – zapytała Wiktoria.

– Co miesiąc lub dwa, to zależy, jak szybko rosną włosy – odpowiedziała fryzjerka.

Jaworska przeliczyła. Tanio to nie wychodziło. Ale na co miała oszczędzać? Na pogrzeb?

Opuściła zakład trochę przerażona zmianą, lecz jednocześnie dumna z siebie. Szła i przeglądała się, po raz pierwszy w życiu, w każdej szybie wystawowej. Nigdy wcześniej nie czuła takiej potrzeby. Teraz sprawiało jej to przyjemność.

Szukała sklepu z kosmetykami. Całe życie wierna kremowi Nivea, dzięki któremu cera prezentowała się jak na jej lata całkiem dobrze, postanowiła zaszaleć i zadbać o twarz w sposób bardziej wyrafinowany. Znalazła duży pawilon z półkami pełnymi błyszczących pudełeczek, słoiczków oraz flakoników. Od razu wyciągnęła portfel. Z pewnością będzie jej tutaj potrzebny.

Popatrzyła bezradnie na ogrom towaru.

– W czym mogę pani pomóc? – Czujna sprzedawczyni już była obok.

Jaworska zawstydziła się trochę, ale dziewczyna uśmiechnęła się sympatycznie, więc babcia nabrała tchu i powiedziała, nie patrząc jej w oczy:

– Chciałabym kupić wszystko, co jest potrzebne do pielęgnacji takiej twarzy jak moja… i ciała – dodała przekonana, że to musiało zabrzmieć żałośnie. Była przecież stara, pomarszczona i brzydka.

Jednak ekspedientka nie uśmiechnęła się z wyższością ani z pogardą, tylko sprawiała wrażenie ucieszonej.

– Mogę spytać, w jakim przedziale cenowym? Czy mam szukać produktów najtańszych, czy w miarę możliwości dobrych?

– Dobrych.

– Super. Proszę sobie usiąść, bo to chwilę potrwa.

Jaworska klapnęła z ulgą na krześle, błogosławiąc w duchu domyślną dziewczynę. Zaczynała powoli cieszyć się przygodą. Przypomniała sobie Pretty Women i Julię Roberts, wśród sterty pudeł, otoczoną sprzedawcami. Tak, to jest przyjemne – wybieranie, otwieranie kolejnych słoiczków, dotykanie delikatnych kremów, poznawanie zapachów. Po piątym wprawdzie nic już nie czuła, ale miłe wrażenie pozostało.

Dziewczyna bawiła się najwyraźniej równie dobrze i o dziwo chyba nie chciała wykorzystać swej nieświadomej klientki. Czasem proponowała produkt drogi, na przykład serum wygładzające zmarszczki, ale kiedy było to możliwe, oferowała towar tańszy, a równie dobry.

Zaczęły od kosmetyków do pielęgnacji. Jaworska wybrała opcję najprostszą – tonik, mleczko, serum i krem na dzień i na noc, pod oczy i balsam do ciała – a i tak czuła, że kręci jej się w głowie. Potem puder w kremie, brązowe cienie do powiek, tusz, delikatny błyszczyk i wspaniałe, choć najdroższe z tych produktów, perfumy. Ekspedientka twierdziła, że stanowią podstawę tak wyglądu, jak i samopoczucia. Jaworska uwierzyła jej na słowo, zaakceptowała też w ciemno wybrany zapach, bo jej nos odmówił współpracy. Na koniec została umalowana próbkami produktów, które kupiła, wybrała szampon oraz odżywkę do włosów farbowanych i odmieniona wyszła, odprowadzona życzliwym spojrzeniem sprzedawczyni, lżejsza o kilka stuzłotowych banknotów.

Stanęła na chodniku i się rozejrzała. Pilnie potrzebowała lustra. Na szczęście obok był salon obuwniczy. Stanęła przed jednym z wielkich luster i wpatrywała się z niedowierzaniem we własną twarz. Ujrzała inną kobietę. Uśmiechniętą, promienną, pełną blasku i w niewielkim jedynie stopniu podobną do dawnej babci Jaworskiej. Tylko ubranie psuło efekt.

Nad tym też trzeba będzie popracować. Najpierw jednak odpoczynek. Wiktoria wyszła na rynek i usiadła na ławeczce pod kasztanowcem, chętnie napiłaby się kawy i zjadła coś dobrego. Spojrzała na ustawione nieopodal stoliki. Czy ktoś by uwierzył, że ostatni raz była w kawiarni dwadzieścia lat temu?

Chyba nikt. Nawet ona sama nie mogła dać temu wiary. Wstała powoli i poszła w kierunku ogródka. Zamówiła kawę i sernik, który okazał się fatalnym wyborem. Gumowaty i całkiem biały, jakby nie było w nim wcale jajek. Zjadła bez przyjemności, wypiła kawę i zapłaciła. Rachunek jej się nie spodobał. To były pieniądze wyrzucone w błoto.

Opanowując lekkie mdłości, weszła do piekarni i kupiła dużą, smaczną grahamkę. Proste i tanie nie zawsze znaczy gorsze. Torba z kosmetykami ciążyła jej na ramieniu, ale postanowiła jeszcze kupić coś z ubrania. W jej miasteczku stereotyp był normą, obowiązkiem i najświętszym prawem. Dla kobiety w jej wieku i rozmiarze ubrania szyto wyłącznie ze sztucznych materiałów, standardowo jednakowe i najczęściej po prostu brzydkie. Wcześniej bez protestu takie nosiła. Bluzki, w których już po chwili pociła się jak mysz, i długie bezkształtne spódnice. Nie czuła się w nich dobrze, po prostu myślała, że tak trzeba. Jej koleżanki i sąsiadki też się tak ubierały.

Po trzech godzinach, kompletnie wykończona, w sklepie z odzieżą ciążową znalazła twarzową, granatową sukienkę, ładnie marszczoną i kryjącą nadmiary tu i tam. Do tego dobrała apaszkę w kolorze starego wina, która ładnie podkreślała kolor włosów.

Jaworska przymierzyła sukienkę i postanowiła w niej zostać, a do reklamówki spakowała swoje ubranie, starając się nie stresować drwiącym spojrzeniem sprzedawczyni.

Błysnęła jej w głowie pewna myśl: odwiedzi Kasię w pracy i sprawdzi, jak wnuczka zareaguje na jej widok. Ona sama nie rozpoznawała siebie w lustrze.

Szybko poszła w kierunku jubilera. Dochodziła piąta i chciała poprosić Kasię, żeby skontaktowała się z kimś, kto mógłby je podwieźć, bo absolutnie nie czuła się na siłach wracać pieszo do domu.

Weszła do sklepu jubilerskiego i stanęła przy pierwszej gablocie. Kasia rozmawiała z Tobiaszem, lecz zaraz podeszła i zapytała, w czym może pomóc. Spojrzała przelotnie na nową klientkę, ale najwyraźniej nie wiedziała, z kim ma do czynienia.

Jaworska się roześmiała i popatrzyła wnuczce prosto w oczy.

– Czy ty mnie naprawdę nie poznajesz? – zapytała.

Kasia patrzyła na profesjonalnie ułożone piękne bursztynowe włosy, twarz z ładnym makijażem, sukienkę i w końcu na buty.

– Głos i buty z pewnością należą do mojej babci – powiedziała powoli – reszta, nie wiem…

– Reszta też. To przecież ja.

Po tych słowach rzeczywiście łatwo można było rozpoznać znajome rysy twarzy, charakterystyczny uśmiech i głos.

Kasia wpatrywała się we własną babcię kompletnie zaskoczona.

– Na ulicy bym cię nie poznała – zawołała. – Co za numer! Myślałam, że to któraś twoja kuzynka tak świetnie wygląda.

Jaworska uśmiechnęła się.

– Powiedz, czy ci się podoba.

– Jest świetnie, ale co się stało? Poznałaś kogoś, jakiegoś milionera?

– Nie. Zdobyłam się tylko na odwagę i postanowiłam troszkę zmienić.

– Skoro to jest troszkę, to co będzie, kiedy naprawdę zechcesz coś zmienić?

– Masz rację, to dopiero początek. – Jaworska usiadła na ławeczce dla klientów i dyskretnie pomasowała kolana. – Będę potrzebować twojej pomocy, na wypadek gdyby w domu dostali zawału, i mam dla ciebie propozycję.

Kasia uniosła brwi. Babcia zawsze była trochę niezwykła, ze swoją mądrością życiową i przenikliwością, ale teraz pokazywała całkiem nowe oblicze.

– Dla was – Jaworska spojrzała ciepło na Tobiasza, który przysłuchiwał się rozmowie w napięciu – wyciągnęłam część oszczędności z konta. Zamierzam też sprzedać ostatnią działkę, jaką mam, i przeznaczyć pieniądze na wyjazd.

– No to już widzę te zawały – odezwała się kwaśno Kasia. – Co najmniej trzy ciotki ostrzą sobie zęby na ten kawałek ziemi. Słyszałam wiele razy, jak planowały, co z nią zrobią.

– Mogą planować, ale to jest moja własność – powiedziała stanowczo Jaworska. – Nie dostaliśmy z dziadkiem tej łąki od rodziców, ale kupiliśmy ją sami i nie było łatwo zebrać wtedy taką sumę pieniędzy. Poza tym każdemu dziecku coś już dałam, a z resztą zrobię, co uznam za słuszne.

– Żeby to jeszcze na jakąś chorobę albo budowę czyjegoś domu – mówiła Kasia – może by jakoś przeszło, lecz podróż?!

– Kaśka, jak możesz? – oburzyła się babcia i wstała z ławeczki. – Nawet ty tak myślisz? Czy ja nie mam prawa do niczego? Przecież to mój dorobek życia, nie wasz, wy macie swoje życie i dwie ręce do pracy jak każdy.

Jaworska usiadła z rozmachem, nagle odechciało jej się wszystkiego. Nowej fryzury i głupiego makijażu.

– Babciu, nie martw się – przestraszyła się Kasia. – Kto jak kto, ale ty chyba się nie poddasz. Nigdy tego nie robiłaś, zawsze byłaś odważna.