W dniach, gdy składaliśmy tę książeczkę do druku, Japonię dotknęła katastrofa: trzęsienie ziemi, tsunami i zagrożenie atomowe. Świat wstrzymał oddech. Gdy otrząsnęliśmy się z przerażenia i bólu, to co nieprzerwanie pochłania naszą uwagę to sposób, w jaki Japończycy radzą sobie z niewyobrażalną tragedią. To jak bez paniki czy histerii, marnotrawienia energii na poszukiwanie winnych czy symboli poświęcenia, w skupieniu, dyscyplinie, wzajemnie się wspierając, krok po kroku przyjmują to potworne doświadczenie i… przekuwają w siłę. Byłem za granicą w pierwszych dniach tragedii i zewsząd z zachodnich telewizji słyszałem „Japaneese nation is the most resiliant in the World”.

Czemu zawdzięcza ten niepowtarzalny naród swoje godne naśladowania przez cały świat nastawienie i cechy? Moim zdaniem to przejaw kultury rozwiniętej w surowych warunkach przyrody i zakonserwowanej na wyspach, na styku różnych wpływów Dalekiego Wschodu, szkół walki, sztuk plastycznych i muzycznych, haiku i zen, tradycji samurajów.

Autorzy ”Życiowego AIKIDO” mieli w życiu niesłychane szczęście i szansę, aby dotknąć tego dorobku – Paweł Bernaś i Paweł Olesiak poprzez AIKIDO, a piszący te słowa przez Soto Zen. Zgodnie z nauką płynącą z tego dotknięcia, nie będziemy wam opowiadać na tych stronach o sobie, o własnej drodze. Po prostu podzielimy się tym, co może być wam pomocne: w rodzinie, w szkole, w pracy i w biznesie.

WSTĘP jedno z najciekawszych odkryć współczesnej psychologii pokazuje, że nasze nastawienie decyduje o tym, jak działamy, co przeżywamy, ma nawet wpływ na zachowanie innych wobec nas. Dowodzi tego m.in. taki oto naukowy eksperyment. Ta sama grupa kobiet parkuje na placu manewrowym. Gdy instruktor mówi im: „To będzie test na to, jak parkują kobiety” – wszystkie pachołki na placu są powywracane. Kiedy jednak kobiety słyszą informację: „Parkuj uważnie, bo tam może stać twoje dziecko” – wszystkie parkują idealnie. Odkryto też, że większość naszych emocjonalnych reakcji, niepotrzebnych dyskusji i awantur wynika z tzw. błędu atrybucji, czyli założenia, że osoba, która staje na naszej drodze, jest złośliwa, robi to celowo, chce nas wykorzystać, traktuje nas jak podwładnych itp.

Ta książeczka nie będzie o tym, jak wniknąć we wszystkie stereotypy – filtry, poprzez które niepotrzebnie ściągamy na siebie negatywne scenariusze, lecz o tym, jakie mieć nastawienie do życia, by nie wytrącali nas z równowagi ani ludzie, ani wydarzenia! Potrafią to trenujący AIKIDO, podpatrzoną z praktyk samurajów i zen sztukę walki bez zbędnej przemocy. Dowiesz się, jak się nastawić, skoncentrować, jak przyjmować trudności i nimi zarządzać, zamiast „przepychać się z życiem”. Zasady AIKIDO możesz stosować bez konieczności treningu fizycznego w sali na matach, pod warunkiem że gdzieś podpatrzysz, jak z zewnątrz wyglądają pełne gracji ruchy na treningu współczesnych samurajów i zaczniesz sobie wyobrażać, że to ty uczestniczysz w tych zajęciach. Dlatego podajemy adresy internetowe stron, na których można obejrzeć sekwencje AIKIDO. Oczywiście warto też spróbować ćwiczeń – niezależnie od wieku, zdolności czy kondycji fizycznej – ale tylko pod okiem doświadczonego instruktora.

Książkę tę napisałem z dwójką moich przyjaciół, którzy są mistrzami AIKIDO (w tym świecie tak zwany piąty dan to bardzo wysoki stopień zaawansowania), ajednocześnie pracują jako trenerzy i konsultanci z załogami i menedżerami firm oraz prowadzą „life coaching”, czyli doradztwo życiowe dla każdego. Z pierwszych rozdziałów dowiesz się, jak się nastawić i skoncentrować, żeby nie dać się wkręcić w niepotrzebne stresujące sytuacje, by zachować w życiu dynamiczną równowagę. Kto z nas nie tęskni za takim stanem? W drugiej części dowiesz się, jak być naturalnym liderem, jak zarządzać swoim umysłem w trudnych sytuacjach biznesowych. Pracuję z liderami i wiem, że sednem przywództwa jest takie połączenie wewnętrznej siły i wyczucia, by ludzie chcieli naturalnie za tobą podążać, żeby wymagać i wspierać dlatego, że budzisz respekt, pozytywny rezonans, a nie strach, złość czy pogardę (tak np. reagują czasem uczniowie na nieudolnych interpersonalnie nauczycieli). A więc z lektury tej skorzysta nie tylko menedżer w firmie, lecz także osoba prowadząca gabinet lekarski czy fundację, a także dyrektor szkoły lub nauczyciel wychowawca, nie mówiąc już o rodzicach, którzy przynajmniej przez jakiś czas są liderami dla swoich dzieci.

Zasady AIKIDO nie tylko służą dobremu życiu, zawodowej efektywności i relacjom. Wiele dziś mówimy o depresji i przemęczeniu, które dotykają coraz szerszych grup społecznych, i to niezależnie od wieku. Przedstawione na tych stronach techniki i zasady włączamy do programu odporności na stres i zdrowego stylu życia (zwanego dziś resilience training), którego celem jest lepsze zarządzanie energią menedżerów, lekarzy, pielęgniarek, nauczycieli i wszystkich, którzy wkładają serce w to, co robią, bo – paradoksalnie – to oni są najbardziej narażeni na przewlekły stres i wyczerpanie empatii, charakterystyczne dla zawodowego wypalenia.

Aikido jest sztuką niestawiania oporu, tajemnica sukcesu tkwi w rozpoznawaniu nadarzających się okazji, a gdy już je rozpoznasz, musisz mieć dość pewności siebie, aby działać.

Aikido — podstawowe zasady

Pomyłką jest sądzić, że Budo (Droga Wojownika) oznacza posiadanie wrogów albo nieprzyjaciół. Kogoś, od kogo możesz być silniejszy, kogoś, kim chciałbyś rzucić o matę. W prawdziwym Budo nie ma wrogów ani nieprzyjaciół, prawdziwe Budo to jedność z Wszechświatem.

Morihei Ueshiba (twórca AIKIDO)

Link do rozdziału

Gdzie jesteś, kiedy cię nie ma?

Biorę wdech, uspokajam ciało i umysł. Robię wydech, uśmiecham się. Uczestniczę w bieżącej chwili i wiem, że jest to jedyny moment.

Thich Nhat Hanh

Link do rozdziału

Zrelaksowane działanie — inny poziom skuteczności

Wyobraźnia nie jest talentem niektórych ludzi, ale wyrazem zdrowia każdego człowieka.

Ralph Emmerson

Link do rozdziału

AIKIDO przywództwa — cechy naturalnego lidera

Szeroko pojmowana sztuka wojenna jest kwestią wygrywania w zatrzymywaniu przy sobie dobrych ludzi, zdobywaniu ich zaangażowania, we właściwym postępowaniu w sprawach osobistych, w rządzeniu narodami, troszczeniu się o ludność, w przeprowadzaniu zwyczajowych obserwacji społecznych. Bez względu na rodzaj przedsięwzięcia wiedza na temat tego, jak unikać przegranej, jak pomagać sobie i walczyć o swój honor jest elementem sztuki wojennej.

Musashi Miyamoto

Link do rozdziału

Aikido w relacjach biznesowych

Kultywowanie pozytywnego nastawienia jest ogromnym krokiem w kierunku mistrzostwa w relacjach. Połączone z umiejętnością koncentracji na problemie w kombinacji z otwartością i wyobraźnią, czyli umiejętnością widzenia różnych możliwości i pożądanego stanu, tak jak to robimy w AIKIDO, może być z powodzeniem zastosowane tak w relacjach, biznesie, jak i w sporcie.

George Leonard

Link do rozdziału

WPROWADZENIE Pamiętam, gdy wiele lat temu przyszedłem po raz pierwszy na salę ćwiczeń AIKIDO. Nie miałem wtedy pojęcia, drobnego choćby nawet przeczucia, że oto wkraczam w nieznany mi obszar i poznaję dyscyplinę, z którą zwiążę się na wiele, wiele lat. Właściwie całe moje młodzieńcze, a teraz zawodowe życie było i jest wypełnione AIKIDO. Czym mnie urzekło, pochłonęło od pierwszej chwili? Nie pamiętam. Wiem tylko tyle, że miałem wystarczające pokłady wytrwałości i dyscypliny, aby nie zrezygnować, mimo wielu różnych przeciwności. Nie wiedziałem jeszcze wtedy, że kiedyś, gdzieś po drodze spotkam współautorów tej książki, którą, drogi Czytelniku, trzymasz właśnie w rękach: Pawła Bernasia, ciągle poszukującego wojownika, zgłębiającego z niezrównaną pasją zasady AIKIDO oraz innych sztuk walki, i Jacka Santorskiego, człowieka wielkiego formatu, który swym humanistycznym podejściem spowodował, że twarda rzeczywistość biznesowa otwarła się również na miękkość AIKIDO.

Paweł Olesiak

CZYM ZATEM JEST AIKIDO? JAKA JEST JEGO GENEZA? SKĄD POCHODZI?
AIKIDO to współczesna sztuka walki, która wywodzi się z Japonii, a została stworzona przez Moriheia Ueshibę w latach dwudziestych ubiegłego wieku. Słowo AIKIDO zbudowane jest z trzech niezależnych znaków pisanych w kanji, gdzie:

AI – oznacza harmonię,

KI – oznacza siłę,

DO – oznacza drogę.

Całość nazwy bywa tłumaczona jako harmonijne współdziałanie, droga do skoordynowania ciała i umysłu. Niektórzy nazywają ją sztuką walki dla dżentelmenów, metodą wykorzystującą energię przeciwnika. Jeszcze inni postrzegają AIKIDO jako bardzo skomplikowaną choreografię, rodzaj wyrafinowanego tańca. Cokolwiek byśmy powiedzieli – AIKIDO jest sztuką walki. Wyrosło spośród innych sztuk i ma wbudowane w sobie pewne reguły i zasady, z których korzystały dziesiątki pokoleń starożytnych wojowników. A teraz dzięki AIKIDO współczesny człowiek może po prostu zastosować te zasady w wielu różnych obszarach swojego życia.

I o tym właśnie jest ta książka. Postawiliśmy sobie ambitny cel, rozdzieliliśmy zadania. Określiliśmy priorytety i nawet umieściliśmy je w czasie. Zatem jakie jest miejsce docelowe? Gdzie i którędy poprowadzi nas droga? W książce tej przedstawiamy zasady AIKIDO, pokazujemy, jak z nich korzystać na różnych płaszczyznach – zarówno w życiu codziennym, jak i w biznesie. Całość składa się z pięciu rozdziałów.

W pierwszym rozdziale wyjaśnimy, czym jest AIKIDO. Odkrywamy, jakie są jego główne założenia. W rozdziale tym znajdziesz wiele dobrze funkcjonujących w AIKIDO i ważnych dla biznesu zasad oraz pojęć.

W rozdziale drugim szukamy odpowiedzi na pytanie, które często słyszymy od naszych dzieci, gdy wracamy zmęczeni z delegacji albo po dniu pełnym wyzwań: „Gdzie jesteś, kiedy cię nie ma?” To pytanie często przyjmuje nieco inną formę, na przykład: „Będziesz w weekend?” albo: „O której jutro wracasz? Czy możemy coś razem zrobić? Czy będziesz mieć dla mnie czas?”

Z rozdziału tego dowiesz się, jak poprzez skoncentrowaną obecność być tam, gdzie trzeba i wtedy, kiedy trzeba, i dysponując odpowiednim poziomem uważności uzyskiwać właściwe rezultaty.

Opracowanie literackie wydania: Renata Kim

Projekt okładki, wnętrza i skład: Andrzej Santorski, Justyna Sokołowska

Korekta: Halina Zalewska

Copyright © for the text by Jacek Santorski, Paweł Bernaś, Paweł Olesiak 2011

Copyright © for the Polish edition by JS & Co Jarosław Szulski

Wydanie 2

JS & Co Dom Wydawniczy

www.szulski.com

polecamy księgarnię online: www.jaceksantorski.pl

ISBN 978-83-931806-2-2

Skład wersji elektronicznej: Michał Latusek / Virtualo sp. z o.o.

¹ Jest to ćwiczenie niezwykłej mocy. Powtórz je kilka razy. Warto! (autorzy)

² Zobacz dialog przedstawiony na wewnętrznej stronie tylnej okładki.

³ Jesteśmy zwolennikami „konstruktywnego realizmu” zawartego w sentencji „Żyj tak, jakby miało zdarzyć się najlepsze, i bądź przygotowany na najgorsze”

⁴ Z badań wynika, że przeciętny lekarz przestaje słuchać pacjenta po 23 sekundach. Czy chciałbyś być tak przyjęty przez swojego doktora?

⁵ Zobacz na you tube

⁶ „Naturalny lider” budzi szacunek, podświadomą potrzebę podążania za nim właśnie dlatego, że realizuje te zasady i postawę. Rozwiniemy to w następnym rozdziale.

⁷ Zob: J. Santorski, B. le Guern, M. Konkel, „Prymusom dziękujemy”, Jacek Santorski & Co, 2005