Marek Kamiński

Odkryj, że biegun nosisz w sobie

Spis treści

- Przedmowa

- Krok 1. Odkryj swój biegun

- Krok 2. Mapa drogi

- Krok 3. Najlepszą praktyką jest dobra teoria

- Krok 4. Wyjście poza schemat

- Krok 5. Wizualizacja jako metoda przygotowań

- Krok 6. Start

- Krok 7. Droga jest ważniejsza niż cel

- Krok 8. Dwa bieguny

- Krok 9. Nie osiedlaj się na biegunie

- Krok 10. Poznaj samego siebie

- Post librum

- Aneks I

- Aneks II

- Aneks III

- Kontynuacja drogi, czyli co dalej?

- Przypisy

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

Kiedy w ciągu jednego roku osiągnąłem na nartach bez pomocy z zewnątrz biegun północny i południowy, nie do końca zrozumiałem znaczenie tej drogi i tych miejsc. Napisano, że człowiek, który zdobędzie biegun, odkryje tajemnice człowieka. Upłynęło jednak wiele czasu, zanim zacząłem dotykać sens tej drogi i znaczenie bieguna. Im więcej o tym myślę, tym bardziej bieguny stają się dla mnie tajemnicą, przyciągają, zmuszają do zastanowienia i w ten sposób wiodą do odkrywania tajemnic człowieka.

Moja droga, która prowadziła przez biegun północny, biegun południowy, Grenlandię, Pustynię Gibsona w Australii, Kilimandżaro, Wisłę, a także dwa bieguny z Jankiem Melą, zainspirowała mnie do refleksji, jak to, co wydawało się niemożliwe, stało się możliwe. Próba odpowiedzi na to pytanie oraz doświadczenie życia na krańcach Ziemi i nieraz krawędziach ludzkich możliwości stały się fundamentem, na którym skonstruowałem metodę Biegun, czyli sztukę odkrywania siebie i osiągania celów.

Ta metoda pozwoliła mi pójść o wiele dalej niż geograficzne bieguny. Pozwoliła mi ona odkryć samego siebie. Nazwa metody wzięła się stąd, że biegun jest sprawcą, ale także jest on dobrą metaforą celów, które sobie stawiamy i które pozornie mogą się wydawać niemożliwe do osiągnięcia, ale kiedy okazuje się, że je osiągnęliśmy, musimy iść dalej i nie możemy zatrzymać się na biegunie. Z drugiej strony sama próba zmierzenia się z naszym biegunem i wyciągnięcie wniosków z ewentualnej porażki są tak samo ważne jak zdobycie celu.

Książka, którą ewentualnie przeczytasz, jest próbą przybliżenia i uporządkowania tej metody, ale nie jest to wykład akademicki. Fundamentem metody Biegun jest odkrycie poczucia własnej wartości, zdobycie wewnętrznej wolności, pozytywna motywacja, poczucie, że jesteśmy w tym świecie potrzebni, nie jesteśmy tutaj bez powodu i jakiekolwiek błędy popełnimy, jakkolwiek jest nam ciężko, ten świat nas kocha i potrzebuje. Żyjemy po części w iluzji, która wciąż pokazuje nam nowe cele i przedmioty, które powinniśmy osiągnąć i posiadać, dlatego życzę ci, Czytelniku, zdobycia wielu biegunów. Nie tylko zewnętrznych, ale przede wszystkim tych, które są w tobie.

Marek Kamiński

1.1 Odkryj, że biegun nosisz w sobie

Mamy rozmawiać o biegunach w naszym życiu i o tym, jak je zdobywać. Ale czym one są? Przecież nie chodzi tylko o te dwa punkty na globusie. Bieguny – zastanawiałeś się, co to takiego?

Dla mnie, dla Marka Kamińskiego, biegun to rzeczywiście po pierwsze pewien punkt geograficzny, do którego kiedyś postanowiłem dojść. Ale podczas mojej pierwszej polarnej wyprawy, w której byłem nastawiony jedynie na osiągnięcie tego punktu na mapie, na dojście do bieguna, nie dawał się on tak łatwo zdobyć. Zatrzymał nas – szedłem wówczas wspólnie z Wojtkiem Moskalem, z którym zostaliśmy pierwszymi Polakami zdobywcami bieguna północnego – i kazał zastanowić się nad samą drogą, która do niego prowadzi. Dzięki temu biegun stał się dla mnie czymś, co ma o wiele więcej znaczeń niż tylko punkt na mapie.

Zwykle w naszych podróżach po świecie wartością jest to, że gdzieś dotarliśmy. Możemy potem opowiadać rodzinie i znajomym: „Tak, byłem w Luwrze” albo: „Tak, byłem na placu Świętego Marka w Wenecji”. Z moim biegunem było inaczej. Nie można opowiadać, że było się na biegunie, można jedynie opowiadać, jak się do niego doszło. Ale droga, która do niego prowadzi, pozornie przebiega w pustce – jest tylko biało i zimno, i nic się nie dzieje. W rzeczywistości dzieje się jednak bardzo dużo. W kształtach lodu można odkrywać różne formy: mumie, Sfinksa, piramidy. W niektórych formach lodu i śniegu można dostrzec nawet księżycowe kratery. Biegun okazał się dla mnie magicznym miejscem. Jeżeli jedziemy na przykład do Egiptu, jeszcze przed wyprawą wiemy, jak wygląda Sfinks czy piramidy. Nic nie może więc nas specjalnie zaskoczyć, co najwyżej piramida okaże się większa albo mniejsza, niż sądziliśmy. Ale Sfinks nie zmieni się nagle w bazyliszka ani piramida w statek kosmiczny. A na biegunie w pewnym sensie jest to możliwe. Dlatego biegun był dla mnie tak inspirujący. Był jak pusty biały ekran, na którym mogłem zobaczyć samego siebie.

Ale to tylko wyobraźnia. Jakie to może mieć znaczenie w życiu?

Wyobraźnia pozwala nam na przykład zobaczyć, że wokół biegunów kręci się cały świat, a one same pozostają nieporuszone. Takie znaczenie słowa biegun można znaleźć w słownikach symboli. Jak to się ma do życia? Biegun jest dla mnie właśnie tym wszystkim, co wprawia mnie w ruch. Biegun jest czymś, co wszyscy nosimy w sobie i co powinniśmy odkryć. Ja, maszerując przez puste polarne przestrzenie, zaczynałem właśnie odkrywać samego siebie. Słowo „biegun” ma więc, jak się okazuje, wiele różnych możliwych znaczeń, które chciałbym tu uporządkować.

Wszyscy wiemy, gdzie leżą geograficzne bieguny. Ale jeśli nasze bieguny są w nas samych, jak znaleźć do nich drogę?

Jeśli przyjąć, że każdy człowiek ma swoje bieguny, to ich zdefiniowanie jest pewnym procesem. Być może niektórzy ludzie od początku są świadomi tego, co chcieliby robić w życiu, i widzą jasno swoją drogę. Ale na ogół nie wiemy, gdzie leżą nasze bieguny. Ja na pewno przez długi czas nie byłem ich świadom i musiałem je odkrywać. A właściwie – cały czas je odkrywam.

Jak odróżnić od zwykłych marzeń to, co jest moim biegunem?

Po czym poznać, że to jest to? Że to twój biegun? Na pewno możemy to poznać po swoim zaangażowaniu. Obcując w myślach z tym celem, z tym marzeniem, dobrze się czujemy i wierzymy, że jesteśmy w stanie poświęcić mu swój czas, poświęcić też inne sprawy, a może nawet swoją dotychczasową drogę. Kiedy jesteśmy w stanie coś poświęcić, coś położyć na szali, możemy sądzić, że to nasz biegun. Nie trzeba od razu rzucać wszystkiego, nie musimy ruszać na biegun Ziemi. Może to być cel znajdujący się w naszym zasięgu. Ważniejsze jest to, że mając do wyboru coś pewnego w tej rzeczywistości, którą już znamy, w której żyjemy, jesteśmy w stanie z tego zrezygnować, mając przed sobą nieokreśloną wizję czegoś innego, co na razie tylko nam się marzy. Gotowość do poświęcenia jest sygnałem, że może to być naszym biegunem.

Nie musi on leżeć na końcu świata?

Biegun jest tworzony z twojej dotychczasowej drogi, nawet jeśli wydaje ci się całkowicie z innej planety. W jakimś sensie jest konsekwencją wyborów, których dokonywałeś do tej pory, tylko konsekwencją na o wiele większą skalę. Na przykład zawsze chciałeś robić coś związanego z wiarą, z duchowością, ale niekoniecznie pragniesz być księdzem albo pustelnikiem. Chciałbyś pomagać innym ludziom, ale niekoniecznie jako lekarz. I nagle wszystkie te cząstkowe i niezrealizowane pragnienia znajdują ujście w czymś, co wydaje się z całkiem innej bajki, ale tak naprawdę jest odpowiedzią na noszone w nas często nawet nieuświadomione pragnienia.

Zwykle sami uznajemy, że takie nasze marzenia są naiwne i nie do zrealizowania.

Ale przykład wielu ludzi pokazuje, że to nieprawda. Wittgenstein, słynny filozof, w pewnym momencie życia rzucił wszystko i przeniósł się do położonego nad fiordem domu w Norwegii, bo uznał, że wszystko, co miał do powiedzenia lub napisania, już przekazał, a chciał dowiedzieć się czegoś więcej o samym sobie i o świecie. Nansen spalił za sobą mosty po to, żeby przejść Grenlandię. Wyruszył z niezamieszkanego wybrzeża i szedł w stronę ludzkich osiedli po drugiej stronie Grenlandii, w ten sposób zamykając sobie możliwość odwrotu. Nie zawsze oczywiście trzeba być tak radykalnym. Ważne, żebyśmy chcieli coś zrobić ze swoim życiem i żebyśmy nie chcieli tkwić w miejscu. Bo życie można przeżyć w taki sposób, że przez cały czas płyniemy z prądem wydarzeń i staramy się tylko o to, żeby utrzymywać się na powierzchni, nie za bardzo ryzykując. Ale życie służy temu, żeby coś z nim zrobić. Nie wystarczy czekać na to, aż ono z nami coś zrobi, tylko trzeba samemu wykonać pewną pracę.

Fridtjof Nansen

Ludwig Wittgenstein

DOŚWIADCZENIE KOŃCA DROGI

Wyobraź sobie, że idziesz na biegun północny, ciągnąc za sobą ciężkie sanki z ekwipunkiem. Jesteś sam, jest – 50 stopni Celsjusza, jesteś zmęczony, tracisz siłę i koncentrację. Jest ci bardzo zimno i chciałbyś już być w domu. Nagle zauważasz, że jesteś na bardzo cienkim lodzie, ale nie masz się dokąd cofnąć. Lód zaczyna pękać pod sankami, a potem pod twoimi nartami. Powoli zanurzasz się w bardzo zimnej wodzie. Poruszasz rękami i nogami, ale nie masz się czego chwycić, bo lód pęka na małe kawałki i tworzy się wokół ciebie breja. Nie ma nikogo, kto może ci pomóc, sanki ze sprzętem powoli zanurzają się w lodowatej wodzie i ciągną cię na dół. Dno jest cztery kilometry niżej. Masz jeszcze trochę powietrza w płucach. Powoli zaczynasz opadać w dół razem z sankami, jak ptak szybując w wodzie parę metrów w ciągu sekundy. Czas zwalnia, nie masz go dużo, opadając ku nieuchronnemu. Myślisz o swoim życiu: co warto z nim zrobić, czego nie zrobiłeś, a bardzo chciałeś, z kim chciałbyś jeszcze porozmawiać, komu przebaczyć, kogo prosić o przebaczenie. Nie masz już dużo czasu. Co będzie z twoimi bliskimi, znajomymi? Nawet się z nimi nie pożegnałeś ani oni z tobą. Czy chciałbyś im jeszcze coś powiedzieć? Czy i jak będą cię pamiętać? Jeszcze raz przebywasz w myślach swoją drogę przez życie i coraz szybciej opadasz w dół…

BIEGUN MOJEGO ŻYCIA

1. To ćwiczenie może być nieco bolesne. Warto się o nie jednak pokusić, bo jak żadne inne pomaga w znalezieniu odpowiedzi na pytanie: „Co zawiera się rzeczywiście w osi (jest na biegunie) mojego życia?”.

2. Wyobraź sobie, że masz sześćdziesiąt, osiemdziesiąt albo sto lat. Jesteś wiekowy, ale czujesz pełną satysfakcję ze swojego całego życia. Jesteś spokojny. Co w tym, przeżutym już, czasie daje ci poczucie spełnienia na koniec życia? A co z kolei powoduje, że umierając, powiedziałbyś: „Bardzo żałuję, że nie…”? Dokończ to zdanie. To, co napisałeś, zapewne przynależy do twojego bieguna. Zacznij myśleć o tym, kiedy i jak to zrealizujesz. Nie czekaj do osiemdziesiątki!

3. Weź osiem karteczek samoprzylepnych. Na każdej zapisz jedną rzecz, która ci się marzy w życiu. Połóż je przed sobą. Wszystkie te sprawy, rzeczy są bardzo atrakcyjne i ważne, prawda?

a. A teraz wyobraź sobie, że przychodzi jakaś katastrofa i możesz zrealizować tylko pięć z nich. Wybierz te pięć karteczek i pozostaw przed sobą, a dwie pozostałe zwiń i odłóż.

b. Masz więc pięć cennych rzeczy. Teraz jednak wielkie tsunami porywa dwie i możesz zatrzymać i realizować tylko trzy z nich. Wybierz te, które zostawisz.

c. Na koniec okazuje się, że masz szansę zrealizować tylko i wyłącznie jedną z pozostawionych trzech rzeczy. Która to będzie? Pozostałe karteczki zwiń i odłóż.

d. Ćwiczenie może wydawać się z pozoru nużące, ale koniecznie przechodź każdy etap z osobna, po kolei. Możesz sam siebie zaskoczyć!

1.2. Dotrzesz do niejednego bieguna, pracując nad sobą

Nikt nam nie każe przejść przez nasze życie tak, jak Nansen przeszedł przez Grenlandię. To tylko jeden z możliwych wariantów. Życie generalnie nie lubi schematów. Powtarzanie ich, tak jak powtarzanie rytuałów, czasem może pomóc, ale nie zawsze to działa. Palenie mostów to sytuacja ostateczna, kiedy nie możemy zrobić kroku naprzód. To ostateczność, aczkolwiek czasem trzeba od ostateczności zaczynać, bywa i tak w życiu. Można od tego zacząć, ale absolutnie nie trzeba. Można wówczas, kiedy człowiek jest na to przygotowany i kiedy jest zdeterminowany, bo rzeczywistość tak go już rozczarowuje albo jest w niej tyle ograniczeń, że można tylko poza nią wyjść. To tak jak z przebywaniem w zamkniętym, dusznym domu. Wyjście na zewnątrz jest jedyną metodą, żeby zaczerpnąć świeżego powietrza i zobaczyć, że można oddychać pełną piersią.

Kiedy czujemy, że tu, gdzie jesteśmy, nic już nas nie czeka albo że czekają nas jedynie same przeszkody, wtedy rzeczywiście najlepiej jest spalić wszystkie mosty. Ale musimy wiedzieć choćby z grubsza, czego szukamy po drugiej stronie. Musimy mieć ogólne wyobrażenie tego, co chcielibyśmy ze swoim życiem zrobić. Nansen wiedział, że na drugim brzegu Grenlandii są ludzkie osiedla i że musi tam dojść, bo inaczej zginie. Celowo ułożył marszrutę w taki sposób, żeby nie mieć do czego wracać. W życiu palenie mostów może być potrzebne na jakiś czas. Można udać się w podróż albo udać się do pustelni i zobaczyć, jak tam jest. Kiedy wydaje nam się, że pojawił się przed nami jakiś cel, w miarę jasny, możemy ryzykować. Ale kiedy wiemy tylko tyle, że tu źle się czujemy, ale jeszcze nie wiemy, dokąd iść, wówczas pamiętajmy, że jest taki wynalazek, jak mosty zwodzone. Można przejść na próbę na drugi brzeg, ale potem wrócić.

Pamiętajmy też, że palenie za sobą mostów nie polega na tym, żeby palić uczucia, niszczyć stosunki z ludźmi, obrażać kogokolwiek. Niektórzy obrażają wszystkich zaprzyjaźnionych z nimi ludzi, żeby nie było do czego wracać. Nie o to chodzi. Jeśli ktoś już pali za sobą mosty, niech przy tej okazji nie pali ludzi. Nawet jeśli coś uda nam się osiągnąć, będzie temu towarzyszyła potem świadomość, że kogoś skrzywdziliśmy.

Nie trzeba więc zrywać ze swoim dotychczasowym życiem?

Najpierw trzeba poznać i zrozumieć samego siebie. Taką pustą przestrzeń, którą ja odkryłem w drodze na biegun, możemy znaleźć i w taki prosty sposób, że podarujemy sobie piętnaście minut dziennie na zastanowienie się nad sobą. Możemy nie mieć możliwości, żeby wyjechać na miesiąc do medytacyjnego klasztoru, ale codzienna chwila skupienia, odizolowania się, już będzie formą palenia mostów. Szukanie biegunów polega na szukaniu autentycznego, mojego życia. Nie chodzi zatem o widowiskowe zerwania, bardziej liczy się istota, zawartość.

W jednej z części Gwiezdnych wojen jest scena, w której Luke Skywalker mówi, że jest już gotów, by stać się rycerzem Jedi, ale słyszy w odpowiedzi, że jest na to jeszcze za wcześnie. To taki właśnie życiowy moment, kiedy człowiek chce coś ze sobą zrobić, ale jeszcze nie wie, co konkretnie, i musi najpierw do tego dojrzeć. Bo inaczej może przejść na ciemną stronę mocy… Nie jest wartością samą w sobie zerwanie z dotychczasowym życiem, kiedy odczujemy potrzebę zmiany. Ważne jest, w imię czego to się odbywa. Musimy wiedzieć, czego chcemy, choćby mniej więcej. Również na mojej drodze stawały różne „demony”, różne pokusy czy też chęć wybrania łatwiejszej i wygodniejszej drogi. Oczywiście możemy sami od razu założyć, że przejdziemy na ciemną stronę mocy, ale ja uważam, że na swoje bieguny lepiej nie dochodzić, chwytając się wszelkich dostępnych metod. Dziś możliwości wynajdywania sobie zajęć wydają się nieograniczone, ale nie wszystko, co jest możliwe, jest dobre. Dobre dla nas.

Wiele rzeczy dużo łatwiej też dziś osiągnąć. Nad biegunami można przelecieć w samolocie. Ale chyba nie o to chodzi…

Niedawno ktoś zwrócił mi uwagę, że od czasu zdobycia przez Wojtka Moskala i przeze mnie bieguna północnego nikt z Polaków nie podjął podobnej próby. To nie jest sprawa pieniędzy, bo przygotowanie jachtu do rejsu dookoła świata jest wielokrotnie kosztowniejsze niż wyprawa na biegun. Chodzi po prostu o to, że aby dojść na biegun, trzeba się straszliwie namęczyć. Trzeba bardzo ciężko pracować i namęczyć się jeszcze po drodze. Trzeba oddać tej sprawie dużą część samego siebie, w każdym wymiarze: fizycznym, duchowym, psychicznym. Żeby przetrwać to zmęczenie i nie zrezygnować, trzeba wykonać bardzo dużą pracę wewnętrzną.

Co więcej, nie jest tak dobrze, że wykonuje się ją raz, a potem ma się spokój na resztę życia. Kiedy dochodzisz do swojego bieguna, przyglądasz mu się, ale potem musisz iść dalej, nadal pracując nad sobą. Jeśli wydaje nam się, że biegun leży na zewnątrz nas, gdzieś tam daleko, to zwyczajnie do niego nie dojdziemy, zabraknie nam po prostu sił. Biegun ma już taką strukturę, że bez pracy nad sobą nie można tam dojść. Cel, który nie wiązałby się z przebudową wewnętrzną, z rozwojem, nie jest dla mnie biegunem.

A jeśli chcemy zdobyć tylko coś konkretnego, na przykład dobry samochód albo wygodny dom?

Nawet jeśli te rzeczy zdobędziemy, czy zmienimy coś w sobie? Techniki zdobywania biegunów można zastosować do wszystkich celów, ale czy każdy będzie naszym biegunem? Stanie się nim dopiero wtedy, gdy będzie zgodny z naszymi marzeniami i autentycznymi pragnieniami. Dopiero wówczas będziemy się czuli spełnieni i prawdziwi.

Wierzę, że ktoś może czuć się spełniony dzięki temu, że wybuduje sobie dom, o jakim przez całe życie marzył, z patio i basenem. Ale na ogół staramy się tak usilnie o podobne rzeczy nie dlatego, że są przedmiotem naszych najgłębszych pragnień, tylko po to, żeby jak najlepiej wypaść w oczach innych ludzi. Nie chodzi o moją wewnętrzną satysfakcję, tylko o coś zewnętrznego. „W oczach ludzi” to inna nazwa sławy, którą osiąga się, gdy uda się zrealizować jakiś wielki projekt. Na poziomie mieszkania czy samochodu chodzi o to, żeby nasi znajomi zobaczyli – o, ma niezłe auto, piękny dom. Przy wielkich projektach chodzi o to, żeby usłyszano o nas w całym kraju albo i na całym świecie.

To coś złego?

Sama sława nie jest niczym złym. To, że chcemy dobrze wypadać w oczach innych, to także nic złego. Nie uważam, żeby było naganne to, że chcę, aby inni mieli dla mnie uznanie. Jeżeli natomiast podporządkowujemy temu celowi swoje życie, jeśli będziemy myśleć tylko i wyłącznie o tym, żeby dobrze wypadać w oczach innych, za wszelką cenę, wtedy rzeczywiście będzie się to działo kosztem naszej osobowości, bo to nie my jesteśmy wtedy celem tylko to, jak wypadamy w oczach innych. Nieświadomie, na głębszych poziomach, możemy nawet z tego powodu cierpieć. Możemy zburzyć całe swoje życie po to, by na koniec zostać sami. Jeśli to, jak wypadamy w oczach ludzi, nie będzie podbudowane niczym autentycznym, prawdziwym w nas, w momencie gdy tak zdobyte uznanie z jakichś powodów skończy się, będziemy nikim. Lepiej więc starać się o uznanie we własnych oczach, a dokładniej – uznanie w oczach innych budować na uznaniu w oczach własnych.

Owocem fałszywych biegunów jest frustracja, a nie satysfakcja. Biegun to jednak autentyczność, prawda, fundament zbudowany w samym sobie. Ja sam nie przywiązuję dziś wagi do tego, jak mnie inni postrzegają. Może dla jednych jestem zdobywcą biegunów, a dla innych dziwakiem, niezrozumiałym frustratem? Dla kogoś zdobywanie biegunów Ziemi może być wariactwem, jakimś absurdem: po co tam iść, skoro nie ma tam niczego prócz lodu, co tam można znaleźć?

A czy każdy ma w swoim życiu jeden biegun, czy ma ich wiele?

Myślę, że każdy z nas ma więcej niż jeden biegun do zdobycia. Ważne, żeby na początek odkryć jeden. To tak jak z językiem. Ucząc się drugiego języka, lepiej poznajemy własny. Zdobywając bieguny, lepiej rozumiemy własne życie. Ich liczba nie ma znaczenia. Każdy biegun jest dobry. Nie zawsze też muszą się uzupełniać, czasami okazują się przeciwieństwami. Na przykład teraz mój biegun podróżowania stał się antybiegunem dla życia rodzinnego.

Biegunów może być wiele, ale już jeden pozwala nam odkryć bogactwo życia. Nie ma jednego modelu obowiązującego wszystkich, tak samo jak na różnych etapach naszego życia bieguny wyglądają inaczej. Pierwszym krokiem w ich stronę jest już trochę głębsze spojrzenie na siebie. Kiedy płyniemy z prądem, jeśli nawet tylko się zatrzymamy, to w pewnym sensie zaczynamy płynąć pod prąd. W moim życiu zaprowadziło mnie to na krańce świata, ale dla kogoś innego bieguny mogą leżeć całkiem gdzie indziej. Świadome wychowanie własnych dzieci także może być biegunem. To, co jest w naszym życiu świadomie i w zgodzie ze sobą wybrane, co nie szkodzi innym, a nas buduje, co może nie zbawia świata, ale przynajmniej zbawia naszą duszę. Nasz biegun.

Czy każda zmiana życia jest już naszym biegunem?

Nieraz zmiany dokonują się przypadkowo, bez naszego udziału. Ktoś nam funduje samochód albo dostajemy inny prezent od losu. Na pewno biegun to taki cel, który sami sobie wyznaczamy, który wymaga wysiłku, a droga do niego nie jest prosta. W danym momencie życia powinien on być naszym maksimum. W końcu bieguny też są tylko dwa na świecie. Oczywiście inne są bieguny osiemnastolatka, inne czterdziestolatka, a inne siedmiolatka, dla którego biegunem może być odkładanie oszczędności na słodycze.

Jak w takim razie poznać, co w danym momencie życia jest naszym biegunem?

Wymaga to przede wszystkim ciągłego odkrywania siebie, swoich marzeń, idei, które w nas tkwią, badania swojego wnętrza, przyglądania się sobie. Trzeba, przyglądając się różnym projektom, własnym myślom, zastanawiać się, co chcemy zrobić ze swoim życiem, które z tych myśli budzą nasze największe emocje. I trzeba skupić się na tych, do których najczęściej wracamy, mimo że nieraz wydają się czystą niemożliwością.

WIELKA ŚCIEŻKA

Pierwowzór tego ćwiczenia został opisany przez Roberta Diltsa, człowieka, który nieustająco poszukuje swojego bieguna i w kolejnych odsłonach swojego życia osobistego i zawodowego odnajdywał nowe, które prowadziły go do pięknych odkryć pomagających innym ludziom. Do tego ćwiczenia będziesz potrzebować trochę miejsca w pomieszczeniu, w którym się znajdujesz. Na podłodze rozłóż przed sobą jedna po drugiej sześć kartek (napisz na kolejnych: OTOCZENIE, ZACHOWANIE, UMIEJĘTNOŚCI, WARTOŚCI I PRZEKONANIA, TOŻSAMOŚĆ, MISJA). Będą one stanowiły kolejne etapy ścieżki, po której będziesz kroczył… Weź ze sobą notatnik lub jeszcze lepiej urządzenie do nagrywania – celem jest zarejestrowanie tego, co przychodzi ci do głowy spontanicznie na każdym z etapów. Kiedy będziesz gotów, stań na pierwszej kartce:

Etap I: OTOCZENIE

Pomyśl, jakie jest ono dzisiaj. Gdzie bywasz, żyjesz, pracujesz? Jakich ludzi masz wkoło siebie? Kiedy będziesz gotów, zrób kolejny krok, stając na kolejnej karteczce.

Etap II: ZACHOWANIE

Jakie dziś jest twoje zachowanie? Opisz je w kilku słowach. Odważne, niepewne, śmiałe? Możesz używać przenośni, metafor, kolorów i innych opisów swojego zachowania. Kiedy będziesz gotów, idź dalej.

Etap III: UMIEJĘTNOŚCI

W jaki sposób opiszesz dziś swoje umiejętności? Możesz je wymienić. Albo opisać – czy są małe, słabe, duże?

Kiedy będziesz gotowy, zrób kolejny krok.

Etap IV: WARTOŚCI I PRZEKONANIA

Jakie są twoje najważniejsze wartości, którymi kierujesz się w życiu? O czym jesteś w sposób pewny przekonany? Jakie przekonania dotyczące życia, świata, innych ludzi są kluczowe w twoim życiu?

Kiedy poczujesz, że jesteś gotów, przejdź do następnego etapu.

Etap V: TOŻSAMOŚĆ

Jak dziś opiszesz siebie? Kim jesteś? Co jest trzonem twojej tożsamości? Kiedy zakończysz, idź dalej.

Etap VI: MISJA

Jaka jest twoja misja? Jak byś ją opisał?

Kiedy skończysz i zanotujesz to, co pojawiło się w twoim umyśle na etapie MISJA, odwróć się i spójrz na całą ścieżkę (od TOŻSAMOŚCI po OTOCZENIE).

Teraz wyobraź sobie, że otrzymałeś od losu wielki dar. Wszystko, co było ważne i o czym marzyłeś, spełniło się. Otrzymałeś dar, który powoduje, że wszystko jest właśnie tak, jak bardzo tego chciałeś. Teraz rozpocznij podróż z owym darem jeszcze raz. Przejdź po ścieżce krok po kroku. Teraz, gdy to, czego bardzo pragnąłeś, zrealizowało się:

Jaka jest teraz twoja tożsamość?

Jakie są twoje najważniejsze wartości? W co wierzysz? O czym jesteś przekonany?

Burda NG Polska

Sp. z o.o. Spółka Komandytowa ul. Marynarska 15, 02-674 Warszawa

Dział handlowy: tel. 22 360 38 42

Sprzedaż wysyłkowa: tel. 22 360 37 77

Tekst © 2014 Marek Kamiński

Ćwiczenia: Joanna Heidtman

Rysunki: Mariusz Stawarski

Redakcja: Jarosław Zalesiński

Redakcja i korekta: erte

Projekt graficzny, skład i łamanie: Hanna Szeliga-Czajkowska

Koordynacja prac: Katarzyna Cyranka

Redaktor prowadzący: Małgorzata Zemsta

Redaktor techniczny: Mariusz Teler

Zdjęcia na okładce: Wojciech Ostrowski (przód), Paweł Wyszomirski (tył)

Zdjęcia wewnątrz: archiwum Marka Kamińskiego i Fundacji Marka Kamińskiego, Wyższa Szkoła Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa w Poznaniu.

Autorzy zdjęć: Marek Kamiński, Wojciech Ostrowski (s. 46, 52, 56, 65, 92, 102, 186), Maciej Moskwa (s. 61), Jerzy Surdel (s. 18, 159, 173), Wyższa Szkoła Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa w Poznaniu; Hanna Szeliga (s. 66, 130, 192-193); Anna Biała (s. 167), Gazeta Wyborcza.

Wykres pochodzi z książki Erlinga Kaggego Philosophy for Polar Explorers

ISBN 978-83-7596-496-7

Copyright for Polish edition © 2014 National Geographic Society. All rights reserved.

Wszelkie prawa zastrzeżone. Reprodukowanie, kopiowanie w urządzeniach przetwarzania danych, odtwarzanie w jakiejkolwiek formie oraz wykorzystywanie w wystąpieniach publicznych – również częściowe – tylko za wyłącznym zezwoleniem właściciela praw autorskich.

www.gjksiazki.pl

www.national-geographic.pl

Swoje uwagi i przemyślenia mogą Państwo przekazać Markowi Kamińskiemu, pisząc na adres: marekkaminski@kaminski.pl

Zapraszam na mój blog: www.marekkaminski.com,
www.facebook.com/MarekKaminskiZdobywamyBieguny,
twitter.com/MarekKaminski

Skład wersji elektronicznej:

Virtualo Sp. z o.o.