Blondynka
na Orinoko

Blondynka
na Orinoko

TEKST, ZDJĘCIA I RYSUNKI
Beata Pawlikowska

Na krańce świata

National Geographic

Rozdział 1

Podróże i wolność

Świat ze mnie zakpił. I właśnie sobie uświadomiłam, że zrobił to na moją wyraźną prośbę.

Stałam na pustym placu. W pustym mieście. Z pustą głową. I zastanawiałam się jak to w ogóle jest możliwe.

Bo ja przecież znałam to miasto. Byłam tu kilka razy. Ostatnio piętnaście lat temu. Wystarczyło wyjść na ulicę, żeby pojawili się zaciekawieni tubylcy, przewodnicy szukający zajęcia i przedstawiciele agencji podróży. Oganiałam się przed nimi jak przed uporczywymi komarami.

– Już mam, dziękuję! – odpowiadałam.

– Może następnym razem? – pytali z nadzieją.

– Może następnym razem! – zgadzałam się.

I oto właśnie nastąpił następny raz. A miasto jest ciche, puste i tak dziwnie bezludne, jakby przeszła tędy zaraza. Usiadłam na ławce, żeby zebrać myśli.

Puerto Ayacucho. Stolica wenezuelskiej części Amazonii. Miasto położone nad rzeką Orinoko. To właśnie stąd kilka razy wcześniej wyruszałam w głąb dżungli. To tu po ulicach kręcili się Indianie z pobliskich wiosek i właściciele miejscowych biur podróży, które wyrastały jak grzyby po deszczu. Można było wybierać jak w koszu z dojrzałymi owocami mango. Wszyscy chętnie obniżali ceny, proponowali, że dołożą dodatkowy silnik albo zapas paliwa. Przekonywali, że mogą płynąć nawet nocą, że są najbardziej godni zaufania i mają największe doświadczenie. Wypływałam z nimi na rzekę Orinoko, a potem dalej i dalej po jej dopływach w głąb dżungli.

Spaliśmy w maleńkich obozowiskach rozbitych na piaskowej mieliźnie. „Obozowisko” to wielkie słowo. W rzeczywistości mieliśmy tylko ognisko i kilka hamaków. Ślady kajmana na piasku. Szalone wycie małp przed świtem. Piranie na kolację.

Wiele razy tak właśnie wędrowałam przez dżunglę amazońską. Kilka razy organizowałam takie wyprawy w Wenezueli. Wiem jak się do tego przygotować, co jest potrzebne, jak to zdobyć, jak wyposażyć łódź, jak znaleźć wiarygodnego przewodnika. Tym razem jednak chciałam to zrobić inaczej.

Postanowiłam zamieszkać na rzece. Wtopić się w miejscowe życie. Spotkać tubylców, którzy ładują na łódź banany i popłynąć z nimi do następnej wioski. Zabrać się z transportem ryżu dla misjonarzy albo z poszukiwaczami złota. Z każdym, kto stanie na mojej drodze i będzie zmierzał na południe, w stronę Brazylii.

Nie chciałam organizować luksusowej ekspedycji. Oczywiście, tak byłoby najłatwiej. Już z Europy, siedząc wygodnie przed ekranem mojego komputera, mogłam wszystko załatwić. Wynająć łódź, kupić paliwo i zapasy, zatrudnić doświadczonego motoristę, czyli człowieka, który potrafi nie tylko obsługiwać silnik na łodzi, ale i go naprawić w razie potrzeby. Wynająć przewodnika, który będzie dbał o moje bezpieczeństwo, gotował mi rano kawę na ognisku i rozwieszał hamak.

To byłoby możliwe. I kosmicznie kosztowne. Oczywiście mogłabym poszukać sponsora, ale na sam dźwięk tego słowa coś się we mnie burzy.

Sponsor to jest ktoś, kto jest w stanie mi coś umożliwić, prawda? Coś, czego w inny sposób, bez jego łaskawej pomocy, nie mogłabym zdobyć.

O nie!

Ja tak nie chcę!

Podróżowanie to wolność. To szukanie, odkrywanie i znajdowanie, ale nie dlatego, że ktoś coś dla mnie wcześniej przygotował do odkrycia, narysował trasę i zaprowadził mnie za rączkę do celu.

Podróżowanie to wolność, w której dzieją się niesłychane rzeczy. To szukanie i odkrywanie, ale nie chodzi o to, żeby wiedzieć czego się szuka. Chodzi o to, żeby to znaleźć.

I to jest najbardziej niesamowite.

I dlatego właśnie najbardziej lubię podróżować sama i za własne pieniądze. Wyruszam i jadę, płynę, idę przed siebie. A droga odkrywa przede mną swoje tajemnice. Tego nie da się zaplanować.

Rozdział 2

Gdzie nie ma dróg

Mój pomysł był prosty. Chciałam wyruszyć z Puerto Ayacucho w Wenezueli i dotrzeć do Manaus w Brazylii podróżując po rzekach. Najpierw po Orinoko, potem jej dopływach, aż do Rio Negro, które wpływa do Amazonki.

Proste. Teoretycznie możliwe.

Zobacz sam jak to wygląda na mapie.

Jest właściwie tylko jeden maleńki odcinek, gdzie rzeki się nie łączą – między osadami Yavita i Maroa. Na mapie wyraźnie widać tam kreskę oznaczającą drogę. A jeśli jest droga, to i znajdzie się samochód, który po tej drodze jeździ.

Wyobraź sobie dżunglę. Nie ma żadnych dróg. Spójrz jeszcze raz na mapę – droga prowadzi tylko do Samariapo poniżej Puerto Ayacucho. I tej drogi by nie było, gdyby nie konieczność, dlatego że tuż za Puerto Ayacucho na rzece jest kilka niebezpiecznych wodospadów, których nie można przepłynąć żadną łodzią. Dlatego trzeba było zbudować kawałek drogi i drugi port w Samariapo. I w praktyce właśnie stamtąd odpływają wszystkie lodzie.

Obszar na mapie to ponad 176 899 km². Nie ma żadnej drogi z wyjątkiem tego małego odcinka między dwiema wioskami. Zaznaczone przerywaną linią – to znaczy, że to jest trakt wykarczowany przez dżunglę, po którym można przejechać tylko wtedy, kiedy nie pada zbyt dużo deszczu. Bo kiedy leje, to ziemia zamienia się w gęste, lepkie i głębokie błoto.

I jeszcze jedno.

Ta maleńka droga między dwiema osadami powstała dlatego, że potrzebowali jej tubylcy. A to znaczy, że ktoś na pewno po niej jeździ. Nie wiem jak często – być może raz na tydzień albo raz na miesiąc, ale byłam gotowa poczekać.

Wszystkie inne trasy prowadzą po rzekach.

Dżungla jest zbyt trudnym, niebezpiecznym i nieprzewidywalnym miejscem, żeby budować tam drogi. To prawda, niektórym się udaje – na przykład Brazylijczykom – ale nie chciałbyś sprawdzić jak się po tej drodze podróżuje.

To opowieść na inną książkę.

W wenezuelskiej Amazonii nie ma dróg. Są rzeki i jest to najbardziej oczywisty i naturalny sposób przemieszczania się dla ludzi, którzy mieszkają tam od wieków. I to jest następny powód, dla którego nie buduje się szos. Bo po co?

Podróżowanie po rzekach ma same zalety.

Można czółnem płynąć z nurtemi wtedy szybko, bez żadnych kosztów i bez wysiłku dociera się do celu. Żaden samochód tego nie potrafi.

Można załadować na łódź towary, a ona lekka jak piórko unosi się na falach. Żaden samochód nie jest w stanie odjąć ciężaru swojego ładunku.

Można własnoręcznie zrobić sobie czółno z pnia drzewa i wystrugać wiosło. Nie da się własnoręcznie z naturalnych materiałów zrobić samochodu.

Na rzece nigdy nie ma śliskiego błota ani kurzu, które utrudniają podróż. Kiedy jest gorąco, w wodzie można się ochłodzić, a na koniec dnia po wielu godzinach podróży w rzece można się po prostu wykąpać.

W żadnej drodze nie byłoby to możliwe.

Dlatego lubię podróżować po rzekach.

I dlatego wydawało mi się, że mój pomysł jest prosty do zrealizowania.

Rzeczywiście był.

A raczej byłby. Gdyby nie kilka trudnych do przewidzenia okoliczności.

Rozdział 3

Wielka przygoda

Uwielbiam ten moment, kiedy w środku nocy zamykam za sobą drzwi i zaczynam przygodę.

Zaczynałabym ją chętniej w środku dnia, ale samoloty do Ameryki Południowej odlatują zwykle około siódmej rano. Na lotnisku trzeba być o piątej. W styczniu to jest jeszcze najczarniejsza noc. Minus dwadzieścia stopni mrozu. Ja w lekkich butach i polarze, rozgrzana myślami. Wsiadam do taksówki i mówię:

– Na lotnisko, proszę. Odloty.

I tak się to zaczyna.

Tym razem postanowiłam wyruszyć na dwa miesiące. Tak, oczywiście, mogłabym podać sto powodów dlaczego nie mogę sobie pozwolić na dwumiesięczną nieobecność w Polsce, wymienić wszystkie książki, które mam w tym czasie napisać, wszystkie audycje, które muszę poprowadzić, wszystkie felietony, teksty i reportaże, rysunki, które musiałabym narysować i wiele innych ważnych rzeczy.

Ale w życiu nie chodzi o to, żeby wydziergać sobie fajnie dopasowaną pętlę, którą człowiek nałoży na szyję i będzie posłusznie nosił.

Chodzi o to, żeby być wolnym i móc podejmować nowe decyzje.

Myślę, że wolność nie oznacza braku przywiązania ani swojego miejsca. Wprost przeciwnie. Wolność to taki stan, kiedy decydujesz gdzie chcesz być i co chcesz robić. Masz wybór. Nie czujesz się spętany żadnym, nawet najbardziej wygodnym łańcuchem.

A kiedy marzysz o tym, żeby wyruszyć w podróż, to tak organizujesz swoje życie, żeby to sobie umożliwić.

Przygotowałam nową książkę do druku. Nagrałam osiem audycji do nadania w czasie mojej nieobecności. Napisałam kilkanaście obiecanych felietonów z fotografiami i rysunkami.

Spakowałam czarną podróżną torbę i wyruszyłam.

Obudziłam się w Caracas o ósmej rano. Słońce dotykało szarych betonowych ścian, jakby było zdziwione, że są takie gładkie i twarde.

Wyjrzałam przez okno i uśmiechnęłam się.

Czy wiecie, że są na świecie rzeczy, które nigdy się nie zmieniają?

To zabawne.

Świat pędzi do przodu. Wszystko się zmienia. Nawet sposób korzystania z telefonu i obsługiwania pralki. Jedzenie dostępne w sklepach i dania w restauracjach. Po prostu wszystko ewoluuje, zostaje udoskonalone, uproszczone albo zjeżdża gotowe z fabrycznej taśmy. W miastach buduje się nowe wieżowce i osiedla. W wioskach powstają nowe drogi i sklepy. Po prostu wszystko ciągle się zmienia.

Ale nie ten bar na rogu ulicy.

Jadłam w nim śniadanie piętnaście lat temu. I wyglądał identycznie jak dzisiaj. Biała markiza w paski, stoliki na zewnątrz i sala w środku. Wielka szklana lada, w której stoją pojemniki z nadzieniem do wyboru. I gorące, grube placki z mąki kukurydzianej, które sprzedawca rozkrawa w poprzek i nakłada do środka wybrany farsz. Jest wszystko, co lubisz: różne rodzaje mięs od siekanej wołowiny przez pulpety aż po pieczonego i gotowanego kurczaka, jajka kurze i przepiórcze w różowym sosie, tuńczyk z puszki, tarty żółty ser i wiele innych, czasem trudnych do odgadnięcia specjalności.

I jest też mój ulubiony, fantastyczny, pyszny, najlepszy na świecie queso llanero, czyli biały, twardy ser o lekko słonym smaku. Wygląda jak twaróg, ale jest zupełnie inny. Można go kroić w plasterki, bo jest ścisły i dość twardy. Ma dziurki w środku, ale inne niż w żółtym serze. I smakuje cudownie – szczególnie w taki tropikalny wenezuelski poranek, po krótkiej nocy, po kilkunastu godzinach lotu samolotem i ośmiu godzinach zmiany czasu.

Kiedy poprzedniego wieczoru przyleciałam do Caracas, w Polsce był środek nocy. W Wenezueli dopiero wczesny wieczór.

– Una arepa, por favor – mówię do sprzedawcy. – Con queso llanero. Y nada mas¹.

Patrzy na mnie spod oka. Lubię to spojrzenie. Skąd ona jest? Dlaczego mówi tak dobrze po hiszpańsku? Czy tu mieszka? Ma męża Wenezuelczyka? Czy ja ją już tu wcześniej widziałem? Jest sama? Dlaczego jest sama?

– Algo mas? – pyta sprzedawca i rzuca mi następne spojrzenie. – Coś jeszcze?

– No, gracias² – uśmiecham się tak szeroko, jak tylko potrafię.

Jestem taka szczęśliwa!!!

Tak się zaczyna moja wielka przygoda!!!

Poprzedniego wieczoru poprosiłam taksówkarza, żeby przywiózł mnie na ulicę Las Acacias.

– Szukasz hotelu? – domyślił się.

– Tak.

– Do którego hotelu mam cię zawieźć?

– Nie wiem do którego – odrzekłam zgodnie z prawdą. – Ale wiem, że w okolicach Las Acacias jest dużo hoteli. Znajdę jakiś.

Pokiwał głową i spojrzał na mnie we wstecznym lusterku.

– Tak, wiem – odpowiedziałam mu spojrzeniem. – Las Acacias to okolice tanich hotelików wynajmowanych na godziny, gdzie niezbyt wymagający tubylcy mogą posmakować zakazanych randek z przypadkowymi dziewczynami.

Mieszkałam tam już parę razy. I wiem, że można tam też normalnie wynająć pokój na dni. I nie być zaczepianą przez nikogo.

– Las Acacias – mruknął kierowca

Uzgodniliśmy cenę i pojechaliśmy.

Taksówkarz zatrzymał się przy szarym budynku. Natychmiast go rozpoznałam. Mieszkałam w tym hotelu wiele lat temu.

Wciągnęłam na górę torbę, wzięłam prysznic i poszłam spać.

A rano z okna zobaczyłam mój ulubiony bar na rogu.

Zjadłam arepę z białym słonym serem, który przyjemnie skrzypi w zębach.

– Ach! – pomyślałam. – To dobry znak!

Pewnie wszystko będzie tak, jak było kiedyś.

Wszystko było jednak zupełnie inaczej.

Wtedy jednak jeszcze o tym nie wiedziałam.

Zamknęłam torbę, wymeldowałam się z pokoju i ruszyłam na południe.

„Areperia” to bar, gdzie sprzedaje się arepy, czyli grube placki uzupełnione wybranym nadzieniem.

Arepa z jajeczenicą.

Rozdział 4

James Dean też miał taki samochód

Jest wiele sposobów podróżowania. Można wynająć samochód, ustawić nawigację i dojechać prosto do celu. Można w godzinę dolecieć samolotem. Można w tropikalnym upale kupić bilet do klimatyzowanego autobusu i zostać dowiezionym w cichym chłodzie. Można też zrobić to, co ja zrobiłam.

Z Caracas do Puerto Ayacucho jest daleko. Około dwudziestu godzin jazdy autobusem. A ja przecież dopiero spędziłam cały dzień w samolocie. Nie chciałam dać się zamknąć w następnym klimatyzowanym, zimnym wnętrzu. Chciałam nacieszyć się tropikami i Ameryką Południową.

Otworzyłam mapę. Szukałam miejsca odległego o kilka godzin drogi od stolicy. Mam. Valle de la Pascua, czyli Dolina Wielkanocy. W tak ładnie nazywającym się mieście przyjemnie będzie spędzić noc, a następnego dnia ruszyć dalej.

Ha.

Ale czym?

Miałam nadzieję, że do Doliny Wielkanocy podróżuje lokalny autobus. Taki zwyczajny, bez klimatyzacji, gdzie można otworzyć okna i przyglądać się ludziom, wioskom i polom.

Pojechałam więc metrem na dworzec autobusowy. Uwielbiam te dworce, bo są najbardziej przyjaznymi dla podróżnika miejscami, jakie można sobie wyobrazić! To prawda, że najczęściej nie ma rozkładu jazdy i nie wiadomo o której autobus odjedzie. Ale wiadomo też, że w popularnych kierunkach tych autobusów jest bardzo dużo, a odjeżdżają w porze największego ruchu. Wystarczy więc przyjść na dworzec odpowiednio wcześnie – bo największy ruch jest wtedy, kiedy ludzie jadą rano na targ, czyli około szóstej.

W każdym autobusie oprócz kierowcy jest dodatkowa osoba, która przyjmuje pieniądze za bilety i szuka pasażerów. Chodzi po dworcu i krzyczy:

– Marakajmarakajmarakaj!

– Sanhuansanhuansanhuan!

Maracay i San Juan to nazwy miejscowości. Wystarczy przyjść na dworzec i posłuchać z której strony dobiega nazwa miasta, do którego chcesz jechać. A pomocnik kierowcy już pewnie z daleka sam cię zobaczył i idzie w twoją stronę, żeby pomóc z bagażem. Tak, tak, to naprawdę tak działa.

Już przed dworcem stało kilku mężczyzn z nazwami miast na ustach, ale na hasło Valle de la Pascua tylko kręcili przecząco głowami. Weszłam do środka, tam gdzie jest największy gwar i zgiełk, rzuciłam nazwę mojego miasta w powietrze, w oczekiwaniu, że za chwilę odpowiedni kierowca albo jego pomocnik sami mnie znajdą i zaprowadzą do odpowiedniego autobusu – bo wiele razy tak to się właśnie odbywało. Ale nie dzisiaj.

– Tam – jeden z kierowców wskazał za dworzec. – Tam, na parkingu są carros.

Ha!

Carros? Czyli po prostu samochody?

Przeszłam przez dworzec i ciemny korytarz i nagle znalazłam się na kosmicznym lądowisku, gdzie przez szczelinę w czasoprzestrzeni na Ziemię powróciły szalone krążowniki szos sprzed siedemdziesięciu lat. Albo i więcej.

James Dean miał taki samochód. Elvis Presley miał taki samochód. Marlon Brando miał taki samochód. I ja właśnie zamierzałam taki mieć!

Na kawałku ubitej ziemi za dworcem stały stare krążowniki szos z lat pięćdziesiątych. Cadillaki, chevrolety i różne inne tajemnicze marki, o których świat już dzisiaj zapomniał. Rozłożyste, kwadratowe, z szerokimi maskami, które kołysały się na miękkich resorach. Zdobione egzotycznym drewnem, z dopieszczonymi detalami i nadgryzione zębem czasu. Pęki kabli sterczały spod zderzaka, z drzwi ktoś dawno zdjął tapicerkę, może żeby zrobić sobie z niej garnitur. Została sama blacha ze śladami kleju, plam po spawaniu i kleksów historii.

Niektóre były w fantastycznej kondycji. Lśniące w słońcu, nonszalancko rozparte na czterech kołach, z przytulnymi kanapami w środku.

To były samochody do Valle de la Pascua.

Aaaaaa!!!! Gdybym miała sobie wymarzyć najbardziej niesamowity transport tego ranka, to byłby właśnie taki!

Stare amerykańskie krążowniki szos, o których świat już dawno zapomniał i zastąpił je nowoczesnymi modelami. A one żyją do dziś w Wenezueli jak dinozaury w Parku Jurajskim. Wolne, dumne i swobodne. Przysadziste, rozszerzające się ku dołowi, ze stalowymi lamówkami. W środku przestronne, minimalistyczne, klasyczne. Piękne. Bogate w przeszłość i wspomnienia zapisane w każdej najmniejszej rysie na karoserii, pęknięcie skóry na kierownicy i kropce rdzy na desce rozdzielczej.

Dzielnica dla nie najbogatszych na wzgórzach niedaleko Caracas.

– Valle de la Pascua? – upewniłam się na widok kierowcy.

Wyglądał tak samo jak jego samochód. Jak dinozaur z poprzedniej epoki. Wysoki, chudy, w koszuli i kapeluszu.

– Si – potwierdził i sięgnął po moją torbę.

Zapakował ją do bagażnika i powiedział, że jestem czwarta. Poprzedni samochód z kompletem pasażerów niedawno odjechał. Musimy czekać aż zbierze się nowy komplet, czyli sześć osób. Jeszcze dwie beze mnie.

Po półtorej godzinie pojawił się gość w niebieskim T-shircie.

Pół godziny później na zakurzonym parkingu pojawiła się kobieta z dwójką dzieci, zapakowaliśmy się do dumnej korwety sprzed lat i ruszyliśmy.

Rozdział 5

Kierowca zwany przeznaczeniem

Czy pisałam już, że lubię podróżować tam, gdzie popycha mnie przeznaczenie? Dlatego nie lubię zbyt szczegółowych planów, nie rezerwuję hoteli ani miejsc w autobusach. Chcę być wolna. Chcę poczuć, że idę po najbardziej niezwykłej ścieżce, która rozwija się pod stopami i sama prowadzi mnie naprzód.

To jest właśnie przeznaczenie.

Gdybym miała napisać scenariusz filmowy do tej wyprawy, to pewnie starałabym się tak dobrać miejsca, żeby były w jakiś sposób znaczące i żeby żadne z nich nie pojawiło się w filmie bez przyczyny. Niby przez przypadek wpadam do miasteczka Dolina Wielkanocy, mijam na ulicy obcego człowieka, a potem niespodziewanie pod koniec filmu okazuje się, że tego właśnie człowieka szukałam, ale kiedy spotkałam go po raz pierwszy, zupełnie nie zdawałam sobie z tego sprawy. Tak byłoby w filmie, prawda?

I tak właśnie zdarzyło mi się w życiu.

Bo ta wyprawa była jak film kręcony przez przeznaczenie.

Ale wtedy jeszcze oczywiście o tym nie wiedziałam.

Valle de Pascua to małe miasteczko z dużym parkingiem nazywanym przez tubylców terminal, czyli „dworzec”. Ale nie wyobrażaj sobie dworca. Raczej duży plac udeptanej ziemi, po której chodzą bezdomne psy. I czasem pojawiają się samochody. Ale tylko czasem.

Było późne popołudnie. Pustka. Dwóch zdziwionych Wenezuelczyków przy plastikowym stoliku z butelkami piwa. To była jedyna „restauracja”. Piszę to w cudzysłowie, bo przypominała bardziej wiejski bar w pustynnej okolicy, z której większość mieszkańców uciekła z obawy przed smokiem. Zostali tylko ci, którzy nie mieli niczego do stracenia albo zapomnieli już co to znaczy strach.

Ulice były szare, zakurzone i puste.

Ogrody były szare, zakurzone i puste.

Dworzec był szary, zakurzony i pusty.

Był też hotel. Szary, zakurzony i pusty.

Świat się zatrzymał.

Najwyraźniej wpadłam w czarną dziurę historii. Dookoła nie działo się nic.

Jedyną żywą istotą był pies. Ale on też znajdował się w czarnej dziurze.

Chudy jak szkielet, kuśtykał na trzech nogach unosząc nad ziemią tułów pozbawiony sierści, tak jakby jego organizm postanowił nie produkować więcej zbędnego futra. Usiadł i kręcił się w kółko. Tak jakby chciał wytrzeć ze skóry coś, co go boli. Prawdopodobnie miał pod skórą pasożyty i w ten sposób chciał się od nich uwolnić.

Spojrzał na mnie.

Położył się na plecach i znów kręcił się w kółko, tak jakby chciał się wkręcić w ziemię.

A może to nie pasożyty, tylko sposób na powrót do przyszłości?

Może zamiast wzbijać kurz uderzeniami stóp ubranych w klapki powinnam położyć się i wkręcić w ziemię jak żywa śruba i dokręcić się na drugą stronę świata, gdzie wszystko jest inaczej, piękniej, lepiej, gdzie żywi po prostu są wciąż żywi??

Dziewczyna w pustynnej restauracji spojrzała na mnie jak na ducha. Zjadłam ryż ze smażonymi bananami i poszłam spać.

Rano z pewną nieśmiałością wyjrzałam na świat. Pustka nieco ożyła. Pies bez sierści dokręcił się na drugi koniec świata, bo znikł. A na placu zwanym dworcem stał najprawdziwszy samochód!

Mój samochód!

To znaczy zmaterializowany tam specjalnie dla mnie srebrny krążownik sprzed stu lat.

– Buenos días! – powiedziałam radośnie.

– Buenos días! – odpowiedział kierowca. W koszuli, kowbojskich butach i kapeluszu.

– Caicara de Orinoco? – zapytałam z nadzieją.

To miejscowość prawie w samym środku Wenezueli, gdzie jest prom, którym trzeba przepłynąć na drugą stronę rzeki.

Tak wygląda przeciętny „port” nad Orinoko. Kawałek ziemi lub betonu, deska i woda.

– Cabruta – rzucił w odpowiedzi inną nazwę miasta, a ja nagle usłyszałam dzwon w mrokach mojej pamięci.

Cabruta! To brzmiało jak tajne hasło do pieczary, gdzie ukrywa się James Bond ze wszystkimi najbardziej brutalnymi wyrazami twarzy, na jakie może sobie pozwolić w filmach. Tak! Ze dwadzieścia lat temu jechałam tą trasą po raz pierwszy. I wtedy odkryłam, że Cabruta to jest…

– Cabruta to jest port po drugiej stronie rzeki – wpadł mi w myśl kierowca. Najwyraźniej na mojej twarzy zobaczył cień myśli śmigających po moim umyśle.

– Właśnie! – zawołałam. – To jest tuż przed Caicara de Orinoco!

– Po drugiej stronie rzeki – powtórzył spokojnie.

– Cudownie!

Jedyny samochód. Jedyny kierowca. I jedzie dokładnie tam, gdzie ja chciałabym pojechać.

– Jesteś pierwsza – ostudził mój zapał. – Brakuje trojga.

A rzeczywiście. Jestem tu na razie sama jak palec. Jeśli nie liczyć betonowej ławki, z którą będę nawiązywać bliską przyjaźń przez następne godziny. Usiadłam i pomyślałam jakie to niesamowite, że ten kierowca przyszedł na pusty parking w oczekiwaniu na pasażera, a ja przyszłam w to samo miejsce w oczekiwaniu na kierowcę z samochodem – i spotkaliśmy się tak, jakbyśmy byli sobie przeznaczeni. Pasażer dla kierowcy i kierowca dla pasażera. A przecież żadne z nas nie mogło liczyć na to, że tak się stanie. Ja jeszcze dwa dni temu byłam dwadzieścia tysięcy kilometrów stąd, w zasypanej śniegiem Polsce.

Krążowniki szos jeżdżące po Wenezueli jako mniejsze autobusy – tylko wtedy, kiedy zbierze się pięcioro chętnych pasażerów.

A dzisiaj jestem tutaj, siedzę na ławce i macham nogami. Moja czarna torba już leży zapakowana w bagażniku.

I wiesz jak to jest. Mogłoby się zdarzyć tysiąc różnych rzeczy. Kierowca mógłby wbiec do samochodu i odjechać przed siebie. Albo mógłby powiedzieć, że nie chce dłużej czekać, pojedzie z jednym pasażerem, zatrzymać się na polu i odciąć mi głowę. Właściwie wszystko było możliwe tamtego poranka.

Ale świat podążał w dobrze znanym sobie kierunku, a mnie nie pozostawało nic innego jak mu zaufać i dać się poprowadzić.

Największa na świecie organizacja naukowa i oświatowa – Towarzystwo National Geographic – powstała w 1888 roku, aby „rozwijać i upowszechniać wiedzę geograficzną”. Od tego czasu Towarzystwo finansuje wyprawy naukowe i prace badawcze oraz popularyzuje wiedzę o świecie wśród ponad 9 milionów swoich członków.

Magazyn National Geographic oraz książki, programy telewizyjne, filmy wideo i DVD, a także mapy i atlasy wydawane przez Towarzystwo National Geographic uczą i inspirują.

Członkami Towarzystwa są wszyscy prenumeratorzy Magazynu, którzy opłacając prenumeratę współfinansują jego działalność.

Więcej informacji na temat działalności Towarzystwa można uzyskać na stronach internetowych: www.nationalgeographic.pl oraz na łamach Magazynu National Geographic po polsku.

Blondynka na Orinoko

Burda NG Polska Sp. z o.o. Spółka Komandytowa
Licencjobiorca National Geographic Society
ul. Marynarska 15, 02-674 Warszawa

© Copyright for the edition branded National Geographic Society
© 2014 National Geographic. All rights reserved
© 2014 Copyright for the text, photos and drawings by Beata Pawlikowska

Dział handlowy: tel. (48 22) 360 38 38, 360 38 42; fax ( 48 22) 360 38 49
Sprzedaż wysyłkowa: Dział Obsługi Klienta, tel. (48 22) 360 37 77

Tekst, rysunki i zdjęcia: Beata Pawlikowska
Projekt okładki: Beata Pawlikowska i Maciej Szymanowicz
Opracowanie graficzne: Beata Pawlikowska i Maciej Szymanowicz
DTP: Maciej Szymanowicz

ISBN: 978-83-7596-600-8

Od Autorki:

Zasady interpunkcji w języku polskim nakazują zalać tekst deszczem przecinków. Ale ja zawsze uważałam, że przecinek to narzędzie artystyczne, a nie żołnierz, który musi stać zawsze zgodnie z przepisami. To samo zdanie ma zupełnie inną moc, zależnie od tego czy zostanie posiekane pięcioma przecinkami, czy ozdobione tylko jednym. Czasami na końcu zdania nie stawiam kropki, żeby dłużej brzmiało. Przecinki i kropki w tej książce zostały postawione i zniknięte przeze mnie, wbrew zaleceniom korekty i na moją odpowiedzialność.

Wszelkie prawa zastrzeżone. Reprodukowanie, kopiowanie w urządzeniach przetwarzania danych, odtwarzanie, w jakiejkolwiek formie oraz wykorzystywanie w wystąpieniach publicznych tylko za wyłącznym zezwoleniem właściciela praw autorskich.