Spis treści

Wprowadzenie

Pobyt w Mediolanie

Koncepcja przewodnika

Część 1. Lotem błyskawicy

Jeden dzień w Mediolanie

Weekend w Mediolanie

Rozrywka w Mediolanie

Z dziećmi w Mediolanie

Zakupy w Mediolanie

Część 2. Części Mediolanu

Od San Babila do Galleria

Opis trasy

Wizytówka: Duomo

Tylko w Mediolanie: Kwartały mody

Rekomendacje: mediolańskie niespodzianki

La Scala i otoczenie

Opis trasy

Wizytówka: La Scala

Tylko w Mediolanie: sztuka XX wieku

Rekomendacje: muzyka

Porta Venezia i Monforte

Opis trasy

Wizytówka: Giardini Pubblici Indro Montanelli

Tylko w Mediolanie: Art nouveau

Rekomendacje: mediolański rytuał – aperitif

Od Besana do Porta Romana

Opis trasy

Wizytówka: Ca’ Granda

Tylko w Mediolanie: koncentryczne pierścienie

Rekomendacje: kuchnia mediolańska

Brera i Garibaldi

Opis trasy

Wizytówka: Brera

Tylko w Mediolanie: wizerunki kobiet

Rekomendacje: sklep z pomysłem

Od Torre Velasca do Piazza degli Affari

Opis trasy

Wizytówka: Biblioteka i Pinakoteka Ambrosiana

Tylko w Mediolanie: odrodzenie fabryk

Rekomendacje: miasto architektów

Od Corso Magenta do Sant’Ambrogio

Opis trasy

Wizytówka: basilica di Sant’Ambrogio

Tylko w Mediolanie: miasto Leonarda

Rekomendacje: cukiernie i lodziarnie

Od Castello do CityLife

Opis trasy

Wizytówka: Castello Sforzesco

Tylko w Mediolanie: wystawy światowe

Rekomendacje: podwórza, dziedzińce i wirydarze

Ticinese i Navigli

Opis trasy

Wizytówka: basilica di Sant’Eustorgio

Tylko w Mediolanie: miasto wzornictwa

Rekomendacje: wycieczki poza Mediolan

Część 3. Wskazówki dla podróżnych

Planowanie podróży

Dojazd do Mediolanu

Poruszanie się po mieście

Informacje praktyczne

Gdy potrzebna jest pomoc

Hotele

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

Ritratto di giovane donna (Portret młodej kobiety) pędzla Piera del Pollaiuola ze zbiorów Museo Poldi Pezzoli, otwartego z okazji Narodowej Wystawy Mediolańskiej w 1881 r.

Wprowadzenie

Spacer po Mediolanie oznacza odkrywanie miasta pełnego bogactw. Urodziłam się w nim i wychowałam, ale poznałam dopiero wtedy, gdy zrezygnowałam zjeżdżenia autem i metrem, żeby chodzić i przystawać w mniej znanych miejscach. Stałam się badaczem miasta, kimś, kogo Charles Baudelaire nazywał flâneur (fr. włóczęga, spacerowicz). A może raczej miejskim kolekcjonerem gotowym do rejestrowania scenek i zasłyszanych historyjek, którymi Mediolan raczy uważnego obserwatora i słuchacza. Odkrywałam i odkrywam miasto, które szybko się zmienia: szpitale zamieniają się w uniwersytety, cmentarze w muzea, a koszary w zamki. Miasto, które fabryki wypchnęło za opłotki, opuszczone zaś fabryczne zabudowania przekształca w przestrzenie publiczne. Wsłuchiwałam się i wsłuchuję w głosy postaci, dzięki którym Mediolan zyskał dzisiejszą rangę: od św. Ambrożego po Fryderyka i Karola Boromeuszów, od Lodovica Sforzy (zw. il Moro) po władczynię Austrii Marię Teresę, od Leonarda da Vinci po Alessandra Manzoniego i Giuseppe Verdiego. Moim największym odkryciem było jednak uświadomienie sobie, że miasto – na niwie kulturalnej i rozrywkowej równe europejskim stolicom – wciąż ma ludzki wymiar i daje się łatwo odkrywać pieszo. Dzielnice powstawały koliście wokół Piazza del Duomo, na który zawsze łatwo wrócić. Taki model urbanistyczny lombardzki poeta z XIII w. Bonvesin de la Riva sławił jako ideał doskonałości. W Mediolanie można się swobodnie błąkać, a jednocześnie wiele zobaczyć. Ten przewodnik prowadzi do poszczególnych dzielnic, podsuwa kilka wariantów zwiedzania, służy praktycznymi radami. Proponuje dziewięć urozmaiconych tras po różnych częściach Mediolanu. Dadzą jego przedsmak i wzbudzą pragnienie do powtórnych odwiedzin.

Pobyt w Mediolanie

Mediolan – niekwestionowana stolica mody i wzornictwa, salon wystawowy nowoczesnej architektury – skrzętnie chowa skarby za niezwracającymi uwagi, skromnymi fasadami pałaców i kościołów.

Mediolan w pigułce

Historia przemiany celtyckiej osady Mediolanum w główny ośrodek gospodarczy i finansowy Włoch zapisała się w kamieniach. Z czasów po 286 r., gdy miasto było stolicą cesarstwa zachodniorzymskiego, niewiele ich ocalało. Średniowieczne mury pochodzą z okresu odbudowy po zniszczeniu miasta przez Fryderyka Barbarossę. Katedra (duomo), kościoły Ospedale Maggiore i Santa Maria delle Grazie dowodzą świetności miasta pod berłem Viscontich i Sforzów. Po hiszpańskich rządach pozostały fragmenty nowego pierścienia murów i pamięć dokonań oświeconych Karola i Fryderyka Boromeuszów. Późniejsze okresy obcych rządów (habsburskich i napoleońskich) przyniosły m.in. założenie teatru operowego La Scala. Przyłączenie się Mediolanu do Królestwa Włoch uczczono wybudowaniem olśniewającej Galerii Wiktora Emanuela II. Boom gospodarczy lat 50. i 60. XX w. pomógł metropolii otrząsnąć się po dyktaturze faszyzmu i podnieść ze zniszczeń wojennych. Obecnie po fabrykach niemal nie ma śladu, a Mediolan przechodzi okres zmian przygotowujących go do przygody, jaką będzie Expo 2015. Restauracji miejskiej tkanki towarzyszy powstawanie nowych dzielnic, takich jak CityLife czy Porta Nuova.

Mediolan dzień po dniu

Czynne codziennie Museo Teatrale alla Scala.

Poniedziałek Większość muzeów jest nieczynna, z wyjątkiem Museo Poldi Pezzoli, Museo Martinitt e Stelline (nieczynne w niedziele) i Museo Teatrale alla Scala. Palazzo Reale i Museo del Novecento czynne są tylko po południu, a MUBA działa od rana do 15.30.

Wtorek czynne są wszystkie placówki z wyjątkiem: Museo Poldi Pezzoli, Villa Necchi campiglio i Hangar Bicocca.

Środa zamknięte jest Hangar Bicocca.

Czwartek czynne są wszystkie muzea. Palazzo Reale, Museo del Novecento i Gallerie d’Italia aż do 22.30.

Piątek W godzinach 14-17.30 muzea Castello zwiedza się bezpłatnie.

Sobota Palazzo Reale i Museo del Novecento są otwarte do 22.30. Casa del Manzoni nieczynne.

Niedziela Zamknięte Casa del Manzoni.

Wieczór w La Scali to obowiązkowy punkt pobytu w mieście. Zakończona w 2004 r. renowacja przywróciła sali dawny splendor i polepszyła akustykę.

Mediolan w Internecie

Witryna www.turismo.milano.it zawiera po pierwsze wszelkie informacje przydatne do zaplanowania podróży i miłego pobytu w mieście. Po drugie informacje o największych jego atrakcjach oraz wydarzeniach, które podnoszą metropolię do rangi jednej ze światowych stolic muzyki, teatru, sztuki, wzornictwa i mody. Nic nie stoi na przeszkodzie odkrywaniu zarówno miejsc dobrze znanych, jak i tych dotąd niezauważanych. Można oglądać miasto na każdą modłę, wybierając sobie jakiś motyw przewodni.

Ale to dalece nie wszystko – np. rozdziały o mediolańskiej kuchni albo okolicach miasta są kopalnią pomysłów na wycieczki na peryferia lub tropem tego, co jest oficjalną marką metropolii. Witryna ma też wersję po angielsku i mandaryńsku, wybrane części dostępne są jeszcze w kilku innych językach. Bezcenne aplikacje na smartfony i tablety ułatwiają poznawanie miasta w locie (np. Milano Itinerari) czy też śledzenie na bieżąco kalendarza wydarzeń (aplikacja Eventi Milano).

Koncepcja przewodnika

Każda trasa zaprezentowana na planie miasta wypełni zwiedzaniem cały dzień. Przy jej wytyczaniu uwzględniono godziny otwarcia poszczególnych obiektów, wzięto pod uwagę pory, gdy są one mniej zatłoczone. Wiele szlaków kończy się w pobliżu restauracji lub atrakcyjnych, uczęszczanych lokali nocnych.

Opis trasy

Każda z dziewięciu tras zaczyna się od wprowadzenia, po którym umieszczono plar trasy zzaznaczeniem największych atrakcji i ich opisem. Uzupełnieniem są zamieszczone na następnych stronach szczegółowe wizytówki wybranych obiektów na trasie, opisy charakterystycznych dla Mediolanu zjawisk oraz rekomendacje najciekawszych miejsc w określonej kategorii.

Tytuł oryginału: Walking Milan

World copyright © 2014 De Agostini Libri S.p.A,
Via Giovanni da Verrazano, 15
28100 Novara, Italy

www.deagostini.it

Editorial Staff: Laura Accorpano, Giorgio Ferrero
Graphic design: Paola Piacco
Map Production: Geo4Maps.r.l. – Novara
Translation: Rosetta Translations SARL

Copyright for Polish edition © 2015 National Geographic Society All rights reserved.

Informacje zawarte w przewodniku zostały starannie sprawdzone i były aktualne w chwili druku. Zawsze jednak należy się upewnić, bo szczegóły mogą się zmienić. National Geographic Society ani wydawcy nie ponoszą odpowiedzialności za zmiany ani też za omyłki lub pominięcia.

Towarzystwo National Geographic

Największa na świecie naukowa i oświatowa organizacja Towarzystwo National Geographic została założona w 1888 roku, aby „pogłębiać i upowszechniać wiedzę geograficzną”. Od tego czasu towarzystwo finansuje wyprawy naukowe i prace badawcze oraz popularyzuje wiedzę o świecie wśród ponad 9 milionów swoich członków. Magazyn „National Geographic” oraz książki, programy telewizyjne, filmy, mapy i atlasy wydawane przez Towarzystwo National Geographic uczą i inspirują. Członkami towarzystwa są wszyscy prenumeratorzy magazynu, którzy opłacają prenumeratę, współfinansując działalność towarzystwa.

Więcej na temat działalności Towarzystwa National Geographic można znaleźć na stronie www.national-geographic.pl oraz na łamach polskiego wydania magazynu „National Geographic”.

Wydanie polskie

Burda NG Polska
Sp. z o.o. Spółka Komandytowa
Licencjobiorca National Geographic Society
ul. Marynarska 15, 02-674 Warszawa

www.national-geographic.pl

Dział Handlowy: tel. 22 360 38 41-42

Sprzedaż wysyłkowa: tel. 22 360 37 77

Tłumaczenie: Jacek Sikora

Redakcja: Katarzyna Szczypka

Korekta: erte

Redaktor prowadzący: Małgorzata Zemsta

Redaktor techniczny: Mariusz Teler

Łamanie: Jacek Sikora, Katarzyna Szczypka

Copyright for Polish Edition © 2015 National Geographic Society. All rights reserved.

National Geographic i żółta ramka są zarejestrowanymi znakami towarowymi National Geographic Society.

ISBN 978-83-7596-706-7

Wszelkie prawa zastrzeżone. Reprodukowanie, kodowanie w urządzeniach do przetwarzania danych, odtwarzanie w jakiejkolwiek formie oraz wykorzystywanie w wystąpieniach publicznych, również częściowe, tylko za wyłącznym zezwoleniem właściciela praw autorskich.

www.national-geographic.pl

Skład wersji elektronicznej:

Virtualo Sp. z o.o.