Wydawnictwo G+J RBA Sp. z o.o. & Co. Spółka Komandytowa Licencjobiorca National Geographic Society

ul. Marynarska 15, 02-674 Warszawa

© Copyright for the edition branded National Geographic Society

© 2013 National Geographic. All rights reserved

© 2013 Copyright for the text and photos

Anna Olej-Kobus, Krzysztof Kobus

Dział handlowy: tel. (48 22) 360 38 38, 360 38 42; fax (48 22) 360 38 49

Sprzedaż wysyłkowa: Dział Obsługi Klienta, tel. (48 22) 360 37 77

Redakcja: Iwona Karwacka

Korekta: Redaktornia.com

Projekt graficzny i okładka: Natalia Baranowska, Marta Malesińska manukastudio.pl

Redaktor prowadzący: Agnieszka Radzikowska

ISBN: 978-83-7596-503-2

National Geographic i żółta ramka są zarejestrowanymi znakami towarowymi National Geographic Society.

Wszelkie prawa zastrzeżone. Reprodukowanie, kopiowanie w urządzeniach przetwarzania danych, odtwarzanie w jakiejkolwiek formie oraz wykorzystywanie w wystąpieniach publicznych – tylko za wyłącznym zezwoleniem właściciela praw autorskich.

Skład wersji elektronicznej:

Virtualo Sp. z o.o.

Samolot powoli obniża lot. Świat pod nami podzielony jest idealnie. Po prawej stronie pastelowa żółć, po horyzont spalona słońcem bezkresna pustynia. Mimo woli zaczynamy wypatrywać choćby palmy, krzaka, śladu życia. Nie ma nic, tylko piasek i skały. Po lewej głęboki granat, przechodzący w intensywny błękit, tam gdzie woda płyciznami obmywa niewielkie wyspy. Daleko w tle wznoszą się góry Synaju, znacząc horyzont nierówną linią. I nagle – cud! Pośrodku tego odwiecznego pejzażu widzimy miasto na wodzie. Lazurowe kanały obmywają wyspy z białymi domami. Egipska Wenecja – Al-Dżuna (El Gouna) to luksusowe miasto zbudowane przez twórców Euro Disneylandu. Kicz? Być może, ale za jakie pieniądze! Są tu wiecznie zielone pola golfowe, wille milionerów i luksusowe hotele. Z góry wygląda to zjawiskowo!

Jeszcze chwila lotu i pojawia się Hurghada: oczka basenów, zieleń palm, oazy wypoczynku są na wyciągnięcie ręki! Obiecaliśmy chłopcom, że zostaniemy trochę dłużej w hotelu z basenem – dla nich all inclusive to synonim wakacyjnego raju, więc zamiast samodzielnego trampingu polecieliśmy do Egiptu z biurem podróży TUI. Zaczynamy od pobytu w hotelu „Jaz Bluemarine”, gdzie od razu dostajemy opaski na rękę. Bycie turystą „zaobrączkowanym” w to Hurghadzie norma. O ile na Kubie czułabym się z taką opaską idiotycznie, o tyle tutaj nie wyróżniamy się wśród przybyszów. Jest styczeń, doskonały czas na zwiedzanie zabytków i całkiem niezły na basen (są podgrzewane), ale nie wzięliśmy pod uwagę, że styczeń Anno Domini 2013 zapisze się w annałach Bliskiego Wschodu jako najzimniejszy od lat! Śnieg pokrył Jerozolimę i sparaliżował drogi w Syrii. Dobrze, że zabrałam dla chłopaków rajstopy i polary. Na szczęście pod koniec pobytu zrobiło się normalnie, czyli przyjemnie upalnie. Wymoczki miały dzień idealny: basen, lody, frytki, basen, lody…

Hurghada swą karierę zawdzięcza położeniu: nad morzem, a jednocześnie względnie blisko Kairu i Luksoru.

Osada powstała na początku XX wieku, gdy szukano tu ropy naftowej, w latach osiemdziesiątych XX wieku rozpoczęto hotelowe inwestycje.

– Ta masa hoteli to efekt ostatnich kilku lat – opowiada mi podczas jazdy po mieście Magda Soliman, mieszkająca w Hurghadzie od dwunastu lat. – Zobacz, to jest hotel „Ambasador”, jeden z pierwszych. Gdy go budowano, stał w szczerym polu, a teraz? Miasto się tak rozrosło, że właściwie to jest teraz kilka hotelowych miasteczek połączonych drogą wzdłuż wybrzeża.

I ciągle było mało! Uwierzysz, że przed rewolucją zdarzały się w hotelach obłożenia na 120 procent? Sprzedawano więcej miejsc niż pokoi i potem się takich delikwentów woziło na prywatne kwatery na noc, a od rana przywoziło znowu do hotelu!

Te czasy nieprędko wrócą, bo teraz (o czym każdy nas informuje) turystów jest znacznie, znacznie mniej. Historia współczesnej turystyki dzieli się na „przed rewolucją” i „po rewolucji”. Trzeba zacisnąć pasa i przetrwać kryzys, bo innego wyjścia nie ma.

Nieopodal naszego hotelu zaczynają się sklepy z pamiątkami. Patrzę i oczom nie wierzę: każdy z rosyjskim napisem. Do zakupów zachęca Arbat, Bieriozka i Mir Chlupka. Sprzedawcy, słysząc nasz język, od razu zapraszają:

– Zachaditie, pasmatritie! U mnie taniej niż Biedronka! U mnie za darmo! – Domorośli poligloci znają co najmniej pięć języków, w których potrafią namówić cię do zakupu.

Nie skusisz się? Przecież to okazja, taka drewniana miseczka albo skórzana walizka, albo te malowane papirusy. Jak się skusisz, a nie potargujesz, to być może odkryjesz potem w sklepie ze stałymi cenami, że trzykrotnie przepłaciłeś tę „okazję”. Ale nie ma co się obrażać, ceny, nawet te dla turystów, i tak do pięt nie dorastają cenom w Europie Zachodniej, bo gdzie tam byś kupił długie laski cynamonu za 10 albo inkrustowane pudełko na biżuterię za 20 zł? Zachodzimy do sklepu ze stałymi cenami, by wiedzieć, czego się spodziewać. Królują piramidy, papirusy (a naprawdę liście bananowca), podkoszulki z podobizną maski Tutanchamona. Wielka historia sprowadzona do wielkiego handlu. Ale są też śliczne drewniane kotki – takie same, przysięgłabym, przywieźliśmy z Singapuru. A obok piękne maski i gekony w kolorowe kropki: identyczne jak na Bali! Uważny przegląd kilku półek uświadamia mi, że świat naprawdę skurczył się ostatnimi czasy. Być może dalsze poszukiwania doprowadziłyby do odkrycia, że wszystko to i tak jest produkowane w Chinach… Nie na darmo mówi się o turystyce, iż jest to najdynamiczniej rozwijający się sektor. Choć termin „przemysł turystyczny” budzi w człowieku opór, to w Egipcie będziemy mieli z nim do czynienia co krok.

Tuż obok supermarketu z pamiątkami bawi się dwójka dzieci: dziewczynka gania się z bratem, w pewnym momencie mam wrażenie, że rozmawiają po polsku. Omamy słuchowe? Ależ nie, tuż obok jest biuro podróży prowadzone przez Dagny Gajewską.

– Imię wybrała mi babcia, po żonie Przybyszewskiego.

– Mama, kartkę! Mogę?! – W tym momencie dzieci wpadają jak tornado.

Siedmiolatek z błyskiem w oku porywa łup i biegnie dalej bawić się z siostrą.

– Wiesz, w Hurghadzie na wakacjach naprawdę jest co robić z dzieciakami – odpowiada na nasze wcześniejsze pytanie. – Bo są aquaparki, różne wycieczki… Możecie popłynąć łodzią podwodną albo stateczkiem ze szklanym dnem, popływać w morzu z delfinami (ale nie tymi w delfinarium, bo to jest więzienie utrzymywane za ciężką kasę turystów) albo pojechać na pustynię.

To ostatnie najbardziej się nam podoba, bo w programie są quady, a to przecież wielka miłość naszych synków.

Następnego dnia pod nasz hotel podjeżdża land cruiser.

– Kobus family? Welcome on the board!

Poza nami tym autem jedzie jeszcze Rosjanka z córką i egipskie małżeństwo, w innych są Niemcy, Francuzi i Anglicy: na spotkanie z przygodą podąża istna wieża Babel języków i narodowości. Przystanek pierwszy: quady. Stoi ich tu chyba ze sto, właśnie jakaś grupa wyruszyła na dziesięciominutową przejażdżkę, tuman oddalającego się kurzu wyraźnie znaczy ich ślad. Szybkie wyjaśnienie zasad, jak jeździć, przestroga, by nie opuszczać konwoju, i już jakiś mężczyzna fachowo owija nasze głowy biało-czarną kefiją. Tłumaczę synkom, że to konieczne, bo tu kurz się wszędzie wciska, ale za chwilę zmienię zdanie.

– Należy się dwadzieścia dolarów, po pięć za sztukę.

Dwadzieścia?! W kieszeni wije mi się wąż skąpstwa, bo wszak za niecałe dwa dolary kupię taką samą w sklepie. Nieszczęśliwe minki dzieci (które wcale kefii nie chcą) są wystarczająco dobrym pretekstem, by z zakupu zrezygnować. Zakładamy nasze buffy, okulary i… Nie, nie ruszamy z rykiem silnika przed siebie. Najpierw idziemy do naszego przewodnika i tłumaczymy mu, że „mister, myśmy są w pracy, jak nie zrobimy dobrych foto, to kaput, a w tym kurzu to nic nie zrobimy, więc my sobie tylko tak tutaj pojeździmy po okolicy, w zasięgu wzroku. Oki?”. Z niechęcią, ale się zgadza, hurra! Wskakujemy na stalowe rumaki, Krzysiek z kierowcą Michałkiem, ja z kierowcą Stasiem. Gazu! Chłopcy są uszczęśliwieni, choć jako mama-cykor boję się, że się przewrócimy, więc torpeduję zapędy synka do dynamicznej jazdy. Co jakiś czas mijają nas kolejni jeźdźcy apokalipsy z zasłoniętymi twarzami.

– Yalla, yalla! Szybciej! – poganiają stalowe rumaki.

– Mama, turbodopalanie! – domaga się Staś, widząc, jak Krzysiek z Michałkiem się oddalają.

Zbędna panika, zaraz wracają, chcieli się tylko lepiej ustawić do zdjęcia. Czuję się, jakbym była na planie filmu Mad Max, jeszcze tylko szalonych pojazdów nam brakuje, ale i te znajdziemy po drodze. Wreszcie widzę, jak nasza kolumna powraca, pora podjechać na parking.

Wsiadamy do land cruiserów i w tym momencie widzę, jak na dach naszego auta wskakuje kamerzysta. Będzie filmować całą wycieczkę, wieczorem za jedyne 20 dolarów możemy zakupić film pamiątkowy. Dwoi się i troi, by zrobić jak najlepsze ujęcia, a mnie w głowie świta podstępny plan: a gdyby tak pojechać kawałek drogi na dachu? Właśnie przystajemy przed wzgórzem, pora na krótki spacer. W dole widać jedno jedyne drzewo, a dookoła pustynne góry. Niesamowite miejsce, chciałabym kiedyś przyjechać tu sama, by nacieszyć się jego pierwotnym pięknem; na razie nic z tego. Kamerzysta ustawia nas do pamiątkowego zdjęcia, pod naszymi stopami zbocze pełne piasku, pora na szalony bieg w dół! Chłopaki turlajq się radośnie, a gdy tylko znajdą się na dole, od razu wdrapują się, by zrobić powtórkę. Nim ruszymy dalej, napełniają kieszenie spodni piaskiem na pamiątkę (drugie tyle da się wysypać z ich butów!), ja zaś dogaduję się z kamerzystą, że pojadę wraz z nim. Siedząc na dachu, opowiada mi o sobie i wypytuje o Polskę. Czy tam naprawdę tak zimno, jak opowiadają? I chyba nie bardzo mi wierzy, gdy mówię, że u nas zimą bywa nawet minus 25 stopni.