© Copyright by Wydawnictwo Poligraf, 2012

© Copyright by Katarzyna Maniszewska

Wszelkie prawa zastrzeżone. Żaden fragment nie może być publikowany ani reprodukowany bez pisemnej zgody wydawcy.

Projekt okładki: Izabela Surdykowska-Jurek, Magdalena Muszyńska

Zdjęcia wykorzystane na okładce: Katarzyna Maniszewska

Korekta: Zofia Smyk

Skład: Wojciech Ławski

Zdjęcia wykorzystane w książce: Katarzyna Maniszewska

ISBN: 978-83-63506-04-9

Wydawnictwo Poligraf

ul. Młyńska 38

55-093 Brzezia Łąka

tel./fax: (71) 344-56-35

www.WydawnictwoPoligraf.pl

Skład wersji elektronicznej:

Virtualo Sp. z o.o.

Mojej Mamie

Podziękowania

Chciałabym przede wszystkim podziękować mojej Mamie – Ewie Maniszewskiej, która jest niestrudzoną recenzentką moich wszelkich poczynań dziennikarsko-literackich, mojemu bratu Mateuszowi Maniszewskiemu oraz jego żonie Dorocie.

Dziękuję moim Przyjaciołom, którzy kibicują mi i w podróżach, i w pisaniu, w szczególności: Jarkowi Szulskiemu, Goni Fryze, Agnieszce Stefańskiej i Krzyśkowi Krasowskiemu, redaktorowi Michałowi Proszowskiemu, Indze Zychowicz, Agnieszce Garbacz, Adze Królikowskiej, Agnieszce Zielińskiej i Cedricowi, Leszkowi Madei i Joli Kocznur, Kasi Korzeniewskiej, Maćkowi Szostkowi, Tomkowi i Izie Badowskim, Mirkowi Czyżewskiemu z Rodziną, Asi i Piotrowi, Gregowi i Kasi Hamant, Sz.P. Kamińskim, Maciejowi Symonowiczowi, Dominikowi Siedleckiemu, Jackowi i Ani, eRZetowi.

Last but not least dziękuję wszystkim, których spotkałam w drodze i którzy stali się inspiracją dla niniejszej książki.

Prolog

Przez ostatnie kilka lat udało mi się między innymi odwiedzić miejsce urodzenia mojego ulubionego malarza w Figueres, zakochać w Lizbonie, dowiedzieć w Atenach, że każde angielskie słowo ma swoje korzenie w grece, zachwycić się kolekcją sztuki nowoczesnej w Galerii Tate, zobaczyć Wielką Piątkę w Kenii (no dobra, „wielką czwórkę”), posłuchać świetnego rocka w Seattle, spróbować smażonej tarantuli w Kambodży i zjeść serce kobry w Wietnamie, zaczerwienić się na widok płaskorzeźb w Khajuraho, czy zgubić w lesie gdzieś w środku Sri Lanki. Ale nade wszystko udało mi się wiele nauczyć i poznać wspaniałych ludzi. I to oni właśnie stali się inspiracją dla niniejszej książki.

Podróże nauczyły mnie więcej niż lata spędzone na uniwersytecie. A kiedy dzieliłam się moimi opowieściami z podróży z przyjaciółmi, ci powtarzali, że powinnam napisać książkę. I pewnego dnia po prostu zaczęłam pisać.

W ostatnich latach wykorzystuję każdą wolną chwilę, aby podróżować, odkrywać, doświadczać. Nie korzystam z biur podróży, nic nie planuję. Parafrazując znany cytat – widzę to, co widzę, a nie to, co zaplanowałam zobaczyć. Doświadczam tego, czego doświadczam. Podróż jest celem samym w sobie. Rozmawiam z ludźmi. Nawet jeśli nie znam języka, staram się komunikować. W końcu mówi się, że komunikacja niewerbalna to jakieś 60% przekazu. Potwierdzam.

Podróżuję sama. Co oczywiście nie znaczy, że jestem sama w trasie, bo jestem raczej towarzyską osobą i dość łatwo nawiązuję kontakty. Jednak niezwykle cenię sobie wolność, którą daje brak ograniczeń wynikających z obecności współtowarzyszy podróży i związanych z tym planów. Przyznaję, nie zawsze jest lekko, zdarza się i zwątpienie, i złość, ale to wszystko jest dla mnie częścią doświadczenia, jakim są podróże. Nie wycieczki, a podróże. Różnica między podróżą a wycieczką jest jak – dajmy na to – między szalonym romansem a małżeństwem z rozsądku. To drugie może i być satysfakcjonujące, bezpieczne, użyteczne, nawet ciekawe, ale raczej nie będzie inspiracją dla poety czy malarza.

Czytam. W podróży zwykle mam ze sobą książkę. Zwykle tę samą – Wzdłuż równika Twaina albo coś Kerouaca. To taka literatura, po którą można sięgać wiele razy i zawsze znajdzie się coś nowego, coś innego przykuje uwagę, coś innego zaciekawi. Zawsze mam też ze sobą kompas i papierosy. Nie wszędzie na świecie GPS działa, kompas – owszem. Papierosy z kolei pomagają nawiązać kontakt. Między palącymi wytwarza się więź. Są uniwersalnym komunikatorem. Nie zachęcam do palenia, ale nieprzypadkowa moim zdaniem jest rola fajki pokoju w historii. Wspólne palenie tytoniu zbliża, pomaga nawiązać niewerbalną nić porozumienia i zaufania.

Podczas samotnej podróży najważniejsi są ludzie. Brzmi jak paradoks? Zapraszam zatem do lektury. Oczywiście, piszę głównie o własnych obserwacjach z różnych zakątków świata, ale każdy fragment zainspirował ktoś inny. Ktoś, kogo spotkałam w drodze. Tak jak wskazuje tytuł, są to impresje – nie spodziewajcie się zatem wartkiej powieści podróżniczej. Nie spodziewajcie się również szczegółowych opisów krajów – po te zapraszam do przewodników.

Dziwnym zbiegiem okoliczności zwykle poznaję w trasie mężczyzn, a nie kobiety – parytetów w tej opowieści zatem nie będzie. Wydaje mi się, że mężczyźni są bardziej pewni siebie, otwarci na rozmowę z obcym, częściej podróżują samodzielnie i w rezultacie – łatwiej się z nimi zakumplować.

I jeszcze jedna uwaga tytułem wstępu. Otóż każdemu fragmentowi niniejszej książki towarzyszy utwór muzyczny. Zwykłam mawiać, że moje podróże mają znakomitą ścieżkę dźwiękową. Zachęcam zatem do czytania przy dźwiękach muzyki – utworów, których ja sama słuchałam w trasie lub które w szczególny sposób wiążą się z bohaterami tej książki.

PS Nie pytajcie, proszę, czy się nie boję podróżować sama. Co chwila ktoś mi zadaje to pytanie. Nie. Nie boję się. Czego tu się bać? Jak ma ci spaść cegła na głowę, to spadnie – niezależnie od tego, czy jesteś sam, czy w towarzystwie. Czy w Polsce, czy na drugim końcu świata.

Wszelkie podobieństwo do osób i zdarzeń jest przypadkowe.

All You Need is love. The Beatles

Poznałam ją w Phnom Penh. To była jedna z tych znajomości zawieranych w drodze – spotykasz kogoś, zaczynasz rozmowę i spędzasz kolejne kilka godzin, gadając o wszystkim.

Otwarta, ciepła osoba, pełna życia i pomysłów. Ładna. Może nie urodą klasycznej piękności, ale radością, którą emanowała. Przypominała mi trochę… Fizię Pończoszankę.

Pochodziła z Nowego Jorku, podróżowała już od kilku miesięcy, swoje przygody opisywała na blogu i kochała muzykę. Ale smażonych robali ze mną jeść nie chciała. Przyniosłam je (niezwykle dumna z siebie) z lokalnego targu i podczas rozmowy jadłam świerszcze, larwy, karaluchy i żaby. Opowiedziała, że w NYC w jej mieszkaniu były karaluchy. Rozumiem. Nie jadasz współlokatorów. Roześmiałyśmy się serdecznie.