Okładka

Strona tytułowa

BEATA PAWLIKOWSKA

kulinarna książka
z przepisami na

ŚWIĘTA

Wstęp

Moja siostra zadzwoniła kilka dni przed świętami i zmartwionym głosem zapytała:

– No ale co ty będziesz jadła? Co ja mam dla ciebie ugotować?

– Jak to co? – zdumiałam się. – Święta! Będzie barszcz!

– Ale następnego dnia? Będą chyba tylko rzeczy, których ty nie jesz. Szynka, pasztet, pieczona kaczka, jajka w majonezie.

Roześmiałam się.

Rzeczywiście, od kilku lat jem tylko i wyłącznie zdrowe rzeczy. Nie kupuję żadnych przetworzonych produktów, bo sprawdziłam w jaki sposób są wytwarzane w fabrykach żywności i wiem ile dodaje się do nich syntetycznych emulgatorów, aromatów, zagęstników, regulatorów i innych rzeczy, które są toksyczne, odkładają się w organizmie i stopniowo coraz bardziej go osłabiają.

Nie używam majonezu, musztardy, żadnych rzeczy z proszku, z puszki ani innego opakowania. Jem proste, zdrowe dania, które gotuję z naturalnych składników.

Pamiętam jak kilka miesięcy wcześniej siedzieliśmy przy wielkanocnym stole. Mój brat, Tymoteusz, podsunął mi jajka w majonezie.

– Nie, dziękuję – powiedziałam.

– Aha, rzeczywiście, ty nie jesz jajek.

– Ani majonezu.

– To może… – rozejrzał się po stole. – Sałatka jarzynowa?

– Z majonezem i śmietaną. Nie, dziękuję.

– Kawałek makowca?

– Nie, dziękuję – powiedziałam tylko. Nie jem słodyczy zrobionych z cukrem, śmietaną, margaryną i białą mąką.

– Szyneczka? – spojrzał na mnie z powątpiewaniem.

Roześmialiśmy się oboje.

Na stole nie było niczego, co mogłabym z czystym sumieniem zjeść!

Ale to nic.

Bo zdrowe jedzenie jest naprawdę bardzo proste.

Ono tylko wydaje się skomplikowane.

Pewnie myślisz, jeśli nie można upiec ciasta z mąki, drożdży, śmietany, jajek i cukru, to znaczy, że trzeba smutno odmawiać sobie słodyczy?

Albo jeśli nie jem pieczonej kaczki, to na obiad wsuwam suchy chleb z trawą?

Wcale nie!

Gotuję zdrowe i proste dania!

Wymyśliłam zdrowe ciastka, które są słodkie i pyszne, a jednocześnie są zrobione wyłącznie ze zdrowych, wartościowych składników.

Robię fantastyczną zupę z soczewicy i warzyw, ziołową kaszę gryczaną, kapustę z fasolą i śliwkami, i inne świąteczne, absolutnie zdrowe dania.

– Masz w domu kaszę gryczaną? – zapytałam moją siostrę.

– Jasne, mam.

– Brokuł?

– Będzie na święta.

– Nać pietruszki?

– Oczywiście!

– To mi wystarczy – powiedziałam i mówiłam prawdę.

Najśmieszniejsze było to, że moja rodzina patrzyła na mnie z rezerwą.

– Ale bez cebulki? – dopytywała moja mama. – Może lepiej byłoby dodać podsmażonej cebulki na maśle?

– Nie smażę na maśle – odpowiadałam cierpliwie. – Ani na żadnym innym tłuszczu. Nie używam podsmażanej cebulki.

– I to nie będzie mdłe?

Śmiałam się tylko.

Nie będzie mdłe.

Używam tylko świeżych, nieprzetworzonych składników.

Dodaję je w określonej kolejności.

Odrobina dobrej, niewarzonej i nierafinowanej soli.

Garść naci pietruszki.

– Całkiem ciekawie pachnie – stwierdził mój tata z powściągliwą uprzejmością.

Widziałam, że stara się być miły.

Piętnaście minut później wszyscy jedli ze smakiem kaszę gryczaną z warzywami i ziołami. I nadziwić się nie mogli, że to takie dobre.

Święta!

W polskiej tradycji kulinarnej święta są słodkie, tłuste i ciężkostrawne.

Ale wcale nie muszą być!

Moje świąteczne przepisy są lekkie, zdrowe, pełnowartościowe i smaczne.

Łatwe do zrobienia i gotowe w pół godziny.

Wesołych Świąt!

Na co dzień gotuję zgodnie z filozofią pięciu przemian.

To bardzo prosta zasada, która mówi o tym, że tak samo jak pory roku następują po sobie w określonej kolejności, tak samo dzieją się pewne procesy wewnątrz ludzkiego organizmu. Każdy z nich jest wspierany przez inną grupę produktów. W praktyce chodzi więc o to, żeby podczas gotowania dodawać składniki w określonej kolejności. Tylko tyle. Żeby każdy z nich pobudził odpowiedni narząd wewnętrzny, a ten z kolei będzie wspierał działanie następnego.

Dlatego zawsze najpierw dodaję marchewkę, seler i korzeń pietruszki, a dopiero potem por. Bo trzy pierwsze należą do żywiołu Ziemi wspierającego żołądek i śledzionę, a por to żywioł metalu powiązany z płucami i jelitem grubym. Żołądek jest przed jelitem, a nie odwrotnie. To logiczne.

Jest pięć żywiołów odpowiadających pięciu porom roku:

D – Drzewo, wiosna

O – Ogień, lato

Z – Ziemia, późne lato

M – Metal, jesień

W – Woda, zima.

Symbole tych pięciu żywiołów znajdziesz przy składnikach we wszystkich potrawach. Bo idealne danie to takie, które zawiera choćby jeden składnik z każdego żywiołu i dzięki temu odżywia wszystkie wewnętrzne narządy.

Możesz oczywiście wrzucić składniki w przypadkowej kolejności. Myślę jednak, że jeśli spróbujesz zrobić to tak, jak napisałam, odkryjesz, że tak przygotowane jedzenie po prostu lepiej smakuje.

I to jest właściwie jedyny powód, dla którego wszystkie potrawy robię zgodnie z zasadą pięciu przemian i pięciu żywiołów. Tak jest po prostu bardziej smacznie.

O tej starożytnej chińskiej metodzie gotowania napisałam więcej w książce „Moje zdrowe przepisy”. Smacznego!

Barszcz z białą fasolą

Poprzedniego dnia wieczorem zalej fasolę gorącą wodą i zostaw na noc.

1 marchewka

1 pietruszka

pół selera

1 por

3 buraki

2 ziemniaki

8 łyżek suszonej białej fasoli średniej wielkości

pęczek naci pietruszki

ćwierć pomidora

6 kulek ziela angielskiego

3 liście laurowe

pół łyżeczki czarnego pieprzu

pół łyżeczki kurkumy

garść suszonych nasion dyni

(O) W dość dużym garnku zagotuj mniej więcej dwie szklanki wody

(O) Buraki obierz, umyj, zetrzyj na tarce na grubych oczkach, dodaj do wody

Wymieszaj, gotuj przez co najmniej minutę

(Z) Marchewkę, pietruszkę i seler obierz, umyj, zetrzyj na tarce na grubych oczkach, dodaj do wody. Dodaj też ziemniaki – obrane, pokrojone w małe kawałki

Wymieszaj, gotuj przez co najmniej minutę

(M) Dodaj liście laurowe, ziele angielskie, pieprz i por pokrojony w plasterki

Wymieszaj, gotuj przez co najmniej minutę

(W) Dodaj opłukaną, odcedzoną fasolę i ćwierć łyżeczki dobrej, nierafinowanej soli

Wymieszaj, gotuj przez co najmniej minutę

(D) Dodaj umytą i posiekaną nać pietruszki oraz drobno pokrojonego pomidora

Wymieszaj, gotuj przez co najmniej minutę

(O) Dodaj kurkumę i tyle gorącej wody, żeby przykrywała warzywa

Wymieszaj, gotuj pod przykryciem przez co najmniej minutę

(Z) Dodaj nasiona dyni

Wymieszaj, gotuj na małym ogniu jeszcze ok. 25 minut aż fasola będzie miękka.

Strona redakcyjna

Copyright for the Polish Edition
© 2015 Edipresse Polska SA

Copyright for the text, photos and recipes © 2015 by Beata Pawlikowska

Edipresse Polska SA

ul. Wiejska 19, 00-480 Warszawa

Dyrektor ds. książek: Iga Rembiszewska

Redaktor inicjujący: Natalia Gowin

Produkcja: Klaudia Lis

Marketing i promocja: Renata Bogiel-Mikołajczyk

Digital i projekty specjalne: Katarzyna Domańska

Teksty, zdjęcia i przepisy: Beata Pawlikowska

Projekt okładki: Beata Pawlikowska i Maciej Szymanowicz

Opracowanie graficzne: Beata Pawlikowska i Maciej Szymanowicz

DTP: Maciej Szymanowicz

Dodatkowe ilustracje z agencji Shutterstock:
str. 2–3, 4–5, 6–7, 8–9, 11, 14, 15, 16, 19, 21, 24, 25, 26, 28–29, 31, 32, 45, 50, 52–53, 37, 62, 64, 65, 67, 79, 80, 83, 93, 94

Biuro Obsługi Klienta

www.hitsalonik.pl

mail: bok@edipresse.pl

tel.: 22 584 22 22

(pon.–pt. w godz. 8:00–17:00)

www.facebook.com/edipresseksiazki

Druk i oprawa: Białostockie Zakłady Graficzne

ISBN: 978-83-7945-064-0

Wszelkie prawa zastrzeżone. Reprodukowanie, kodowanie w urządzeniach przetwarzania danych, odtwarzanie w jakiejkolwiek formie oraz wykorzystywanie w wystąpieniach publicznych w całości lub w części tylko za wyłącznym zezwoleniem właściciela praw autorskich.