Redakcja

Autor:

Arkadiusz Trela

Absolwent Akademii Ekonomicznej w Krakowie posiadający wiedzę z zakresu zarządzania jakością wyrobów. Ukończył studia podyplomowe na Akademii Górniczo-Hutniczej z tytułem menedżer jakości. Jest pełnomocnikiem, doradcą zarządów oraz trenerem systemów zarządzania wg norm ISO i zarządzania ryzykiem w placówkach ochrony zdrowia, hurtowniach farmaceutycznych, w podmiotach wytwarzających wyroby medyczne, a także w sektorze przemysłowo-usługowym.

Ekspert Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Szpitali Prywatnych, portalu SerwisZOZ.pl oraz miesięcznika „Zarządzanie placówką medyczną”. Prelegent na krajowych i międzynarodowych kongresach i konferencjach. Autor książek oraz wielu publikacji poświęconych systemom jakości, optymalizacji i zarządzaniu ryzykiem w ochronie zdrowia.

Ukończył akredytowane przez International Register of Certificated Auditors szkolenia, uzyskując certyfikaty audytora/audytora wiodącego systemów ISO 9001, ISO 14001 i ISO 27001. Posiada kompetencje z zakresu zarządzania projektami potwierdzone międzynarodowym certyfikatem PRINCE2® oraz ukończony kurs administratorów bezpieczeństwa informacji.

Uczestnik wielu specjalistycznych szkoleń z zakresu systemów zarządzania, a także narzędzi optymalizacyjnych LeanSixSigma.

Redakcja:

Mariusz Jendra

Kierownik grupy wydawniczej:

Agnieszka Konopacka-Kuramochi

Menedżer produktu:

Alina Sulgostowska

Korekta:

Zespół

Koordynator produkcji:

Mariusz Jezierski

Druk:

MDruk

Skład i łamanie:

Dariusz Ziach

ISBN 978-83-269-4773-5

Nr produktowy: UOV30

Wydanie I

Copyright © by Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

Warszawa 2016

Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

ul. Łotewska 9a, 03-918 Warszawa,

tel. 22 518 29 29, faks 22 617 60 10, e-mail: cok@wip.pl

NIP: 526-19-92-256, KRS: 0000098264 – Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie,

XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego.

Wysokość kapitału zakładowego 200.000 zł.

Publikacja „Zarządzanie jakością w działalności leczniczej. Nowe wymagania systemów zarządzania – normy ISO i standardy akredytacyjne” została przygotowana z zachowaniem najwyższej staranności i wykorzystaniem wysokich kwalifikacji, wiedzy oraz doświadczenia jej twórców. Zaproponowane w niej wskazówki, porady i interpretacje dotyczą sytuacji typowych. Ich zastosowanie w konkretnym przypadku może wymagać dodatkowych, pogłębionych konsultacji. Opublikowane rozwiązania nie mogą być traktowane jako oficjalne stanowisko organów i urzędów państwowych. W związku z powyższym autorzy, konsultanci oraz redakcja nie mogą ponosić odpowiedzialności prawnej za zastosowanie zawartych w publikacji wskazówek, przykładów, informacji itp. do konkretnych przypadków.

Wprowadzenie

Skuteczne świadczenie usług medycznych wymaga prowadzenia uporządkowanych działań ukierunkowanych na zapewnienie jak najwyższej jakości i bezpieczeństwa przy jednoczesnej minimalizacji zagrożeń i strat. Działania te spowodowane są ogromnym znaczeniem wartości życia ludzkiego oraz faktem, że gdy w grę wchodzi ratowanie życia oraz bezpieczeństwo pacjenta, nie można pozwolić sobie na błędy, brak kompetencji oraz nadmierne ryzyko.

O zarządzaniu jakością oraz ryzykiem w ochronie zdrowia mówi się coraz częściej już nie tylko w kontekście marketingowym czy związanym z zapewnieniem bezpieczeństwa, ale także z punktu widzenia efektywności i korzyści, jakie daje skuteczny system zarządzania. Zwłaszcza że dostępne na rynku narzędzia optymalizacyjne oraz związane z zarządzaniem ryzykiem pozwalają w jeszcze większym stopniu na osiąganie założonych celów w sposób efektywny i satysfakcjonujący dla coraz szerszej grupy osób zainteresowanych.

Książka ma na celu przybliżyć w jak najbardziej kompleksowy i przyswajalny sposób problematykę jakości i bezpieczeństwa świadczenia usług medycznych przy wykorzystaniu nowoczesnych narzędzi zarządzania, optymalizacji kosztów oraz minimalizacji zagrożeń. Wszystko to ma sprawić, że powszechne pojęcie jakości w ochronie zdrowia nie będzie już tylko pustym sloganem, ale realnym narzędziem do kreowania kultury organizacyjnej opartej na mocnych filarach: jakości, bezpieczeństwie oraz efektywności.

W książce omówiono istotę jakości wraz z wymaganiami najpopularniejszych norm i akredytacji krajowych i międzynarodowych. Przedstawiono obszary zainteresowania najnowszych wydań systemów zarządzania ISO, ich wady i zalety, jak również problemy i bariery wynikające z ich wdrożenia oraz utrzymania. Całość dopełniają elementy związane z zarządzaniem ryzykiem klinicznym oraz narzędzia optymalizacji jakości i zapewnienia łańcucha wartości.

Intencją autora nie było stworzenie książki, która byłaby poradnikiem do wdrażania systemu zarządzania wg ISO, akredytacji ministra zdrowia czy narzędzi optymalizacyjnych. Celem niniejszej publikacji jest przedstawienie w sposób kompleksowy wszystkich elementów, które mogą pozytywnie bądź negatywnie wpływać na kształtowanie się jakości i bezpieczeństwa usług w placówkach medycznych. Książka ma zachęcić osoby decyzyjne do kompleksowego podejmowania efektywnych i skutecznych inicjatyw projakościowych opartych na dostępnych na rynku sprawdzonych narzędziach i systemach zarządzania. Natomiast osoby zainteresowane szeroko pojętą jakością – do usystematyzowania wiedzy z zakresu normalizacji w ochronie zdrowia, według funkcjonujących w tym zakresie krajowych i międzynarodowych standardów jakości, zarządzania ryzykiem i narzędzi budujących bezpieczną kulturę organizacyjną.

Rozdział 1. Wprowadzenie do jakości w ochronie zdrowia

1.1. Specyfika rynku ochrony zdrowia

Reforma ochrony zdrowia w Polsce, rozwój technologii medycznej, pojawianie się nowych zagrożeń sprawiają, że z roku na rok pojęcie jakości nabiera coraz większego znaczenia. Szczególnie sektor ochrony zdrowia jest wrażliwy na kwestie jakości. Gdy chodzi bowiem o życie i zdrowie ludzkie, wysoka jakość usług zdrowotnych jest, a wręcz musi być bezdyskusyjna, nawet powinna stać się obowiązkowa. Nie można zatem ograniczyć jakości do wystroju budynku, posiadanego sprzętu i aparatury medycznej czy stosowania nowoczesnych technologii i wyrobów medycznych. Należy oprócz tego zwrócić szczególną uwagę na kwalifikacje personelu oraz czynniki, które w największym stopniu mogą determinować jakość, takie jak: zdarzenia niepożądane, zakażenia szpitalne czy błędy medyczne.

Specyfika ochrony zdrowia rzutuje w wysokim stopniu na jakość świadczonych usług medycznych. W odróżnieniu od przedsiębiorstw produkcyjnych czy innych przedsiębiorstw usługowych, branża medyczna rządzi się często swoimi prawami, odróżniając się tym samym od innych sektorów. Czynnikami wyróżniającymi branżę medyczną są:

zarządzanie usługą medyczną jako niematerialną sferą usług, w której zdrowie nie jest ani materialne, ani namacalne;

nietrwałość, czyli brak możliwości zmagazynowania usługi na później. Objawia się to gotowością ochrony zdrowia na przyjęcie pacjenta o każdej porze dnia i nocy;

zmienność, czyli usługa może być różna w zależności od tego, kto ją wykonuje, jak i kiedy (np. wykorzystanie różnych środków farmakologicznych przez różnych lekarzy, do leczenia tego samego schorzenia);

niemożność odsprzedaży;

symetria informacji, czyli z jednej strony jest pacjent, który powierza swoje życie lekarzowi, gdyż nie dysponuje taką wiedzą jak on, z drugiej zaś strony jest lekarz, który może postawić diagnozę pod kątem naukowym;

niepewność i ryzyko długości trwania danej dolegliwości i jej konsekwencji w przyszłości.

Sektor usług medycznych charakteryzuje się również pewnym zestawem cech, które wyróżniają go na tle innych podmiotów gospodarczych i znacząco mogą wpływać na kształtowanie się poziomu jakości świadczonych usług medycznych. Do takich czynników można zaliczyć:

kwalifikacje kadr (zgodnie z przepisami prawnymi czynności medyczne może wykonywać tylko personel medyczny o odpowiednich kwalifikacjach);

swobodę w wyborze technologii świadczenia (lekarz ma swobodę decydowania o przebiegu i trybie leczenia);

ograniczenie suwerenności pacjenta (w nagłych wypadkach pacjent nie może decydować o swoim leczeniu, lecz decyzję tę podejmuje za niego personel medyczny);

złożoność procesu zaspokajania potrzeb zdrowotnych (np. dostarczanie różnego rodzaju sprzętu, aparatury, różnego rodzaju świadczeń);

delegowanie uprawnień i zaufania (delegowanie przez pacjenta swoich uprawnień na lekarza, który podejmuje decyzje np. o trybie leczenia);

efekty zewnętrzne (wpływ zachowania pacjenta na przebieg choroby).

1.2. Pojęcie jakości w ochronie zdrowia

Pojęcie jakości usług zdrowotnych, kształtując się przez lata, zmieniało niejednokrotnie swoje oblicze. Jeszcze niedawno jakość opieki zdrowotnej ograniczała się wyłącznie do prostego sprawdzania, czy nie popełniono błędów. Z biegiem czasu zaczęto podejmować próby przewidywania błędów oraz badania ich przyczyn. Aż w końcu jakość stała się przedmiotem całościowego zarządzania organizacją ukierunkowaną na kompleksowe zarządzanie jakością i ryzykiem. Można by rzec, że pojęcie jakości stało się ostatnimi czasy orężem w walce konkurencyjnej między placówkami medycznymi, ale także nadzieją dla pacjentów na leczenie w lepszych i bezpieczniejszych warunkach.

Więcej znajdziesz w wersji pełnej publikacji

Tematy publikacji w pełnej wersji

RozdziaŁ 1. Wprowadzenie do jakości w ochronie zdrowia

Rozdział 2. Zależność między przepisami prawnymi a systemami zarządZania jakością

Rozdział 3. Rola zarządzania jakością w zwiększaniu konkurencyjności w ochronie zdrowia

Rozdział 4. Wskaźniki i mierniki jakości w podmiotach leczniczych i ich zastosowanie

Rozdział 5. Planowanie systemów jakości w podmiocie leczniczym

Rozdział 6. WSPÓLNE wymagania systemów zarządzania wg struktury HIGH LEVEL STRUCTURE

Rozdział 7. CHARAKTERYSTYKA NAJWAŻNIEJSZYCH STANDARDÓW zarządzania W OCHRONIE ZDROWIA

Rozdział 8. zarządzanie ryzykiem klinicznym

Rozdział 9. OPTYMALIZACJA i doskonalenie systemów Zarządzania w ochroniE zdrowia

Rozdział 10. Akredytacje w ochronie zdrowia

Rozdział 11. Porównanie wymagań ISO 9001 i akredytacji CMJ

Podsumowanie

Bibliografia

Spis tabel

Spis rysunków

Przygotowanie do wersji elektronicznej: RASTER studio, 603 59 59 71