Ryan Holiday

Ego to Twój wróg

Tytuł oryginału: Ego Is the Enemy

Tłumaczenie: Tomasz Walczak

ISBN: 978-83-283-3499-1

Copyright © 2016 by Ryan Holiday

All rights reserved including the right of reproduction in whole or in part in any form.

This edition published by arrangement with Portfolio, an imprint of Penguin Publishing Group, a division of Penguin Random House LLC.

Polish edition copyright © 2017 by Helion S.A.

All rights reserved.

Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji.

Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli.

Autor oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce.

Drogi Czytelniku!
Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres
http://onepress.pl/user/opinie/egottw_ebook
Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję.

Wydawnictwo HELION
ul. Kościuszki 1c, 44-100 GLIWICE
tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63
e-mail: onepress@onepress.pl
WWW: http://onepress.pl (księgarnia internetowa, katalog książek)

Poleć książkę

Kup w wersji papierowej

Oceń książkę

Księgarnia internetowa

Lubię to! » nasza społeczność

Bolesny wstęp

To nie jest książka o mnie. Jednak ponieważ dotyczy ona ego, odpowiem na pytanie, którego pominięcie byłoby hipokryzją.

Kim, do diabła, jestem, aby pisać coś takiego?

Moja historia nie ma dużego znaczenia dla prezentowanych dalej lekcji, ale chcę ją pokrótce przedstawić w tym wstępie. Doświadczyłem bowiem ego na każdym z etapów mojego krótkiego życia: aspiracje, sukces, porażka i znów to samo, i wszystko od nowa.

Gdy miałem 19 lat, wyczuwając zaskakujące i przełomowe możliwości, zrezygnowałem ze studiów. Mentorzy rywalizowali o moją uwagę i traktowali mnie jak swojego protegowanego. Postrzegany jako wschodząca gwiazda, byłem tym dzieciakiem. Sukces przyszedł szybko.

Gdy stałem się najmłodszym dyrektorem w agencji promocji talentów w Beverly Hills, uczestniczyłem w podpisywaniu kontraktów z wieloma popularnymi zespołami rockowymi i pracowałem z nimi. Doradzałem w temacie książek, które później sprzedawały się w milionach egzemplarzy i tworzyły nowe gatunki literackie. W wieku 21 lat odpowiadałem za strategię firmy American Apparel, wówczas jednej z najpopularniejszych marek modowych na świecie. Wkrótce zostałem dyrektorem ds. marketingu.

W wieku 25 lat opublikowałem pierwszą książkę. Stała się ona natychmiastowym, choć kontrowersyjnym bestsellerem. Na okładce dominowała moja twarz. Pewne studio zarezerwowało sobie prawo do nakręcenia serialu telewizyjnego o moim życiu. W ciągu kilku następnych lat wpadłem w wiele pułapek sukcesu takich jak: wpływy, publiczne występy, obecność w prasie, zasoby, pieniądze, a nawet trochę sławy. Później na podstawie tych aktywów zbudowałem odnoszącą sukcesy firmę, gdzie pracowałem ze znanymi i hojnymi klientami oraz wykonywałem obowiązki, dzięki którym zapraszano mnie na konferencje i ciekawe imprezy.

Wraz z sukcesami pojawiła się pokusa opowiadania historyjek, koloryzowania, pomijania uśmiechów losu i dodawania do tego wszystkiego mitologii. Mam tu na myśli godną Herkulesa walkę o wielkość wbrew wszelkiemu prawdopodobieństwu: spanie na podłodze, odrzucenie przez rodziców, cierpienie z powodu ambicji. Przez tego typu opowiadanie ostatecznie zaczynasz utożsamiać się z własnym talentem, a twoją wartość wyznaczają osiągnięcia.

Jednak takie historie nigdy nie są szczere ani pomocne. W tym, co tu piszę, opuściłem wiele rzeczy. Wygodnie pominąłem stres i pokusy. Bolesne upadki i błędy — wszystkie błędy — pozostawiłem na zapleczu, wybierając atrakcyjniejsze wydarzenia. Są momenty, o których mówię niechętnie: publiczne upokorzenie przez osobę, którą podziwiałem, co wstrząsnęło mną do tego stopnia, że trafiłem później na pogotowie; dzień, w którym straciłem panowanie nad sobą, wszedłem do gabinetu szefa i powiedziałem, że nie mogę już tego znieść i wracam do szkoły (i mówiłem to na poważnie); ulotny charakter sławy autora bestsellera i to, jak krótko moja książka nim była (przez tydzień); spotkanie z czytelnikami, na którym pojawiła się jedna osoba; rozpad założonej przeze mnie firmy i konieczność jej odbudowania, co zdarzyło mi się dwukrotnie. To tylko niektóre chwile, które zostały zręcznie ocenzurowane.

Ten bardziej kompletny obraz to nadal tylko wycinek z życia, ale widoczne są w nim dużo ważniejsze kwestie — przynajmniej w kontekście tej książki. Chodzi tu o ambicję, osiągnięcia i przeciwności.

Nie wierzę w objawienia ani w jeden jedyny moment, który zmienia człowieka. Takich chwil jest wiele. W okresie ok. sześciu miesięcy w 2014 r. przytrafiła mi się cała seria takich momentów.

Najpierw American Apparel, firma, w której wykonałem dużą część najlepszej pracy, znalazła się na skraju bankructwa z setkami milionów dolarów długu. Stała się tylko cieniem z czasów dawnej świetności. Jej założyciel, którego już jako młody człowiek gorąco podziwiałem, został bezceremonialnie zwolniony przez własnoręcznie wybrany zarząd i skończył, śpiąc na kanapie u przyjaciela. Później agencja promocji talentów, w której się wybiłem, też wpadła w kłopoty. Została pozwana przez klientów, którym była winna dużą sumę. W tym samym czasie jeden z moich mentorów wycofał się z firmy i nasza relacja się skończyła.

To byli ludzie, wokół których zbudowałem swoje życie. Ludzie, których podziwiałem i od których się uczyłem. Ich stabilność — finansowa, emocjonalna, psychologiczna — nie tylko była czymś, co przyjmowałem za pewnik. Była ona centralnym punktem mojego istnienia i poczucia wartości. A jednak widziałem, jak wszyscy oni jeden po drugim się załamują.

Sytuacja się zmieniła lub przynajmniej takie miałem wrażenie. Droga od pragnienia zostania kimś przez całe życie do zdania sobie sprawy, że nigdy nie chcę stać się kimś takim, to cios, na który nie sposób się przygotować.

Trudności dotknęły także mnie. Dokładnie w czasie, w którym najmniej mogłem sobie na to pozwolić, zaczęły wychodzić na jaw problemy zaniedbywane przeze mnie w życiu.

Mimo sukcesów znów znalazłem się w mieście, w którym zaczynałem, zestresowany i przepracowany, po oddaniu dużej części ciężko zdobytej wolności, ponieważ nie potrafiłem odmówić pieniądzom i ekscytacji związanej z poważnymi kryzysami. Byłem tak spięty, że najdrobniejsze zakłócenie doprowadzało mnie do niepowstrzymanych wybuchów wściekłości. Praca, która zawsze przychodziła mi łatwo, stała się męczarnią. Moja wiara w siebie i innych ludzi podupadła, podobnie jak jakość mojego życia.

Pamiętam, jak pewnego dnia po tygodniach w trasie wróciłem do domu i doznałem ataku paniki, ponieważ sieć wi-fi nie działała. Jeśli nie wyślę tych e-maili, jeśli nie wyślę tych e-maili, jeśli nie wyślę tych e-maili, jeśli nie wyślę tych e-maili…

Wydaje ci się, że robisz to, co powinieneś. Społeczeństwo cię za to wynagradza. Później jednak widzisz, jak twoja przyszła żona cię opuszcza, ponieważ nie jesteś już tym samym człowiekiem co wcześniej.

Jak mogło do tego dojść? Czy naprawdę jednego dnia możesz mieć wrażenie, że stoisz na ramionach olbrzymów, a następnego starasz się wygrzebać z rumowiska powstałego w wyniku wielu wybuchów i próbujesz uratować coś z ruin?

Korzyść z tego była taka, że musiałem pogodzić się z faktem bycia pracoholikiem. Nie w sensie: „Och, on po prostu za dużo pracuje” lub: „Zrelaksuj się i nie przejmuj się tym”, ale raczej: „Jeśli się nie wykąpie i nie zacznie spotykać z ludźmi, umrze młodo”. Zrozumiałem, że napęd i przymus, które pozwoliły mi tak szybko odnieść sukces, mają swoją cenę, zapłaconą też przez wielu innych. Ważna była nie tyle ilość pracy, ile jej przesadne znaczenie w mojej wizji siebie. Byłem tak beznadziejnie uwięziony we własnej głowie, że stałem się niewolnikiem własnych myśli. Efektem było błędne koło bólu i frustracji. Musiałem odkryć, dlaczego tak się stało — jeśli chciałem uniknąć równie tragicznego załamania.

Przez długi czas jako badacz i autor studiowałem historię oraz biznes. Podobnie jak we wszystkich obszarach dotyczących ludzi, tak i tu odpowiednio długa perspektywa pozwala dostrzec uniwersalne prawa. Są to tematy, które od dawna mnie fascynują. Najważniejszym z nich było ego.

Ego i jego wpływ na życie nie były dla mnie czymś nowym. Badania do tej książki rozpocząłem prawie rok przed opisanymi wcześniej wydarzeniami. Jednak moje bolesne doświadczenia z tego okresu pozwoliły mi spojrzeć na analizowane kwestie w nieosiągalny dla mnie wcześniej sposób.

Zobaczyłem, że negatywne skutki ego są widoczne nie tylko we mnie i na kartach historii, ale też wśród przyjaciół, klientów, współpracowników, a także wśród najwyżej postawionych osób z różnych branż. Ego kosztowało podziwianych przeze mnie ludzi setki milionów dolarów i — podobnie jak w przypadku Syzyfa — odsuwało ich od zrealizowania celów tuż przed ich osiągnięciem. Na tym etapie sam przynajmniej zobaczyłem, jak wygląda taki upadek.

Po kilku miesiącach od uświadomienia problemu wytatuowałem sobie na prawym przedramieniu napis EGO IS THE ENEMY, czyli „EGO TO WRÓG”. Nie wiem, skąd wziąłem te słowa; zapewne z jakiejś książki, którą czytałem dawno temu. Natychmiast jednak okazały się one źródłem ukojenia i ukierunkowania. Na lewym ramieniu noszę napis o podobnie niejasnym pochodzeniu: THE OBSTACLES IS THE WAY, czyli „PRZESZKODA JEST DROGĄ”. Teraz każdego dnia spoglądam na te dwa zwroty i posługuję się nimi jak wskazówkami w trakcie podejmowania życiowych decyzji. Nie mogę nie patrzyć na nie, gdy pływam, medytuję, piszę, wychodzę rano spod prysznica. Oba są dla mnie przygotowaniem — i radą — w wyborach właściwej drogi w prawie każdej sytuacji, w jakiej mogę się znaleźć.

Napisałem tę książkę nie dlatego, że posiadłem jakąś mądrość i czuję się uprawniony do jej głoszenia, ale dlatego, że chciałbym móc ją przeczytać w krytycznych przełomowych momentach własnego życia — gdy sam, podobnie jak inne osoby, zostałem wezwany do udzielenia odpowiedzi na najważniejsze pytanie, jakie człowiek może sobie w życiu zadać: „Kim chcę być?”. A także: „Jaką ścieżkę wybiorę (z łac. quod vitae sectabor iter)?”.

Ponieważ odkryłem, że są to ponadczasowe i uniwersalne pytania, poza tym fragmentem (wstępem) staram się korzystać w książce z filozofii i z historycznych przykładów zamiast z własnego życia.

Książki historyczne pełne są opowieści o owładniętych obsesją genialnych wizjonerach, którzy zmienili świat za pomocą czystej, niemal niezrozumiałej siły. Odkryłem jednak, że jeśli się temu dokładniej przyjrzeć, historię tworzą też jednostki na każdym kroku walczące ze swoim ego, unikające świateł reflektorów i stawiające wyższe cele ponad dążenie do sławy. Zajmowanie się takimi przypadkami i przedstawianie ich stało się moim sposobem na ich poznanie oraz przyswojenie ich ważnych cech.

Podobnie jak pozostałe napisane przeze mnie książki, ta również jest inspirowana filozofią stoików i innych wybitnych klasycznych myślicieli. Często sięgam do nich we wszystkich moich tekstach, a także opieram się na nich w życiu. Jeśli znajdziesz w tej książce coś pomocnego dla siebie, zawdzięczasz to im, a nie mnie.

Mówca Demostenes powiedział kiedyś, że cnota rozpoczyna się od zrozumienia i jest realizowana dzięki odwadze. Musimy zacząć od spojrzenia na siebie i świat w zupełnie nowy sposób. Następnie musimy walczyć o to, by się zmienić i zachować te zmiany — to trudna część tej pracy. Nie mówię, że powinieneś stłamsić lub zdusić wszelkie przejawy ego w swoim życiu. Nie twierdzę nawet, że jest to możliwe. Przedstawiam tu tylko przykłady, moralne opowiastki, które zachęcają do pójścia za lepszymi impulsami.

W słynnej Etyce Arystoteles, opisując naturę ludzką, posługuje się analogią do powykrzywianego kawałka drewna. Aby wyeliminować krzywizny, doświadczony cieśla powoli przykłada siłę w odwrotnym do nich kierunku, prostując je. Dwa tysiące lat później Immanuel Kant stwierdził: „Z powykrzywianego drewna ludzkości nie sposób uzyskać nic prostego”. Możliwe, że nigdy nie wyeliminujemy wszystkich skrzywień, ale możemy dążyć do tego, by stać się bardziej prostymi.

Miło jest poczuć się wyjątkowym, pełnym siły lub zainspirowanym. Jednak nie temu ma służyć ta książka. Starałem się opracować ją w taki sposób, byś dotarł do tego samego miejsca, w którym ja skończyłem, pisząc ją — żebyś myślał mniej o sobie. Mam nadzieję, że staniesz się mniej zaangażowany w opowiadaną przez Ciebie historię o własnej wyjątkowości i w efekcie zyskasz zdolność do realizowania zmieniających świat zadań, które sobie wyznaczysz.

Spis treści

INNE KSIĄŻKI RYANA HOLIDAYA:

Bolesny wstęp

Wprowadzenie

Ego zawsze było obecne. Teraz się rozzuchwaliło

Gdziekolwiek się znajdujesz, ego też tam jest

A więc co teraz?

CZĘŚĆ I DĄŻENIE DO SUKCESU

Słowa, słowa, słowa

Być kimś czy czegoś dokonać?

Wciąż się ucz

Nie szukaj pasji

Zastosuj strategię płótna

Panuj nad sobą

Wyjdź z własnej głowy

Niebezpieczeństwa przedwczesnego popadania w pychę

Praca, praca, praca

We wszystkim, co wydarzy się potem, ego będzie Twoim wrogiem…

CZĘŚĆ II SUKCES

Ucz się przez całe życie

Nie opowiadaj sobie historyjek

Co jest dla Ciebie ważne?

Kontrola, paranoja i poczucie, że coś nam się należy

Zarządzaj sobą

Wystrzegaj się choroby o nazwie ja

Rozmyślaj nad bezkresem

Zachowaj trzeźwość umysłu

W tym, co często następuje później, ego jest Twoim wrogiem…

CZĘŚĆ II NIEPOWODZENIE

Czas aktywności czy czas bierności?

Wystarczy się starać

Sceny z Podziemnego kręgu

Postaw granicę

Prowadź własną kartę wyników

Zawsze kochaj

We wszystkim, co wydarzy się później, ego jest Twoim wrogiem…

Epilog

Co powinieneś przeczytać w dalszej kolejności?

Czy mogę otrzymać jeszcze więcej rekomendacji książek?

Wybrana bibliografia

Podziękowania