dr Jan Pokrywka, Filip Żurakowski

Na zdrowie!

Jak osiągnąć harmonię ciała, ducha i umysłu

Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji.

Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli.

Autor oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce.

Redaktor prowadzący: Ewelina Burska

Projekt okładki: ULABUKA

Materiały graficzne na okładce zostały wykorzystane za zgodą Shutterstock.

Wydawnictwo HELION

ul. Kościuszki 1c, 44-100 GLIWICE

tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63

e-mail: sensus@sensus.pl

WWW: http://sensus.pl (księgarnia internetowa, katalog książek)

Drogi Czytelniku!

Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres

http://sensus.pl/user/opinie/jakosi_ebook

Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję.

ISBN: ePub: 978-83-246-9675-8, Mobi: 978-83-246-9676-5

Copyright © Jan Pokrywka, Filip Żurakowski 2014

Poleć książkę

Kup w wersji papierowej

Oceń książkę

Księgarnia internetowa

Lubię to! » nasza społeczność

Rozdział 1. O zdrowiu ciała i ducha, a także o pokrzepiającym śnie

Czym jest zdrowie?

Kto pisze książki o zdrowiu? Lekarze lub pisarze. Większość książek pisanych przez lekarzy jest niestrawna. A pisarze nie mają wiedzy o zdrowiu, oprócz potocznej. Dlatego najlepiej to wychodzi, gdy o zdrowiu pisze zespół złożony z lekarza i pisarza. W pewnym zakresie uważamy się za uczniów profesora Juliana Aleksandrowicza. Niemniej bardziej nastawiamy się na rozwiązania praktyczne — praktyczne wdrożenie wiedzy.

A oto kilka myśli profesora Juliana Aleksandrowicza, wyrażonych w książce Nie ma nieuleczalnie chorych, a dotyczących tego, co od samego początku przyświeca nam przy pisaniu naszej książki — nierozerwalnego związku wymiaru cielesnego i pierwiastka duchowego w dążeniu do pełnego zdrowia.

Trzeba dokładnie poznać świat i ludzi oraz dążyć do tego, aby zmienić świat na lepszy — uważa profesor. Należy widzieć nie organ, narząd, a całego człowieka, i to człowieka, na którego wpływa środowisko, w którym on żyje. Przeżycia estetyczne sprzyjają subiektywnemu poczuciu zdrowia — a zatem mając nawet chwilowo chore lub ułomne ciało, można być zdrowym. Tworzenie wypełnia duchową pustkę, przez tworzenie twórca świadczy dobro innym. Psychologia i psychoterapia to nieodłączne części medycyny. Mistrzem penetrowania tajników duszy ludzkiej jest pisarz, a zatem pisarz może być najlepszym sojusznikiem lekarza. Wzbogacając medycynę o zdobycze humanistyczne, można wyprowadzić ją z kryzysu. Kryzys ekologiczny spowodowany jest kryzysem etycznym. Każdy z nas ponosi odpowiedzialność za świat, nikt nie może się od tej odpowiedzialności uchylić. Takie myśli zawiera książka profesora Aleksandrowicza (choć nie jest to dosłowny cytat). To staramy się naszą działalnością i naszą książką wprowadzać w życie.

Rozdział „Sojusz literatury z medycyną” w książce profesora to mistrzostwo świata. Książka ukazała się w roku 1982. Już wtedy profesor postulował, aby do programu studiów na uczelniach medycznych włączyć dyscypliny estetyczne. Pisał, że sztuka, a zwłaszcza literatura jest najlepszym sojusznikiem lekarza w walce o zdrowie pacjenta. Że przeżycia estetyczne pacjenta, szczególnie pacjenta, który zaczyna tworzyć sztukę, a nie tylko ją konsumuje, mogą zapoczątkować cuda w procesie zdrowienia. Lekarz jutra powinien być obdarzony twórczą wyobraźnią. Wyobraźnia jest bardzo potrzebna nie tylko artystom i uczonym — także politykom, administratorom społecznym (czyli urzędnikom!) oraz właśnie lekarzom. I niezrównane, krótkie ujęcie istoty zdrowia przez profesora: zdrowie jest sprawnością psychofizyczną.

Wypowiadając przedstawione wyżej myśli, profesor Aleksandrowicz jawi się jako nie tylko wielki lekarz, lecz również jako filozof — miłośnik mądrości.

A oto co powiedziała nam Teresa Kudyba, filmowiec, producent telewizyjny (TressFilm), jedna z pierwszych Czytelniczek naszej książki, jeszcze na etapie jej tworzenia:

Zanim się „nawróciłam” na zdrową dietę, w wieku 26 lat zachorowałam na uporczywą arytmię serca. Po wielu miesiącach leżenia w jednym, drugim i trzecim szpitalu, gdzie szpikowali mnie dawką kilkunastu tabletek dziennie, powypadały mi włosy, a ręce trzęsły mi się jak galareta. Wtedy cudem trafiłam do mądrego lekarza, który przyjął mnie do szpitala — dosłownie z ulicy, bez skierowania. Tam profesor Julian Aleksandrowicz (dziś już nieżyjący) spojrzał podczas obchodu na historię choroby i zdiagnozował jej źródło jednym słowem: „magnesium”. Wszystkie trujące mój organizm farmaceutyki wylądowały tego dnia w koszu na śmieci. Minęło 25 lat, arytmia nie wróciła. Jestem tym, co jem.

Wizjonerski „Doktor Twardy”, wyprzedzający o lata świetlne swoją epokę, profesor Aleksandrowicz to ikona polskiej medycyny holistycznej.

W pełni zgadzamy się z tym, co mówi pani Teresa. Kontynuujemy w tej książce idee profesora, a także doktor Budwig i innych.

Czym jest zdrowie?

Ludzie przeważnie używają tego słowa w węższym znaczeniu. Mówimy: „Ten to ma zdrowie!”, „zdrowy jak ryba”, „zdrowy jak byk”, „końskie zdrowie”. Ryba jest symbolem wolności od chorób. Byk — witalności i siły. Koń — wytrzymałości i odporności.

Filip: Kilka słów o mnie. Moi rodzice pochodzą z Kresów Wschodnich. Tato ze wsi, mama z małego miasteczka, takiego, w którym spora część mieszkańców trochę gospodarzyła na roli, miała konia, krowę, świnie, kury — żeby mieć żywność na własne potrzeby. Takie to były czasy — dobre przedwojenne czasy. Do czego zmierzam? Otóż mój dziadek ze strony mamy też miał konia — klacz Lodę. Mama mówiła mi — i to pamiętam jak dziś — że koń nigdy się nie kładzie, chyba że jest chory. Jak jest zdrowy, nie kładzie się ani w dzień, ani w nocy, śpi na stojąco. Dlatego w moją wyobraźnię na zawsze zapadł koń jako symbol wytrzymałości, odporności na trud i zmęczenie, zdolności do trudnej, ciężkiej, długotrwałej pracy. Tak rozumiem „końskie zdrowie”.

Zatem w węższym znaczeniu zdrowie to zdrowe ciało, wolność od chorób, odporność na choroby — przeziębienia, infekcje — wytrzymałość, zdolność do długotrwałego wysiłku.

A w szerokim znaczeniu? Zdrowie to zdrowy duch i zdrowe ciało. I w takiej właśnie kolejności. Teraz lekarze już wiedzą (co Hindusi, Chińczycy i inni starożytni wiedzieli tysiące lat temu), że podłożem większości chorób jest nadmierny i długotrwały stres. Stres umiarkowany i krótkotrwały jest błogosławieństwem — mobilizuje, wyzwala siły, sprawia, że jesteś twórczy i gotowy przenosić góry. Stres zbyt silny i trwający latami może powodować bezsenność, depresję, choroby somatyczne, czyli cielesne, prowadzić do alkoholizmu, narkomanii, chorób psychicznych i samobójstw.

W szerokim znaczeniu zdrowie to również spokój wewnętrzny, dobrostan, równowaga, radość istnienia, energia duszy, umysłu i ciała. Człowiek to CUD — ciało, umysł, dusza. A jeśli uznamy inną kolejność za właściwą — wyjdzie DUC: dusza, umysł, ciało. W zdrowym ciele zdrowy duch, albo inaczej: zdrowy duch uzdrawia ciało (rysunek 1.1).

Rysunek 1.1. Zdrowy duch i zdrowe ciało

Doktor Pokrywka: Według Światowej Organizacji Zdrowia człowiekiem zdrowym jest ten, kto żyje w stanie nie tylko pełnego komfortu psychicznego, ale także dobrostanu emocjonalnego, czyli w stanie szczęścia.

Naszym celem było napisanie książki ujmującej szeroko i wszechstronnie połączenie zdrowia ciała i spokoju wewnętrznego. Aby ją napisać, stworzyliśmy sojusz umysłów: lekarza i pisarza (który jest też trenerem biznesu).

W książce w różnych miejscach pojawiają się też osoby, które są pacjentami doktora Pokrywki lub przyjaciółmi Filipa. Te osoby to Sabina, Radek, Julia, Zygmunt i Jurek.

Wprowadź to w życie

• Dbaj o swój rozwój duchowy.

• Dąż do osiągnięcia równowagi w życiu — równowagi pomiędzy duszą i ciałem, pracą i zabawą, karierą zawodową i życiem rodzinnym.

• Utrzymuj wysoki poziom energii duszy, umysłu i ciała.

Czas na refleksję

Prawo cykli — powtarzające się okresy pogody ducha i niepokoju, wyższego i niższego poziomu życiowej energii — w większym lub mniejszym stopniu dotyczy każdego. U jednych takie wahania formy ciała i duszy są ledwie zauważalne, u innych są to na przemian Himalaje euforii i dno rozpaczy.

Jak osiągnąć niezmącony niczym hart ducha, spokój wewnętrzny zachowywany niezależnie od zewnętrznych zdarzeń?

Im wyższe góry przeszkód piętrzą się przed Tobą, tym większe możliwości się pojawiają. Potrzeba tylko wyobraźni, wiary i odwagi. Wyobraźni, aby te możliwości dostrzec. Wiary, aby uwierzyć w ich realność. Odwagi, aby pokonać lęk i zwątpienie.

Pokrzepiający sen

Zdrowy, głęboki i pokrzepiający sen to podstawa dobrego samopoczucia i wysokiego poziomu energii każdego dnia.

Co trzeci Polak cierpi na bezsenność. Wieczorem długo nie może zasnąć albo budzi się w środku nocy i dalej już nie śpi. Albo śpi niespokojnie, ma sen podobny do płytkiej drzemki. Kiedy można to nazwać bezsennością? Gdy na drugi dzień czujesz się rozbity, zdołowany, nie idzie Ci praca, nie możesz się skoncentrować, wszystko Cię drażni. Można wstawać o 3, 4 nad ranem i czuć się znakomicie przez cały dzień. Wszystko zależy od dwóch rzeczy — o której kładziesz się spać i jakie jest Twoje indywidualne zapotrzebowanie na sen.

Większość dorosłych ludzi potrzebuje 7,5 – 8 godzin snu na dobę. Są wyjątki. Sofia Loren powiedziała kiedyś, że swoją utrzymującą się tak długo młodość i urodę zawdzięcza temu, że sypia regularnie 9 godzin na dobę. Obserwuj swój organizm i sam stwierdź, ile snu potrzebujesz, aby czuć się dobrze. Gdy obudzisz się bez budzika, oblicz, ile godzin przespałeś. Tyle właśnie snu potrzebuje Twój organizm (chyba że poprzedniej nocy nie spałeś i teraz odsypiasz).

Dzieci potrzebują dużo więcej snu. Niemowlę śpi na okrągło. Dziecko w młodszych klasach szkoły podstawowej potrzebuje 10 – 11 godzin snu, w starszych klasach podstawówki 9 – 10 godzin, w gimnazjum i liceum — 8 – 9 godzin. Dzieci za mało śpią i dlatego często chorują. Chroniczne niewyspanie zmniejsza naturalną odporność organizmu.

Ważną rzeczą jest pora snu. Przedstawimy tu trzy modele.

1. Wielu studentów (i nie tylko studentów) funkcjonuje według takiego modelu: uczą się lub imprezują do 3 w nocy, potem śpią do 11 – 12 w dzień.

2. Idealnie dopasowany do zegara biologicznego człowieka jest model stosowany w dawnych i niektórych współczesnych klasztorach. Mnisi mają ciszę nocną od 19, zasypiają nie później jak o 21 i wstają około 3 rano. Model bardzo dobry dla twórców. Godziny od 3 rano do 11 przed południem są najlepsze dla pracy twórczej.

3. Wiele osób dbających o swoje dobre samopoczucie i wysoki poziom energii kładzie się spać o 22 wieczorem i wstaje o 6 rano.

Model drugi, choć dla zdrowia idealny, jest trudny do zastosowania, trudny do pogodzenia z życiem rodzinnym i towarzyskim. Dlatego zalecamy kompromisowy model trzeci. Godziny snu przed trzecią rano są najwartościowsze (dla regeneracji mózgu i całego organizmu), a w tym modelu jest 5 takich godzin. Sen w tych najlepszych godzinach jest około dwa razy bardziej regenerujący niż w godzinach pozostałych.

Oczywiście jest wiele możliwości pośrednich. My zachęcamy, abyś wybrał model trzeci jako optymalny w dzisiejszych czasach, w warunkach, gdy życie zawodowe i towarzyskie narzuca nam swoje wymogi.

Jak zapewnić sobie głęboki i zdrowy sen?

1. Popracuj fizycznie w ciągu dnia lub poświęć godzinę – dwie na sport. Chodzi o to, aby codziennie umiarkowanie zmęczyć się fizycznie.

2. Zjedz lekką kolację między godziną 18 i 19.

3. Czas po kolacji przeznacz na relaks i wyciszenie organizmu przed snem.

4. Śpij w temperaturze 17 – 19 stopni Celsjusza.

5. Codziennie przewietrz pokój przed snem, w lecie śpij przy otwartym oknie.

6. Zastosowanie wieczorem właściwie podanej dawki magnezu pogłębia sen.

Wprowadź to w życie

• Śpij 7,5 – 8 godzin na dobę.

• Zadbaj o to, aby Twoje dzieci chodziły spać wystarczająco wcześnie (w zależności od wieku — o 19, 20 lub 21).

• Nie jedz wieczorem mięsa i ciężkostrawnych potraw.

• Pójdź przed snem na dość długi spacer.

Czas na refleksję

Wieczorny spacer nieczynną drogą, prowadzącą przez ogromny kompleks leśny, położony w środku dość dużego miasta. To takie szczególne miejsce — dookoła w oddali dzielnice, osiedla, a tutaj las, góry, staw. Wzdłuż nieczynnej drogi las jest wycięty, więc widok jest rozległy. Ciemne wierzchołki gór na tle trochę jaśniejszego nieba. Księżyc, gwiazdy. Nikogo oprócz Ciebie, Twojej żony i Waszego psa. Chwila relaksu, zadumy, poezji, zachwytu nad pięknem świata i urodą życia. Chwila ukojenia przed snem. Idziecie, trzymając się za ręce, rozmawiacie o minionym dniu, o dzieciach, o ludziach, z którymi łączą Was więzy przyjaźni. Wielki, wielki spokój. Spokój gór widocznych dookoła, spokój nieba, spokój cichych odgłosów miasta słyszanych z oddali, jakby przez mgłę. I to miejsce, gdzie droga idzie górą, a w oddali, w dole, dwie największe dzielnice miasta — morze świateł, domy, kominy, wieże kościołów. Co robią tam ludzie w domach? Czy są szczęśliwi? Życzycie im, aby byli szczęśliwi każdego dnia.

Radość istnienia to stan naturalny, który powstaje spontanicznie. Pochodzi ona z Twojego wnętrza, a nie z okoliczności zewnętrznych.

Spis treści

O czym jest ta książka i jak można ją czytać?

Co można osiągnąć dzięki tej książce?

Jak czytać tę książkę?

Rozdział 1. O zdrowiu ciała i ducha, a także o pokrzepiającym śnie

Czym jest zdrowie?

Czym jest zdrowie?

Pokrzepiający sen

Jak zapewnić sobie głęboki i zdrowy sen?

Rozdział 2. O odżywianiu i diecie doktora Pokrywki

Dieta doktora Pokrywki

O przywiązywaniu wagi do tego, co jesz i pijesz

Filip jest dociekliwy

Rozdział 3. O trzech światach, błysku w oku i chodzeniu sprężystym krokiem

Ruch i trzy światy

Błysk w oku

Rozdział 4. O „herezjach” doktora Pokrywki i zdrowych stulatkach

Paliwo i budulec

To tylko etap

O twórczym chaosie

Rozdział 5. O micie wody mineralnej i o tym, jaką wodę pić

Woda — eliksir życia

W jakim celu pijesz wodę?

Więc co robić?

Woda doskonała

Zła i dobra woda

Wody lecznicze z uzdrowisk

Rozdział 6. O typach ludzi, cygańskiej patelni i świętowaniu

Pięć typów

Energetyczna natura potraw

Czy istnieje dobre i złe jedzenie?

Świętowanie

Jak często jeść i pić?

Rozdział 7. O magnezie, ojcu Beno i dziobach papugi

Czy entuzjazm ma coś wspólnego z magnezem?

Jak osiągnąć dobrą przyswajalność magnezu?

Dlaczego nie zalecamy tabletek magnezowych?

Sól ojca Beno jest dobrze przyswajalna

Ojciec Beno i dzioby papugi

Magnez a nasz układ kostny

Nie stań się wapniakiem

Rozdział 8. O kwasach omega-3, oleju lnianym i paście Budwig

Tłuszcze w pożywieniu

Zdobądź podstawową wiedzę o tłuszczach

Doktor Johanna Budwig

Olej lniany

Oleje roślinne

Olej lniany

Olej lniany tłoczony na zimno

Półmetek

O tym, że Filip zmienia swoje życie

Smalec i olej lniany

Rozdział 9. O trzech pragnieniach współczesnego człowieka i o tym, że można jeść i chudnąć

Napisać książkę

Skończyć z odwlekaniem

Najkrótsza na świecie lekcja o gospodarowaniu czasem

Ogród, autostrada, rzeka

Słoik z kamieniami

Schudnąć

Jeść i chudnąć

Rozdział 10. O tym, że wiedza duchowa jest tak samo niezbędna do szczęścia jak wiedza zawodowa, a także o świętowaniu, zabawie, zachwycie nad światem i zapale do życia

Kondycja duchowa

Naturalnym stanem człowieka…

Czym jest depresja?

Syndrom wypalenia zawodowego

Dla równowagi przykład pozytywny

Punkt widzenia duchownego

Podwyższ poziom energii

Opowieść doktora Pokrywki

Jeszcze jedna opowieść doktora Pokrywki

Bilans energetyczny

Koszty stałe

Energia na aktywność duchową

Jak w rachunkowości

Energia czi

Czas na refleksję

Reawakening

Czego uczą trenerzy biznesu?

A może się wypaliłeś?

Kaizen

Stres

Trema

Z punktu widzenia lekarza

Rozdział 11. O przewagach cukru brzozowego nad buraczanym i cukierkach ksylitolowych, a także o miodzie i kutii

Ksylitol

Żyjemy w cywilizacji sklepowej

Cukier zakwasza. Czy jest alternatywa?

Jakie cuda może dla Ciebie zdziałać ksylitol?

Buraczany czy brzozowy?

Ksylitol — tak zwany cukier brzozowy

Cukier buraczany czy cukier brzozowy?

Jak stosować cukier brzozowy u dorosłych?

Podawanie ksylitolu (cukru brzozowego) dzieciom

Ksylitolki i pasożyty

Nie stwarzaj niszy ekologicznej dla robaków

Ksylitolki chronią przed pasożytami

Owoce, miód i kutia

Rozdział 12. O mocy mózgu, eliksirach mózgu i emocjonalnych dziurach, które trzeba zalutować

Zadbaj o mózg

Mózg — Twój najważniejszy organ

Obalone mity o mózgu

Moc mózgu

Neurofizjologia odżywiania

Mózg lubi smalec

Garnki lutuję

Inteligencja emocjonalna

Przykłady

Najkrótsza powtórka

Rozdział 13. O tym, że wcale nie musisz zachorować na żadną z chorób cywilizacyjnych, a także o dietoterapii

Zapobiegaj chorobom cywilizacyjnym

Choroby cywilizacyjne

Dietoterapia

Rola klimatu

Jacy ludzie najczęściej trafiają do lekarzy?

Potrawy wyziębiające i wychładzające

Potrawy neutralne

Podsumujmy

Rozdział 14. O tym, czego można dokonać w wieku dojrzałym, Indianach Q’ero, a także o tym, że nasze czasy są wspaniałe

Spokój wewnętrzny

Czy tylko pierwsze lata życia dziecka?

Dobra wiadomość

Długowieczność

Czy warto interesować się długowiecznością?

Dlaczego trzecia część życia (po sześćdziesiątce) jest taka ważna?

Indianie Q’ero

Czego możemy nauczyć się od zdrowych stulatków i rdzennych społeczności?

Regiony długowieczności

Rdzenne społeczności, które porzuciły odwieczny sposób życia

Pozytywne związki międzyludzkie

Nasze czasy są wspaniałe

Błędy współczesnej cywilizacji zachodniej

A jednak nasze czasy są wspaniałe

Rozdział 15. O związku radości życia ze stanem jelita cienkiego, a także o mało znanej przyczynie nowotworów piersi u kobiet

Jeszcze raz o magnezie, ale inaczej

Gdy magnezu brakuje

Dlaczego wiele osób szybko się zniechęca do stosowania magnezu?

Czy droga tabletkowa jest dobra?

Praktyczne wskazówki

Jak odmierzać wymaganą ilość chlorku magnezu i przeliczać go na czysty magnez?

Jak zażywać doustnie chlorek magnezu (sól ojca Beno)?

Jak sporządzać roztwór chlorku magnezu o odpowiednim stężeniu?

Wyjaśnienie dotyczące stężenia roztworu

Praktyczne wskazówki dotyczące pasty Budwig, kefiru Budwig lub jogurtu Budwig

Dobre myśli Filipa

Oliwa magnezowa jako perspirant

Zręczny środek — oliwa magnezowa

Co się dzieje pod Twoimi pachami?

Antyperspiranty mogą być przyczyną nowotworów

Stosuj perspirant zamiast antyperspirantu

A jak wygląda sprawa Twoich pachwin i stóp?

Walcz o swoje zdrowie

Rozdział 16. O tym, że ta książka to także podręcznik zwyciężania, a także o tym, że dbanie o rozwój duchowy po prostu się opłaca

Duch i ciało

Ciało i duch, duch i ciało

Jak rozwinąć się duchowo?

Prawda

Hierarchia wartości

Przez obserwację poznasz samego siebie

Dzielenie się

Cnoty

Urodziłeś się, aby wygrać