Jacek Walkiewicz

Pełna MOC możliwości 

(edycja ING)

Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji.

Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli.

Autor oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce.

ISBN: ePub: 978-83-283-0028-6, Mobi: 978-83-283-0029-3

Redaktor prowadzący: Barbara Gancarz-Wójcicka

Projekt okładki: Jan Paluch

Fotografia na okładce: Soulmate Studio

Ilustracje w książce: Jacek Walkiewicz

Wydawnictwo HELION

ul. Kościuszki 1c, 44-100 GLIWICE

tel. 32 231 22 19, 32 230 98 63

e-mail: onepress@onepress.pl

WWW:  http://onepress.pl (księgarnia internetowa, katalog książek)

Drogi Czytelniku!

Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres

http://onepress.pl/user/opinie?mocing

Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję.

Copyright © Jacek Walkiewicz, Helion 2014

Poleć książkę

Kup w wersji papierowej

Oceń książkę

Księgarnia internetowa

Lubię to! » nasza społeczność

Rozdział 4.
Leć za marzeniem, które w sercu mieszka

Gdy w sieci ukazał się mój wykład, dostałem setki maili z pytaniami, jak to jest z marzeniami. Czy je realizować za wszelką cenę, czy nie? Czy rzucić studia i budować na przykład gitary, czy może jednak najpierw skończyć naukę, a potem zająć się biznesem? Tego nie wiem. I tego nikt nie będzie wiedział. Życie jest ciągiem decyzji, które determinują następne decyzje, a one kolejne i tak dalej. Żyjemy w czasach, kiedy szybkie dojście do celu ― najlepiej w blasku fleszy i przy rekordowej popularności na Tweeterze, Facebooku czy YouTubie ― jest ważniejsze od samej drogi, którą trzeba pokonać. Dużo mówię o marzeniach na swoich wykładach. Kamper, o którym opowiadam, stał się właśnie symbolem spełnionych marzeń i tego, co warto, chociaż nie musi się opłacać. Kiedy mówię o kamperze, to dlatego, że łatwo go zwizualizować. Przykład ciekawy, nietuzinkowy. Wspominam też, że marzyłem o kamperze, odkąd jeździłem na kempingi jeszcze jako student, zatem odnoszę się do marzenia sprzed dwudziestu paru lat. To marzenie materialne, więc bardzo łatwe do pokazania. Marzenie, które dzisiaj w Polsce można zrealizować, a to, co jest do tego potrzebne, to środki finansowe i oczywiście decyzja o zakupie. Ale w tej opowieści ważne są też inne wątki. Jeden to ten o wsparciu żony, bez którego bym się z tego zakupu wycofał. Drugi wątek dotyczy okresu wieloletniego oczekiwania na realizację, czyli wiąże się z życiową cierpliwością. Jest jeszcze jeden, który wynika z kontekstu pokoleniowego. Kiedyś bowiem kupno takiego samochodu było dla mnie na tyle nierealne, że nawet nie odważyłbym się nazwać tego swoim marzeniem. Dlatego dla mnie ten kamper jest nie tylko zrealizowanym po latach marzeniem, lecz także potwierdzeniem, że żyję w czasach, o których nawet nie śniłem jako nastolatek. Kamper stał się symbolem wolności. Kupuję kampera, bo chcę, jadę nim, gdzie chcę, i to bez wiz, parkuję tam, gdzie inne kampery, mam takie same przejściówki do gniazdek kempingowych jak inni turyści ― jestem Europejczykiem. Wiem, że młodym ludziom może być trudno to zrozumieć, ale ja dobrze pamiętam czasy, kiedy przejazdy przez granice były traumatycznym przeżyciem, ponieważ celnicy różnych krajów potrafili rozebrać samochód, zajrzeć turyście we wszystkie otwory ciała, a do tego zabrać to, co ma w samochodzie, bo albo tego nie zgłosił tam, gdzie powinien, albo nie ma paragonu, który powinien mieć. Kiedy kilka lat temu na Wyspach Kanaryjskich kupiłem mały odtwarzacz DVD, to sprzedawca nie dał mi paragonu. Zdałem sobie z tego sprawę dopiero przed powrotnym lotem do Polski i wpadłem w panikę. „Mogą mi go zabrać na granicy, bo nie mam paragonu!” — ta myśl latała mi po głowie jak dziki bąk. Mówiłem sobie: „Jacek, uspokój się. Nie ma granic. Nic ci nie zabiorą”. Kiedy szedłem przez bramkę „nic do oclenia”, to miałem uczucie, jakbym się cofnął w czasie. Wydawało mi się, że celnicy widzą po mnie, iż mam coś bez paragonu. Ale nic się nie zdarzyło. Bo nie mamy granic. Bo jestem wolny. Dlatego kamper, którego kupiłem, to coś więcej niż kamper ― to symbol wielorakiej wolności, również tej wolności wyboru, dokąd i kiedy jadę, co zwiedzam i gdzie będę spał. Więc WOLNOŚĆ i marzenia bardzo mi się łączą w nierozerwalną całość. Nie ma wolności bez marzeń i nie ma marzeń bez wolności ― przynajmniej tej w głowie, myślach, sercu.

Nigdy się nie dowiesz,
czego możesz dokonać, jeśli nie spróbujesz.

— Colin Powell

Być może marzenia wynikają z braku czegoś, z deficytu zaspokojenia jakichś potrzeb. Wydaje nam się, że gdybyśmy je zaspokoili, to świat byłby piękniejszy, a my szczęśliwsi. Te marzenia bardzo związane są ze światem dziecka, z tym, w jakiej rodzinie dorasta, czego mu brakuje, a czego ma pod dostatkiem, ale pewnie jest również tak, że niektóre marzenia przyklejają się do nas, przypadkowo, niespodziewanie. Tak nagle i bez zapowiedzi. Wystarczy, że przeczytamy o czymś w książce, zobaczymy coś w telewizji, ktoś nam o czymś opowie, zauważymy coś na ulicy, a pojawia się taka myśl: chciałbym to mieć, chciałbym tego spróbować, chciałbym tego doświadczyć. Potem ta myśl, której pojawieniu się towarzyszyła jakaś, najczęściej pozytywna emocja, staje się ideą. Idée fixe. A idee potrafią być nieśmiertelne, więc trzymamy je w głowie czy w sercu przez wiele lat. Czasami jako dorośli ludzie wracamy do tych dziecięcych idei i wcielamy je w życie, choć one już inaczej smakują, bo oczami dziecka zostały wyidealizowane, a oczami dorosłego nie są tak odbierane, jednak zrealizowanie ich daje poczucie zamknięcia, dokończenia, spełnienia. Czasami wystarczy sama myśl typu: „Mogę to zrobić”. Ale już nie chcę. Wystarczy mi sama świadomość, że mogę. Dlatego źródła marzeń są wielorakie i czasami już sami nie wiemy, dlaczego chcemy coś zrobić, osiągnąć. A warto wiedzieć, aby móc po marzenia sięgnąć świadomie. Świadomie ponosić koszty, wyrzeczenia, wysiłek. I świadomie potem odcinać kupony od tego szczęścia.

Myśląc i mówiąc o marzeniach, mam na myśli nie tylko to, co się da kupić, ale również wszystko to, czego kupić się nie da, a w całej tej filozofii realizacji marzeń jest bardzo ważne, a mianowicie drogę do tego, co zasialiśmy głęboko w sercu.

Marzenia to sprawa indywidualna. Każdy sam szuka swojej najlepszej do nich ścieżki, trudno bowiem iść po czyichś śladach. Trudno też znaleźć dobrego przewodnika, bo przewodnik pokazuje to, co zna, lubi i chce pokazać. Wycieczki biegną szybko i zaliczają kolejne atrakcje, swoje życie natomiast należy przejść spokojnie, oglądając to, co się chce zobaczyć, odkrywając to, czego nikt by nie pokazał. Trzeba wchodzić w uliczki, na których dla innych nie ma nic ciekawego, przystawać tam, gdzie wycieczki się nie zatrzymują. Główne atrakcje są pełne turystów, a podróżników na ogół tam nie spotkasz. Bądź życiowym podróżnikiem: wyjeżdżasz i nie wiesz, kiedy wrócisz i z którego kierunku.

Jest wiele książek o tym, jak przyciągać i realizować marzenia, o tym, jak malować mapy marzeń i jak afirmować. Ja z nich nie korzystam. Może dlatego, że choć uważam marzenia za bardzo ważny element życia ― wspierający, motywujący, często jedyny, który pozwala przetrwać trudne chwile ― to nie podporządkowuję swojego życia tylko marzeniom. Staram się zadbać o ten czas, który jest przed ich realizacją, czyli o drogę, która do nich prowadzi. Zgadzam się z tymi, którzy mówią, że ważna jest droga, a nie sam cel. Ta droga to w przeważającej mierze proza życia ― ona prowadzi do marzeń i ona wypełnia większą część naszej egzystencji. Może zacząłem dosyć późno realizować swoje marzenia i dotarło do mnie, że samo mieć to za mało, cenniejsze bowiem jest to, co się robi, aby mieć. Potem odkryłem, że jeszcze ważniejsze jest to, kim się staję, gdy robię to, co robię, a to, co będę z tego miał, jest już produktem ubocznym. Każdy jednak jest na jakimś swoim indywidualnym etapie i tam powinien szukać, zaglądając w zakamarki swojego umysłu i swojej duszy, i w nich odnajdować to, co jest indywidualną wizją życia i indywidualną metodą jej realizacji. Nie ma porażek, są tylko lekcje. Różne konsekwencje ― czasami nieodwracalne, ale to wiemy dopiero po fakcie.

Skoro i tak musisz myśleć,
dlaczego nie miałbyś myśleć wielkimi kategoriami?

― Donald Trump

O momencie zwrotnym w moim życiu opowiadam od lat. To chwila, kiedy mój syn Jan prosi mnie o kupno trampoliny do skakania, a ja go pytam, po co mu ona. Wówczas on, ze zdziwieniem czternastolatka, odpowiada: „Aby skakać, ojciec” ― i ta chwila zmieniła moje życie. Bo inspirować oznacza tchnąć ducha i Jasiek go tchnął we mnie. To tak, jakbym czuł, że brakuje mi powietrza po wodą, i nagle wydostał się na powierzchnię, i zaczerpnął z całych sił, aż do bólu klatki piersiowej ― tak się poczułem. Jakbym nagle zassał nowe życie. I w ciągu kilku lat zrealizowałem te młodzieńcze marzenia. Zaczynając od motorówki. Miałem wtedy trzydzieści siedem lat. Do tego czasu moje życie toczyło się swoim rytmem i wypełniała je głównie proza życia. Po słynnych słowach syna nie było widać jakiejś rewolucji w moim zachowaniu ― zmiany były we mnie. Zmieniło się moje podejście do robienia i odkrywania różnych nowych rzeczy, pojawiło się bowiem poczucie, że wiele z tego, co robimy, robimy po nic ― ot, z ciekawości. Aby zrobić, aby zmierzyć się ze sobą, aby poznać nowe perspektywy, kolory, smaki. I aby kiedyś nie mówić, że chcieliśmy, ale… I aby było kiedyś o czym opowiadać wnukom i prawnukom. Aby móc zacząć opowieść tak: „Dziadek kiedyś postanowił, że pojedzie do Afryki, bo go ten kontynent ciekawił i fascynował”, a gdy wnuk zapyta: „I co?”, odpowiedzieć: „I dziadek pojechał, aby sprawdzić samemu, jak tam jest. I do dzisiaj dziadek wstaje rano i robi krok do przodu ― w tym co robi. I może to nie są już wielkie kroki, lecz każdego dnia dziadek idzie przez życie, a nie leży i zrzędzi, że chciałby to czy tamto, ale już jest za stary, a jak był młodszy, to nie mógł, bo musiał…” ― takie rozmowy chciałbym prowadzić z wnukami. A ponieważ życie nie jest nieograniczone i na wszystko jest właściwy czas, to staram się rozpoznawać, na co aktualnie jest właściwy moment. O wnukach jeszcze nie myślę J. Zresztą gdy zostanę dziadkiem, to moja w tym zasługa będzie raczej znikoma.

A na co teraz jest czas w Twoim życiu? Co Ci podpowiada serce?

Motywy, jakie stoją za ludzkimi decyzjami, są bardzo różne. I różnie też ludzie uzasadniają swoje wybory. Ale czy muszą w ogóle je uzasadniać? Ich wybory wynikają z ich odpowiedzialności, wartości, wizji, celów itd. Jeśli kobieta zostawia malutkie dziecko i idzie zmierzyć się z wielkimi górami, ryzykując życie, to na pewno spotka się z potępieniem ze strony wielu osób. Ona tę decyzję może uzasadniać na wiele sposobów. Ale czy powinna? Wiadomo, że dzieci, partnerzy, rodzice, przyjaciele ― wszyscy, z którymi mamy jakiekolwiek społeczne czy emocjonalne korelacje ― ponoszą skutki naszych decyzji. Tak było zawsze i tak zawsze będzie. Dlatego uważam, że marzenia są sprawą osobistą i indywidualną, niepodlegającą ocenie. Mogą być realne, ale również prawie nierealne. Mogą być trudne do zrealizowania, odbiegające od naszych dotychczasowych doświadczeń, skrajnie szalone. I wciąż są po nic ― prócz tego, aby je zrealizować. Świat bez samolotów mógłby istnieć jeszcze kilka tysięcy lat, ale to cudownie, że ktoś uznał, iż niebo nie jest ograniczeniem i warto się w nim zanurzyć ― i zawsze pamiętam o tym, kiedy siedzę w samolocie, który rozpędza się na pasie startowym, osiągając pełną MOC.

Bo marzenia się realizuje, a nie czeka, aż się zrealizują. Bo bycie marzycielem wizjonerem to nie to samo co bycie marzycielem łapaczem iluzji. Jeden aby latać buduje samolot, a drugi czeka, aż mu urosną skrzydła. Łapacz iluzji wymyśla nowe marzenia ― zupełnie „od czapy”, jak powiedzieliby jego przyjaciele ― nic dalej nie robi i narzeka, że życie mu nie sprzyja. Staje się ofiarą filozofii, której do końca nie rozumie. Marzenia się realizuje, a nie czeka, aż się zrealizują ― to moje życiowe motto. Ktoś mnie zapytał, czy to znaczy, że może sięgnąć po cudzą żonę. Pewnie może, ale przecież nie takie intencje ukryte są w tym zdaniu. Trzeba w życiu nauczyć się czytać poezję ― bo dobra poezja jest pomiędzy słowami. W podtekście. W kontekście. A słowa to tylko pretekst. Tak jest z inspirującymi słowami: trzeba się w nie wczytać „pomiędzy”, a nie dosłownie. Marzenia to też tylko pretekst. I kiedy mówię, że potrafię podnieść ręce do góry i poprosić wszechświat o coś, to przecież nie oznacza, że dalej siadam i czekam, aż mi to coś spadnie na głowę. Robię. Działam. Buduję swój samolot marzeń, i to w oparciu o zasady aerodynamiki, a nie spontanicznie, taki, jaki mi wyjdzie. Pytam ludzi, korzystam w przyjaciela Google’a („nie ma w Google, nie ma w ogóle”), czytam książki, eksperymentuję.

intencja + działanie = wynik

Intencja to taki szczególny rodzaj motywacji. Najczęściej wiąże się z tym, że prosimy o coś, co jest dobre nie tylko dla nas, ale również dla innych. Kiedy mamy cele, ruszamy w drogę, ale kiedy te cele nie są częścią większej wizji, to czasami przestają nas motywować. Gonimy za nimi na oślep, zapominając, po co one są i po co je realizujemy. Trudności często powodują, że cele przestają być atrakcyjne, jednak gdy mamy intencję i robimy coś dla innych ― ze szlachetnych pobudek, z poczuciem misji ― to właśnie ta intencja pozwala nam przetrwać trudne chwile. Natomiast sama intencja to nadal za mało, ponieważ bez działania nawet najszlachetniejsze intencje nie prowadzą do obranego celu. Dlatego tak jak gwoździa nie wbijemy samym mówieniem o wbijaniu gwoździ, tak bez działania nie możemy spodziewać się żadnego wyniku.

Kolumb nie miał biznesplanu,
kiedy odkrywał Amerykę.

― Andy Grove

Nie chodzi też o ciężką pracę. Niektórzy mówią, że do celów dochodzi się właśnie takim tyraniem na granicy wytrzymałości. Według mnie ważniejsze od ciężkiej pracy jest mądre i efektywne wykorzystanie swoich i zewnętrznych zasobów, szans, możliwości. Model Zosi samosi, czyli człowieka, który do wszystkiego doszedł sam, już się nie sprawdza. W dzisiejszym świecie ta Zosia samosia musi się zapracować na śmierć, aby dotrzymać tempa tym, którzy pracują i żyją mądrze, korzystając z nowoczesnych narzędzi. Podobnie jak machając dwadzieścia cztery godziny na dobę łopatą, nie da się konkurować z buldożerem czy koparką, tak bez nowoczesnych narzędzi informatycznych nie da się zarządzać obsługą klienta w rozwijającej się dynamicznie firmie. Jedna z usług bankowości elitarnej to concierge, czyli pomoc w załatwianiu najróżniejszych życiowych, osobistych czy zawodowych, spraw ― taki outsourcing spraw do zrobienia. Kupno biletu na mecz, sprawdzenie lotów, załatwienie transportu ― wystarczy zadzwonić i zlecić. Teoretycznie, bo w praktyce trzeba przełamać w sobie jakiś opór związany z pozbawieniem się pełnej kontroli nad swoimi sprawami. To tak jak z przejściem z normalnego telefonu na smartfon: po dwóch dniach używania smartfonu trudno sobie przypomnieć, jak to było kiedyś z takim zwykłym aparatem. Było mniej efektywnie. Najczęściej zmiana najpierw musi zajść w nas, a potem na zewnątrz. Czasami z jakichś powodów jesteśmy zmuszeni do zmiany, a potem już traktujemy ją jak coś oczywistego. Tak było ze mną. Otóż dostałem w prezencie nowy telefon. Nieśmiało zacząłem go używać tylko po to, aby nie zrobić przykrości darczyńcy, ale po tygodniu już myślałem, że chyba nie da się funkcjonować z taką normalną komórką, w której nie ma internetu. A przecież dało się wiele lat. I mógłbym nadal. Tylko po co, skoro można efektywniej? Mój dziadek był stolarzem i mógł zrobić wszystko, korzystając z ręcznej piły do drewna. Ja też mogę ręczną (chociaż nie tak sprawnie jak dziadek), ale elektryczną robię to szybciej. Jednak z biegiem lat, kiedy mam coraz więcej pomysłów do realizacji, przekonuję się, że lepiej poprosić, aby to, co miałem zrobić sam, zrobił ktoś, kto się w tym specjalizuje i z tego żyje. Chcąc nie chcąc, aby podnosić swoją konkurencyjność, trzeba ograniczać swoją uniwersalność. Tworzyć osobistą markę kojarzoną z osobistą, indywidualną, wyróżniającą się ofertą.

Wielokrotnie słyszę, że ktoś zrobił już wszystko, co mógł i co należało zrobić, a nic się nie wydarzyło, nie stało się to, czego oczekiwał. I pyta mnie, co mogło nie zadziałać. Ja nie wiem. Czasami nigdy na takie pytanie nie uzyskujemy jasnej odpowiedzi. Po prostu próbujemy dalej albo przystawiamy drabinę do innej ściany, bo być może wspinaliśmy się na niewłaściwą. Nie jestem zwolennikiem głębokich analiz mających wskazać, dlaczego coś nie działa albo dlaczego działa ― przyjmuję, że nie działa, i próbuję inaczej. Potem, kiedy już widać, że zadziałało, niektórzy mówią, że mi się udało. Sami często rezygnują po kilku próbach, a mnie mówią, że im się nie udało, a ja miałem szczęście. Moi mistrzowi mówili: czytaj dużo książek, słuchaj ludzi, bierz udział w szkoleniach, rozwijaj swoją wiedzę, poznawaj nowych nauczycieli ― i tak robię. Ale nie wiem, jak te wszystkie doświadczenia wpływają na moją skuteczność, ponieważ nie analizuję tego, jak poprzez kolejne napotkane osoby dochodzę do osobistego celu, lecz po prostu idę. Chodząc po górach, nie analizowałem kroków, lecz po prostu je robiłem. Nawet cofając się, człowiek wykonuje jakiś ruch. Najgorzej jest stanąć w miejscu i ciągle się rozglądać. Jedna z internautek napisała, że zamieniła pracę w dobrej korporacji na prywatny biznes i teraz zamiast zarabiać naście tysięcy zarabia trzy. Nie wie, czy dobrze zrobiła i czy z podkulonym ogonem nie wróci do korporacji. A co jest złego w tym, że zmieniamy decyzje i wracamy do punktu, z którego wyszliśmy, i za jakiś czas znowu próbujemy? Czasami kolejna próba następuje w momencie, kiedy jesteśmy bardziej dojrzali do nowego, kiedy cały wszechświat nam sprzyja. Wtedy wiemy, że warto było się na chwilę wycofać. Mądry wojownik wie, kiedy się wycofać. A wycofać się nie znaczy przegrać, nawet gdy wycofujemy się z podkulonym ogonem. Obawa przed tym, co powiedzą ludzie, potrafi bardziej paraliżować niż świadomość, że będziemy szli w kierunku, w którym iść nie chcemy ― czyli donikąd ― i będziemy robić coś, co generuje więcej kosztów niż zysków.

Miałem taką historię w swoim życiu. Znalazłem pracę swoich (wydawało mi się) marzeń, czyli za duże pieniądze. Wówczas pieniądze wydawały mi się kluczem do wszelkiej szczęśliwości. Lepsze życie rozumiałem jako urlop w atrakcyjniejszym miejscu i lepszy samochód. Dlatego gdy przyszły pracodawca przedstawił mi ofertę, powiedziałem: „Yes, yes, yes!”. Złożyłem wymówienie w poprzedniej pracy, pożegnałem się z ludźmi i czekałem na rozpoczęcie nowej pracy. Wątpliwości naszły mnie na dwa tygodnie przed terminem rozpoczęcia, wtedy dotarło do mnie bowiem, że wszystko z wyjątkiem kasy mi w tej pracy nie odpowiada, że to nie jest moja bajka i wiedziałem to od początku, ale te duże pieniądze mnie oślepiły, a teraz przejrzałem na oczy ― oczy duszy, a nie umysłu. I wpadłem w depresję. Leżałem godzinami na kanapie i czułem, że chyba mam duszności i mdłości. Fizycznie byłem wrakiem człowieka. Kiedy tak umierałem z rozpaczy, co mam zrobić, naprzeciw wyszedł mi mądry człowiek. Zapytał, czym się tak zamartwiam, a ja odpowiedziałem, że tym, iż muszę rozpocząć pracę, której rozpocząć nie chcę. Na to on zapytał, w czym jest problem. Powiedziałem, że chodzi o to, iż nie mogę wrócić do poprzedniej pracy, ponieważ już złożyłem wymówienie, a poza tym jak wrócę, to wszyscy będą się ze mnie śmiali. A on zapytał, jak długo będą się śmiali. Może godzinę, może dwie, może cały dzień, może pół minuty, a może w ogóle nie będzie to dla nich śmieszne. Lepiej pomyśl o swoim życiu, a nie o tym, co ktoś inny pomyśli o Twojej decyzji. A poza tym niech się ludzie śmieją, bo to dobre dla zdrowia, więc daj im jakiś pretekst. Poszedłem i zapytałem, czy przyjmą mnie z powrotem. I przyjęli bez specjalnych komentarzy. I nawet nikt się nie śmiał. Tylko spytali, dlaczego wróciłem. Powiedziałem, że zmieniłem decyzję i chcę wrócić. A oni: aha. I koniec. Dzięki temu dzisiaj robię to, co robię, bo gdybym wtedy tamtą pracę podjął, to zapewne wykończyłaby mnie psychicznie, a już na pewno nie pojawiłby się mój wykład na YT i byśmy się nie poznali. Nikt nie zna całego obrazu.

By dostawać więcej od życia,
dawaj więcej od siebie.

― H. Jackson Brown JR.

Żyjąc w świecie wolnych ludzi, pozbawionych doświadczeń wojennych, ludzi wykształconych, samorealizujących się, możemy rozkoszować się marzeniami bardzo snobistycznymi. One zaspokajają głównie nasze potrzeby poznawcze, hedonistyczne, fanaberyjne rzekłbym. Takie dziecięce zachcianki typu ja chcę mieć to czy tamto. Mieć ferrari. Pojechać na Karaiby. Kupić sobie drogi zegarek, aby podkreślić swój status społeczny. Bo mały chłopiec chce być duży, a stanie się taki, jak będzie miał czegoś więcej lub coś droższego. Duży chłopiec już nie musi niczego udowadniać, dlatego często mówimy o nim „mężczyzna”, ale nawet w mężczyźnie może zostać coś z dziecka. A skoro są takie zegarki i jest ferrari, to dlaczego nie mielibyśmy marzyć, aby poznać, jak to jest mieć takie cudeńka? To jest właśnie wolność i demokracja. Marzenia są demokratyczne ― każdy może je mieć. Czy każdy może mieć przedmiot marzeń ― to już bez znaczenia. Czasami mam wrażenie, że mam to wszystko, co mnie otacza, nawet nie będąc właścicielem tych rzeczy. Moje oko rozkoszuje się czerwonym lamborghini ― i cieszy mnie to, że takie samochody jeżdżą po świecie. Czy gdybym nim jechał, to moje życie by się zmieniło? A jedzie sobie ktoś inny i wszyscy na niego patrzą. Wtedy się zastanawiam, czy to było jego marzenie od dziecka. Czy chciał być zauważany? Bo gdy dociśnie gaz, to go bardzo słychać. Słychać go, więc jest widoczny. Popatrzcie, ludzie, jadę. Czasami się zastanawiam, czy ten człowiek jest szczęśliwy, że ma taki piękny samochód. Bo powinien być bardzo szczęśliwy. A może jest bankrutem finansowym i życiowym? Trzeba by zajrzeć mu w oczy. Dotrzeć do duszy. Pewnie trudno w to uwierzyć, lecz naprawdę cieszę się tym, że inni mają piękne domy z basenami czy piękne samochody. Czuję się częścią ich szczęścia. Nie muszę tego wszystkiego posiadać ― w wymiarze duchowym jestem z tym wszystkim jakoś połączony.

Jeden z moich mistrzów mówił, że on nie musi jechać na Karaiby, aby tam być ― on tam jest w każdej chwili, w której chce. Wtedy patrzyłem na niego jak na dziwaka, z czasem jednak nauczyłem się doświadczać tego, o czym mówił. Nie wiem, jak to się dzieje, ale może to fizyka kwantowa. Posiadanie wiąże się z ogromnym obciążeniem ― strachem i lękiem o wszystko. Natomiast bycie „wśród” rzeczy daje ogromny komfort, większy niż bycie „z” rzeczami lub, nie daj Boże, „dla” rzeczy. Tak właśnie patrzę na piękne jachty w marinach na południu Europy. Są piękne — myślę. Wspaniale, że ludzie je zbudowali. Mój syn pyta mnie, czy chciałbym taki mieć, i daje mi dwa lata na zrealizowanie tego pomysłu. Mówię ok i on to bierze dosłownie, a ja symbolicznie. W zasadzie to kwestia uruchomienia marzeniowego projektu: ile kosztuje jacht i co zrobić, aby te pieniądze zarobić. Brak gotówki bardzo pobudza kreatywność myślenia, więc gdybym tylko chciał, znalazłbym sposób na zdobycie tych zasobów finansowych. Ale nie chcę, bo jacht nie komponowałby się z moim światem. Byłoby to wyzwanie z kategorii drabiny przystawionej do niewłaściwej ściany, ale nie zmienia to faktu, że jacht motorowy bujający na fali w malowniczym włoskim porcie wygląda bajkowo. Ludzie go wymyślili w swoich głowach, zaprojektowali i zmaterializowali. Człowiek zmienia otaczającą rzeczywistość ― tak jak chce. Może nie jest istotą doskonałą i wciąż wychodzą z niego różne niegodziwości, ale wyobraźnię ma nieograniczoną. Dobrze, że inni ludzie mają pieniądze, bo bez tej ich finansowej energii nikt by nie mógł zbudować takich pięknych statków. Mecenasi rozwoju dóbr luksusowych niech żyją! Nie zazdroszczę im, tylko dziękuję.

Wiesz, że jesteś na prostej drodze do sukcesu,
jeśli wykonywałbyś swoją pracę,
nawet gdyby nikt ci za to nie płacił.

― Oprah Winfrey

Zauważyłem, że ludzie, którzy grają w gry losowe, myślą o wygranej w kategoriach „co bym kupił, gdybym wygrał, i komu bym ewentualnie dał, aby on mógł coś kupić”. Nie myślą w kategoriach „kim bym się stał, mając tyle milionów”, a przecież realizując marzenia, stajemy się innymi ludźmi. Posiadanie czegokolwiek zmienia nas. Nowe doświadczenia nas zmieniają. Poznani ludzie nas zmieniają. Mało kto zadaje sobie pytanie: „Dokąd idę i dlaczego dla mnie jest tak ważne, aby tam dojść?”. Bo kiedy już tam dojdę, to będę innym człowiekiem. Czy chcę nim być? Dlatego z wiekiem marzenia się zmieniają. Ja je zmieniam. Chcę, aby jak najbardziej korespondowały ze mną. Chcę, aby wibrowały moją energią, bo im mniej wibrują mną, tym bardziej mogą mnie zmieniać w kogoś, kim nie chciałbym się stać. Wielokrotnie złapałem się na tym, że zaraziłem się jakąś ideą. Są to zawsze bardzo mocno wibrujące idee, więc ogarnia mnie gorączka ich realizacji. Czasami w tym amoku zapominam, że to wirusy takie jak w komputerze i coś mi przeprogramowują w głowie, bo zaczynam robić coś, co wyraźnie jest sprzeczne z tym, co myślę, mówię, czuję. I szybko się z tego leczę. Nierzadko trochę trwa, zanim zdamy sobie sprawę, że jesteśmy zarażeni czymś, co na pewno nie jest nam przydatne ani dla nas dobre. Z zewnątrz może wyglądać to tak, że zapaliłem się do pomysłu i ostygłem, czyli mam słomiany zapał, a ja po prostu ochłonąłem, wyszedłem z amoku i samonakręcenia i zmieniłem zdanie. Mogę mieć pomysły i mogę je zmieniać. Mogę je realizować lub nie.

Kto z kim przystaje, takim się staje. Ci, z którymi przystajemy, mogą nas zarazić zarówno pozytywnie i wspierająco, jak i negatywnie i destrukcyjnie. Nie jest łatwo wyczuć ten moment, w którym zostaliśmy przeprogramowani. Marzenia są dobre, jednak nie wszystkie dla wszystkich. To nie jest uniwersalne panaceum na życiowe bolączki. Dlatego bardzo dbam o to, aby moje marzenia były moje, aby były częścią mojego systemu wartości, światopoglądu, wyznawanych idei. Abym mógł się pod nimi podpisać. W każdej chwili mogę je również zmienić. Dlaczego? Bo to moje marzenia i mogę sobie z nimi zrobić, co zechcę. Poza tym może być tak, że jak zaczynałem o czymś marzyć, to byłem o dziesięć lat młodszy i widziałem siebie i swoje życie z innej perspektywy. A teraz mam inną. Jeśli staniemy się niewolnikami marzeń, to stracimy to, co w nich jest najpiękniejsze: wolność. Nikt nie może nas pozbawić marzenia. Ale czasami słyszę zdanie: „Mnie nigdy nie będzie na to stać”. „Przecież masz dwadzieścia pięć lat — mówię. — To skąd wiesz, na co będzie cię stać?”. To przekonanie działa jak termostat: utrzymuje stałą temperaturę pragnień. Jeśli tak uważasz, to masz rację, bo przekonania zawsze są prawdziwe. A ile by Cię kosztowało dokonanie zmian tego przekonania i powiedzenie: „Jeszcze nie wiem jak, ale znajdę sposób na zrealizowanie tego marzenia, bo chcę je zrealizować”? Wszystko jest możliwe. Jednak to, że można coś zrobić, nie oznacza, że należy to zrobić. Dlatego ze zbioru różnych możliwości wybieram te, które czuję gdzieś w sercu, ponieważ tylko wtedy mam poczucie, że nadaję swojemu życiu sens.

Wierzę, że marzenia przetrzymujemy gdzieś w środku siebie. Przez wiele lat. A potem, kiedy podejmujemy decyzję, to ta decyzja też zapada w nas. Może naukowcy, specjaliści od podejmowania decyzji czy psychologii człowieka, uznają to za naiwność i niepotwierdzone badaniami przypuszczenia, ale ja tak właśnie czuję. Ludzie zasiewają ziarna nadziei w sercu ― nadziei na zmianę, na otrzymanie od życia tego, czego im bardzo brakuje ― i tak kiełkują marzenia. Nadzieja na odzyskanie zdrowia czy wolności na pewno wydaje się bardziej pełna mocy sprawczej niż nadzieja, że zdamy egzamin czy wygramy w totka. Nadzieja moich przodków bardzo mocno była związana z wolnością. Całe pokolenia marzyły o wolnej Polsce. Walczyły i ginęły dla tej idei. Dzisiaj kolejne pokolenia oceniają, czy to miało sens, ale mogą sobie na to pozwolić, ponieważ żyją w wolnym kraju. Zamiast rozmyślać powinni tę wolność skonsumować dla dobra swojego i innych ludzi. Kiedy myślę, że kupię sobie nowszego kampera, to nie zapominam o tych, którzy dzięki realizacji swoich marzeń pomogli mi w realizacji moich. Trudno mi powiedzieć, czy ich marzenia były szlachetniejsze ― były inne. Nie wymagam od swoich dzieci, aby pozbyły się chęci posiadania smartfonu tylko dlatego, że pokolenie ich pradziadków żyło w ciężkich i okrutnych czasach, ale chciałbym, aby pamiętały, że w różnych momentach historii i w różnych krajach różni ludzie mają różne marzenia. I dla niektórych to, co nazywamy prozą życia, nudą wręcz, byłoby najpiękniejszym darem od losu. Warto marzenia realizować i warto też mieć do nich dystans. Warto nie zapominać, że są czymś odświętnym, ale to, co odświętne, staje się takie dlatego, że jest też to, co powszednie, prozaiczne, codzienne. Wielkim marzeniem warto uczynić to, aby codzienność była również niezwykła, aby była odkrywana każdego dnia. Aby była tajemnicza i nie do końca poznana. Aby było w niej miejsce na zdarzenia magiczne. Aby była piękna i satysfakcjonująca. Warto i na pewno się opłaca ― jak śpiewa Ryszard Rynkowski ― spróbować trochę z siebie dać tym, co mają gorszy świat. Zatem w drodze do swoich marzeń, wbiegając po schodach realizacji, warto zauważyć tych, którzy idą wolniej, którym trochę ciężej, trudniej. Bo kiedy idzie przypływ, to wszystkie łódki podnoszą się na wodzie, jak lubi mawiać Grzegorz Turniak (wybitny znawca i miłośnik networkingu, czyli sztuki wzajemnego wspierania się). Gdy ktoś się cieszy ze swojego sukcesu, to inni, którzy pośrednio lub bezpośrednio do tego sukcesu się przyczynili, też mają powody do radości. Bo kiedy ktoś coś kupuje, to ktoś inny sprzedaje i dzięki temu może spełniać marzenia swoje i swojej rodziny. Bo kiedy wspieramy innych, to również wspieramy siebie. Bo kiedy pomagamy pokonywać trudności innym, to sami też uczymy się czegoś nowego. Bo kto przewiezie innego człowieka na drugi brzeg, to sam też tam dopływa.

Ponieważ marzenia są sprawą indywidualną, to i praca z nimi wymaga indywidualnego podejścia. Na pewno wiele dróg prowadzi do tego samego celu ― należy znaleźć tę własną, osobistą. Z maili, które otrzymuję, wynika, że ludzie szybko tracą cierpliwość i nadzieję. Dlatego wspominam o tym, że marzenia są zrodzone z nadziei ― z tego, co podobno umiera ostatnie. Tylko że nie ze wszystkich takich ziaren wyrastają marzenia. Być może za mało je podlewamy, za mało o nie dbamy, a może one nie są aż tak istotne dla nas, dlatego nie chcą wzejść. Może to tylko chwilowe fanaberie, egoistyczne zachcianki, a nie marzenia. Zalecałbym jednak spokój i cierpliwość, gdyż zanim wzejdzie to, co posialiśmy, musi minąć jakiś czas. Wyznaję zasadę, że jeśli jeszcze coś nie zadziałało, to znaczy, że tak ma być, bo gdyby miało być inaczej, to by już zadziałało. Nazywam to sztuką doświadczania życia ― na przykład doświadczania braku efektów, braku wyników, doświadczania dalszego poszukiwania. Doświadczania rozczarowania, czyli tak naprawdę dotknięcia jakiejś prawdy, bo kiedy już dojdziemy tam, gdzie chcieliśmy dojść, może się okazać, że to, co tam zastaliśmy, bardzo nas rozczarowało. Dwadzieścia lat temu maluchem (fiat 126 p) dojechałem do Granady w Hiszpanii. To cztery tysiące kilometrów w jedną stronę. O świcie, czekając na wejście do Alhambry, stałem z innymi turystami w długiej kolejce. Celem był słynny Dziedziniec Lwów. W folderach te lwy wyglądały wręcz monumentalnie, a biegnąc do nich z aparatem, o mało bym ich nie zauważył ― są malutkie, niepozorne, a po minucie były niewidoczne, ponieważ oblepiał je tłum turystów z aparatami. Rozczarowanie było ogromne, ale te lwy zawsze były takie małe, więc dotknięcie prawdy pozwoliło na weryfikację wcześniejszych wyobrażeń. Co tam lwy, cala droga do nich była najciekawszym doświadczeniem: jazda poboczami autostrady (maluch jechał tylko dziewięćdziesiątką), przeciekanie dachu auta podczas deszczu, powódź na kempingu w Wenecji, wizyta u znajomego w Walencji, spanie na zasikanych poboczach autostrad… Więc może i lwy rozczarowały, ale moc była w czymś zupełnie innym ― w tym, co prowadziło do lwów: w drodze dosłownej, asfaltowej, i w drodze metaforycznej.

Rys. Wizja, intencja, cele

Czasami nasze idee nie są na tyle wielkie, abyśmy byli zdeterminowani do ich realizacji. Marzenia mogą być częścią większej wizji życia, ale nie muszą ― mogą być epizodami. Niektórzy od młodzieńczych lat wiedzą, co zrobią za dwadzieścia lat albo do czego chcą dojść. Ich wizja jest wyraźna i wszystkie swoje działania podporządkowują jej realizacji. A im większa wizja życia, tym większa energia do tego, aby ją wcielić w życie. Dlatego konsekwentnie idą w stronę jej realizacji. Odkryłem, że to, co robimy dla dobra innych, potrafi być bardzo motywujące do działania, nawet bardziej niż to, co robimy dla siebie, dlatego wizje, które uwzględniają także innych ludzi, potrafią przetrwać wszystkie trudności. Nie jestem naiwny, więc wiem również, że to, co robimy przeciwko innym (na przykład zemsta), też może być wizją wcielaną w życie z niezwykłą determinacją. Ale ufam, że to margines. Dobro jest lepsze od zła, bo jest przyjemniejsze. Czasami, widząc efekt finalny, czyli spełnione marzenia, nie wiemy, jakie intencje czy motywy leżały u podstaw ich realizacji. Korzystam z wielu produktów, które powstały w głowach wizjonerów, a potem znalazły się w sklepach. Nie wiem, jakie były motywy działania tych ludzi: czy wymyślili to wszystko, aby moje życie było łatwiejsze i przyjemniejsze, czy może był to efekt rywalizacji z kimś, kogo nienawidzili i chcieli być bardziej sławni od niego? A może z poczucia braku wartości chcieli udowodnić coś sobie, rodzicom, znajomym? A może to wszystko to czysty przypadek? A może chodziło tylko o seks, pieniądze i władzę? Tego nie wiem i chyba nie potrzebuję wiedzieć. Jednak w przypadku swoich wizji staram się panować nad tym, co i dlaczego robię. I Ciebie też do tego zachęcam. Bo jak mówi Osho, życie mądre to życie świadome i uważne.

Co najbardziej koresponduje z Twoją duszą i z Twoim sercem, tak że robiąc to, mógłbyś doświadczyć największego spełnienia?