Od autora

Pomiń ten krótki wstęp, jeśli obawiasz się, że jego czytanie zniechęci Cię do zapoznania się z zasadniczą częścią poradnika, który trafił w Twoje ręce. Poradnika napisanego przystępnym stylem, skrajnie praktycznego, wyprowadzonego z bogatych doświadczeń nauczycielskich jego autora.

Zdanie części ustnej egzaminu dojrzałości z języka polskiego na możliwie wysokim poziomie nie jest kwestią wiary („wierzę, że uzyskam 30%”), ale wiedzy i umiejętności. Oba te atuty staną się Twoim udziałem po uważnym zapoznaniu się z treścią kolejnych stron.

Poradnik przeprowadzi Cię przez maturę ustną z polskiego krok po kroku. Pozwoli Ci zdobyć bezcenną pewność siebie, wynikającą ze świetnego przygotowania merytorycznego. Zyskasz jedno i drugie, poznając 250 motywów literacko-ikonicznych i 100 zagadnień językowych, pojawiających się na egzaminach w latach 2016–2018.

Wstęp już za Tobą. Pora na sprawy zasadnicze.

1. Struktura części ustnej egzaminu maturalnego z języka polskiego

Wylosowanie jednego zadania z trzech kategorii:

1) tekst literacki,

2) tekst popularnonaukowy o języku,

3) tekst ikoniczny (obraz).

Przygotowanie wystąpienia (15 minut).

Wypowiedź monologowa zdającego

(ok. 10 minut).

Rozmowa z komisją (ok. 5 minut).

2. Część ustna egzaminu dojrzałości z języka polskiego krok po kroku

Sprawdzenie tożsamości zdającego, losowanie tematu

Ustny egzamin dojrzałości z języka polskiego odbywa się w systemie piątkowym. Oznacza to, że po pięciu zdających ogłasza się przerwę w odpytywaniu na ustalenie i podanie do wiadomości zainteresowanych wyników, następnie egzamin składa kolejna piątka i tak dalej. Osoba otwierająca piątkę zdających przygotowuje swoje wystąpienie w ciszy, niestety abiturienci od 2. do 5. miejsca na liście (7.–10. itd.) układają plan swojej wypowiedzi, słysząc, jak wygłasza swój monolog
i rozmawia z komisją poprzednik/poprzedniczka. Może to stanowić utrudnienie, z którym musisz sobie poradzić bez stoperów w uszach.

Godzina rozpoczęcia Twojego egzaminu znajduje się na liście zdających, wywieszonej na drzwiach sali, w której pracuje komisja maturalna.

Wchodzisz do sali egzaminacyjnej na wezwanie jednego z członków komisji.

Okazujesz dokument ze zdjęciem (dowód osobisty, prawo jazdy, legitymację szkolną etc.) i losujesz kartkę z numerem zadania egzaminacyjnego – tzw. bilet.

Bilet to coś nowego na maturze, nie znają go uczestnicy egzaminów przeprowadzanych do roku 2018, losujący kopertę z wydrukiem zadania. Od maja 2019 znika losowanie wydruków zadań egzaminacyjnych. Szczegóły: https://www.cke.gov.pl/images/_KOMUNIKATY/20180820%20EM%202019%20Informacja.pdf (s. 27–28, dostęp: 12 I 2019).

Bilet podajesz komisji i otrzymujesz wydruk zadania egzaminacyjnego (zestaw kilkudziesięciu przykładowych zadań egzaminacyjnych wraz ze szczegółowymi wskazówkami, jak się do nich przygotować, znajdziesz tutaj:https://cke.gov.pl/images/_EGZAMIN_MATURALNY_OD_2015/Materialy/20141026_Polski_ustny_Zbi%C3%B3r_zada%C5%84.pdf, dostęp: 12 I 2019) przypisanego do numeru Twojego biletu (Jeśli uczestniczysz w egzaminie przeprowadzanym z wykorzystaniem komputera, to pod nadzorem członka komisji otwierasz plik zadania zgodny z numerem wylosowanego biletu).

Z wydrukiem zadania udajesz się na miejsce wskazane przez przewodniczącego zespołu egzaminacyjnego. Zazwyczaj znajduje się ono na końcu sali.

Przygotowanie wystąpienia

Od momentu otrzymania wydruku zadania masz 15 minut na przygotowanie swojej wypowiedzi egzaminacyjnej. Czas odmierzany jest przez zegar tak umieszczony w sali, by był widoczny również dla Ciebie.

Czytasz ze zrozumieniem polecenie i znajdujący się pod nim tekst kultury: utwór literacki, obraz lub tekst popularnonaukowy o języku.

Niczego nie zaznaczasz ani nie piszesz na wydruku zadania maturalnego.

Do przygotowania planu wystąpienia służy kartka z pieczęcią szkoły, znajdująca się na stoliku, przy którym pracujesz. Jeśli tego potrzebujesz (i zdążysz!), możesz skorzystać z kilku takich kartek.