Wykład 06

Fizyka mało znana – Doświadczenia myślowe i rozstrzygające

Zbigniew Osiak (Tekst)

Małgorzata Osiak (Ilustracje)

© Copyright 2014 by

Zbigniew Osiak (text) and Małgorzata Osiak (illustrations)

Wydawnictwo: Self Publishing

e-mail: zbigniew.osiak@gmail.com

Linki do moich publikacji naukowych i popularnonaukowych, e-booków oraz audycji telewizyjnych i radiowych są dostępne w bazie ORCID pod adresem internetowym:

http://orcid.org/0000-0002-5007-306X

Oznaczenia

B – notka biograficzna

C – ciekawostka

D – propozycja wykonania doświadczenia

H – informacja dotycząca historii fizyki

I – adres strony internetowej

K – komentarz

P – przykład

U – uwaga

Wstęp

“Fizyka mało znana – Doświadczenia myślowe i rozstrzygające” zawiera pomocnicze materiały do prowadzonego przeze mnie seminarium dla słuchaczy Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Uniwersytecie Wrocławskim.

Szczegółowe informacje dotyczące sygnalizowanych tam zagadnień zainteresowani Czytelnicy znajdą w innych moich eBookach:

• Z. Osiak: Elektryczność. Self Publishing (2011).

• Z. Osiak: Szczególna Teoria Względności. Self Publishing (2012).

• Z. Osiak: Ogólna Teoria Względności. Self Publishing (2012).

• Z. Osiak: Antygrawitacja. Self Publishing (2012).

• Z. Osiak: Giganci Teorii Względności. Self Publishing (2012).

• Z. Osiak: Energia w Szczególnej Teorii Względności. SP (2012).

• Z. Osiak: Energy in Special Relativity. Self Publishing (2011).

• Z. Osiak: Ilustrowany Słownik Fizyki. Self Publishing (2012).

• Z. Osiak: Zadania Problemowe z Fizyki. Self Publishing (2011).

Doświadczenia myślowe

Doświadczenie myślowe

Demon Maxwella

Kot Schrödingera

Doświadczenie myślowe

• Doświadczenie myślowe → doświadczenie przeprowadzone w wyobraźni, pozostające w zgodzie ze wszystkimi znanymi prawami fizyki.

H Pojęcie doświadczenia myślowego pierwszy wprowadził Oersted.

P Znanymi doświadczeniami myślowymi są demon Maxwella i kot Schrödingera.

B Hans Christian Oersted (1777-1851), duński fizyk i chemik.

B James Clerk Maxwell (1831-1879), szkocki fizyk teoretyk.

B Erwin Schrödinger (1887-1961), austriacki fizyk teoretyk, laureat Nagrody Nobla z fizyki w 1933.

Demon Maxwella

• Demon Maxwella → hipotetyczny „stwór” wymyślony przez szkockiego fizyka i matematyka Maxwella w 1867, otwierający i zamykający mikroskopijny zawór w przegrodzie między dwoma częściami naczynia z gazem o takiej samej temperaturze początkowej, w celu rozdzielenia cząsteczek poruszających się z dużymi i małymi szybkościami.

K Istnienie demona Maxwella podważałoby drugą zasadę termodynamiki.

B James Clerk Maxwell (1831-1879), szkocki fizyk i matematyk.

• Demon Maxwella

Kot Schrödingera

• Kot Schrödingera → eksperyment myślowy zaproponowany przez Schrödingera w 1935 w celu polemiki z poglądem Bohra, że dany stan kwantowy może być zrealizowany z przypisanym mu prawdopodobieństwem dopiero wskutek aktu pomiaru.

• Eksperyment Schrödingera polega na tym, aby w szczelnie zamkniętym nieprzezroczystym pudle umieścić żywego kota oraz urządzenie uwalniające trujący gaz po rozpadzie radioaktywnego atomu. Według Bohra kot powinien być w takim układzie jednocześnie częściowo żywy i częściowo nieżywy, dopóki obserwator nie stwierdzi jak jest naprawdę.

B Erwin Schrödinger (1887-1961), austriacki fizyk teoretyk, laureat Nagrody Nobla z fizyki w 1933.

B Niels Bohr (1887-1961), duński fizyk teoretyk, laureat Nagrody Nobla z fizyki w 1922.