Wykład 12

Historia Fizyki – Współpracownicy Einsteina

Zbigniew Osiak (Tekst)

Małgorzata Osiak (Ilustracje)

© Copyright 2015 by

Zbigniew Osiak (text) and Małgorzata Osiak (illustrations)

Wydawnictwo: Self Publishing

e-mail: zbigniew.osiak@gmail.com

Linki do moich publikacji naukowych i popularnonaukowych, e-booków oraz audycji telewizyjnych i radiowych są dostępne w bazie ORCID pod adresem internetowym:

http://orcid.org/0000-0002-5007-306X

Wstęp

W latach 2008, 2009 i 2010 wygłosiłem dla słuchaczy Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Uniwersytecie Wrocławskim cykl wykładów poświęconych historii fizyki.

01. Historia Fizyki – O tym, jak w XVII wieku fizyka stała się nauką

02. Historia Fizyki – Szkic rozwoju fizyki w XVIII wieku

03. Historia Fizyki – Szkic rozwoju fizyki w XIX wieku

04. Historia Fizyki – Szkic rozwoju fizyki w XX wieku

05. Historia Fizyki – Szkic rozwoju termodynamiki

06. Historia Fizyki – Szkic rozwoju elektrodynamiki

07. Historia Fizyki – Szkic rozwoju atomistki

08. Historia Fizyki – Szkic rozwoju fizyki kwantowej

09. Historia Fizyki – Wielkie eksperymenty

10. Historia Fizyki – Wielcy fizycy

11. Historia Fizyki – Wkład Einsteina do fizyki

12. Historia Fizyki – Współpracownicy Einsteina

13. Historia Fizyki – Ciekawostki dotyczące Nagród Nobla

14. Historia Fizyki – Uczestnicy I Konferencji Solvaya

15. Historia Fizyki – Polscy fizycy

Prezentowany 12 tom zawiera pomocnicze materiały do wykładu:

Historia Fizyki – Współpracownicy Einsteina.

Uwaga

Szczegółowe dane bibliograficzne dotyczące prac Alberta Einsteina poświęconych szczególnej i ogólnej teorii względności oraz jednolitej  teorii pola znajdują się w książce (ebooku):

Z. Osiak: Giganci Teorii Względności. ISBN: 978-83-272-3359-2

Współpracownicy Einsteina

Valentine Bargmann (1908-1989)

Peter Gabriel Bergmann (1915-2002)

Gustav Peter Bucky (1880-1963)

Paul Ehrenfest (1880-1933)

Adriaan Daniël Fokker (1887-1972)

Rudolf Goldschmidt (1876-1950)

Valentine Bargmann (1908-1989)

niemiecko-amerykański matematyk i fizyk-teoretyk

1908 - Urodził się 6 kwietnia w Berlinie.

19??/19?? - Studiował na Uniwersytecie Berlińskim.

19?? - Przeniósł się do Szwajcarii. Kontynuował studia na uniwersytecie w Zurychu.

1936 - Doktoryzował się na uniwersytecie w Zurychu.

19?? - Wyemigrował do USA.

1937/1946 - Pracował w Instytucie Studiów Zaawansowanych w Princeton.

19?? - Otrzymał tytuł profesora uniwersytetu w Pitsburghu.

19??/19?? - Był profesorem fizyki matematycznej na Uniwersytecie Princeton.

1989 - Zmarł 20 lipca w Princeton.

Wspólne prace

• A. Einstein, V. Bargmann and P. Bergmann:

On Five-dimentional Representation of Gravitation and Electricity.

Theodore von Kármán Anniversary Volume, Pasadena, California Institute of Technology (1941) 212-225. 

[Praca 121]*

O pięciowymiarowej reprezentacji grawitacji i elektryczności.

• A. Einstein, V. Bargmann:

Bivector Fields. I. Annals of Mathematics 45 (1944) 1-14.

[Praca 124]*

Pola biwektorowe. I.

* Z. Osiak: Giganci Teorii Względności. ISBN: 978-83-272-3359-2

Peter Gabriel Bergmann (1915-2002)

amerykański fizyk-teoretyk

1915 - Urodził się 24 marca w Berlinie.

1936 - Doktoryzował się u P. Franka w Pradze.

1936/1941 - Współpracował z Einsteinem w Instytucie Studiów Zaawansowanych w Princeton, zajmując się teorią Kaluzy.

1941/1944 - Nauczał w Black Mountain College oraz w Lehigh University.

1944/1947 - Związany był z Columbia University oraz Woods Hole Oceanographic Institution, prowadził tam badania na potrzeby wojska.

1947 - Rozpoczął pracę na Syracuse University, gdzie zainicjował studia nad kwantową teorią grawitacji.

1982 - Przeszedł na emeryturę.

2002 - Zmarł 19 października w Seattle.

Wybrane prace

• A. Einstein, P. Bergmann:

Generalisation of Kaluza’s Theory of Electricity.

Annals of Mathematics 39 (1938) 683-701.

[Praca 118]*

Uogólnienie teorii elektryczności Kaluzy.

• A. Einstein, V. Bargmann, P. Bergmann:

On Five-dimentional Representation of Gravitation and Electricity.

Theodore von Kármán Anniversary Volume, Pasadena, California Institute of Technology (1941) 212-225.

[Praca 121]*

O pięciowymiarowej reprezentacji grawitacji i elektryczności.

Ciekawostki

• Tuż przed śmiercią dowiedział się, że otrzyma razem z Johnem Wheelerem Nagrodę Einsteina (2003) za pionierskie badania w OTW, dotyczące promieniowania grawitacyjnego, kwantowej grawitacji, czarnych dziur, symetrii w równaniach Einsteina oraz przewodzenie i dostarczanie inspiracji generacjom badaczy OTW.

* Z. Osiak: Giganci Teorii Względności. ISBN: 978-83-272-3359-2

Gustav Peter Bucky (1880-1963)

amerykański lekarz radiolog

1880 - Urodził się 3 września w Lipsku.

1963 - Zmarł 19 lutego w Nowym Jorku.

Wspólne prace

• 27 października 1936 Einstein i Bucky otrzymali wspólny patent nr 2058562 wydany przez amerykańskie Biuro Patentowe na:

Light intensity self-adjusting camera.

Przedmiotem wynalazku był aparat do wykonywania zdjęć fotograficznych lub filmów, automatycznie regulujący natężenie światła wpadającego do obiektywu. Wykorzystując zjawisko fotoelektryczne, autorzy zaproponowali automatyczne ustawianie przesłony przy ustalonym czasie naświetlania.

Paul Ehrenfest (1880-1933)

holenderski fizyk-teoretyk

1880 - Urodził się 18 stycznia w Wiedniu.

???? - Ukończył Uniwersytet Wiedeński.

1904 - Doktoryzował się na Uniwersytecie Wiedeńskim.

1907 - Wyjechał do St. Petersburga.

1912 - Otrzymał Katedrę Fizyki Teoretycznej w Leidzie.

1933 - Zmarł 25 września w Amsterdamie, popełnił samobójstwo.

Wspólne prace

• A. Einstein, P. Ehrenfest:

Quantentheoretische Bemerkungen zum Experiment von Stern und Gerlach.

Zeitschrift für Physik 11 (1922) 31-34.

[Tytuł po angielsku:] Quantum theoretical remarks on the experiment of Stern and Gerlach.

Praca dotyczy trudności związanych z wyjaśnieniem eksperymentu Sterna-Gerlacha w ramach fizyki klasycznej.

• A. Einstein, P. Ehrenfest:

Quantentheorie des Strahlungsgleichgewichts.

Zeitschrift für Physik 19 (1923) 301-306.

[Tytuł po angielsku:] Quantum Theory of the Equilibrium of Radiation.

W pracy została rozwinięta koncepcja emisji wymuszonej Einsteina na przypadek stanów dwufotonowych.

Wybrane wyniki

• Ehrenfest pierwszy zastosował (1909) przekształcenia Lorentza w przypadku bryły sztywnej.

• P. Ehrenfest:

Gleichförmige Rotation starrer Körper und Relativitätstheorie.

Physikalische Zeitschrift 10, 23 (22. November 1909) 918-918.

[Eingegangen 29. September 1909.]

[Tytuł po angielsku:] Uniform rotation of rigid bodies and the theory of relativity.

• Paul Ehrenfest wprowadził (1933) pojęcie przejść fazowych drugiego rodzaju, które robią karierę również w OTW.

• P. Ehrenfest:

Phasenumwandlungen im ueblichen und erweiterten Sinn, classifiziert nach den entsprechenden Singularitaeten des thermodynamischen Potentiales.

Proceedings of the Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen te Amsterdam 36, 2 (1933) 153-157.

[Communicated at the meeting of February 25, 1933.]

Adriaan Daniël Fokker (1887-1972)

holenderski fizyk-teoretyk i kompozytor

1887 - Urodził się 17 sierpnia w Buitenzorg (Bogor), Java.

1913 - Doktoryzował się na uniwersytecie w Lejdzie pod kierunkiem Lorentza.

1917/1918 - Pracował na uniwersytecie w Lejdzie.

1923/1927 - Był profesorem politechniki w Delfcie.

1928/1955 - Był profesorem uniwersytetuw Lejdzie.

19?? - Został członkiem Holenderskiej Akademii Nauk.

1972 - Zmarł 24 września w Beekbergen koło Apeldoorn.

Wspólne prace

• A. Einstein, A. D. Fokker:

Die Nordströmsche Gravitationstheorie vom Standpunkt des absoluten Differentialkalküls.

Annalen der Physik 44, 10 (1914) 321-328.

[Praca 25]*

Teoria grawitacji Nordströma z punktu widzenia absolutnego rachunku różniczkowego.

Wykazali, że teoria Nordströma jest szczególnym przypadkiem teorii Einsteina-Grossmanna przy założeniu stałości wartości prędkości światła.

Ciekawostki

• Adriaan Daniël Fokker był również kompozytorem tworzącym w 31-tonowej skali muzycznej.

• Adriaan Daniël Fokker selected musical compositions (1948-1972).

Edited by Rudolf Rasch. [ISBN 90-70907-11-9 (cloth)]

* Z. Osiak: Giganci Teorii Względności. ISBN: 978-83-272-3359-2

Rudolf Goldschmidt (1876-1950)

niemiecki inżynier i wynalazca

1876 - Urodził się 19 marca w Neubukow (Niemcy).

1950 - Zmarł w Bournemouth (Anglia).

Wspólne prace

• Goldschmidt i Einstein są autorami niemieckiego patentu DE590783C.

Patent nosi tytuł: 

Vorrichtung, insbesondere fuer Schallwiedergabegeraete, bei der elektrische Stromaenderungen durch Magnetostriktion Bewegungen eines Magnetkoerpers hervorrufen.

Urządzenie przeznaczone głównie do sprzętu do reprodukcji dźwięku, w którym zmiany prądu elektrycznego powodują ruch namagnesowanego ciała wskutek magnetostrykcji.

Patent przyznano 10 stycznia 1934.