1.4 Skąd czerpać motywacje do umówienia się na operację?

Każdy z nas jest inny. Każdy kieruje się w życiu innym zestawem wartości i dzięki temu możemy się różnić motywacjami. Jednych będzie motywować sama chęć bycia zdrowym – innych chęć przypodobania się bliskim.

Tak więc na samym początku warto zadać sobie pytania: co mnie motywuje podczas podejmowania trudnych decyzji? Jak wzbudzić w sobie motywacje?

Według Ratajczak (1998, s. 442) motywacja to

„zespół procesów inicjowania określonych czynności i utrzymania ich ukierunkowanego przebiegu, aż do osiągnięcia wyznaczonego przez podmiot celu”. Zatem motywacja pomaga nam utrzymać określone zachowania i działania w ten sposób, abyśmy mogli osiągnąć nasze zamierzenia, czy wyznaczony cel. Motywacja jest niezbędna w szczególności podczas realizacji celów trudnych.

Cel operacja jest jednym z takich celów. Nie należy on do celów związanych z przyjemnościami, rozwojem zawodowym, czy rodziną. Jest również celem narzuconym nam przez los, a nie naszym.

48

Motywacje możemy podzielić na: motywacje wewnętrzną wynikającą z naszych wewnętrznych pragnień, potrzeb, wartości oraz postaw życiowych

motywacje zewnętrzną wynikającą z wpływów zewnętrznych takich jak pochwały i nagrody od bliskich oraz spełnianie oczekiwań, które są nam stawiane przez innych.

Zawsze możemy odnaleźć jednak w sobie powody, dzięki którym prościej będzie nam uporać się z tym celem pomimo tego, że nie jest to dla cel związany z naszymi przyjemnościami, czy zainteresowaniami.

Jeśli nie znasz jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, to po prostu wykorzystaj oby dwie te motywacje, plus oczywiście narzuć sobie troszkę dyscypliny, aby osiągnąć swój cel.

Wyobraźmy sobie taką sytuacje, że dowiadujesz się od lekarza iż potrzebujesz operacji. Co teraz? W jaki sposób się zmotywujesz do tego, aby cokolwiek zrobić z tym problemem?

49

Poza tym, że pewnie będziesz miał burzę różnych emocji i obniży Ci się znacząco Twój nastrój, to trzeba będzie podjąć dosyć sporo decyzji, aby ta operacja się odbyła i abyś przetrwał ten okres w swoim życiu.

Najlepiej jak najmniej kosztownie psychicznie, fizycznie oraz finansowo.

Zostańmy jeszcze przy emocjach. Tak więc targają Tobą emocje. W myślach pojawia się pytanie –

dlaczego ja? Możesz mieć poczucie krzywdy – to jest niesprawiedliwe. Możesz mieć poczucie braku sprawczości – nie dam rady, nie poradzę sobie z tą sytuacją. Możesz mieć poczucie utraty kontroli i wpływu w swoim życiu. Możesz mieć poczucie opuszczenia przez innych – nikt mnie nie rozumie, wszyscy się ode mnie odwrócili. Możesz odczuwać różnego rodzaju lęki – co teraz będzie? Boje się.

Ten stan w którym będziesz zaraz po tym jak się dowiesz jest zjawiskiem normalnym. W końcu dowiedziałeś się, że nie jesteś zdrowy oraz, że będzie potrzebna operacja, która sama w sobie jest zagrożeniem życia. Może nawet jesteś jeszcze świeżo po konsultacji i do Ciebie jeszcze to nie dotarło. Co teraz z tym zrobić?

50

Według modelu wymagań - kontroli - wsparcia opracowanego przez Karasek (1979) i popartego badaniami (Karasek i Theorell, 1990), wysokie natężenie stresu jest związane z dużymi wymaganiami, które stawiane są jednostce przez środowisko zewnętrzne i posiadającego przez nią niskiego poziomu kontroli oraz braku wsparcia społecznego.

Jak zwiększysz swoją kontrolę oraz zadbasz o duże wsparcie społeczne, to będziesz odczuwać mniejszy stres i dzięki temu przejdziesz przez cały proces realizacji celu o wiele mniej kosztownie. Zmniejszy się również Twój poziom lęku związany z daną sytuacją stresującą.

W jaki sposób zwiększyć swoją kontrolę? Cały ten e-book ma za zadanie dać Ci wskazówki w jaki sposób możesz zwiększyć swoją kontrolę oraz zadbać o duże wsparcie społeczne pomimo tego, że jest to sytuacja bardzo trudna.

Wystarczy, że przeczytasz tą książkę i będziesz wykonywał ćwiczenia w niej zawarte.

51

Wróćmy do motywacji.

Bardziej Cię motywują nagrody, czy kary? Wolisz się nagrodzić, czy się ukarać? Nie ma tutaj poprawnej odpowiedzi. Każdy ma inaczej.

Psycholodzy często stosują plany implementacyjne, jeśli pacjent ma wytrwać w swoim zachowaniu, albo chce coś osiągnąć. Więcej na temat planów implementacyjnych oraz badaniach jest zawarte w książce o nauce odraczania gratyfikacji Mischel (2015).

Schemat:

Jeśli…. TO….

Dopóki…. DOPÓTY

Tutaj też musi zadziałać samokontrola Twoich myśli, emocji oraz działań. W tego typu planach stawiamy warunki jak mamy się zachowywać. Plany pomagają nam utrzymać dyscyplinę, nawet wtedy gdy nie za bardzo mamy do tego motywacje. Bardzo często korzystam z tego typu rozwiązań podczas osiągania wyznaczonych przeze mnie celów.

52

Ćwiczenie 3.

Motywacja

wewnętrzna

vs.

motywacja

zewnętrzna

Zaznacz twierdzenia, którymi się kierujesz w stosunku do celu operacja. Są to przykładowe twierdzenia. Jeśli korzystasz z zeszytu, to zapisz wybrane na kartce.

Motywacja wewnętrzna:

zależy mi na swoim zdrowiu

lubię swoje ciało

lubię ćwiczyć

dbam o siebie

chce być zdrowy, aby pracować troszczę się o siebie

chcę być zdrowy, aby prowadzić aktywny tryb życia

Motywacja zewnętrzna:

zależy mi na tym czego oczekują ode mnie inni zależy mi na swojej rodzinie

zależy mi na partnerze/partnerce zależy mi na dzieciach

chcę być zdrowa dla mojej rodziny chce być zdrowy, ponieważ inni tego potrzebują chce być zdrowy ze względów finansowych 53

Następnie napisz wszystkie swoje twierdzenia, które są Ci bliskie i wpływają na Twoją motywacje oraz wywołują u Ciebie pozytywne emocje.

Twierdzenia związane z motywacją wewnętrzną:

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Twierdzenia związane z motywacją zewnętrzną:

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

54

Co albo kto może Cię zmotywować do tego, abyś umówił się na operację?

Możesz to zrobić dla siebie, a możesz dla innych.

Jeśli to robisz bardziej ze względu na siebie, to ważne jest to co TY sam sobie mówisz. Taki dialog wewnętrzny. Jeśli robisz to ze względu na innych, na bliskich, rodzinę – to będzie dla Ciebie ważne co mówią te konkretne osoby.

Jeśli bardziej zależy Ci na tym, aby spełnić oczekiwania innych ludzi i kierujesz się motywacją zewnętrzną, to zastanów się nad osobami znaczącymi dla Ciebie. Kto jest dla Ciebie ważny?

Kogo zdanie się dla Ciebie liczy? Czyje wsparcie jest dla Ciebie pomocne?

Ćwiczenie 4.

Pięć ważnych osób

Zrób listę pięciu bliskich Ci osób: 1. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

2. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

55

Następnie napisz kilka zdań skierowanych w Twoją stronę. Zdań które będą Cię motywować do wytrwania w dążeniu do tego celu oraz dzięki relacji, którą posiadasz z tymi osobami będą Cię umacniać, abyś powrócił do zdrowia. Napisz to co według Ciebie te osoby by Ci powiedziały, albo już usłyszałeś od nich te słowa i są one dla Ciebie ważne. Zdań, które pomogą Ci wytrwać podczas realizacji Twojego celu.

Ćwiczenie 5.

Słowa wsparcia

Napisz słowa wsparcia od bliskich Ci osób skierowane do Ciebie.

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

56

W ciężkich chwilach zawsze będziesz mógł wrócić do tych zdań. Dzięki temu będziesz się utwierdzał w przekonaniu, że warto zrealizować ten cel pomimo napotykania na swojej drodze wielu przeszkód.

Jeśli chcesz zrealizować ten cel ze względu na siebie i swoje zdrowie to kolejne ćwiczenie będzie idealne dla Ciebie. Jedni ludzie motywują się podążając w kierunku realizacji swoich celów, pragnień, dając sobie nagrody, a inni wolą otrzymywać kary. Wiele psychologów pracujących w edukacji, biznesie, czy coachingu pracując ze swoimi klientami stosuje system nagród i kar.

Nie zawsze musisz stosować te same techniki, aby osiągnąć upragnione cele. Warto sobie sprawdzać co bardziej na Ciebie działa. Czy bardziej się mobilizujesz do działania, jeśli postanowisz, że dasz sobie wspaniałą nagrodę, gdy wykonasz określone działanie, a może bardziej działa na Ciebie dotkliwa kara? Zastanów się nad tym w jaki sposób najlepiej siebie będziesz motywować, jeśli chodzi o cały proces i osiągnięcie celu związanego z operacją.

57

Warunkowanie jest to jeden z rodzajów uczenia się, które można wykorzystać do tego, aby kontrolować swoje zachowanie. Polega ono na nauce

odpowiednich

reakcji

podczas

otrzymywania określonych bodźców. Nauka może się odbywać świadomie, bądź nieświadomie.

Pierwsze eksperymenty dotyczyły warunkowania klasycznego i przeprowadzał je Pawłow (1932, 1990), jednak w nich uczący się pozostawał bierny, a cały proces przebiegał nieświadomie.

Jednym z późniejszych odkryć było warunkowanie instrumentalne, które do dziś jest wykorzystywane.

Ten typ warunkowania polega na aktywnym udziale osoby uczącej się. Warunkowanie instrumentalne odkryli po raz pierwszy Jerzy Konorski oraz Stefan Mil er w 1928 roku. Niestety czasy powojenne nie posłużyły do tego, aby rozsławić nowe odkrycie.

Najbardziej znanymi psychologami, którzy zajmowali się prowadzeniem eksperymentów i rozwijaniem tego typu warunkowania byli Skinner (1938, 2022), Tolman (1932, 1995) i Thordike (1931, 1990). To oni też napisali kilka książek na temat tego zjawiska i eksperymentów, które przeprowadzali.

58

W tej książce nie będziemy omawiać poszczególnych wyników ich badań i eksperymentów. Skupimy się tylko na systemie nagród i kar oraz tym w jaki sposób możemy wykorzystać to do realizacji celu operacja.

Połączyłam je również z planami implementacyjnymi tak, abyś mógł to od razu zastosować.

System nagród i kar jest bardzo często stosowany w środowisku pracy, gdzie trzeba motywować pracowników do określonego działania oraz kontroli danego zachowania. Podczas coachingu również bazuje się na nagrodach oraz karach.

Występuje on poza tym w edukacji, czyli szkołach, czy przedszkolach.

Każda praca nad celem jest formą pracy, nie jest to rozrywka. Dlatego tak ciężko jest czasami zrealizować dany cel. Brakuje nam motywacji, a zapał, który był

na początku szybko minął.

Dlatego tak ważne jest ciągle motywowanie się poprzez system nagród i kar oraz samokontrola własnego zachowania, dzięki planowaniu oraz realizowaniu planów implementacyjnych.

59

Ćwiczenie 6.

Nagrody vs. kary

Wybierz jaki rodzaj planu implementacyjnego opartego na systemie nagród i kar będziesz stosował

podczas realizacji swojego celu. Konsekwencje warunkowania sprawczego dzielimy na: nagrody pozytywne

Dajesz sobie nagrodę za zrobienie określonego zadania. JEŚLI zrealizuje cel operacja TO wyprowadzę się nad morze do Gdańska w 2022.

nagrody negatywne

Dzielimy je na ucieczkę oraz aktywne unikanie.

Jednak w przypadku celu operacja ta technika nie jest zbyt efektywna, także nie będziemy z niej korzystać.

kary pozytywne

Dajesz sobie negatywny bodziec. DOPÓKI nie zapiszę się na operację DOPÓTY będę czytać codziennie o negatywnych skutkach rozwoju mojej choroby w przypadku braku leczenia.

kary negatywne

Odbierasz sobie pozytywny bodziec. DOPÓKI nie zapisze się na operację DOPÓTY nie jem czekolady i mam szlaban na mój ulubiony serial.

Wybór zależy od Ciebie.

60

Ważne jest to, aby było to dla Ciebie motywujące.

Ważne, aby było to zapisane. Ważne, abyś miał to dostępne w widocznym miejscu na które codziennie patrzysz np. szafa, biurko, drzwi. Tak więc możesz swoje zdania napisać w ten sposób.

Nagrody:

JEŚLI zapisze się na operację TO pojadę w ten weekend na wycieczkę do Pragi.

JEŚLI zapisze się na operację TO jak będę na nią czekać rezygnuje z mojej restrykcyjnej diety, ćwiczeń i będę się każdego dnia relaksować oraz odpoczywać.

JEŚLI zapisze się na operację TO kupię sobie wymarzony telefon.

Kary pozytywne:

DOPÓKI nie zapisze się na operację DOPÓTY będę czytać każdego dnia w Internecie skutki rozwoju mojej choroby.

DOPÓKI nie zapisze się na operację DOPÓTY będę codziennie sprzątać całe mieszkanie i myć podłogi.

JEŚLI nie zapisze się na operację TO całą moją miesięczną premie przeleje na cel charytatywny, który zostanie wybrany przez moją najlepszą koleżankę/mojego najlepszego kolegę.

61

Kary negatywne:

JEŚLI nie zapisze się na operację TO mam szlaban na weekendowe wycieczki w góry.

DOPÓKI nie zapiszę się na operację DOPÓTY mam szlaban na wszystkie słodycze.

DOPÓKI się nie zapisze na operację DOPÓTY nie oglądam mojego ulubionego serialu.

Ćwiczenie 7.

Postaw sobie warunki

Po przeczytaniu przykładowych zdań nagród i kar opracuj swoje własne. Nagrody mają być dla Ciebie rzeczywiste i atrakcyjne - kary dotkliwe. Możesz bazować tylko na nagrodach, albo tylko na karach.

Wszystko zależy od Ciebie. Jakie nagrody sobie dasz, aby zrealizować ten cel? Jakie kary sobie nałożysz, aby zrealizować ten cel?

Moje nagrody związane z celem operacja:

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

62

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Moje kary związane z celem operacja:

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

63

Ważne jest to, aby było to dla Ciebie motywujące.

Ważne, aby było to zapisane. Ważne, abyś miał to dostępne w widocznym miejscu na które codziennie patrzysz np. szafa, biurko, drzwi.

Jak ustalić cel główny dotyczący operacji, a właściwie dotyczący przejścia całego procesu?

W związku z tym, że nie jest to taki typowy cel typu: nauczę się języka angielskiego na poziome B2 i zdam egzamin językowy FCE w 2022 roku. Dzięki temu będę mogła ubiegać się o przyjęcie do Szkoły Doktorskiej.

Tego typu cel może być SMART-ER jest to model ustalania celu. W tym modelu cel powinien zawierać w sobie wszystkie cechy. Cel ma być zatem skonkretyzowany, mierzalny, osiągalny, istotny, określony w czasie, a także ekscytujący oraz zapisany.

Przyjrzyjmy się modelowi SMART-ER i zobaczmy jakie cechy z tego modelu możemy umieścić w opracowywaniu swojego głównego celu, jakim jest operacja i przejście przez wszystkie jej etapy.

64

Model SMART-ER:

skonkretyzowany (ang. specific) Czasami tą cechę opisuje się jako szczegółowość.

Polega ona na tym, że cel powinien być w taki sposób ustalony, aby dawał Ci jak najwięcej danych, potrzebnych do realizacji Twojego celu. Przykład tej cechy: napisze książkę psychologiczną i opublikuje ją w Internecie we wrześniu 2022 roku o tytule

"Operacja - jak sobie z nią poradzić?".

mierzalny (ang. measurable) Tutaj trzeba dodać do swojego celu to w jaki sposób będziesz sprawdzać, że Twój cel jest realizowany. Ta cecha jest związana z mierzeniem postępów.

Przykład tej cechy: co tydzień będę opracowywać jeden podrozdział w taki sposób, aby był gotowy do publikacji.

osiągalny (ang. achievable) Ważna jest realność Twojego celu. Oparta jest ona na ocenie własnych możliwości, zasobów oraz kompetencji. Jest to Twoja subiektywna ocena. Zatem dodatkowo można by było sobie dorzucić. Przykład tej cechy: czas na cały proces związany z pisaniem książki, jej opracowywaniem i publikacją ustalam na 3

miesiące rozpoczynając od połowy czerwca 2022

roku.

65

istotny (ang. relevant)

Jeśli chodzi o tą cechę to musi nam na nim zależeć na tyle, aby go zrealizować. Przykład cechy: napiszę tą książkę ponieważ wiem, że są ludzie, którzy podczas całego procesu jakim jest realizacja celu operacja, potrzebują

różnego

rodzaju

wsparcia

na

poszczególnym etapie.

określony w czasie (ang. time-bound) Warto ustalić sobie konkretną datę, bądź ramy czasowe w których chcemy się zmieścić z realizacją celu. Kiedy to ustalimy będzie nam prościej zmotywować się do tego, aby go szybciej ukończyć.

Przykład tej cechy: termin publikacji mojej książki ustalam na 17.09.2022.

ekscytujący (ang. exciting) Sam cel powinien być dla osoby go stawiającej pobudzający do działania. Powinien zawierać w sobie emocje i wytwarzać je w osobie go stawiającej.

Przykład cechy: bardzo się ucieszę i już się nie mogę doczekać kiedy opublikuje moją książkę, która pomoże czytelnikom poradzić sobie z operacją.

zapisany (ang. recorded) Ta cecha odnosi się jedynie do zapisania tego celu na kartce, bądź komputerze w celu zwiększenia motywacji i ułatwi ona skupienie się na jego realizacji.

66

Jeśli chodzi o typowe cele o których wspominałam tj.

nauka angielskiego do określonego poziomu, zdanie egzaminu FCE, czy napisanie książki i jej publikacja, to typowy model SMART-ER łatwo można zastosować podczas ustalania sobie celu.

Zobaczmy jak został rozpisany cel książka: 1)Napisze książkę psychologiczną i opublikuje ją w Internecie we wrześniu 2022 roku o tytule "Operacja -

jak sobie z nią poradzić".

2)Co tydzień będę opracowywać jeden podrozdział w taki sposób, aby był gotowy do publikacji.

3)Czas na cały proces związany z pisaniem książki, jej opracowywaniem i publikacją ustalam na 3 miesiące rozpoczynając od połowy czerwca 2022 roku.

4)Napiszę tą książkę, ponieważ wiem, że są ludzie, którzy podczas całego procesu jakim jest operacja, potrzebują

różnego

rodzaju

wsparcia

na

poszczególnym etapie.

5)Termin publikacji mojej książki ustalam na 17.09.2022.

6)Bardzo się ucieszę i już się nie mogę doczekać kiedy opublikuje moją książkę, która pomoże czytelnikom poradzić sobie z operacją.

67

Wiadomo w przypadku tego typu celów większa odpowiedzialność, plan i wykonanie spoczywa na nas. To od nas zależy, czy zrealizujemy ten cel i od naszej determinacji.

Natomiast w przypadku celu operacja tak naprawdę musimy się przygotować do całego procesu, jednak sama realizacja opiera się na wykonywaniu określonych działań, które są rozrzucone w czasie.

Bardzo dużo zależy od czynników zewnętrznych, innych ludzi i instytucji. Nasz wpływ nie jest duży, jednak zawsze warto go sobie wzmacniać i jak najlepiej przygotować się do tego wszystkiego.

Nie wiemy też ile czasu dokładnie będziemy musieli poświęć na jego realizację. Nie wiemy ile nas to wszystko będzie kosztować, ani jak długo będziemy dochodzić do siebie po takiej operacji. Tak więc nie możemy postawić sobie tego celu w typowych standardach SMART - ER.

68

Pomimo tego, że cel operacja nie jest takim typowym celem, to jednak zapiszę go spełniając wymagane kryteria cech, które występują w modelu SMART-ER.

1)Skonkretyzowany - przykładowy zapis: zapiszę się na termin i pójdę na operację (rodzaj operacji) do szpitala

(nazwa,

oddział,

miejscowość)

w

(rok/miesiąc).

2)Mierzalny - przykładowy zapis: jak wrócę do domu po operacji i będę się już czuć dobrze fizycznie oraz psychicznie to wtedy oznacza to, że cel operacja został osiągnięty.

3)Osiągalny - przykładowy zapis: przygotuje swoje życie do osiągnięcia celu operacja, dzięki temu będę czuł się na siłach, aby go zrealizować.

4)Istotny - przykładowy zapis: zależy mi na tym, abym miał przeprowadzoną tą operację, ponieważ jest ona ważna dla mojego życia i zdrowia.

5)Określony w czasie - przykładowy zapis: będę robił wszystko, abym mógł się zgłosić do szpitala w terminie, który został mi wyznaczony.

6)Ekscytujący - przykładowy zapis: będę się cieszył z tego gdy już przejdę cały proces związany z operacją i będę całkowicie zdrowy.

7)Zapisany - wystarczy go zapisać.

69

To są przykładowe zapisy celu operacja spełniające cechy modelu SMART-ER. Ustal i określ swój cel operacja. Im więcej danych zawrzesz w jego opisie tym łatwiej będzie Ci go osiągnąć.

Ćwiczenie 8.

Ustal cel operacja

Dokładnie opisz swój cel na podstawie modelu SMART-ER. Opis powinien zawierać jak najwięcej danych.

1. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

2. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

6. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

70

Jak opiszesz już swój cel tutaj, to warto go przepisać na osobną kartkę i umieścić go w widocznym miejscu. Dzięki temu trudniej Ci będzie ulec emocjom i z niego tak po prostu zrezygnować.

Opis ma Ci pomagać w procesie realizacji celu.

Dobrze jesteśmy zmotywowani, wiemy jakie nagrody i kary sobie obiecaliśmy, opisaliśmy jak najbardziej dokładnie nasz cel i chcemy podjąć się pierwszego kroku jakim jest zapisanie się na termin operacji.

Tak więc co teraz? Teraz trzeba wybrać najlepszy szpital.

71